Thử các Đấng tiên tri

Câu gốc

“Hỡi kẻ rất yêu dấu, chớ tin cậy mọi thần, nhưng hãy thử các thần, xem có phải đến bởi Đức Chúa Trời chăng; vì có nhiều tiên tri giả đã hiện ra trong thế gian” (1 Giăng 4:1).

Kinh Thánh nghiên cứu

Đa-ni-ên 10:7–19; Phục truyền Luật lệ Ký 13:1–5; Ê-sai 8:20; Giăng 11:25; Công Vụ Các Sứ Đồ 15:36–39; Giê-rê-mi 28:9, 15–17.

Một viên kim cương thật là một trong những loại đá quý giá trị nhất trên đất. Dĩ nhiên, nhiều vật khác có thể được chế tạo để trông gần giống kim cương nhưng thực ra lại vô giá trị. Vậy làm sao biết một viên kim cương là thật hay giả? Cách tốt nhất là thử nghiệm nó. Một số phép thử có thể thực hiện tại nhà với vài dụng cụ đơn giản. Những phép thử khác đòi hỏi chuyên môn của các chuyên gia. Hầu hết các phép thử riêng lẻ không thể đưa ra kết luận chắc chắn; nhưng nếu một viên kim cương vượt qua nhiều phép thử, ta có thể tin tưởng rằng nó là thật.

Kim cương là một trong những vật liệu cứng nhất trên đất. Một phần sức bền của nó nằm ở khả năng chịu được nhiệt độ rất cao và những thay đổi nhiệt độ đột ngột. Để thử, người ta có thể hơ nóng nó bằng bật lửa hoặc đèn khò, rồi thả vào nước lạnh. Kim cương thật sẽ không bị hư hại, còn kim cương giả rất dễ bị vỡ tan.

Ân tứ tiên tri còn quý giá hơn bất kỳ viên kim cương nào, tuy nhiên một người tự xưng có ân tứ ấy không thể chỉ được chấp nhận dựa trên lời tuyên bố của họ. Lời tuyên bố đó phải được thử nghiệm.

Trong tuần này, chúng ta sẽ nghiên cứu các tiên tri trong Kinh Thánh để khám phá những nguyên tắc Kinh Thánh dùng nhằm kiểm nghiệm tính chân thật của họ.

Nghiên cứu bài tuần này để chuẩn bị cho Sa-bát ngày 28 tháng 11.

Trong hành trình Xuất Ê-díp-tô, Chúa phán với dân sự Ngài về ân tứ tiên tri giữa vòng họ rằng: “ ‘Hãy nghe lời Ta: Nếu trong các ngươi có tiên tri, thì Ta là Đức Giê-hô-va sẽ dùng sự hiện thấy mà tỏ mình cho người, và phán cùng người trong chiêm bao’ ” (Dân Số Ký 12:6). Sứ điệp và sự kêu gọi của một tiên tri thường liên quan đến yếu tố siêu nhiên; chắc chắn vượt xa một ấn tượng hay ý tưởng thông thường của con người. Một tiên tri nhận sự truyền đạt trực tiếp từ Đức Chúa Trời, thường qua những giấc mơ hoặc khải tượng (Đa-ni-ên 8:1; Ê-sai 1:1; Công Vụ Các Sứ Đồ 9:10,…), và đôi khi đi kèm với những hiện tượng cơ thể rõ rệt.

Hãy liệt kê một số hiện tượng thể lý (cơ thể) mà tiên tri Đa-ni-ên đã trải nghiệm khi ở trong khải tượng (Đa-ni-ên 10:7–19):

Đa-ni-ên mất hết sức lực khi vào khải tượng. Trong suốt kinh nghiệm ấy, ông hoàn toàn lệ thuộc vào Đức Chúa Trời. Dù những người ở với ông không thấy khải tượng, sự hiện diện thiêng liêng mạnh mẽ đến nỗi họ sợ hãi chạy trốn. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời dùng những hiện tượng thể lý này để thu hút sự chú ý đến tiên tri, hầu cho sứ điệp được lắng nghe.

