Sự bội đạo và cầu thay

Câu gốc

“Bấy giờ, Môi-se trở về cùng Đức Giê-hô-va mà thưa rằng: ‘Dân này đã phạm một tội trọng, vì họ đã làm một thần bằng vàng cho mình. Nhưng bây giờ, nếu Chúa tha tội cho họ được, xin hãy tha; bằng không, xin hãy xóa tên con khỏi sách mà Ngài đã chép’” (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:31,32).

Kinh Thánh nghiên cứu

Xuất Ê-díp-tô Ký 32:1–6; Thi Thiên 115:4–8; Ê-sai 44:9,10; Rô-ma 1:22–27; Xuất Ê-díp-tô Ký 32:7–32; Ê-sai 53:4.

Môi-se chỉ vắng mặt khỏi trại dân Y-sơ-ra-ên trong 40 ngày, nhưng điều gì đã xảy ra? Dân sự của Đức Chúa Trời đã quay lưng khỏi Ngài và thờ lạy một thần tượng do tay người làm ra - con bò vàng. Sau bao dấu lạ, kinh nghiệm và phép lạ vĩ đại, làm sao họ có thể làm điều đó?

Có nhiều câu trả lời, và có lẽ mỗi câu đều có phần đúng. Phải chăng dân sự chưa thực sự hiểu Đức Chúa Trời là ai? Hay những kinh nghiệm mạnh mẽ với Ngài bị che lấp bởi dục vọng xác thịt và tội lỗi của họ? Họ không trân trọng những gì Đức Chúa Trời đã làm cho mình mà thay vào đó lại coi thường? Sự hiểu biết của họ có bị lu mờ bởi những bận tâm hàng ngày và lối suy nghĩ tội lỗi cũ? Họ có vô ơn trước những hành động nhân từ của Đức Chúa Trời không? Họ có nhanh chóng quên đi những việc làm quyền năng của Đức Chúa Trời (Thi Thiên 106:13,21–23)? Hay tất cả là do sự lãnh đạo thất bại của A-rôn? “Đức Giê-hô-va cũng rất giận A-rôn đến nỗi muốn diệt trừ ông” (Phục-truyền Luật-lệ Ký 9:20).

Dù lý do cho sự bội đạo kinh khủng này là gì, chúng ta có thể rút ra những bài học nào từ đó? Không chỉ về bản chất tội lỗi của con người mà còn về tình yêu thương đầy ân điển của Đức Chúa Trời dành cho con người, dù họ tội lỗi như thế nào?

* Nghiên cứu bài học tuần này để chuẩn bị cho ngày Sa-bát, 13 tháng 9.

Đức Chúa Trời đã gọi Môi-se để ở cùng Ngài. Bốn mươi ngày đêm có thể là khoảng thời gian ngắn đối với Môi-se, nhưng đối với dân Y-sơ-ra-ên, nó dường như quá dài. Người lãnh đạo mà họ có thể nhìn thấy đã vắng mặt. Họ trở nên hoang mang, thiếu kiên nhẫn, lo sợ và bất an. Họ muốn có một vị thần hữu hình để dẫn dắt họ - những vị “thần” mà họ đã thấy trong sự thờ hình tượng của Ai Cập.

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 32:1–6. Làm thế nào mà sự lãnh đạo của A-rôn lại thất bại nghiêm trọng như vậy?

A-rôn đã không đứng vững trong thời khắc quan trọng. Ông đã không nắm lấy cơ hội để làm điều đúng đắn. Thay vì tin cậy nơi Đức Giê-hô-va, ông đã khuất phục trước ý muốn của số đông. Dân sự đã đưa ra một yêu cầu khó tin: “Hãy làm cho chúng tôi một thần (“các thần” theo bản dịch tiếng việt) đi trước chúng tôi” (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:1) và ông đã ưng thuận.

