Bụi gai cháy

Câu gốc

“Đức Giê-hô-va phán rằng: Ta đã thấy rõ ràng sự cực khổ của dân ta tại xứ Ê-díp-tô, và có nghe thấu tiếng kêu rêu vì cớ người đốc công của nó; phải, ta biết được nỗi đau đớn của nó. Ta ngự xuống đặng cứu dân này khỏi tay người Ê-díp-tô, dẫn từ xứ ấy lên đến một xứ kia đẹp đẽ và rộng rãi, đượm sữa và mật” (Xuất Ê-díp-tô Ký 3:7,8).

Kinh Thánh nghiên cứu

Xuất Ê-díp-tô Ký 18:3,4; Xuất Ê-díp-tô Ký 3:1–22; Sáng-thế Ký 22:11, 15–18; Xuất Ê-díp-tô Ký 6:3; Giô-ên 2:32; Xuất Ê-díp-tô Ký 4:1–31; Sáng-thế Ký 17:10,11.

Sự kêu gọi của Chúa dành cho chúng ta thường thay đổi hướng đi trong cuộc sống của chúng ta. Tuy nhiên, nếu chúng ta đi theo tiếng gọi ấy, sau đó chúng ta khám phá ra rằng con đường của Chúa luôn là con đường tốt nhất cho chúng ta. Dầu vậy, đôi khi - lúc đầu - thật không dễ dàng để chấp nhận lời kêu gọi của Chúa.

Đó là trường hợp của Môi-se và việc Chúa kêu gọi ông, bắt đầu cụ thể từ cuộc gặp gỡ Chúa tại bụi gai cháy. Mặc dầu Môi-se có thể biết hoặc không biết các quy luật về sự cháy, nhưng ông biết rằng những gì ông đang chứng kiến là một phép lạ, và điều đó chắc chắn đã thu hút ông. Không nghi ngờ gì nữa, Chúa đang kêu gọi ông để giao một nhiệm vụ đặc biệt. Vấn đề là: Liệu ông có vâng theo tiếng kêu gọi này và không quan tâm đến việc lời kêu gọi này có thể thay đổi hoàn toàn cuộc đời của ông không? Lúc đầu, thật không dễ dàng cho ông chấp nhận lời kêu gọi ấy.

Bạn có thể nhớ lại những lần mình có kế hoạch riêng, nhưng Đức Chúa Trời đã hướng bạn theo một con đường khác. Chắc chắn, chúng ta có thể hữu ích cho Ngài theo nhiều cách, nhưng đi theo tiếng gọi của Ngài là con đường dẫn đến một cuộc sống ý nghĩa nhất. Có thể không phải lúc nào cũng dễ, điều đó cũng không dễ đối với Môi-se, nhưng thật dại dột khi cứ đi con đường của riêng mình, trong khi Chúa đang gọi chúng ta đi theo hướng khác.

* Nghiên cứu bài học tuần này để chuẩn bị cho Sa-bát ngày 12 tháng 7.

Sau khi Môi-se chạy trốn đến Ma-đi-an, ông có một cuộc sống tương đối dễ chịu. Ông kết hôn, có hai con trai, Ghẹt-sôn và Ê-li-ê-se (Xuất 18:3,4), và là một phần trong gia đình mở rộng của Giê-trô, cha vợ của Môi-se là thầy tế lễ xứ Ma-đi-an. Môi-se đã chăn chiên và trải qua 40 năm bình yên ở đó, giống như Đa-vít (2 Sa-mu-ên 7:8), vui hưởng trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời, đặc biệt là được khám phá về thiên nhiên.

