Kiêu ngạo và khiêm nhường

Câu gốc

“Bởi vì ai tự nhắc mình lên, sẽ phải hạ xuống, còn ai tự hạ mình xuống, sẽ được nhắc lên” (Lu-ca 14:11).

Kinh Thánh nghiên cứu

1 Giăng 2:15-17; Lu-ca 18:9-14; 1 Giăng 1:9; Hê-bơ-rơ 11:24-26; Lu-ca 22:24-27; Phi-líp 2:3-8.

Chúng ta đều biết những người có cái tôi quá lớn, là những người luôn nghĩ rằng mình không bao giờ sai. Hoặc có thể bạn biết một ai đó luôn muốn kiểm soát mọi thứ, không bao giờ chịu lắng nghe những lời góp ý mang tính xây dựng. Hay có những người dường như luôn thích gây mâu thuẫn, thường xuyên hạ thấp người khác. Tâm trí chúng ta có thể ngay lập tức đánh giá người khác, nhưng câu hỏi cần thiết là: Còn chính bản thân mỗi chúng ta thì sao? Khi chúng ta chỉ trích người khác và phủ nhận sự kiêu ngạo trong con người của chính mình, tức là chúng ta đang tự lừa dối mình.

Tất cả chúng ta đều đã từng đấu tranh với tính kiêu ngạo của mình. Chúng ta đều đã trải qua những lúc muốn suy tính, hành động, nói năng hoặc thể hiện bản thân vượt trội hơn những người khác, đơn giản chỉ vì chúng ta tin rằng mình giỏi hơn họ, ít nhất là trên phương diện nào đó. Có người từng nói rằng lòng kiêu ngạo của chúng ta xuất phát từ khát khao muốn chứng tỏ rằng cuộc sống của mình có giá trị. Tuy nhiên, chúng ta nên biết rằng cuộc sống của chúng ta vốn đã có giá trị vì chúng ta được Đức Chúa Trời tạo dựng và chúng ta là những người mà Đấng Cơ-đốc đã chết thay.

Tuần này, chúng ta cùng nhau khám phá tác động của lòng kiêu ngạo đến mối quan hệ của chúng ta với Đức Chúa Trời và với tha nhân. Chúng ta cũng tìm hiểu xem Kinh Thánh dạy như thế nào về sự khiêm nhường trước người khác và dĩ nhiên là trước mặt Đức Chúa Trời.

Nghiên cứu bài học tuần này để chuẩn bị cho Sa-bát ngày 18 tháng 4.

Lòng kiêu ngạo. Khi nghĩ đến cụm từ này, bạn có thể hình dung ra một chính trị gia đầy quyền lực, một đại gia giàu có hoặc nổi tiếng, hay nghĩ đến một con công đang xòe đuôi khoe sắc. Lòng kiêu ngạo là cảm giác rằng bạn quan trọng hơn hoặc giỏi hơn những người khác. Thật vậy, kiêu ngạo vốn là một cảm xúc, một cảm xúc không thể và không nên dựa vào.

Lòng kiêu ngạo có khởi nguồn trước nhất trong lòng Lu-xi-phe, một thiên sứ trưởng, người cận kề phục sự Đức Chúa Trời. Chúng ta không biết những ý tưởng ích kỷ đó len lỏi vào lòng nó khi nào và bằng cách nào, nhưng chúng ta biết chắc chắn rằng ý tưởng đó đã đẩy cả vũ trụ vào cuộc đấu tranh khốc liệt mà chúng ta chứng kiến trong hiện tại. Chúng ta thấy rằng Sa-tan hoàn toàn đối nghịch cùng Đức Chúa Trời (so sánh Ê-sai 14:12–14 và Phi-líp 2:5–11). Kết quả là, thế giới của chúng ta đã phải gánh chịu hậu quả của tội lỗi kể từ khi Sa-tan gieo nghi ngờ vào tâm trí của A-đam và Ê-va để rồi cám dỗ họ yêu thương và tin cậy bản thân hơn Đức Chúa Trời.

Đọc 1 Giăng 2:15–17. Những câu Kinh Thánh này dạy bạn ba điểm chính nào về lòng kiêu ngạo và việc yêu thế gian?

