Giải nghĩa các lời tiên tri

Câu gốc

“Đoạn, bắt đầu từ Môi-se rồi kế đến mọi Đấng tiên tri, Ngài cắt nghĩa cho hai người đó những lời chỉ về mình Ngài trong cả Kinh Thánh” (Lu-ca 24:27).

Kinh Thánh nghiên cứu

Ma-thi-ơ 5:17–48; I Cô-rinh-tô 16:20; Ma-thi-ơ 4:1–11; Lu-ca 10:25–28; Lu-ca 24:25–27, 44–49.

Sau khi Đức Chúa Giê-su chịu đóng đinh và sống lại, Ngài hiện ra với hai môn đồ đang buồn bã. Họ thú nhận: “Chúng tôi trông mong chính Ngài sẽ cứu chuộc Y-sơ-ra-ên” (Lu-ca 24:21). Các môn đồ mong đợi một Đấng Mê-si sẽ giải cứu dân Do Thái khỏi ách thống trị của La Mã. Sự mong đợi sai lạc ấy, cùng với nỗi thất vọng của họ, bắt nguồn từ cách giải nghĩa thiên lệch và phiến diện các lời tiên tri về Đấng Mê-si trong Cựu Ước.

Đức Chúa Giê-su đã giải quyết sự hiểu lầm ấy bằng cách giải thích Kinh Thánh cho họ dưới một góc nhìn rộng hơn (Lu-ca 24:25–27). Sự giải nghĩa Kinh Thánh của Ngài đã mở mắt họ và khiến lòng họ nóng nảy (Lu-ca 24:31,32). Sau đó, Đức Chúa Giê-su cũng hiện ra với một nhóm môn đồ đông hơn tại Giê-ru-sa-lem, và “mở trí cho môn đồ được hiểu Kinh Thánh” (Lu-ca 24:45; xem thêm câu 33,36,44–49).

Những kinh nghiệm này cho thấy kết quả tốt đẹp của việc hiểu đúng các lời tiên tri. Ngược lại, sự hiểu sai lời tiên tri có thể dẫn đến những hậu quả tâm linh nghiêm trọng.

Nghiên cứu bài học tuần này để chuẩn bị cho Sa-bát ngày 11 tháng 11.

Cách chúng ta giải nghĩa Kinh Thánh phần lớn chịu ảnh hưởng bởi những giả định sẵn có của chúng ta. Những người xem Kinh Thánh chỉ như một tuyển tập các tài liệu cổ xưa sẽ không thể nhìn thấy sự hiệp nhất giữa các sách khác nhau. Nhưng khi chấp nhận nguyên tắc căn bản rằng “cả Kinh Thánh đều là bởi Đức Chúa Trời soi dẫn, có ích…” (II Ti-mô-thê 3:16), chúng ta sẽ nhận ra sự thống nhất sâu xa của Kinh Thánh và để chính Kinh Thánh tự giải nghĩa cho chính nó.

Đọc Ma-thi-ơ 5:17–48. Đức Chúa Giê-su đã giải thích các sự dạy dỗ của Cựu Ước được nhắc đến trong đoạn này như thế nào?

Một cách đọc hời hợt Ma-thi-ơ 5:17–48 có thể khiến người ta nghĩ rằng Đức Chúa Giê-su đang thay thế các lời dạy của Cựu Ước bằng những giáo huấn mới của riêng Ngài. Nhưng khi đọc kỹ hơn, chúng ta thấy rõ rằng Ngài đang bày tỏ chiều sâu tâm linh của luật pháp Cựu Ước. Theo ý nghĩa đó, Ngài làm trọn lời hứa trong Giê-rê-mi 31:31–33 rằng dưới giao ước mới, luật pháp của Đức Chúa Trời sẽ được đặt trong tâm trí và ghi khắc trong lòng dân sự Ngài (so sánh với Hê-bơ-rơ 8:8–10; 10:16).