Phục truyền Luật lệ Ký 13:1–5 dạy chúng ta điều gì về ân tứ tiên tri?

Đoạn Kinh Thánh này cho biết rằng ngay cả khi một tiên tri hay kẻ nằm chiêm bao làm được dấu lạ hoặc phép lạ, nếu người ấy xui dân sự đi theo các thần khác và xa lìa Đức Chúa Trời, thì không được nghe theo. Đức Chúa Trời cho phép điều đó xảy ra để thử lòng dân sự xem họ có thật lòng yêu kính và vâng lời Ngài hay không. Tiên tri giả phải bị loại bỏ, vì họ dẫn dân sự đến sự bội đạo.

Như vậy, dù các hiện tượng hữu hình cho thấy có quyền năng siêu nhiên hoạt động, điều đó không tự động chứng minh rằng người ấy được Đức Chúa Trời cảm động. Sa-tan cũng có thể biểu lộ những điều siêu nhiên. Không một bằng chứng đơn lẻ nào đủ để xác nhận chức vụ tiên tri.

Ngoài các hiện tượng thể chất, các tiên tri phải được thử nghiệm theo các tiêu chuẩn Kinh Thánh. Những biểu hiện siêu nhiên tự chúng không phải là thước đo của ân tứ tiên tri chân thật. Tất cả các tiêu chuẩn Kinh Thánh phải được đáp ứng thì chúng ta mới có thể công nhận một người là sứ giả của Đức Chúa Trời. Lịch sử, đáng buồn thay, đã đầy dẫy những tiên tri giả (Ma-thi-ơ 7:15).

Trong một số nền văn hóa, các hiện tượng siêu nhiên xảy ra thường xuyên hơn những nơi khác. Tuy nhiên, chúng ta phải hết sức thận trọng khi tìm cách xác định liệu một hiện tượng siêu nhiên có thật sự đến từ Đức Chúa Trời hay không?

Dù loài người chúng ta thường tự mâu thuẫn và dối trá, Đức Chúa Trời thì không hề nói dối (xem Dân Số Ký 23:19). Những sứ điệp tiên tri mà Ngài ban qua các tiên tri cũng bày tỏ cùng một sự nhất quán ấy. Lẽ thật bất biến của Ngài sẽ được thể hiện trong các sứ điệp tiên tri mà Ngài truyền đạt.

Đọc Ê-sai 8:20. Ngài đang nhấn mạnh điểm quan trọng nào?

Kinh Thánh luôn là tiêu chuẩn tối hậu cho bất cứ lời tuyên bố nào về sự soi dẫn. Các tiên tri phải được thử nghiệm bằng cách so sánh điều họ nói với điều Kinh Thánh dạy. Một tiên tri thật sẽ không bao giờ mâu thuẫn, làm giảm nhẹ, hay làm lu mờ lẽ thật Kinh Thánh. Vì vậy, sự hiểu biết Kinh Thánh là vô cùng thiết yếu cho những ai muốn theo Chúa và không bị lừa dối bởi giáo sư hay tiên tri giả.

Trong Cựu Ước lẫn Tân Ước, các tiên tri sau thường nhấn mạnh và chỉ trở lại các trước tác tiên tri trước đó như tiêu chuẩn cho chức vụ của mình. Các tiên tri đến sau có thể bày tỏ thêm những sự hiểu biết mới về kế hoạch cứu rỗi của Đức Chúa Trời, nhưng họ không bao giờ mâu thuẫn với những nguyên tắc và chân lý căn bản đã được ban cho trước đó.

2 Phi-e-rơ 1:19–21; Rô-ma 15:4; Gia-cơ 1:17 dạy chúng ta điều gì về Đức Chúa Trời và các sứ điệp tiên tri của Ngài qua các thời đại?

