Sống cùng nhau

Câu gốc

"Lời nói anh em phải có ân hậu theo luôn, và nêm thêm muối, hầu cho anh em biết nên đối đáp mỗi người là thể nào." (Cô-lô-se 4:6).

Kinh Thánh nghiên cứu

Cô-lô-se 3:18-4:6; Ê-phê-sô 5:22–25,33; Châm-ngôn 22:6, 15; 1 Phi-e-rơ 2:16; 1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:17.

Khi mọi người sống và làm việc cùng với nhau, họ sẽ gặp phải nhiều thử thách khác nhau. Những khác biệt về quan điểm có thể gây ra sự căng thẳng và tranh cãi. Mối quan hệ càng gần thì sự hòa thuận giữa mỗi người với nhau càng quan trọng.

Dĩ nhiên, các mối quan hệ gần gũi nhất là trong phạm vi gia đình. Gia đình đôi khi được gọi là “doanh nghiệp gia đình”. Đây là một cách thú vị để mô tả cách mà gia đình hoạt động. Có những điểm tương đồng rõ ràng giữa việc điều hành một doanh nghiệp và việc quản lý một hộ gia đình. Cần phải có sự đồng thuận chung về các giá trị, mục tiêu và mục đích. Mọi người nên hòa thuận với nhau và làm tốt phần việc của mình để mọi việc diễn ra suôn sẻ. Những nguyên tắc tương tự cũng áp dụng cho Hội Thánh, vốn dĩ là một gia đình lớn.

Trong bài học tuần này, sứ đồ Phao-lô đưa ra một số nguyên tắc quan trọng về cách một gia đình Cơ-đốc hoạt động tốt nhất. Vì gia đình Cơ-đốc phải tuân theo các nguyên tắc trong Kinh Thánh, nên nó nhất thiết phải hoạt động khác với các gia đình ngoại giáo (La Mã). Phao-lô cũng đưa ra những nguyên tắc giá trị khác có ích cho nhiều mối quan hệ xã hội, cả bên trong và bên ngoài gia đình.

*Nghiên cứu bài học của tuần này để chuẩn bị cho Sa-bát ngày 21 tháng 3.

Trong Tân Ước có một số đoạn đặc biệt dành cho gia đình Cơ-đốc (xem Ê-phê-sô 5:21–6:9, Cô-lô-se 3:18–4:1, Tít 2:1–10, 1 Phi-e-rơ 2:18–3:7). Đáng chú ý là những “quy tắc gia đình” này, như tên gọi của chúng, không hoàn toàn theo thứ bậc nhưng chúng bao gồm các yếu tố giúp mối quan hệ có tính tương trợ và xây dựng lẫn nhau.

Đọc Cô-lô-se 3:18, 19. Bạn thấy sự cân bằng nào ở đây? Phao-lô đưa ra những lời khuyên bổ sung nào trong Ê-phê-sô 5:22–25,33?

Một số người đàn ông trích dẫn, “Hỡi người làm vợ, hãy vâng phục chồng mình” (Cô-lô-se 3:18, ESV), và họ dừng lại ở đó, nhưng hãy lưu ý đến điều kiện quan trọng mà Phao-lô thêm vào: “y như điều đó theo Chúa đáng phải nên vậy.”

Không có chỗ nào trong Kinh Tân Ước dạy rằng phụ nữ phải phục tùng tất cả những người đàn ông; cũng không có chỗ nào dạy rằng vợ phải phục tùng hoặc chịu áp bức; cũng không có chỗ nào dạy rằng họ phải phục tùng một cách mù quáng mọi ý thích hay ham muốn của chồng.

Quan điểm của Phao-lô là người vợ trước hết phải có lòng trung tín với Chúa và sau đó là với chồng. Người chồng không được phép lấn áp vợ mình, và anh ta cũng không thể định đoạt cho đức tin của vợ mình.