Đôi khi sự giải nghĩa của một phân đoạn được tìm thấy ngay trong chính sách đó. Ví dụ, trong Đa-ni-ên 2, chúng ta thấy giấc mộng huyền bí của vua Nê-bu-cát-nết-sa (Đa-ni-ên 2:31–35), rồi tiếp theo là phần giải nghĩa giấc mộng (Đa-ni-ên 2:36–45). Tương tự, trong Ma-thi-ơ 13 có ẩn dụ về người gieo giống (Ma-thi-ơ 13:1–9), và sau đó là phần giải nghĩa (Ma-thi-ơ 13:18–23).

Có khi sự giải nghĩa được bày tỏ qua một tiên tri sau này. Chẳng hạn, II Sử-ký 36:22–23 xác nhận sự ứng nghiệm của lời tiên tri bảy mươi năm đã được nói trước trong Giê-rê-mi 25:11–12 và 29:10. Tuy nhiên, nhiều hình bóng trong Cựu Ước đã được ứng nghiệm nơi Đức Chúa Giê-su, và nhiều đoạn Cựu Ước được giải thích trong Tân Ước.

“Cựu Ước là tin lành được trình bày qua hình bóng và biểu tượng; Tân Ước là thực thể. Cả hai đều thiết yếu như nhau.”—Ellen G. White, Selected Messages (Sứ điệp chọn lọc), quyển 2, tr. 104.

Thật vậy, Tân Ước chính là bản giải nghĩa được soi dẫn của Cựu Ước.

Tại sao điều quan trọng là chúng ta phải nhận thức được những giả định của mình khi nghiên cứu Kinh Thánh? Tại sao giả định quan trọng nhất phải là tin cậy Kinh Thánh là Lời Đức Chúa Trời, và để Kinh Thánh đoán xét chúng ta, chứ không phải chúng ta đoán xét Kinh Thánh?

Đọc Ê-sai 65:17–20. Việc trong trời mới đất mới có một đứa trẻ sẽ “chết một trăm tuổi” có nghĩa là gì? (Ê-sai 65:20).

Nếu tách Ê-sai 65:20 ra khỏi bối cảnh lịch sử của nó, người ta rất dễ cho rằng trong trời mới đất mới vẫn còn có sự chết và kẻ có tội. Nhưng cách hiểu ấy mâu thuẫn với những lời hứa khác trong Ê-sai, rằng người công bình sẽ sống lại (Ê-sai 26:19), và sự chết cùng buồn rầu cuối cùng sẽ bị tiêu diệt (Ê-sai 25:8; 65:19).

Ê-sai 65:20 rõ ràng là ngôn ngữ biểu tượng. Có đứa trẻ nào một trăm tuổi đâu? Khi đọc đoạn Ê-sai 65:17–20 trong bối cảnh lịch sử của nó, chúng ta nhận ra câu này dùng hình ảnh thi ca để chỉ về những phước lành mà dân Y-sơ-ra-ên sẽ nhận được, nhưng chỉ khi họ trung tín giữ các điều kiện của giao ước (so sánh với Phục-truyền Luật-lệ Ký 28).

Cũng như cách Đức Chúa Giê-su trong Ma-thi-ơ 24 đã kết nối những biến cố gần với những biến cố xa trong tương lai, Ê-sai cũng làm điều tương tự. Ông cho thấy những điều xảy ra trong hiện tại chỉ là sự báo trước cho trời mới và đất mới sau này.

Trong Ê-sai, sự sáng tạo mới không hoàn toàn thuộc về tương lai. Nó đã bắt đầu bước vào hiện tại qua công việc cứu chuộc và tha thứ vinh hiển của Đức Chúa Trời. Câu Kinh Thánh cho biết rằng ngay trong đời sống hiện tại của Y-sơ-ra-ên, Đức Chúa Trời đã bắt đầu chiến thắng sự chết. Ý tưởng này được diễn tả qua lời hứa về tuổi thọ dài lâu và việc không còn trẻ thơ chết yểu (Ê-sai 65:20). Tất cả những điều ấy chỉ là hình bóng báo trước những gì trọn vẹn sẽ đến trong tương lai.