Tuy nhiên, lần này Môi-se không chỉ đơn giản thưởng thức những hương hoa (hoặc có thể, trong trường hợp này, đó là những xương rồng của sa mạc?) Những năm tháng đồng hành với Chúa đã thay đổi ông và chuẩn bị cho ông một vai trò lãnh đạo. Đức Chúa Trời cũng dùng Môi-se trong hoang mạc yên tĩnh để viết, dưới sự soi dẫn của Chúa, hai trong những sách Kinh Thánh cổ nhất là: Gióp và Sáng-thế Ký (xem quyển Tộc Trưởng và Tiên Tri của Ellen G. White, trang 251; Francis D. Nichol, et al., eds., The SDA Bible Commentary, quyển 3, trang 1140). Môi-se cũng nhận được từ Chúa sự hiểu biết quan trọng về trận chiến khốc liệt, về sự tạo hóa, sự sa ngã, trận Đại Hồng Thủy, các tộc trưởng, và quan trọng nhất là, kế hoạch cứu rỗi. Do đó Môi-se đóng vai trò quan trọng trong việc truyền đạt cho nhân loại sự hiểu biết thật sự về Đức Chúa Trời hằng sống, Đấng Tạo Hóa và Đấng Giúp Đỡ của chúng ta và sự hiểu biết về những gì Đức Chúa Trời đang làm trong bối mà hành tinh này đang bị tàn phá trong tội lỗi. Lịch sử Kinh Thánh và sự cứu rỗi, nếu tách ra khỏi nền tảng quan trọng mà Môi-se, dưới sự soi sáng của Thánh Linh, đã viết ra cho chúng ta, đặc biệt là sách Sáng-thế Ký, thì sẽ không có nhiều ý nghĩa.

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 3:1-6. Dấu hiệu nào có thể tìm thấy sự kiện Chúa giới thiệu với Môi-se Ngài là “Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham, Đức Chúa Trời của Y-sác và Đức Chúa Trời của Gia-cốp”?

Môi-se thấy bụi gai đang cháy nhưng không tàn, do đó ông biết rằng ông đang thấy một phép lạ, một điều gì đó phải rất sâu sắc và quan trọng đang diễn ra trước mắt ông. Khi ông đến gần hơn, Chúa phán bảo ông cởi giày ra như một dấu hiệu của lòng tôn kính sâu sắc, vì sự hiện diện của Đức Chúa Trời làm cho nơi này trở nên thánh.

Chúa tự giới thiệu với Môi-se là “Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham, Đức Chúa Trời của Y-sác, và Đức Chúa Trời của Gia-cốp” (Xuất 3:6). Chúa đã hứa với những tộc trưởng này rằng con cháu họ sẽ thừa hưởng xứ Ca-na-an, một lời hứa mà Môi-se chắc đã biết. Do đó, ngay cả trước khi nói về điều đó, Chúa đã mở cho Môi-se một con đường để biết điều gì sẽ đến và vai trò quan trọng mà ông sẽ đảm nhiệm.

Môi-se cần 80 năm trước đó khi Chúa đã thấy rằng ông sẵn sàng cho nhiệm vụ của mình. Điều này dạy chúng ta gì về sự kiên nhẫn?

“Thiên sứ của Đức Giê-hô-va hiện ra cùng người [Môi-se] trong ngọn lửa, giữa bụi gai kia” (Xuất 3:2). Đó chính là Đức Chúa Giê-su nói với Môi-se “ở giữa bụi gai” (Xuất 3:4).

Đừng nhầm lẫn danh hiệu “thiên sứ của Đức Giê-hô-va” như một sự miêu tả về Đức Chúa Giê-su Cơ-đốc. Bản thân thuật ngữ thiên sứ với nghĩa đơn giản là “sứ giả” (tiếng Hê-bơ-rơ là mal’akh), và nó luôn phụ thuộc vào ngữ cảnh để hiểu thiên sứ được nói đến ở đây là người hay là thần (xem Ma-la-chi 3:1). Có nhiều trường hợp trong Kinh Thánh mà “thiên sứ của Đức Giê-hô-va” chỉ đến Đấng thánh (xin nghiên cứu Sáng 22:11,15-18; Sáng 31:3,11,13; Các quan xét 2:1,2; Các quan xét 6:11-22; Xa-cha-ri 3:1,2). Thiên sứ của Đức Giê-hô-va này không chỉ nhân danh Chúa, mà Ngài chính là Chúa. Đức Chúa Giê-su là sứ giả của Đức Chúa Trời để truyền đạt Lời của Cha cho chúng ta.

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 3:7-12. Đức Chúa Trời đã giải thích với Môi-se nguyên nhân nào Ngài vì dân Y-sơ-ra-ên mà can thiệp vào việc họ bị làm nô lệ ở Ai Cập?