Nền tảng Cựu Ước để hiểu kế hoạch cứu rỗi được đặt ra ngay trong lời tiên tri đầu tiên Đức Chúa Trời phán trong Sáng-thế Ký 3:15. Hệ thống của lễ minh họa kế hoạch ấy. Tuy nhiên, những chi tiết về cách Chiên Con của Đức Chúa Trời, tức là Đức Chúa Giê-su Cơ-đốc, sẽ đến, sống và chết thay cho nhân loại đã được bày tỏ dần dần qua các lời tiên tri sau này. Kinh Thánh cho thấy Đức Chúa Trời mở dần lẽ thật khi dân sự Ngài có thể hiểu được. Nhờ đó, sự hiểu biết về chân lý ngày càng sâu sắc hơn qua mỗi thế hệ. Đây chính là ý tưởng về “lẽ thật được bày tỏ dần dần” hay “lẽ thật tiến triển.” Thế hệ sau thường hiểu rõ hơn về lẽ thật của Đức Chúa Trời so với thế hệ trước.

Tuy nhiên, có một điểm hết sức quan trọng cần nhấn mạnh: Những sự mặc khải mới không bao giờ được mâu thuẫn với lẽ thật mà Đức Chúa Trời đã ban trước đó.

Theo 1 Giăng 4:1–3, phép thử về niềm tin nơi sự nhập thể của Đức Chúa Giê-su sẽ nhanh chóng loại bỏ những người tự xưng là tiên tri nhưng thuộc các tôn giáo lớn khác trên thế giới, hoặc những người cho rằng mình liên hệ với thế giới tâm linh mà không gắn bó với một đức tin cụ thể nào. Nếu một người “chẳng xưng Đức Chúa Giê-su Cơ-đốc đã đến trong xác thịt,” thì người ấy “chẳng phải bởi Đức Chúa Trời” (1 Giăng 4:3).

Khi viết những lời này, sứ đồ Giăng đang nghĩ đến các giáo sư giả dạy rằng Đức Chúa Giê-su không thật sự là con người, mà chỉ dường như mang hình thể con người. Tuy nhiên, phép thử này còn đi xa hơn thế. Không chỉ đơn giản nói rằng một tiên tri phải thừa nhận Đức Chúa Giê-su là một nhân vật lịch sử từng sống trên đất. Hầu hết Cơ-đốc nhân đều tin điều đó. Giăng đang đối diện với một vấn đề rất cụ thể trong thời của ông; song, những lời tiên tri của ông—dù được viết cho một hoàn cảnh riêng—vẫn chứa đựng những lẽ thật quan trọng cho các thế hệ mai sau.

Những câu sau dạy chúng ta điều gì về Đức Chúa Giê-su? Giăng 3:16; 2 Cô-rinh-tô 5:21; Giăng 11:25; Hê-bơ-rơ 4:14–15; Giăng 14:1–3.

Các tiên tri chân thật phải tin rằng Đức Chúa Giê-su vừa là Đức Chúa Trời nhập thể, vừa thật sự là con người. Họ cũng phải tiếp nhận trọn vẹn lẽ thật về Ngài—sứ mạng của Ngài, đời sống thánh khiết không tội lỗi, sự chết chuộc tội, sự sống lại vinh hiển, chức vụ thầy tế lễ thượng phẩm trên thiên đàng, cùng sự tái lâm. Điều này vượt xa một sự đồng thuận về mặt trí thức rằng Đức Chúa Giê-su từng sống trên đất. Ngài phải là trung tâm của mọi sứ điệp tiên tri, chứ không phải chỉ là một chi tiết phụ thêm. Sứ điệp của họ phải dẫn dắt con người vào mối tương giao cứu rỗi với Đức Chúa Giê-su.