Đọc I Cô-rinh-tô 16:20. Làm thế nào chúng ta áp dụng câu này cho thời đại và văn hóa của mình ngày nay?

Trong văn hóa Hy Lạp thời Tân Ước, khi người thân hoặc bạn hữu thân thiết chào nhau, họ thường hôn nhau để bày tỏ tình cảm. Phao-lô khuyên các tín hữu hãy thực hành cách chào hỏi thân mật và yêu thương này trong Rô-ma 16:16; I Cô-rinh-tô 16:20; II Cô-rinh-tô 13:12; và I Tê-sa-lô-ni-ca 5:26.

Từ bối cảnh đó, chúng ta rút ra nguyên tắc Kinh Thánh: hãy chào đón nhau cách ấm áp và giúp mọi tín hữu cảm thấy mình thuộc về gia đình Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, trong một số nền văn hóa, việc hôn nhau có thể không phù hợp; thay vào đó, bắt tay, ôm nhẹ, cúi chào, hay những cử chỉ lịch sự khác sẽ thích hợp hơn.

Dù hình thức văn hóa có khác nhau, điều quan trọng là tinh thần yêu thương, tiếp nhận và hiệp một. Phao-lô khuyến khích chúng ta làm cho mọi người cảm thấy được chấp nhận và được yêu thương trong các buổi nhóm thờ phượng.

Một câu chuyện minh họa quen thuộc kể về một người đàn ông đang gặp nan đề nghiêm trọng và muốn biết ý muốn của Đức Chúa Trời dành cho mình. Ông mở Kinh Thánh ra và đặt ngón tay cách ngẫu nhiên vào một câu, rơi đúng Ma-thi-ơ 27:5: “Giu-đa đi thắt cổ mình.” Bị sốc bởi câu ấy, ông thử lại lần nữa, hy vọng tìm được một sứ điệp tích cực hơn. Nhưng lần này ngón tay ông lại chỉ vào Lu-ca 10:37: “Đức Chúa Giê-su phán rằng: Hãy đi, làm theo như vậy.” Cả hai câu đều là Lời Kinh Thánh chân thật, nhưng cần phải được hiểu trong đúng bối cảnh của chúng.

Thật vậy, nhiều sự bóp méo sứ điệp Kinh Thánh xuất phát từ thói quen tách rời các câu ra khỏi bối cảnh văn chương của chúng. Cách làm này mở đường cho đủ loại cách giải thích gượng ép và sai lệch.

Đọc Sáng-thế Ký 3:1–5 và Ma-thi-ơ 4:1–11. Sa-tan đã bóp méo lời Đức Chúa Trời như thế nào khi áp dụng lời Ngài ra khỏi bối cảnh?

Một số người bóp méo sứ điệp Kinh Thánh cách thành thật vì thiếu hiểu biết. Nhưng những người khác làm điều đó cách cố ý, như Sa-tan đã làm trong hai trường hợp được đề cập ở trên. Dù động cơ là gì, kết quả luôn tai hại.

Trong vườn Ê-đen (Sáng-thế Ký 3:1–5; so sánh Khải Huyền 12:9), Sa-tan hiện ra với Ê-va dưới hình dạng một con rắn hấp dẫn, tò mò, có thể nói tiếng người. Bẻ cong lời Đức Chúa Trời khỏi bối cảnh nguyên thủy, nó trước hết khái quát hóa mệnh lệnh của Đức Chúa Trời, rồi đưa ra cách giải thích lừa dối của riêng nó.

Khi Đức Chúa Giê-su được Đức Thánh Linh dẫn vào đồng vắng (Ma-thi-ơ 4:1–11; Lu-ca 4:1–13), “Sa-tan đến như một thiên sứ sáng láng trong đồng vắng cám dỗ để lừa dối Đấng Cơ-đốc.”—Ellen G. White, The Advent Review and Sabbath Herald, 18/12/1888.

Trong cuộc đối thoại với Đức Chúa Giê-su, Sa-tan đã trích dẫn sai Thi Thiên 91:11–12, nhằm ngụ ý rằng Đức Chúa Trời sẽ bảo vệ ngay cả những người cố ý đặt mình vào tình huống nguy hiểm.