Dân sự sẵn sàng dâng vàng để làm thần tượng, và A-rôn không những không ngăn cản mà còn khuyến khích họ đóng góp. Chính ông cũng tham gia vào quá trình đúc thần tượng giả dối này. Sau đó, dân sự tuyên bố: “Hỡi Y-sơ-ra-ên, đây là thần (“các thần” theo bản dịch tiếng Việt) của ngươi, là Đấng đã đem ngươi lên khỏi đất Ai Cập” (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:4). Thật tội lỗi, gian ác và thiển cận biết bao! Họ vừa tạo ra tượng thần này, rồi lại tuyên bố rằng nó đã giải cứu họ. Thật đáng kinh ngạc khi ham muốn tội lỗi có thể khiến chúng ta suy nghĩ và hành động một cách méo mó và sai lệch! Con người tôn thờ những điều họ tạo ra, và chính nhân tính cũng như đạo đức của họ bị suy đồi trong quá trình đó.

“Một cuộc khủng hoảng như vậy đòi hỏi một người có sự cương quyết, dứt khoát và lòng can đảm không lay chuyển; một người đặt vinh quang của Đức Chúa Trời lên trên sự ưa thích của số đông, sự an toàn cá nhân hay ngay cả mạng sống mình. Nhưng vị lãnh đạo hiện tại của dân Y-sơ-ra-ên không có phẩm chất đó. A-rôn đã cố gắng can gián dân sự một cách yếu ớt, nhưng sự do dự và nhút nhát của ông vào thời điểm quan trọng chỉ khiến họ càng thêm cứng lòng. Tiếng huyên náo ngày càng gia tăng. Một sự điên cuồng mù quáng, vô lý dường như đã chiếm lĩnh đám đông. Có một số người vẫn trung thành với giao ước với Đức Chúa Trời, nhưng phần lớn dân sự đã tham gia vào sự bội đạo này. A-rôn sợ hãi cho sự an toàn của mình; và thay vì đứng vững để bảo vệ danh dự của Đức Chúa Trời, ông đã nhượng bộ trước đòi hỏi của đám đông.” - Ellen G. White, Tộc Trưởng và Tiên Tri, trang 316, 317.

Làm sao A-rôn, một người lãnh đạo, lại có thể yếu đuối đến vậy? Ông có thể đã tự biện minh cho hành động sai lầm của mình như thế nào?

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 32:6. Sự thờ hình tượng của họ đã nhanh chóng đưa họ đến đâu? (Thi Thiên 115:4–8; Thi Thiên 135:15–18; Ê-sai 44:9,10).

Con bò vàng giống như thần bò Apis hoặc thần bò cái Hathor của người Ai Cập. Đây là một sự vi phạm trắng trợn điều răn thứ nhất và thứ hai (Xuất Ê-díp-tô Ký 20:3–6). Tội lỗi này không thể không bị trừng phạt vì nó đã công khai phá vỡ mối quan hệ của họ với Đức Chúa Trời hằng sống. Thay vì thờ phượng Đấng Tạo Hóa, dân Y-sơ-ra-ên lại tôn thờ một vật do chính tay họ tạo ra - một vật không thể thấy, nghe, ngửi, nói, chăm sóc, yêu thương hay dẫn dắt họ.

Trật tự của sự sáng tạo đã bị đảo lộn: thay vì nhận biết rằng họ được tạo dựng theo hình ảnh của Đức Chúa Trời, họ lại tự làm cho mình một vị thần, không chỉ không theo hình ảnh con người - điều đó đã là sai - mà còn theo hình ảnh của một con vật. Đây là vị thần mà họ muốn phục vụ sao? Vì thế, họ đã phạm tội nặng nề với Đức Chúa Trời (Ê-sai 31:7; Ê-sai 42:17).

Làm thế nào sự thờ con bò vàng phản ánh điều được viết trong Rô-ma 1:22–27?