Lòng kiêu ngạo có bao giờ mang tính tích cực không? Có lẽ không, ít nhất là trong bối cảnh mà chúng ta thường hiểu về nó, mặc dù chúng ta có thể sử dụng ý tưởng này theo cách tích cực, khi đánh giá về thành tựu của ai đó hoặc khi thể hiện sự trân trọng sâu sắc về kết quả mỹ mãn mà ai đó đã làm (“Tôi rất tự hào về bạn! Tôi rất hãnh diện với kết quả bạn đã đạt được!”). Điều quan trọng cần thấu hiểu là việc theo đuổi sự xuất sắc, đồng thời ghi nhận và trân trọng những ân tứ cùng tài năng mà Đức Chúa Trời đã ban cho thì không nhất thiết đồng nghĩa với sự kiêu hãnh. Theo Kinh Thánh, có một cách yêu bản thân rất chính đáng (hãy nghĩ về lời dạy của Đức Chúa Giê-su trong Mác 12:31, khi Ngài phán rằng “phải yêu kẻ lân cận như mình”), nhưng đây luôn là tình yêu vị tha. Con người sẽ không mang lòng kiêu ngạo khi họ ý thức được sự hiện diện thiêng liêng của Đức Chúa Trời trong đời sống mình và bước đi trong sự dẫn dắt bởi một mục đích cao cả mà Ngài đã định hướng (xem 1 Ti-mô-thê 3:1). Người ta trở nên kiêu căng khi họ không quy vinh hiển về cho Đức Chúa Trời đối với những gì Ngài đang làm trong đời sống của họ.

Chúng ta nên cẩn thận ghi nhớ rằng tài sản, khả năng và thành tựu của chúng ta không quyết định giá trị của mình. Thay vào đó, giá trị của chúng ta luôn luôn đến từ Đức Chúa Trời, bởi vì mọi thứ chúng ta có, kể cả những thứ khiến chúng ta tự hào và dẫn đến kiêu căng, cũng đều đến từ Ngài mà thôi. Đây là điều chúng ta phải khắc ghi trong lòng, không bao giờ được quên.

Hãy tự hỏi: Tôi thực sự kiêu ngạo như thế nào? Lòng kiêu hãnh cá nhân đang ảnh hưởng đến mối quan hệ của tôi với Đức Chúa Trời và tha nhân như thế nào?

Hai người tín đồ đến nhà thờ để cầu nguyện. Một người là vị trưởng lão đạo mạo đáng kính, đứng ở hàng ghế đầu tiên trước khi buổi nhóm bắt đầu, ngẩng cao đầu trước mặt hội chúng để mọi người có thể nhìn thấy ông. Ông cầu nguyện lớn tiếng, tạ ơn Chúa về sự tốt lành mà ông hãnh diện cho rằng mình đã đạt được. Người kia, một kẻ sống bên lề xã hội, đứng ở cuối nhà thờ. Đôi mắt ông nhòe lệ vì gánh nặng tội lỗi đè nặng trên vai. Trong một góc ít người để ý tới, ông quỳ xuống, thì thầm trong tuyệt vọng: “Lạy Chúa, xin thương xót con, là một kẻ có tội!”.

Đọc Lu-ca 18:9–14. Bạn nghĩ gì về hai người này? Đức Chúa Giê-su đã nghĩ gì? Bài học quan trọng nào ở đây dành cho tất cả chúng ta?

Rất dễ để chúng ta tự tôn mình lên. Đôi khi, việc cho người khác biết về những thành tựu và sự tốt lành của mình trở thành bản năng thứ hai trong con người chúng ta. Nhưng những điều này, tự thân nó, không tạo nên sự khác biệt nào đối với danh tiếng của chúng ta trong ánh mắt của thiên đàng. Thật ra, nó hoàn toàn trái ngược lại với những gì chúng ta thường nghĩ, bởi vì “ai tự nhắc mình lên sẽ phải hạ xuống, ai tự hạ mình xuống sẽ được nhắc lên” (Lu-ca 18:14). Đức Chúa Giê-su cũng khuyên chúng ta nên chọn chỗ thấp nhất mà ngồi, và cứ để chủ tiệc mời bạn lên chỗ trang trọng hơn, nếu họ muốn (Lu-ca 14:8–10). Vương quốc “đảo ngược” mà Đức Chúa Giê-su truyền dạy thật sự rất khác, so với những gì chúng ta mong đợi. “Chỉ người nào nhận biết mình là kẻ có tội thì Đấng Christ mới có thể cứu được.”, Ellen G. White, Những Bài Học Của Đấng Cơ-đốc, tr. 158.