Lời tiên tri được Đức Thánh Linh cảm thúc giống như ánh đèn pha của Đức Chúa Trời, xua tan bóng tối trong lòng chúng ta, cho đến khi Đức Chúa Giê-su—Ngôi Sao Mai—mọc lên trong tâm hồn. Ân tứ tiên tri gắn kết chúng ta với Ngài và không ngừng chỉ chúng ta hướng về Ngài. Những tiên tri tôn cao Đức Chúa Giê-su sẽ không tìm cách xây dựng phe nhóm cho riêng mình hay tôn vinh bản thân (Công Vụ Các Sứ Đồ 4:12). Họ sẵn sàng phục vụ hơn là lợi dụng những người mình được sai đến. Tuy nhiên, như chúng ta sẽ thấy, các tiên tri của Đức Chúa Trời vẫn là con người, và giống như chúng ta, họ cũng là tội nhân cần đến phúc âm.

Vì sao sự hiểu biết rằng Đức Chúa Giê-su—Đức Chúa Trời trọn vẹn—đã chết thay chúng ta, gánh chịu hình phạt tội lỗi của chúng ta, lại là trọng tâm của đức tin? Nếu đánh mất giáo lý này, chúng ta sẽ mất điều gì?

Trong Bài Giảng Trên Núi (Ma-thi-ơ 5–7), Đức Chúa Giê-su đã trình bày những nền tảng của Hội Thánh Cơ-đốc. Có vẻ như chức vụ tiên tri cũng là một phần của nền tảng ấy. Thật vậy, Ngài đã cảnh báo về các tiên tri giả rằng: “Ấy là nhờ bông trái mà các ngươi nhận biết được” (Ma-thi-ơ 7:20). Chất lượng của một cây chỉ có thể được đánh giá qua thời gian. Khi quan sát tính cách của một tiên tri và theo dõi kết quả phát sinh từ sứ điệp của họ, chúng ta có thể nhận ra liệu người ấy đang dẫn dắt người khác đến gần Đức Chúa Trời hay khiến họ xa cách Ngài.

Đọc Giô-na 1:1–3; Công Vụ Các Sứ Đồ 15:36–39; Ga-la-ti 2:11–14. Những câu này dạy chúng ta điều gì về các tiên tri?

Tuy nhiên, làm tiên tri không có nghĩa là một người trở nên vô tội hay hoàn toàn không sai lầm. Chúng ta thấy trong các gương Kinh Thánh—Giô-na, Phao-lô, và thậm chí Phi-e-rơ—rằng họ vẫn có những lỗi lầm hoặc khuyết điểm trong tính cách. Chỉ một mình Đức Chúa Trời là trọn vẹn; còn các sứ giả của Ngài thì không. Các tiên tri, cũng như tất cả chúng ta, đều có sự yếu đuối; nhưng xu hướng chung của đời sống họ phải rõ ràng hướng về Đức Chúa Trời, và họ không được làm mất hiệu lực chức vụ mình bằng một lối sống trái ngược với sứ điệp họ rao truyền.

Không một tiên tri nào hoàn toàn phản chiếu trọn vẹn gương mẫu của Đức Chúa Giê-su, nhưng một tiên tri chân thật luôn cam kết sống theo các nguyên tắc và nếp sống của vương quốc Đức Chúa Trời (Ma-thi-ơ 7:16–20). Bất cứ ai tự xưng là sứ giả của Đức Chúa Trời mà đời sống lại công khai mâu thuẫn với sứ điệp mình rao giảng thì phải được nhìn nhận cách thận trọng.

Dù sự kêu gọi làm tiên tri là điều khó khăn, nhiều tiên tri vẫn bày tỏ “bông trái tốt” trong chức vụ của họ. Chẳng hạn, Môi-se đã dẫn dắt dân Y-sơ-ra-ên vượt qua đồng vắng cách thành công (Phục truyền Luật lệ Ký 34:10–12). Sự trung tín của A-ghê khích lệ dân Giu-đa tiếp tục công việc xây dựng lại đền thờ thứ hai, vốn đã bị đình trệ suốt 19 năm (A-ghê 1:12). Chức vụ kiên định của Ê-sai đã phục vụ bốn đời vua Giu-đa, dìu dắt họ qua thời kỳ đầy biến động và chỉ về Đấng Mê-si (Ê-sai 39:5, 6; 53:4–6). Chúng ta cũng không thể quên lời xưng tội tha thiết của Đa-ni-ên (Đa-ni-ên 9:15), hay tấm lòng tận hiến đầy nước mắt của Giê-rê-mi (Giê-rê-mi 9:1). Dù thường bị bắt bớ và ngược đãi, các tiên tri của Đức Chúa Trời luôn bày tỏ một tình yêu chân thành đối với Ngài và dân sự Ngài—đó chính là dấu hiệu đặc trưng của một chức vụ sinh nhiều bông trái.