Sự đau khổ của dân sự Đức Chúa Trời ở Ai Cập được mô tả một cách ấn tượng như tiếng than van và kêu cứu đầy đau thương. Đức Chúa Trời nghe tiếng kêu kêu la của họ và quan tâm đến (Xuất 2:23-25). Ngài gọi họ là “dân ta” (Xuất 3:7). Nghĩa là, trước khi đến Si-nai và lập giao ước với họ, thì họ đã là dân của Ngài, Ngài sẽ cho dân Ngài cư ngụ và được thịnh vượng trong xứ Ca-na-an như lời Ngài đã hứa với tổ phụ của họ (nếu họ vâng theo Ngài).

Đức Chúa Trời phán với Môi-se rằng, Ngài sai ông đến gặp Pha-ra-ôn để thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt: “Vậy bây giờ, hãy lại đây, đặng ta sai ngươi đi đến Pha-ra-ôn, để dắt dân ta, là dân Y-sơ-ra-ên, ra khỏi xứ Ê-díp-tô” (Xuất 3:10). Một lần nữa, Chúa gọi họ là “dân ta”.

Quả thật là một nhiệm vụ đặc biệt mà Đức Chúa Trời đã giao cho tôi tớ của Ngài! Vì thế, Môi-se đã hỏi Ngài: “Tôi là ai?” Câu này có nghĩa là, hiểu được ý nghĩa của những gì sẽ xảy ra và thấy được vai trò của mình trong tất cả những điều này, Môi-se thắc mắc tại sao một người như ông lại được chọn. Ở đây, ngay từ đầu, chúng ta đã có dấu hiệu về tính cách của ông, với tính khiêm nhường, ông cảm thấy rằng ông không xứng đáng với những gì ông được kêu gọi để thực hiện.

Tại sao tính khiêm nhường, và ý thức về “sự vô giá trị” của bản thân lại rất quan trọng đối với bất kỳ ai muốn theo Chúa và làm bất cứ điều gì cho Ngài?

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 3:13-22. Tại sao Môi-se muốn biết về danh của Đức Chúa Trời và ý nghĩa của danh Ngài là gì?

Đức Chúa Trời tự giới thiệu Ngài với Môi-se là “‘ehejeh ‘asher ‘ehejeh” nghĩa là “Ta sẽ là Đấng Ta sẽ là” hoặc “Ta là Đấng Ta là”. Trong Xuất Ê-díp-tô Ký 3:12, Đức Chúa Trời sử dụng cùng một động từ ’ehejeh như trong câu 14, khi Ngài phán với Môi-se “Ta sẽ ở” (cùng người). Điều đó có nghĩa là Đức Chúa Trời là hằng hữu. Ngài là Đức Chúa Trời siêu việt, cũng là Đức Chúa Trời ở khắp nơi và Ngài ở với những người “có lòng ăn năn đau đớn và khiêm nhường” (Ê-sai 57:15).

Tên riêng của Đức Chúa Trời là “Giê-hô-va” [Yahweh] (Kinh Thánh tiếng Anh dịch là “Chúa”) ngay từ đầu dân sự của Chúa đã biết đến danh xưng này, nhưng họ không biết ý nghĩa sâu xa của nó. Môi-se cũng biết danh Giê-hô-va, cũng như những người khác, ông không hiểu được ý nghĩa thật sự. Câu hỏi của ông: “Tên Ngài là chi?” là một câu hỏi về ý nghĩa sâu xa đó.

Gợi ý hữu ích nằm trong Xuất Ê-díp-tô Ký 6:3, là lời Đức Chúa Trời đã phán: “Ta đã hiện ra cùng Áp-ra-ham, cùng Y-sác, và cùng Gia-cốp, tỏ mình là Đức Chúa Trời toàn năng; song về danh ta là Giê-hô-va, thì ta chưa hề tỏ cho họ biết” (Xuất 6:3). Điều đó không có nghĩa là A-đam, Nô-ê, Áp-ra-ham, và các tộc trưởng không biết đến danh xưng “Giê-hô-va” (xem Sáng 2:4,9; Sáng 4:1,26; Sáng 7:5; Sáng 15:6–8;…). Thay vào đó, điều đó có nghĩa là họ không biết ý nghĩa sâu xa của danh xưng ấy.