Khi chúng ta bắt đầu nhận ra tình trạng tội lỗi thực sự của mình và nhận biết Đấng Christ là sự cần thiết tuyệt đối cho sự cứu chuộc của mình, chúng ta có thể đến với Ngài trong niềm tin rằng “nếu chúng ta xưng tội mình, thì Ngài là thành tín công bình để tha tội cho chúng ta, và làm cho chúng ta sạch mọi điều gian ác” (1 Giăng 1:9).

Càng đến gần Đấng Christ, chúng ta càng nhận ra tội lỗi và sự bất toàn của mình. “Chỉ có một cách duy nhất để có được sự hiểu biết thật về bản thân. Chúng ta phải chiêm ngưỡng Đấng Christ. Chính sự thiếu hiểu biết về Ngài mà con người trở nên tự cao về sự công bình của mình”, Những Bài Học Của Đấng Cơ-đốc, trang 159.

Vậy, Đức Chúa Trời nghĩ gì về kẻ kiêu ngạo? 1 Phi-e-rơ 5:5 cho chúng ta biết rằng “Đức Chúa Trời chống cự kẻ kiêu ngạo, mà ban ơn cho kẻ khiêm nhường.”. Điều đó thật quá rõ ràng.

Lần gần nhất bạn trải nghiệm ân điển của Đức Chúa Trời trong đời sống mình là khi nào? (Thật ra, chúng ta nên trải nghiệm ân điển này mỗi ngày.) Chúng ta cũng nên bày tỏ ân điển ấy với người khác. Hãy dành thời gian cầu nguyện ngay bây giờ, cầu xin Đức Chúa Trời giúp bạn hạ mình xuống dưới bàn tay quyền năng của Ngài, để chính mình Ngài sẽ nhắc bạn lên vào đúng thời điểm.

Những đại sảnh tráng lệ trong cung điện của xứ Ê-díp-tô là biểu tượng của sự xa hoa, khoái lạc và các tiện nghi vật chất. “Môi-se được học cả sự khôn ngoan của người Ê-díp-tô; lời nói và việc làm đều có tài năng” (Công-vụ các Sứ-đồ 7:22). Một đời sống đầy quyền lực, giàu sang và danh vọng đang nằm trong tầm tay ông, nhưng Môi-se lại chọn một con đường hoàn toàn khác. “Là một sử gia, thi sĩ, là một triết gia, tướng lĩnh quân đội và nhà lập pháp, ông hoàn toàn không có đối thủ. Tuy nhiên, dù trước mắt là cả thế giới quyền lực, ông vẫn có đủ sức mạnh đạo đức để từ chối những triển vọng đầy quyến rũ của giàu sang, quyền thế và danh vọng, ‘thà cùng chịu đau khổ với dân sự của Đức Chúa Trời, còn hơn là hưởng lạc thú của tội lỗi trong chốc lát’”, Ellen G. White, Tộc Trưởng và Tiên Tri, trang 246.

Hê-bơ-rơ 11:24–26 cho chúng ta biết gì về lý do Môi-se chọn một con đường hoàn toàn khác và hạ mình xuống?

Về sau, sự khiêm nhường của Môi-se thật đáng chú ý, nhất là khi xét đến quyền lực ông có trong tay và nơi ông xuất thân. Tuy nhiên, qua một hành động tội lỗi từ sự bốc đồng (Xuất Ê-díp-tô Ký 2:12), ông đã đánh mất sự tự tin và khả năng tự lập của mình, để hoàn toàn trông cậy vào Đức Chúa Trời. Giữa những ngọn núi như là tường vách của lớp học và với lòng kiêu hãnh đã bị gạt bỏ, trong 40 năm, Môi-se đã được Đức Chúa Trời dạy dỗ những điều cần thiết để dẫn dắt một dân tộc thoát khỏi ách nô lệ và bước vào miền Đất Hứa. Quyền lực và sự giàu sang của đời sống cũ trong xứ Ê-díp-tô trở nên vô nghĩa khi Môi-se hướng lòng về sự sống đời đời trong vương quốc Đức Chúa Trời. Chúa đã kêu gọi ông rất rõ ràng và Môi-se đã vâng theo.