Sự thờ hình tượng phủ nhận giáo lý thần học rằng Đức Chúa Trời là Đức Chúa Trời, và con người là con người. Nó làm lu mờ ranh giới giữa Đấng Tạo Hóa và tạo vật (Truyền-đạo 5:2), đồng thời phá vỡ mối liên kết với Ngài. Dù là công khai hay ẩn giấu trong lòng, sự thờ hình tượng nhanh chóng làm rạn nứt mối quan hệ của chúng ta với Đức Chúa Trời và dẫn đến sự suy đồi đạo đức. Không có gì lạ khi Kinh Thánh nói về điều họ đã làm vào ngày hôm sau: sau khi dâng của lễ cho thần tượng, họ bắt đầu ăn uống vui chơi, theo như bà Ellen G. White mô tả là “một sự bắt chước các lễ hội thờ thần tượng của Ai Cập.” - Tộc Trưởng và Các Tiên Tri, trang 320).

Con người là những bậc thầy trong việc tạo ra thần tượng cho chính mình. Họ không chỉ sáng chế ra các vị thần giả dối - điều đó đã là sai - mà còn sẵn sàng phục vụ những vị thần đó. Đấng Tạo Hóa bị thay thế bởi những thứ mà sớm muộn gì cũng dẫn đến sự suy đồi về mặt đạo đức.

Ngày nay, con người thờ phượng tạo vật thay vì Đấng Tạo Hóa theo những cách nào?

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 32:7,8. Tại sao Đức Chúa Trời sai Môi-se trở về trại của dân Y-sơ-ra-ên?

Bằng cách quay sang thờ thần tượng, dân Y-sơ-ra-ên đang tự tách mình khỏi Đức Chúa Trời chân thật, Đấng đã giải cứu họ khỏi Ai Cập. Đức Chúa Trời đã đặt trách nhiệm hoàn toàn lên họ, phán rằng họ đã “tự làm bại hoại chính mình” (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:7), thậm chí còn cho rằng chính tượng bò vàng đã giải cứu họ khỏi Ai Cập. Đây là một sự phủ nhận trắng trợn những lời Đức Chúa Trời đã phán với họ (Xuất Ê-díp-tô Ký 20:2)! Việc chối bỏ sự hiện diện và các phép lạ của Đức Chúa Trời là một vấn đề nghiêm trọng. Tư tưởng và tình cảm của họ đã bị méo mó và hoàn toàn bại hoại.

Đối với tiên tri Ê-xê-chi-ên, thờ thần tượng chính là căn nguyên của mọi khổ đau dân sự của Đức Chúa Trời, và từ đó sinh ra mọi tội lỗi khác (xem Ê-xê-chi-ên 8:1–18; Ê-xê-chi-ên 20:1–44; Ê-xê-chi-ên 22:1–12). Chúng ta thường thắc mắc tại sao các tín đồ thời xưa lại quá cả tin và cứng lòng khi thờ lạy những thần tượng do tay người làm ra. Chúng ta tự tin rằng mình sẽ không bao giờ làm điều như vậy. Nhưng liệu chúng ta thực sự đã thoát khỏi các thần tượng chưa?

Những thần tượng ngày nay có thể có hình dạng và hình thức khác nhau, nhưng chúng vẫn có sức hấp dẫn tương tự. Thần tượng là bất cứ điều gì thay thế Đức Chúa Trời, và dù biết rằng điều đó là sai, chúng ta vẫn dành sự tôn thờ cho nó, thậm chí nhiều lần. Nó chiếm lấy trí tưởng tượng, tình cảm, thời gian và tâm trí của chúng ta hơn cả Đức Chúa Trời. Nó thậm chí có thể nô lệ hóa tư tưởng của chúng ta. Thật vậy, chúng ta sẽ dần giống với điều mà chúng ta tập trung vào đó. Nếu chúng ta tôn thờ một điều gì, nó sẽ ảnh hưởng đến suy nghĩ, tính cách và cách sống của chúng ta. Và chúng ta sẽ không thể phát triển cao hơn hay vượt qua điều mà chúng ta xem là ‘thần’ của mình.