Đấng Cơ-đốc yêu Hội Thánh và phó chính mình vì Hội Thánh là cách người chồng nên yêu vợ mình (Ê-phê-sô 5:25). Bằng mọi giá họ sẽ chung thủy với vợ mình; họ sẽ đưa ra những quyết định mang lại lợi ích tốt nhất cho người vợ, mặc dù thông thường những lợi ích này phải được thỏa hiệp. Tình yêu như thế giúp người vợ dễ dàng vâng theo lời Chúa mà tôn trọng chồng mình (Ê-phê-sô 5:33).

Điển hình của một cuộc hôn nhân Cơ-đốc lành mạnh là sự hỗ tương, vợ chồng phải tham khảo ý kiến của nhau, cùng nhau suy nghĩ thấu đáo mọi việc và đưa ra quyết định. Đôi khi nếu có những quyết định quan trọng ảnh hưởng đến cả gia đình, thì nên để con trẻ cùng tham dự buổi thảo luận, nhưng cha mẹ không nên cãi nhau trước mặt con cái. Sau khi đã tiến hành như vậy, nhưng nếu người chồng và người vợ vẫn không thể đi đến thỏa thuận, thì làm theo Kinh Thánh để có được sự hòa bình; người vợ nên chấp nhận phán quyết của chồng, miễn là phán quyết đó không vi phạm Lời Chúa. Cũng một thể ấy, hầu hết các ông chồng cũng không ít lần cảm thấy hạnh phúc vì họ đã lắng nghe và tiếp thu lời khuyên của vợ. Vợ chồng càng làm việc ăn ý với nhau như một đội, thì hôn nhân của họ sẽ càng hạnh phúc hơn.

Làm sao chúng ta có thể tránh không lặp lại những điều đã từng không may xảy ra qua các thời đại lịch sử; cũng như không biến những nguyên tắc tốt đẹp trong các câu Kinh Thánh nêu trên thành ra điều ác?

Con cái là một phần của gia đình. Chúng cần được biết mình được yêu thương và coi trọng như các thành viên khác; và hơn nữa, chúng còn là công dân của vương quốc Thiên đàng. Việc thờ phượng trong gia đình là rất quan trọng; đơn giản nhưng phải đều đặn, vào mỗi buổi sáng và buổi tối. Ngay từ khi còn nhỏ, con trẻ có thể bắt đầu giúp các công việc dọn dẹp nhà cửa và thực hiện các trách nhiệm khác nữa. Quan trọng nhất, chúng nên nghe theo lệnh truyền của Phao-lô: “Hỡi kẻ làm con, mọi sự hãy vâng phục cha mẹ mình, vì điều đó đẹp lòng Chúa”.

Đọc những đoạn Kinh Thánh sau đây, có những nguyên tắc nào được đề cập đến trong cách nuôi dạy con cái?

Châm-ngôn 22:6,15

Ma-thi-ơ 19:14

Phục-truyền luật-lệ ký 6:6,7

Châm ngôn 1:8,9

Con cái được dạy dỗ để phụng sự Đức Chúa Trời; dạy con tuân giữ cái điều răn của Chúa và phải làm gương cho con, thì con cái sẽ là phước lành cho gia đình, cho Hội Thánh và còn tiến xa hơn thế nữa. Những lời răn dạy của Phao-lô dành cho bậc làm cha làm mẹ, cũng như lời chỉ dạy của ông dành cho chồng và vợ, là sự tôn trọng và quan tâm lẫn nhau: “Hỡi kẻ làm cha, chớ hề chọc giận con cái mình, e chúng nó ngã lòng chăng.” (Cô-lô-se 3:21, NKJV). Cách cha mẹ, đặc biệt là người cha, tương tác và kỷ luật con cái ảnh hưởng sâu sắc đến sự nuôi dạy về mặt tâm linh của chúng.