Kinh nghiệm trong vườn Ê-đen và trong đồng vắng xác nhận sự tồn tại của cuộc đại chiến giữa thiện và ác, trong đó có cả vấn đề giải nghĩa Lời Đức Chúa Trời, cả lời phán lẫn lời viết. Những câu chuyện này giúp chúng ta nhận thức tầm quan trọng của việc giữ sự hiểu biết Kinh Thánh trung thành với bối cảnh của nó.

Lẽ thật không cần sự lừa dối để được bày tỏ. Vậy tại sao chúng ta phải tránh cám dỗ kéo các câu Kinh Thánh ra khỏi bối cảnh để chứng minh quan điểm của mình, cho dù quan điểm ấy có đúng đi nữa?

Vì khi tách câu Kinh Thánh khỏi bối cảnh, chúng ta đang dùng Lời Đức Chúa Trời theo ý riêng mình thay vì để Lời Ngài hướng dẫn chúng ta. Điều đó có thể dẫn đến hiểu sai, áp dụng sai, và thậm chí làm hại đức tin của người khác. Đức Chúa Trời không cần chúng ta “bẻ cong” Kinh Thánh để bảo vệ lẽ thật; chính Lời Ngài, khi được hiểu đúng, đã đủ quyền năng để bày tỏ chân lý.

Mỗi Cơ-đốc nhân cần phải tự mình hiểu Kinh Thánh. Kinh Thánh đủ rõ ràng để mọi người có thể nhận biết con đường cứu rỗi, nhưng cũng đủ sâu nhiệm để luôn thách thức cả những trí tuệ sáng suốt nhất. Lời Đức Chúa Trời là một kho tàng vô tận của tri thức cứu rỗi, không bao giờ có thể khai thác hết.

Đọc Lu-ca 10:25–28. Có người cho rằng Kinh Thánh không cần phải được giải thích. Nếu vậy, tại sao Đức Chúa Giê-su lại hỏi thầy thông giáo: “Trong luật pháp có chép điều gì? Ngươi đọc và hiểu thế nào? (Lu-ca 10:26)

Để nắm bắt ý nghĩa của một câu, trước hết chúng ta cần hiểu các từ ngữ được sử dụng, rồi xem cách chúng được dùng trong văn mạch văn chương liên quan, trong toàn bộ bối cảnh Kinh Thánh, cũng như trong hoàn cảnh lịch sử–văn hóa, ít nhất trong khả năng chúng ta có thể tìm hiểu. Cuối cùng, các kết luận của chúng ta phải hoàn toàn hòa hợp với những giáo huấn rộng lớn hơn của Kinh Thánh. So sánh những đoạn song song—như thường thấy trong bốn sách Phúc Âm—có thể làm phong phú thêm sự hiểu biết của chúng ta.

So sánh Ma-thi-ơ 5:43–48 với Lu-ca 6:27–36. Bối cảnh của Ma-thi-ơ 5:43–48 và câu song song trong Lu-ca 6:36 giúp chúng ta hiểu rõ hơn ý nghĩa của chữ “trọn vẹn” trong Ma-thi-ơ 5:48 như thế nào?

Một trong những đặc tính quan trọng nhất của người giải nghĩa Kinh Thánh cách trung tín là sự kết hợp giữa tính cẩn trọng và lòng khiêm nhường. Hãy nhớ rằng không ai trong chúng ta sở hữu chân lý một cách trọn vẹn; tất cả chúng ta đều nhìn thấy như qua một tấm gương mờ tối.

Chúng ta phải luôn nỗ lực theo đuổi giáo lý lành mạnh (2 Ti-mô-thê 4:1–5). Một nguyên tắc thiết yếu là tập trung vào những điều chúng ta đã hiểu, vào những điều rõ ràng, và xây dựng trên nền tảng đó. Trong nhiều trường hợp, theo thời gian, điều này sẽ giúp chúng ta hiểu những điều hiện tại còn chưa sáng tỏ. Trước khi bước vào cõi đời đời, sẽ luôn còn những câu hỏi chưa được giải đáp.