Nếu Đức Chúa Trời không phải là trung tâm của cuộc sống bạn, thì những thần tượng khác sẽ lấp đầy chỗ trống của Ngài. Nếu chúng ta không tận hưởng và nuôi dưỡng sự hiện diện sống động của Đức Chúa Trời, chúng ta sẽ tìm kiếm và hiến dâng đời sống mình cho một điều gì đó hoặc một ai đó khác. Những gì chúng ta thay thế cho Đấng Cơ-đốc có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau: lòng kiêu ngạo, sự ích kỷ, tiền bạc, quyền lực, tình dục, thức ăn, truyền hình, ma túy, rượu, những ý nghĩ ô uế, phim ảnh khiêu dâm, thú vui, công việc, thể thao, gia đình, trò chơi điện tử, phim ảnh, mua sắm, tư tưởng, chính trị, âm nhạc, địa vị, danh hiệu, thành tích học tập,… Danh sách này kéo dài vô tận.

Chúng ta rất sáng tạo trong việc tạo ra thần tượng. Chúng ta có thể biến bất cứ điều gì tốt đẹp, ý nghĩa và đáng trân trọng thành một thần tượng. Sự thờ thần tượng vô cùng nguy hiểm vì nó làm biến đổi tính cách, cách suy nghĩ, tình cảm và các mối quan hệ xã hội của chúng ta. Nó thay đổi bản sắc của chúng ta và thay thế những mối quan hệ chân thành bằng những tương tác hời hợt, vô nghĩa - cuối cùng không thể cứu chúng ta.

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 32:9–29. Phản ứng của Môi-se thế nào trước lời cảnh báo của Đức Chúa Trời khi Ngài muốn hủy diệt dân Y-sơ-ra-ên?

Khi Môi-se còn ở trên núi Si-nai, Đức Chúa Trời phán rằng Ngài sẽ tiêu diệt những kẻ phản loạn và làm cho dòng dõi của Môi-se trở thành một dân tộc lớn. Nhưng đó không phải là điều Môi-se muốn. Thay vào đó, ông cầu xin Chúa, nhấn mạnh rằng dân Y-sơ-ra-ên không phải là dân của Môi-se, họ là dân của Đức Chúa Trời. Chính Môi-se cũng không phải là người đã đem họ ra khỏi Ai Cập, mà chính Đức Chúa Trời đã làm điều đó bằng những việc quyền năng của Ngài. Vì vậy, Môi-se đã khẩn cầu Chúa, nhắc lại những lời hứa ban đầu của Ngài với tổ phụ họ. Môi-se thực sự đóng vai trò là người cầu thay giữa Đức Chúa Trời và dân sự.

Sau khi “Đức Giê-hô-va bèn bỏ qua điều tai họa mà Ngài nói rằng sẽ giáng cho dân mình.” (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:14), Môi-se quay trở về trại. Không có ghi chép nào khác với sự kiện sau này trong Xuất Ê-díp-tô Ký 34:29–30 cho thấy gương mặt ông sáng chói vì sự hiện diện của Chúa. Có lẽ khuôn mặt của ông lúc này phản chiếu cơn giận dữ.

“Khi đến gần trại quân, Môi-se thấy bò con và sự nhảy múa, bèn nổi giận, liệng hai bảng chứng khỏi tay mình, bể ra nơi chân núi” (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:19). Việc đập vỡ các bảng đá Mười Điều Răn là một dấu hiệu bên ngoài cho thấy họ đã phá bỏ giao ước mà các điều răn ấy đại diện. Đức Chúa Trời quở trách Môi-se vì hành động này, nhưng sau đó Ngài cũng truyền cho ông đục hai bảng đá khác để thay thế “hai bảng thứ nhất mà ngươi đã đập bể” (Phục-truyền Luật-lệ Ký 10:2). Chính Đức Chúa Trời sẽ viết lại các điều răn trên đó.

Môi-se nghiêm khắc quở trách A-rôn vì đã nhượng bộ trước đòi hỏi của dân sự. “Dân nầy đã làm gì ông, mà ông để họ phạm tội nặng như thế?” (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:21). A-rôn cố gắng biện hộ cho sự vi phạm của mình bằng cách: Đổ lỗi cho người khác: “Tôi bèn nói cùng chúng rằng: Ai có vàng hãy lột ra!” và dối trá nó thành phép lạ “Họ bèn đưa cho tôi, tôi bỏ vào lửa, và bởi đó thành ra bò con nầy!” (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:24).