Danh của Ngài là Giê-hô-va, nói lên sự thật là Ngài là Đức Chúa Trời được biệt riêng, Đức Chúa Trời biệt riêng cho dân sự Ngài, Đức Chúa Trời của giao ước. Ngài là Đức Chúa Trời gần gũi, mật thiết, Đấng can thiệp vào các vấn đề của con người. Đức Chúa Trời Toàn năng (Sáng 17:1) là Đức Chúa Trời bởi quyền năng của Ngài đã can thiệp cách lạ lùng. Nhưng Giê-hô-va là Đức Chúa Trời thể hiện quyền năng đạo đức qua tình yêu thương và sự quan phòng. Ngài cũng là Đức Chúa Trời với danh Elohim (“Đức Chúa Trời toàn năng, mạnh mẽ, siêu việt”, “Đức Chúa Trời của muôn dân”, “Đấng cai trị vũ trụ”, “Đấng sáng tạo mọi thứ”), nhưng các khía cạnh khác nhau trong mối quan hệ của Ngài với con người được bày tỏ qua danh xưng Giê-hô-va.

Biết danh Chúa hay kêu cầu danh Chúa không phải là điều gì đó kỳ diệu. Đó là sự tuyên bố danh của Ngài, có nghĩa là dạy người khác sự thật về Đức Chúa Trời và sự cứu rỗi mà Ngài đã ban cho tất cả mọi người, là những ai đến với Ngài bởi đức tin. Như Giô-ên đã nói: “Bấy giờ ai cầu khẩn danh Đức Giê-hô-va thì sẽ được cứu” (Giô-ên 2:32).

Trong cuộc sống của mình, qua những cách nào giúp bạn trải nghiệm sự gần gũi và mật thiết với Đức Giê-hô-va, là những điều mà Ngài muốn có với tất cả những ai đầu phục Ngài?

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 4:1-17. Đức Chúa Trời truyền cho Môi-se thực hiện những phép lạ nào, hầu khẳng định vị trí ông là sứ giả của Ngài?

Một lần nữa Môi-se cố gắng viện cớ để tránh khỏi nhiệm vụ mà Đức Chúa Trời giao cho ông (xem Xuất 3:11). Ông không muốn đi đến Ai Cập và đối đầu với Pha-ra-ôn. Suy cho cùng, ông đã thất bại khi trước đó tự mình cố gắng giúp đỡ người Hê-bơ-rơ. Ngoài ra, chính dân tộc của ông, cũng không tin hoặc không chấp nhận ông là người lãnh đạo của họ. Đó là lý do tại sao ông đã đưa ra lời từ chối thứ ba: “Nhưng dân đó sẽ chẳng tin và chẳng vâng lời tôi” (Xuất 4:1). Đây không phải là một câu hỏi để học điều gì đó mới; đó chỉ là một nỗ lực để nói: “Không” trước trách nhiệm mà Đức Chúa Trời đã yêu cầu ông đảm nhận.

Hai phép lạ kỳ diệu được ban cho Môi-se để thực hiện trước các trưởng lão của dân Y-sơ-ra-ên và, sau đó, trước mặt Pha-ra-ôn: (1) cây gậy của ông biến thành con rắn và sau đó trở lại thành cây gậy, và (2) bàn tay của ông bị phung nhưng được chữa lành ngay lập tức. Cả hai phép lạ đều sẽ thuyết phục các trưởng lão rằng, Đức Chúa Trời đang làm việc cho họ. Nhưng nếu không, phép lạ thứ ba, biến nước thành huyết, được thực hiện tiếp theo (Xuất 4:8,9).

Mặc dầu Chúa ban cho Môi-se những phép lạ kỳ diệu này, ông vẫn đưa ra lý do khác, lý do thứ tư: ông không phải là người ăn nói giỏi.