Đã bao lần những người nam hay nữ của Đức Chúa Trời làm bạn thất vọng bởi hành động hay khuyết điểm trong tính cách của họ? Bạn có thể học được bài học quan trọng nào từ kinh nghiệm ấy?

Nhiều người thường nghĩ rằng tiên tri là người đoán trước tương lai, nhưng đó chỉ là một phương diện trong công việc của họ. Chức vụ của tiên tri còn bao hàm nhiều điều hơn thế. Các tiên tri kêu gọi dân sự trở về với Lời Đức Chúa Trời, đồng thời ban cho họ lời khuyên bảo, cảnh cáo và khích lệ.

Ngoài việc giúp con người biết và chuẩn bị cho các biến cố tương lai, vì sao các tiên tri còn báo trước tương lai? Xem Giê-rê-mi 28:9, 15–17.

Những lời tiên đoán được ứng nghiệm cũng là một cách để thử nghiệm tiên tri. Những lời tiên đoán của một tiên tri chân thật phải xảy ra đúng như đã được báo trước: “Khi tiên tri nhân danh Đức Giê-hô-va mà nói, nếu điều đó không xảy đến và không ứng nghiệm, ấy là lời Đức Giê-hô-va không phán; tiên tri ấy đã nói cách tự phụ; ngươi chớ sợ người” (Phục truyền Luật lệ Ký 18:22).

Tuy nhiên, phép thử này đôi khi khó áp dụng, vì một số lời tiên tri mang tính điều kiện; nghĩa là chúng có thể không xảy ra như đã báo trước nếu những điều kiện kèm theo không được đáp ứng. Chúng ta thấy nguyên tắc này trong câu chuyện của Giô-na và lời cảnh cáo của ông đối với thành Ni-ni-ve. Bài giảng của Giô-na rất ngắn gọn và trực tiếp: “Còn bốn mươi ngày nữa, Ni-ni-ve sẽ bị đổ xuống!” (Giô-na 3:4). Thế nhưng điều đó đã không xảy ra như ông tiên đoán. Vì sao?

Đọc Giê-rê-mi 18:7–10. Đoạn này cũng dạy chúng ta điều gì về lời tiên tri có điều kiện?

Những lời tiên tri có điều kiện là những lời tiên tri tùy thuộc vào cách con người đáp ứng với sứ điệp của Đức Chúa Trời. Nếu họ thay đổi thái độ và lối sống, biến cố được báo trước có thể sẽ không xảy ra. Dân thành Ni-ni-ve đã ghi lòng tạc dạ lời cảnh báo của Giô-na và ăn năn thay đổi đường lối mình, vì thế Đức Chúa Trời không hủy diệt họ (Giô-na 3:10). Nhưng khi các thế hệ sau quên đi lời cảnh tỉnh ấy và thành Ni-ni-ve lại trở nên gian ác, tàn bạo, Đức Chúa Trời đã tiêu diệt thành ấy. Đức Chúa Trời biết tương lai, còn chúng ta thì không. Những lựa chọn của chúng ta phần lớn quyết định thực tại tương lai của chính mình.