Các nghiên cứu cũng cho thấy khi cả cha và mẹ đều đi thờ phượng Chúa, thì tỷ lệ con trẻ, khi lớn tiếp tục đi thờ phượng cao hơn so với trường hợp chỉ có cha hoặc mẹ. Điều đáng ngạc nhiên nữa là, nếu người cha thường xuyên đi thờ phượng nhiều hơn người mẹ, thì số lượng con trẻ khi trưởng thành tiếp tục duy trì thói quen này sẽ cao hơn. Vậy thì, vai trò của người cha trong việc hình thành tâm linh cho con cái không thể xem thường; việc người cha thực hiện vai trò của mình một cách nghiêm túc là vô cùng quan trọng.

Tuy nhiên, không phải tất cả những người cha đều là những tấm gương mẫu mực cho con cái của mình. Làm thế nào sự nhận biết Đức Chúa Trời là Cha có thể giúp chúng ta được chữa lành khi cần thiết, đặc biệt là khi những người cha thế gian gây tổn thương sâu sắc đến con cái?

Đọc Cô-lô-se 3:22–25 và Cô-lô-se 4:1. Những chỉ dạy nào được đưa ra cho người làm công? Những nguyên tắc nào ở đây dành cho người làm công nói chung?

Ngày nay, thỉnh thoảng người ta đề cập đến một số lời khuyên trong Kinh Thánh về chế độ nô lệ như là cách để khẳng định Kinh Thánh đã lỗi thời; nếu không muốn nói là họ khiến chúng ta nghi ngờ Kinh Thánh. Nhưng thật mỉa mai, điều này hầu như không tính đến các bối cảnh lịch sử của dân Y-sơ-ra-ên trong thời Cựu Ước và Hội Thánh trong thời Tân Ước. Con người được tạo ra theo ảnh tượng của Đức Chúa Trời, và giống như tất cả các sinh vật thông minh của Chúa, họ có được quyền tự do lựa chọn. Trong luật của Môi-se không cho phép người Y-sơ-ra-ên làm nô lệ mãi mãi (Phục-truyền 15:12), nhưng quy định sáu năm là thời hạn tối đa họ phải phục dịch để trả nợ (Xuất Ê-díp-tô Ký 21:2–6, Lê-vi 25:39–43).

Trong thế giới hiện đại chúng ta đang sống, chế độ nô lệ được xem là dã man; tuy nhiên, chế độ nô lệ được nói đến trong Kinh Thánh không giống với những thói tục dã man đã từng xảy ra ở thế giới phương Tây, nó đã từng là thảm họa và tội ác khủng khiếp trái với tính nhân đạo.

Trong thời kỳ Tân Ước, Hội Thánh phải hoạt động trong khuôn khổ luật pháp La Mã, luật quy định về quyền sở hữu nô lệ: “Nhưng, không giống như các hình thức nô lệ hiện đại, luật pháp La Mã mang lại cho nô lệ những quyền lợi và cơ hội đáng kể, và việc cố gắng hủy bỏ thông lệ này có thể đe dọa sự phát triển của Phúc âm.”, Clinton Wahlen, “Văn hóa, Chú thích Kinh Thánh và Kinh Thánh: Phân định Điều gì là Phổ quát” trong Frank M. Hasel, biên tập, Chú thích Kinh Thánh: Phương Cách Cơ-đốc Phục Lâm (Silver Spring, MD: Viện Nghiên cứu Kinh Thánh/Tạp chí Review and Herald Academic, 2020), trang 166.