Có lẽ điểm đáng chú ý nhất trong chủ đề này là điều mà Dân-số Ký 12:3 bày tỏ cho chúng ta: “Vả, Môi-se là người rất khiêm hòa hơn mọi người trên thế gian”. Môi-se, một trong những tổ phụ vĩ đại của Kinh Thánh, được biết đến với sự khiêm nhường và nhu mì của ông. Hãy suy nghĩ xem cuộc đời và tài lãnh đạo của ông sẽ khác biệt như thế nào nếu lòng kiêu ngạo len lỏi vào từng sự kiện trọng đại trong cuộc đời ông: bụi gai cháy, các tai vạ ở xứ Ê-díp-tô, vượt qua Biển Đỏ, ma-na rơi xuống từ trời, trò chuyện trực tiếp với Đức Chúa Trời, tiếp nhận Mười Điều Răn và lắng nghe lời Chúa sau khi ông ta đập vào hòn đá.

Hãy suy gẫm về cuộc đời bạn. Nếu ai đó mô tả bạn, họ có dùng từ “khiêm nhường” hay “nhu mì” để nói về bạn không? Tại sao có hoặc tại sao không? Sự thật là chúng ta không thể tự mình trở nên khiêm nhường. Tội lỗi là một phần trong đời sống của chúng ta, đó là lý do tại sao chúng ta cần Đức Chúa Giê-su đến như vậy. Hãy lắng nghe hoặc đọc những lời trong bài thánh ca "Tôi thà có Chúa" (SDA Hymnal - 327) và suy nghĩ về những lời đó trong mối liên hệ với cuộc đời của Môi-se và của chính bạn.

Hãy tưởng tượng bạn là một môn đồ của Đức Chúa Giê-su. Bạn cùng Ngài đi khắp nơi, ăn uống với Ngài, ngủ gần Ngài và học hỏi được nhiều điều khi Ngài làm thay đổi vô số cuộc đời, bao gồm cả cuộc đời của bạn. Mọi người đều khao khát được gần bên Ngài, và bạn nhận ra điều đặc biệt là Ngài đã chọn bạn là một trong 12 người thân cận nhất với Ngài. Rồi bạn bắt đầu tự hỏi: Ai mới thực sự là người vĩ đại nhất trong số các môn đồ?

Trong Lu-ca 22:24–27, hãy đọc câu trả lời của Đức Chúa Giê-su dành cho cuộc tranh luận của các môn đồ về ý nghĩa của sự vĩ đại. Câu nói nào thể hiện rõ nhất trọng tâm thông điệp của Đức Chúa Giê-su ở đây?

Người ta nghĩ rằng sau một gian gần gũi với Đức Chúa Giê-su, các cuộc tranh luận như vậy sẽ chấm dứt trong tâm trí họ. Nhưng thực tế không phải như vậy.

Thay vì bằng lòng với ơn kêu gọi của mình, lòng kiêu hãnh đã trỗi dậy trong lòng họ đến mức mỗi người đều nghĩ rằng mình tốt hơn những người khác. Thật dễ dàng để những suy nghĩ như vậy thống trị tâm trí chúng ta. Nhưng chúng ta được cảnh báo rằng “không có điều gì xúc phạm Đức Chúa Trời hơn, hoặc nguy hiểm cho tâm hồn con người hơn tính kiêu ngạo và sự tự mãn. Trong tất cả các tội lỗi, đó là điều gây tuyệt vọng nhiều nhất, khó chữa trị nhất”, Những Bài Học Của Đấng Cơ-đốc, trang 154.

Đây là điều vô cùng nghiêm trọng đối với chúng ta. Sự kiêu ngạo của chúng ta xúc phạm đến Đức Chúa Trời hơn bất kỳ điều gì khác, và đó là một yếu điểm của tính cách rất khó vượt qua vì chúng ta thường không nhận ra bản chất thật của nó. Trong trạng thái tự mãn, chúng ta không muốn tự xét lại lòng mình, vì rõ ràng là lòng kiêu ngạo đang ngự trị. Chúng ta cần dừng lại, tự kiểm tra chính mình và cầu xin Chúa mở mắt để chúng ta thấy được tình trạng thật của lòng mình, vì có thể lòng kiêu ngạo chính là yếu tố hàng đầu ngăn cản chúng ta trong việc gìn giữ mối quan hệ mật thiết với Đức Chúa Trời.