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 4:10-18. Chúa đã trả lời cho Môi-se thế nào và chúng ta có thể rút ra bài học gì cho bản thân, để tin rằng trong bất kỳ hoàn cảnh nào Chúa cũng có thể kêu gọi chúng ta?

Bốn lý do này cho thấy sự miễn cưỡng của Môi-se khi phải tuân theo lời gọi của Chúa. Với những lời phản đối “hợp lý”, ông che giấu sự không sẵn lòng của mình. Ba lý do đầu là hình thức các câu hỏi: (1) Con là ai? (2) Ngài là ai? (3) Nếu họ không tin con thì sao? Và (4) lời phản đối thứ tư là một câu nói: “Con không phải là nhà hùng biện.” Đức Chúa Trời phản ứng lại tất cả các lời phản đối ấy và đưa ra giải pháp đầy quyền năng. Với những lý do này Đức Chúa Trời có nhiều lời hứa nâng đỡ tinh thần.

Sau đó Môi-se đưa ra lời cầu xin thứ năm và cũng là lời cầu xin cuối cùng và hỏi cách trực tiếp: “Ôi! Lạy Chúa, Chúa muốn sai ai đi, thì sai” (Xuất 4:13). Để đáp lại, Đức Chúa Trời nói với Môi-se rằng Ngài đã sai anh trai của ông là A-rôn đến gặp ông để trợ giúp. Cuối cùng, Môi-se im lặng nhượng bộ và xin Giê-trô chúc phước trước khi khởi hành đến Ê-díp-tô.

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 4:18-31. Chúng ta hiểu câu chuyện lạ lùng này như thế nào và rút ra được bài học nào?

Các học viên Kinh Thánh thường bị sốc khi đọc đến phần: sau khi Môi-se vâng lệnh Chúa bắt đầu cuộc hình trình trở về Ai Cập và Chúa “kiếm thế giết người đi” (Xuất 4:24). Từ bối cảnh của câu chuyện, rõ ràng vấn đề là việc cắt bì. Con trai út của Môi-se chưa được cắt bì, đúng theo giao ước của Áp-ra-ham (Sáng 17:10,11).

Môi-se, là lãnh đạo của dân sự Đức Chúa Trời, cần phải thể hiện sự phục tùng và vâng lời Chúa cách hoàn toàn, như vậy mới đủ tư cách dẫn dắt người khác đến sự vâng phục. Ông phải là tấm gương hoàn toàn đầu phục Chúa. Vợ của ông, Sê-phô-ra, là một phụ nữ nhanh nhẹn, bà đã cắt bì con trai mình để cứu mạng sống của chồng. Bà đã quăng “da quy đầu” vào chân Môi-se và huyết này tượng trưng cho sự chuộc tội, cho sự sống và dấu ấn của giao ước. Thật ra, hành động quá nhanh đó đã làm tăng thêm kịch tính của tình huống.

Chúng ta có thể rút ra bài học quan trọng từ tình tiết này: Đừng bao giờ bỏ qua những gì chúng ta biết là đúng.

“Trên đường từ Ma-đi-an, Môi-se nhận được sự cảnh báo đáng sợ và khủng khiếp về sự bất bình của Chúa. Một thiên sứ đã xuất hiện trước ông với thái độ ngăm đe như thể vị thiên sứ ấy sẽ hủy diệt ông ngay lập tức. Không một lời giải thích nào được đưa ra, nhưng Môi-se nhớ rằng ông đã bất tuân một trong những yêu cầu của Chúa… ông đã quên thực hiện lễ cắt bì cho con trai út của mình. Ông không tuân theo điều kiện mà nhờ đó con trai ông có thể hưởng được các ơn phước qua giao ước của Chúa với dân Y-sơ-ra-ên. Và sự hờ hững như vậy từ phía người lãnh đạo được chọn của họ sẽ làm giảm đi sức mạnh những quy tắc thiêng liêng trên dân sự. Sê-phô-ra, sợ rằng chồng của mình sẽ bị giết, nên bà đã thực hiện việc cắt bì, và rồi thiên sứ để cho Môi-se tiếp tục cuộc hành trình của mình. Trong sứ mệnh của mình trước Pha-ra-ôn, Môi-se được đặt vào một vị trí vô cùng nguy hiểm; mạng sống của ông chỉ có thể được an toàn nhờ vào sự bảo vệ của các thiên sứ thánh. Nhưng khi sống cách hờ hững trước một nhiệm vụ mà ông đã biết, thì ông không thể được an toàn; vì ông không được các thiên sứ của Chúa che chở.” - Ellen G. White, Tộc Trưởng và Tiên Tri, trang 255, 256.