Trên thực tế, trong Hội Thánh, nhìn chung không giống như trong vương quyền của Đế chế La Mã, bổn phận đầu tiên của người nô lệ là với Chúa, và người chủ của họ được phán dạy phải đối xử công bằng với họ " vì biết rằng anh em cũng có một chủ ở trên trời" (Cô-lô-se 4:1). Hơn nữa, Phao-lô đã chỉ bảo Phi-lê-môn không được đối xử với Ô-nê-sim như nô lệ của mình, nhưng phải như một người anh em (Phi-lê-môn 16). Thực ra, trong cả Cựu Ước và Tân Ước, tín đồ được gọi là nô lệ hoặc tôi tớ của Đức Chúa Trời (xem ví dụ, Thi Thiên 34:22, Lu-ca 17:10, 1 Phi-e-rơ 2:16).

Ngay cả khi chúng ta không thích một số câu chuyện trong Kinh Thánh, nhưng chúng ta vẫn phải chấp nhận thẩm quyền của chúng. Bằng không, chúng ta đã đặt bản thân và nền văn hóa của mình lên trên thẩm quyền của Kinh Thánh. Tốt hơn hết chúng ta nên xem xét mọi điều Kinh Thánh nói về một chủ đề, trước khi chúng ta kết luận về nó.

Đoạn Kinh Thánh này có thể được áp dụng cho các mối quan hệ của bạn tại nơi làm việc như thế nào? Các nguyên tắc của nó hữu ích thế nào với bạn ở vị trí là một người chủ hoặc một nhân viên?

Đọc Cô-lô-se 4:2–4. Bạn tìm thấy những nguyên tắc cầu nguyện nào trong những câu Kinh Thánh này? Phao-lô đã đưa ra những lời cầu nguyện nào?

“Tôi đang cầu nguyện cho bạn” là một trong những lời nói quan trọng nhất mà chúng ta có thể nói với một người đang vật lộn với nhiều nan đề khác nhau, dù là gia đình, sức khỏe, tiền bạc hay bất cứ điều gì khác nữa. Đây là phương tiện kết nối và tương tác được Thiên đàng lựa chọn; “Nó là một phần trong kế hoạch của Chúa; để đáp lại lời cầu nguyện bằng đức tin, Ngài sẽ ban cho khi chúng ta cầu xin.”, Ellen G. White, Cuộc Chiến Vĩ Đại, trang 525.

Lưu ý những mô tả đầy sức thuyết phục về lời cầu nguyện mà Phao-lô sử dụng: “Hãy bền đổ”, “siêng năng”, “tỉnh thức” và “thêm sự tạ ơn”, đây là lời cầu nguyện của đức tin (Cô-lô-se 4:2). Ông bảo chúng ta “thường thường"cầu nguyện (Ê-phê-sô 6:18) và “cầu nguyện không thôi” (1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:17). Điều đáng kinh ngạc nhất là, mặc dù “chúng ta chẳng biết sự mình phải xin đặng cầu nguyện cho xứng đáng; nhưng chính Đức Thánh Linh lấy sự thở than không thể nói ra được mà cầu khẩn thay cho chúng ta.” (Rô-ma 8:26).

Hãy đọc lại Cô-lô-se 4:3. Đức Chúa Trời có thể "mở cửa cho sự giảng đạo" nào để giúp bạn chia sẻ niềm tin của mình?

Điều đáng chú ý là sứ đồ Phao-lô cũng cầu nguyện để có thể nói được những lời lẽ đúng đắn. Khi đọc các thư tín hoặc bài giảng của ông trong sách Công-vụ, chúng ta cứ nghĩ rằng ông là sứ đồ có tài hùng biện, ông không bao giờ do dự về những gì mình sẽ nói. Nhưng ở đây, ông cầu nguyện xin rằng ông có thể trình bày sứ điệp một cách “rõ ràng” (Cô-lô-se 4:4, NIV). Ông cũng sử dụng một từ Hy Lạp rất quan trọng (dei) trong cụm từ cuối của câu Kinh Thánh, có thể được dịch là “như điều tôi phải nói”, ám chỉ tính chất thiêng liêng của công việc rao giảng phúc âm. Ông nhận ra tầm quan trọng của việc trình bày sứ điệp cho những người ở cấp cao nhất trong chính quyền La Mã, bao gồm cả hoàng đế Sê-sa.