Hãy nghĩ về một lần bạn không hiểu điều gì đó và điều ấy khiến bạn rất băn khoăn, nhưng rồi sau này được giải thích rõ ràng. Kinh nghiệm đó giúp bạn học cách tin cậy Đức Chúa Trời như thế nào đối với những điều trong Lời Ngài mà hiện tại bạn vẫn chưa hiểu?

Việc nghiên cứu Kinh Thánh của chúng ta nên tập trung vào hai mục đích chính: tăng trưởng đời sống tâm linh cá nhân và dẫn dắt người khác bước vào mối tương giao cứu rỗi với Đức Chúa Giê-su. Đấng Cơ-đốc đã định nghĩa người Cơ-đốc chân thật là người được Đức Thánh Linh dẫn dắt “vào mọi lẽ thật” (Giăng 16:13), sống “nhờ mọi lời nói ra từ miệng Đức Chúa Trời” (Ma-thi-ơ 4:4), và dạy người khác “mọi điều” mà Ngài đã truyền dạy (Ma-thi-ơ 28:20).

Đọc Lu-ca 4:16–30 và Lu-ca 24:25–27, 44–49. Chúng ta có thể học được điều gì từ cách Đấng Cơ-đốc giải thích Kinh Thánh ở đây?

Đức Chúa Giê-su đã, đang, và sẽ mãi mãi là “đường đi, lẽ thật, và sự sống” (Giăng 14:6). Tuy nhiên, sự giảng dạy của Ngài luôn đặt nền tảng vững chắc trên Kinh Thánh. Chẳng hạn, Mác 1:14, 15 chép: “Sau khi Giăng bị tù, Đức Chúa Giê-su đến xứ Ga-li-lê, giảng tin lành của nước Đức Chúa Trời, mà rằng: Kỳ đã trọn, nước Đức Chúa Trời đã đến gần.” Chữ “kỳ đã trọn” rõ ràng hướng về lời tiên tri trong Đa-ni-ên 9:24–27. Trong Bài Giảng Trên Núi (Ma-thi-ơ 5–7), Ngài trích dẫn Xuất Ê-díp-tô Ký 20:13, 14 (Ma-thi-ơ 5:21,27). Trong Lu-ca 4, Ngài trích Ê-sai 61:1,2. Đức Chúa Giê-su là một nhà giảng đạo hoàn toàn dựa trên Kinh Thánh.

Một ví dụ khác, Công Vụ Các Sứ Đồ 8 cho biết hoạn quan Ê-thi-ô-bi “đã lên Giê-ru-sa-lem đặng thờ phượng” (Công Vụ 8:27), nghĩa là ông quen thuộc với tôn giáo Do Thái và ít nhất cũng biết đến một số nghi lễ của họ. Ông thậm chí còn sở hữu một bản sách Ê-sai và chăm chú đọc trong lúc trở về nhà. Tuy nhiên, ông không thể hiểu lời tiên tri về Người Tôi Tớ gánh tội, nên ông tìm người giải thích cho mình.

Kinh nghiệm này dạy chúng ta một vài bài học quan trọng: Thứ nhất, chỉ đọc một đoạn Kinh Thánh thôi chưa chắc đã đem lại sự hiểu biết sâu sắc. Thứ hai, trong việc học Kinh Thánh, chúng ta có thể và nên học hỏi lẫn nhau. Thứ ba, chúng ta có trách nhiệm cá nhân chia sẻ sứ điệp Kinh Thánh thuần khiết cho người khác.

Sự giải nghĩa sách Ê-sai và các đoạn Cựu Ước khác của Phi-líp đã dẫn hoạn quan đến phép báp-têm (Công Vụ 8:35–39; so sánh với Thi Thiên 51:12). Sự giải nghĩa Kinh Thánh của chúng ta cũng nên có cùng mục đích ấy (Giăng 17:17).