Vì sao việc hiểu khái niệm lời tiên tri có điều kiện lại quan trọng? Sự hiểu biết này có thể giúp chúng ta nắm bắt lẽ thật Kinh Thánh cách rõ ràng hơn như thế nào?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

“Hãy Nếm Thử Và Xem”

Việc Cơ-đốc Phục Lâm giữ ngày Sa-bát chấp nhận ân tứ tiên tri của Ellen G. White, từ buổi đầu cho đến ngày nay, đã phải đối diện với những thách thức tương tự như các tiên tri trong Kinh Thánh. Sau khải tượng đầu tiên của bà vào tháng 12 năm 1844, một số người đã nghi ngờ lời tuyên bố tiên tri của bà. Điều này khiến các tín hữu giữ ngày Sa-bát (sau này là Cơ-đốc Phục Lâm An Thất Nhật) phải phát triển những lập luận nhằm bảo vệ ân tứ tiên tri của Ellen G. White.

Thứ nhất, họ đưa ra cơ sở thần học cho sự tồn tại liên tục của ân tứ tiên tri cho đến thời kỳ cuối cùng. Họ cho rằng Kinh Thánh ủng hộ sự bày tỏ ân tứ tiên tri trong thời hiện đại. Dựa trên Giô-ên 2, Khải Huyền 12:17 và các câu khác, ân tứ tiên tri sẽ xuất hiện trong “những ngày sau rốt” và trở thành một “dấu hiệu nhận diện” dân sự Đức Chúa Trời trong thời kỳ cuối cùng. (Xem Gerhard Pfandl, Ân tứ Tiên tri và Hội Thánh còn sót lại của Đức Chúa Trời, chương 4, trong Ân tứ Tiên tri.)

Thứ hai, các tín hữu Cơ-đốc Phục Lâm buổi đầu nhận thấy ân tứ của Ellen G. White đã mang lại ảnh hưởng tích cực cho các tín hữu. Chẳng hạn, những sự soi sáng tiên tri của bà đã giúp hiệp nhất những người tham dự các Hội nghị Sa-bát vào cuối thập niên 1840, khi họ bất đồng về các giáo lý Kinh Thánh. Ân tứ của bà tiếp tục sinh “bông trái tốt lành” trong nhiều thập niên sau đó, và các trước tác của bà vẫn còn có ảnh hưởng sâu rộng trong cộng đồng đức tin Cơ-đốc Phục Lâm An Thất Nhật.

Thứ ba, một lập luận khác bênh vực Ellen G. White liên quan đến các yếu tố siêu nhiên trong những kinh nghiệm khải tượng của bà. Khi ở trong khải tượng, như đã đề cập trước đây, bà biểu hiện nhiều hiện tượng siêu nhiên—tường thuật những sự kiện và hoàn cảnh mà bà không thể biết trước, bày tỏ những biến cố tương lai, thể hiện sức mạnh vượt quá tự nhiên, và không thể tự kiểm soát hay quyết định thời điểm các khải tượng xảy ra, cùng nhiều điều khác.

Ngày nay, Cơ-đốc Phục Lâm An Thất Nhật vẫn tiếp tục nhấn mạnh những cơ sở này để xác nhận tính xác thực của ân tứ Ellen G. White. Tuy nhiên, dù các lập luận ấy vững chắc, một “bằng chứng” mạnh mẽ hơn hết về ân tứ của bà chính là kinh nghiệm cá nhân với các trước tác của bà. Như vua Đa-vít đã khuyên: “Hãy nếm thử xem Đức Giê-hô-va tốt lành dường bao” (Thi Thiên 34:8). Chỉ khi chúng ta cầu nguyện và đọc các trước tác của Ellen G. White, chúng ta mới có thể tự mình đánh giá những lời tuyên bố tiên tri của bà. Một nơi thích hợp để bắt đầu là quyển sách nhỏ nhưng rất phổ biến của bà, Con Đường Bình An (Steps to Cơ-đốc). Sau đó, có thể tiếp tục với bộ năm tập Cuộc Tranh Đấu Khốc Liệt, trình bày chủ đề đại tranh đấu từ Sáng-thế Ký đến Khải Huyền. Các trước tác của bà hiện có sẵn dưới dạng sách in và điện tử (xem EGWWritings.org) và đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ.

Để tìm hiểu thêm, truy cập: https://whiteestate.org/absg/9