Câu chuyện này nói gì với chúng ta nếu chúng ta thật sự phạm tội hờ hững trước những gì chúng ta biết mình nên làm? Chúng ta cần phải thay đổi những gì, thậm chí ngay bây giờ?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Đọc chương “Môi-se”, trang 251-256, trong quyển Tộc Trưởng và Tiên Tri, của bà Ellen G. White.

Tiếng gọi từ bụi gai cháy thật ấn tượng, điều đó có thể là kinh nghiệm thay đổi hoàn toàn cuộc đời của Môi-se. Tất cả những điểm quan trọng khác trong cuộc đời ông, tùy thuộc vào sự đáp lại cách tích cực và đầu phục của ông trước nhiệm vụ mà Chúa giao cho ông, dẫn dắt dân Hê-bơ-rơ ra khỏi Ai Cập để vào Miền Đất Hứa.

Chắc chắn, bây giờ chúng ta biết tất cả mọi chuyện đã diễn ra thế nào. Nhưng nếu đặt chính bạn vào vị trí của Môi-se tại thời điểm bụi gai cháy. Ông đã chạy trốn khỏi Ê-díp-tô để cứu mạng sống mình. Một thế hệ Hê-bơ-rơ mới đã xuất hiện trong hơn 40 năm, có thể nhiều người trong số họ biết rất ít về Môi-se, hoặc thậm chí những gì họ được nghe về ông có thể sai sự thật, những câu chuyện được thêu dệt qua thời gian trở nên méo mó. Và bây giờ, ông được Đức Chúa Trời kêu gọi để dẫn chính dân sự này ra khỏi một quốc gia hùng mạnh. Chẳng trách lúc đầu ông đã phải lưỡng lự!

Thật vậy, một nhiệm vụ cực kỳ khó khăn, nhưng hãy tưởng tượng ông sẽ bỏ lỡ những gì, nếu câu trả lời cuối cùng của ông là “Không” với Chúa. Ông chỉ có thể biến mất trong lịch sử, thay vì, nhờ vào quyền năng của Chúa làm việc trong ông, tạo nên lịch sử và trở thành một trong những con người vĩ đại nhất và có ảnh hưởng nhất, không chỉ trong Kinh Thánh mà còn trên toàn thế giới.

Câu hỏi thảo luận:

Trong những năm tháng yên bình ở sa mạc, Môi-se đã làm những gì Chúa kêu gọi ông làm: Ông là một người đàn ông của gia đình, chăm sóc bầy chiên và viết hai quyển sách trong Kinh Thánh dưới sự soi dẫn của Chúa, trước khi được kêu gọi trở thành người lãnh đạo vĩ đại của dân sự Chúa. Kinh nghiệm của Môi-se dạy chúng ta điều gì về bổn phận của mình trong cuộc sống?

Người ta có thể lập luận rằng, xét về bề ngoài, những lý do của Môi-se khá hợp lý, đúng không? Tại sao dân sự phải tin con? Trước hết, con là ai? Con không thể nói giỏi? Từ câu chuyện này, cho chúng ta biết gì về cách học tin cậy rằng, Chúa có quyền năng giúp chúng ta làm những gì Ngài kêu gọi chúng ta làm?

Tập trung nhiều hơn vào quan điểm được nêu lên trong phần nghiên cứu của ngày thứ nhất, về việc Môi-se là tác giả của sách Sáng-thế Ký và tầm quan trọng của sách ấy đối với việc hiểu biết về lịch sử thánh và kế hoạch cứu rỗi. Tại sao chúng ta phải chống lại mọi nỗ lực nhằm làm suy yếu thẩm quyền của sách ấy, đặc biệt là sự phủ nhận nhắm vào tính lịch sử của 11 đoạn đầu?