Dù đôi khi chúng ta cần người khác giúp đỡ để hiểu phân đoạn Kinh Thánh, tại sao chúng ta vẫn phải tự mình xác tín điều mình tin?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Chúng Ta Nên Đọc Các Trước Tác Của Ellen G. White Như Thế Nào?

Sau đây là một vài nguyên tắc giúp chúng ta hiểu và áp dụng đúng đắn các trước tác của Ellen G. White.

Thứ nhất, hãy bắt đầu với thái độ cầu nguyện, tích cực và tấm lòng rộng mở, thay vì tinh thần nghi ngờ. Tâm thế của chúng ta giống như một thấu kính, nó nhuộm màu mọi điều chúng ta nghe, đọc và nhìn thấy. Chúng ta cần Đức Thánh Linh hướng dẫn tư tưởng mình. Chính Ellen G. White đã viết: “Nếu các bạn tra xem Kinh Thánh để bênh vực ý kiến riêng của mình, các bạn sẽ chẳng bao giờ đạt đến lẽ thật. Hãy tra xem để học biết điều Đức Chúa Trời phán dạy.”—Cơ-đốc’s Object Lessons (Những bài học thực tế của Đấng Cơ-đốc), tr. 112. Điều này cũng đúng đối với các trước tác của bà.

Thứ hai, hãy xem xét bối cảnh của điều bạn đọc. Nhiều người đã xây dựng cách hiểu của mình dựa trên một câu nói riêng lẻ hoặc một đoạn trích tách rời khỏi bối cảnh lịch sử hay văn chương ban đầu. Ellen G. White viết: “Thời gian và địa điểm phải được cân nhắc.”—Selected Messages (Sứ điệp chọn lọc), quyển 1, tr. 57. Thói quen bỏ qua bối cảnh này đã gây ra, và vẫn đang tiếp tục gây ra, rất nhiều rắc rối cho một số tín hữu trong Hội Thánh.

Thứ ba, hãy tập trung vào các nguyên tắc. Điểm chính (hoặc các điểm chính) mà Ellen G. White nhấn mạnh trong một đoạn là gì? Ví dụ, năm 1894, bà viết cho các tín hữu tại Battle Creek, Michigan, lên án việc mua xe đạp (xem Testimonies for the Church (Những lời chứng cho Hội Thánh), quyển 8, tr. 50–53). Nguyên tắc mà bà muốn khuyến khích là sự quản lý trung tín các nguồn lực Đức Chúa Trời ban, chẳng hạn như tiền bạc (vào thời đó, xe đạp rất đắt).

Thứ tư, hãy nghiên cứu toàn bộ những gì Ellen G. White đã viết về một chủ đề nhất định. Hãy đặt những câu nói khó hiểu trong bối cảnh giáo huấn tổng quát của bà về vấn đề đó. Trong khi còn sống, Ellen G. White đã than phiền về việc người ta lạm dụng các trước tác của bà: “Nhiều điều được cho là thông điệp từ Sister White thực ra chỉ nhằm bóp méo lời của Sister White, khiến bà dường như ủng hộ những điều không phù hợp với tư tưởng hay sự phán đoán của bà.”—Selected Messages (Sứ điệp chọn lọc), quyển 1, tr. 44.

Cuối cùng, hãy chắc chắn rằng chính Ellen G. White thật sự đã nói điều đó. Có rất nhiều câu nói bị gán sai cho bà. Cách an toàn nhất để xác định điều mình đọc có thật sự từ Ellen White hay không là tìm nguồn trích dẫn. Khi đã xác minh được xuất xứ, chúng ta có thể xem xét theo các nguyên tắc đúng đắn.

Chúng ta đã được ban cho một ơn tứ quý báu qua các trước tác tiên tri của Ellen G. White. Điều hết sức quan trọng là chúng ta đọc và sử dụng các trước tác ấy cách đúng đắn, vì chúng đã và đang là phước lành cho hàng triệu người. Thật đáng tiếc khi chúng bị sử dụng sai hoặc áp dụng sai.

Để tìm hiểu thêm, truy cập: https://whiteestate.org/absg/8