Điều tồi tệ hơn nữa là A-rôn đã được Đức Chúa Trời tôn trọng và ban cho nhiều đặc quyền, bao gồm cả việc được lên núi với Môi-se và 70 trưởng lão (Xuất Ê-díp-tô Ký 24:1).

Thật là một nghịch lý đen tối! A-rôn cố gắng lừa dối Môi-se bằng cách tuyên bố rằng một phép lạ đã xảy ra. Nhưng Môi-se không bị đánh lừa, vì ông đã chứng kiến cảnh dân sự hành động hỗn loạn. Hậu quả tiêu cực đã quá rõ ràng, và Môi-se cần phải chấm dứt cuộc nổi loạn ngay lập tức.

Bài học nào từ câu chuyện này về sức mạnh của sự cầu thay? Bạn nên cầu nguyện cho ai ngay bây giờ?

Đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 32:30–32. Môi-se đã đi xa đến mức nào trong lời cầu thay cho những tội nhân?

Vì sự phản loạn của dân Y-sơ-ra-ên, những điều khủng khiếp đã xảy ra trong trại, bao gồm cả cái chết của nhiều người (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:28). Ngày hôm sau, Môi-se nói với dân sự: “Các ngươi đã phạm một tội trọng. Vậy bây giờ ta sẽ lên cùng Đức Giê-hô-va, có lẽ ta sẽ được chuộc tội các ngươi chăng (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:30).

“Môi-se trở lên với Đức Giê-hô-va và thưa rằng: ‘Ôi! dân sự nầy có phạm một tội trọng, làm cho mình các thần bằng vàng; nhưng bây giờ xin Chúa tha tội cho họ! Bằng không, hãy xóa tên tôi khỏi sách Ngài đã chép đi.’” (Xuất Ê-díp-tô Ký 32:31,32). Không có gì lạ khi Môi-se được coi là một hình bóng của Đấng Cơ-đốc! Lời cầu thay của ông cho những tội nhân và sự sẵn sàng hy sinh chính mạng sống mình cho họ chắc chắn phản chiếu điều mà Đấng Cơ-đốc sẽ làm cho tất cả chúng ta. Thật là một lòng trắc ẩn gương mẫu đối với những kẻ phạm tội! Ông thể hiện sự tận hiến trọn vẹn cho Đức Chúa Trời và tình yêu hy sinh của Ngài đối với con người. Sách Xuất Ê-díp-tô Ký không nói rõ Môi-se đã ở với Chúa trên núi bao lâu vào lần này, nhưng sách Phục-truyền Luật-lệ Ký cho biết ông đã ở trên núi Si-nai lần này suốt 40 ngày (Phục-truyền Luật-lệ Ký 9:18).

Trong Xuất Ê-díp-tô Ký 32:32, từ được dịch là “tha tội” xuất phát từ một động từ có nghĩa cơ bản là “mang” hoặc “gánh”, giống như trong Ê-sai 53:4, nói về Đức Chúa Giê-su: “Thật Người đã mang sự đau ốm của chúng ta”. Đây chính là động từ được dịch là “tha thứ” trong Xuất Ê-díp-tô Ký 32:32 và “mang” trong Ê-sai 53:4. Thật là một sự mặc khải sâu sắc về quá trình cứu rỗi và sự tha thứ, cũng như cái giá mà Đức Chúa Trời phải trả để cứu chuộc chúng ta.

Thật vậy, Môi-se đã cầu xin Chúa “gánh” lấy tội lỗi của dân sự, và cuối cùng, trong Đức Chúa Giê-su, Ngài đã làm điều đó. Xuất Ê-díp-tô Ký 32:32 không chỉ bày tỏ ý nghĩa của sự chuộc tội thay thế mà còn cho thấy ai là Đấng thay thế: chính Đức Chúa Trời. Câu Kinh Thánh này cho chúng ta thấy sự tha thứ đến như thế nào. Đức Chúa Trời trong Đấng Cơ-đốc đã mang lấy tội lỗi của chúng ta, đây là cách duy nhất để chúng ta có thể được tha thứ. Thật là một sự bày tỏ mạnh mẽ về kế hoạch cứu rỗi, đồng thời là một minh chứng cho nhân loại và cả vũ trụ về cái giá mà Đức Chúa Trời phải trả để cứu chúng ta.