“Không nhất thiết phải quỳ gối cầu nguyện. Hãy rèn luyện thói quen trò chuyện với Đấng Cứu Thế khi bạn ở một mình, khi bạn đang đi bộ, và khi bạn bận rộn với công việc hàng ngày. Hãy để lòng mình luôn được nâng cao trong lời cầu nguyện thầm lặng, xin được giúp đỡ, xin sự soi sáng, xin sức mạnh và tri thức. Hãy để mỗi hơi thở là một lời cầu nguyện."—Ellen G. White, Mục Vụ Chữa Bệnh, trang 510, 511.

Đâu là lẽ thật quan trọng nhất mà chúng ta, là Cơ-đốc nhân cần phải biết? Đó chính là Đức Chúa Giê-su Cơ-đốc đã chết vì tội lỗi chúng ta, và nhờ đức tin nơi Ngài, chúng ta có được sự sống đời đời. Đây là lẽ thật mà chúng ta không thể tự mình khám phá. Thay vào đó, nó là một lẽ thật cần được trình bày hoặc được mặc khải cho chúng ta. Lẽ thật ấy đã được mặc khải cho chúng ta qua Lời Chúa.

Có rất nhiều lẽ thật, kiến thức và sự khôn ngoan mà chúng ta sẽ không bao giờ biết đến nếu không nhờ những gì Chúa đã mặc khải cho chúng ta qua Lời của Ngài. Những kiến thức và sự khôn ngoan này không chỉ được ban cho như là một sự hiểu biết hoặc một điều gì đó chỉ để biết; nhưng đúng hơn, chúng là lẽ thật, kiến thức và sự khôn ngoan mà chúng ta phải sống và bày tỏ ra qua đời sống của mình.

Đọc Cô-lô-se 4:5,6. Trong những tình huống nào sứ đồ Phao-lô cho biết chúng ta đặc biệt cần " lấy sự khôn ngoan"? Tại sao lại như vậy?

Tiếc thay, là Cơ-đốc nhân, nhưng đôi khi chúng ta lại chẳng phải là Cơ-đốc nhân! Như sứ đồ Phao-lô đã trích dẫn trong Ê-sai 52:5, dân Y-sơ-ra-ên là một chướng ngại cho kẻ chẳng tin, “Vì bởi cớ các ngươi nên danh Đức Chúa Trời bị nói phạm trong vòng người Ngoại, như lời đã chép” (Rô-ma 2:24). Cách chúng ta cư xử với người khác, đặc biệt là với những người không cùng đức tin rất quan trọng (Tít 2:5; 2 Phi-e-rơ 2:2). Tại một gia đình Cơ-đốc, có buổi nhóm họp của giới trẻ để cầu nguyện thay vì để gây rối; những lời tử tế giản dị, và một thái độ điềm tĩnh, kiên nhẫn sẽ nói lên rất nhiều điều với nhiều người đang quan sát xem lời tuyên xưng của chúng ta có chân thành hay chăng.

Trong Cô-lô-se 4:6, sứ đồ Phao-lô đặc biệt tập trung lời nói chúng ta nên có: “Lời nói anh em phải có ân hậu theo luôn”. Không chỉ đơn thuần là tử tế hay lịch sự, lời nói của chúng ta cần được thúc đẩy và thấm nhuần ân điển của Đức Chúa Trời qua ảnh hưởng của Đức Thánh Linh. “Nêm thêm muối”, trái với định nghĩa của thế gian về lời nói “mặn”, lời nói của chúng ta phải phù hợp và hấp dẫn đối với người nghe.

“Hầu cho anh em biết nên đối đáp mỗi người là thể nào “, chỉ có Đức Thánh Linh mới có thể ban cho chúng ta những lời lẽ đúng lúc, đúng mục đích và chuẩn bị tâm trí người nghe cho sứ điệp mà chúng ta “phải” chia sẻ (ở đây, từ dei cũng được dùng, xem phần bình luận hôm qua về Cô-lô-se 4:4).