Nếu bạn nhận ra rằng chỉ có Chúa mới có thể làm công việc loại bỏ lòng kiêu ngạo và ích kỷ khỏi tâm hồn bạn, hãy dừng lại và dâng lên lời cầu nguyện này ngay bây giờ: “Lạy Chúa, xin nhận lấy lòng con; vì con không thể tự dâng lên. Nó là tài sản của Ngài. Xin giữ nó được tinh sạch, vì con không thể tự giữ lấy cho Ngài. Xin hãy cứu giúp con bất chấp sự bất toàn của con, một bản ngã yếu đuối và không giống Đấng Christ. Xin uốn nắn con, giúp con hình thành một nhân cách tốt, nâng con lên bầu không khí trong sạch và thánh khiết, nơi dòng chảy tình yêu phong phú của Ngài có thể tuôn tràn qua tâm hồn con.”, Những Bài Học Của Đấng Cơ-đốc, trang 159.

Đọc lại Lu-ca 22:27. Sứ điệp chính dành cho tất cả những người theo Đấng Christ ở đây là gì?

Trái ngược hoàn toàn với khao khát được cao trọng hơn và tin rằng mình tốt hơn người khác trong tâm trí các môn đồ, chúng ta thấy hình ảnh Đức Chúa Giê-su, là gương mẫu tối thượng của sự khiêm nhường. Ngài đã phán: “Nhưng ta ở giữa các ngươi như kẻ hầu việc vậy.” (Lu-ca 22:27). Đức Chúa Giê-su, mỗi ngày ban phát cho những người thiếu thốn chung quanh, vì Ngài đầy lòng thương xót và thấy đám đông như bầy chiên không có người chăn. Ngài biết rằng nhân loại cần Ngài hơn bất cứ điều gì khác trong cuộc sống, mặc dù chỉ có ít người nhận ra lẽ thật đơn giản ấy. Đức Chúa Giê-su, Đấng đã từ bỏ thiên đàng để chết vì nhân loại với hy vọng rằng họ sẽ hiểu được hành động ân điển của Ngài và đáp lại lời mời gọi, bước vào mối quan hệ gắn bó với Ngài.

Đọc Phi-líp 2:3–8. Phân đoạn này dạy chúng ta điều gì về cách sống khi nhìn vào Thập tự giá?

Đức Chúa Giê-su đã làm mọi điều. Ngài đã gánh chịu tất cả vì chúng ta. Khi chúng ta dừng lại đủ lâu để chiêm bái Ngài, một cách chân thành và sâu sắc, chúng ta chắc chắn sẽ nhận ra sự ô uế, sự nhơ nhớp của mình đồng thời nhận ra nhu cầu tuyệt đối của mình đối với Ngài trong cuộc sống ngày nay.

Khi chúng ta chiêm bái Ngài, thì mọi thứ khác (đặc biệt là chính bản thân và “sự vĩ đại” mà chúng ta tự phong) đều trở nên hoàn toàn vô nghĩa. Đời sống của Đức Chúa Giê-su, những gì Ngài đã làm và tình yêu thương vô hạn mà Ngài dành cho tạo vật luôn là trọng tâm của mọi sự. Bản ngã của mỗi người chắc chắn sẽ biến mất khi chúng ta nhìn vào Ngài.

Đức Chúa Giê-su. Danh tuyệt vời và đầy quyền năng. Ngài là hiện thân của tính khiêm nhường. Khi lòng chúng ta rộng mở để tìm hiểu về Ngài, khi chúng ta hiểu được những gì Ngài đã làm cho mình và khi chúng ta để những lời sống của Ngài thấm nhuần vào tâm trí, chúng ta nhận ra mình kiêu ngạo và khốn khổ như thế nào.

Nếu chính các môn đồ của Ngài, những người đã sống và học hỏi trực tiếp từ Ngài, hằng ngày phải đấu tranh với lòng kiêu ngạo, thì chúng ta không thể tự lừa dối mình rằng chúng ta không giống như họ. Cuối cùng, chúng ta chỉ có thể phát triển mối tương giao của mình với Đức Chúa Giê-su khi chúng ta biết khiêm nhường.