Môi-se cầu xin Đức Chúa Trời gánh lấy tội lỗi của dân sự, và cuối cùng, trong Đức Chúa Giê-su, Ngài đã thực sự làm điều đó. Chúng ta có thể hiểu được sự thật tuyệt vời này như thế nào? Điều này nói gì về tình yêu của Đức Chúa Trời đối với nhân loại sa ngã?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Đọc “Sự Thờ Thần Tượng Tại Si-nai” trang 315–327, trong sách “Tộc Trưởng và Tiên Tri” của bà Ellen G. White.

Bài học tuần này tập trung đặc biệt vào công việc của Đức Chúa Trời trong đời sống của những người tin Ngài. Chúa có thể làm trong chúng ta “trổi hơn vô cùng mọi điều chúng ta cầu xin hoặc suy tưởng” (Ê-phê-sô 3:20). Chúng ta không nên tập trung vào bản thân và làm thỏa mãn những ham muốn cá nhân, vì điều đó dẫn đến sự thờ thần tượng. Thay vào đó, chúng ta phải hướng lòng về Đức Chúa Trời và quyền năng của Ngài. Chính Ngài ban sức mạnh để chúng ta có một đời sống mới và đắc thắng (Phi-líp 4:13; Giu-đe 1:24,25).

“Tình yêu thương cũng như sự công bình đều đòi hỏi phải có sự phán xét cho tội lỗi này. Đức Chúa Trời không chỉ là Đấng Tể Trị mà còn là Đấng bảo vệ dân Ngài. Ngài loại bỏ những kẻ cố tình phản nghịch để họ không dẫn dắt người khác đến sự hư mất. Khi để cho Ca-in sống, Đức Chúa Trời đã cho cả vũ trụ thấy hậu quả của việc để cho tội lỗi không bị trừng phạt. Ảnh hưởng từ đời sống và sự dạy dỗ của Ca-in trên dòng dõi ông đã khiến con người trở nên bại hoại, đến mức cả thế giới bị hủy diệt bởi cơn nước lụt… Con người càng sống lâu, họ càng trở nên sa đọa. Điều tương tự cũng xảy ra với sự bội đạo tại Si-nai. Nếu hình phạt không được thi hành ngay, hậu quả tương tự sẽ lại xảy ra.” (Ellen G. White, “Tộc trưởng và Tiên Tri”, trang 325).

Câu hỏi thảo luận:

Hãy suy gẫm thêm về câu hỏi ở cuối bài học ngày thứ hai. Có những cách nào khiến chúng ta thờ phượng chính tạo vật thay vì Đấng Tạo Hóa? Ví dụ, làm thế nào chúng ta có thể làm người quản gia tốt đối với trái đất và bảo vệ môi trường mà không biến nó thành chính thần tượng đó?

Người ta có thể nhận biết mức độ nghiêm trọng của một tình huống thông qua hậu quả của hành động hoặc thông qua phản ứng mạnh mẽ đối với sự kiện đó. Tại sao Môi-se ra lệnh xử tử những kẻ cứng lòng, từ chối ăn năn và tiếp tục chống nghịch Đức Chúa Trời và luật pháp của Ngài?

Tại sao sự chuộc tội bằng hình thức thay thế là mô hình duy nhất đúng đắn của sự chuộc tội? Tại sao bất kỳ lý thuyết nào về sự chuộc tội phủ nhận hoặc xem nhẹ nền tảng thay thế trong Phúc Âm đều là một sai lầm thần học nghiêm trọng? Hãy đọc 1 Phi-e-rơ 2:24. Làm thế nào câu này bày tỏ mạnh mẽ về ý tưởng Đức Chúa Giê-su là Đấng chịu chết thay cho chúng ta?