Hãy suy nghĩ về lời nói, hành động và cách bạn thể hiện trước người khác? Bạn đang gửi đi sứ điệp gì về niềm tin của mình và ý nghĩa của việc trở thành một Cơ-đốc nhân?

“Mỗi thành viên trong gia đình nên nhận thức trách nhiệm của mình mà góp phần gầy dựng sự trật tự, ổn định và thoải mái trong gia đình.

Không ai được chống đối ai, nhưng tất cả nên cùng nhau làm việc lành, khuyến khích lẫn nhau; nên thể hiện sự dịu dàng, khoan dung và kiên nhẫn; nói chuyện nhỏ nhẹ, điềm tĩnh, tránh gây khó xử cho nhau, và mỗi người hãy cố gắng hết sức để giảm bớt gánh nặng cho người mẹ.

“Mỗi thành viên trong gia đình nên hiểu rõ kỳ vọng mà mình phải làm, trong sự hiệp nhất với những người khác. Tất cả mọi người, từ trẻ em sáu tuổi trở lên, nên hiểu rằng mình phải gánh vác một phần gánh nặng của cuộc sống trong gia đình.”, Ellen G. White, Gia Đình Cơ-đốc, trang 179, 180.

“Nếu muốn bước đi trong sự sáng, chúng ta phải để Đức Chúa Giê-su ngự vào lòng và vào nhà mình. Mái ấm phải được tạo dựng theo đúng nghĩa của nó. Nó phải là một thiên đường nhỏ ở trần gian, một nơi tình cảm được vun đắp thay vì phải chịu đựng. Hạnh phúc của chúng ta phụ thuộc vào việc vun đắp tình yêu thương, sự đồng cảm và sự tiếp đãi ân cần dành cho nhau.

Chúng ta phải quên mình, luôn tìm kiếm cơ hội, ngay cả trong những điều nhỏ nhặt, để bày tỏ lòng biết ơn đối với những sự giúp đỡ mà chúng ta đã nhận được từ người khác; luôn tìm kiếm cơ hội để khích lệ người khác, xoa dịu và giảm bớt nỗi buồn và gánh nặng của họ bằng những hành động tử tế và những việc làm nhỏ bé của tình yêu thương. Những cử chỉ ân cần chu đáo này, bắt đầu từ gia đình của chúng ta, lan rộng ra ngoài phạm vi gia đình, giúp tạo nên tổng thể hạnh phúc trong cuộc sống; và sự bỏ qua những điều nhỏ nhặt này tạo nên tổng thể đắng cay và đau khổ trong cuộc sống.” - Ellen G. White, Lời Chứng cho Hội Thánh, tập 3, tr. 539, 540.

Câu hỏi thảo luận:

Đối với các cặp hôn nhân, những nguyên tắc nào giúp các bạn trong mối quan hệ hôn nhân? Các bạn có lời khuyên nào dành cho những người chưa kết hôn và họ nên chuẩn bị thế nào trước những thách thức mà hôn nhân mang lại?

Nhiều bậc cha mẹ hết lòng yêu thương, quan tâm và nuôi dạy con cái trong một gia đình Cơ-đốc tốt đẹp, nhưng những đứa con khi trưởng thành đã từ chối đức tin. Bạn có thể cho chúng lời khuyên và sự an ủi nào? Tốt hơn nên làm điều gì còn hơn là giữ im lặng?

Thảo luận thêm về lời khuyên hãy "lấy sự khôn ngoan"; ngược lại "lấy sự dại dột" có nghĩa gì so với sự khôn ngoan? Bạn đã học được gì từ những lần bạn đã lấy sự khôn ngoan hoặc lấy dại dột mà ăn ở với những người khác?