Hãy dành thêm thời gian cho Ngài ngay bây giờ. Hãy lấy Kinh Thánh, bút, sổ nhật ký hoặc một số tờ giấy và tìm đến nơi nào đó thật yên tĩnh, có thể là ngoài trời. Cầu xin Chúa làm mềm lòng và nói với chính bạn. Viết lại Thi-thiên 138, từng chữ một. Khi bạn viết, những từ ngữ nào đặc biệt hằn sâu trong tâm trí bạn?

“Càng đến gần Đức Chúa Giê-su và càng nhận biết rõ ràng hơn về sự thánh khiết trong bản tính của Ngài, chúng ta càng thấy rõ tội lỗi là điều đáng ghê tởm như thế nào và chúng ta càng tránh việc muốn đề cao bản thân mình. Những người được thiên đàng công nhận là thánh đồ chính là những người cuối cùng có thể bày tỏ sự tốt lành của mình”, Những Bài Học Của Đấng Cơ-đốc, trang 160.

“Sự vinh hiển theo sau sự khiêm nhường. Để phó thác một vị trí quan trọng trước mặt người đời, Thiên đàng lựa chọn người hầu việc giống như Giăng Báp-tít, người luôn khiêm nhường trước mặt Đức Chúa Trời. Một môn đồ có tâm hồn đơn sơ như con trẻ là người hầu việc hiệu quả nhất cho Đức Chúa Trời. Sự khôn sáng thiên thượng có thể hợp tác với những người đang hết lòng tìm kiếm, không phải để đề cao bản thân, mà để cứu các linh hồn…

“Khi con người tự đề cao mình lên, nghĩ rằng họ là yếu tố thiết yếu cho sự thành công trong kế hoạch vĩ đại của Đức Chúa Trời, thì Ngài khiến họ bị gạt sang một bên…

“Việc các môn đồ của Đức Chúa Giê-su được truyền dạy về bản chất của vương quốc Ngài vẫn chưa đủ. Điều họ cần là sự biến đổi trong lòng để có thể hòa hợp với các nguyên tắc của vương quốc ấy… Sự giản dị, sự quên mình và tình yêu thương chân thành của một đứa trẻ là những phẩm chất mà Thiên đàng rất trân trọng. Đây là những đặc điểm của sự vĩ đại thực sự…

“Tâm hồn chân thành và biết ăn năn là điều quý giá trong mắt Đức Chúa Trời. Ngài đặt dấu ấn của Ngài trên con người, không phải bởi địa vị của họ, không phải bởi sự giàu có của họ, cũng không phải bởi trí tuệ vượt trội của họ, mà bởi sự hiệp một của họ với Đấng Christ.”, Ellen G. White, Nguyện Ước Thời Đại, trang 436, 437.

Câu hỏi thảo luận:

Những câu Kinh Thánh sau đây thể hiện thêm những hiểu biết nào về tính kiêu ngạo và sự khiêm nhường? Ma-thi-ơ 23:12; Thi-thiên 25:9; Thi-thiên 149:4; và Gia-cơ 4:6, 10.

Hãy suy nghĩ một cách trung thực: Lần cuối cùng bạn “phô trương sự tốt lành của mình” là khi nào? Điều này ảnh hưởng như thế nào đến mối quan hệ của bạn với Chúa hoặc với những người mà bạn đã phô trương trước mặt họ?

Bạn cần thay đổi điều gì trong cuộc sống của mình để hạ mình trước mặt Đức Chúa Trời nhằm củng cố mối tương giao và bước đi cùng Ngài?

Tóm lược: Lòng kiêu ngạo có thể là một trong những rào cản lớn nhất trong việc phát triển mối tương giao với Đức Chúa Trời. Nếu chúng ta cảm thấy tự mãn và không nhận ra nhu cầu của mình về mối tương giao này, chúng ta sẽ không theo đuổi nó. Ngược lại, Đức Chúa Giê-su là Đấng khiêm nhường nhất trên đất và là tấm gương hoàn hảo nhất trong việc gìn giữ mối tương giao mật thiết với Đức Chúa Trời.