Dạy dỗ các môn đồ: phần 1

Câu gốc

“Đoạn, Ngài kêu dân chúng và môn đồ, mà phán rằng: Nếu ai muốn theo ta, phải liều mình, vác thập tự giá mình mà theo ta.” (Mác 8:34).

Kinh Thánh nghiên cứu

Mác 8:22–38; Ma-thi-ơ 20:29–34; Giăng 12:25; Mác 9:1–50; Ma-la-chi 4:5,6; Lu-ca 9:30,31.

Nửa đầu sách Mác tập trung vào việc xác định xem Đức Chúa Giê-su là ai. Những bài giảng và phép lạ đầy quyền năng của Ngài đều hướng đến cùng một đáp án: Ngài là Đấng Mê-si. Tại thời điểm then chốt này trong câu chuyện, Đức Chúa Giê-su sẽ hỏi các môn đồ họ tin Ngài là ai.

Phi-e-rơ sẽ đưa ra câu trả lời dõng dạc cho câu hỏi đó, và Đức Chúa Giê-su sẽ ngay lập tức bắt đầu giải thích con đường Ngài sẽ sắp đi với tư cách là Đấng Mê-si, mà chúng ta đều biết đó là con đường đến thập giá.

Trong phần cuối của Mác 8 cho đến hết Mác 10, Đức Chúa Giê-su tập trung vào việc dạy dỗ các môn đồ về hành trình của Ngài. Trong những đoạn này, Ngài sẽ đưa ra những dự đoán về sự đóng đinh, tiếp theo đó là những chỉ dẫn đặc biệt về môn đồ hóa. Những bài học sâu sắc này vẫn còn ý nghĩa cho đến ngày nay.

Phân đoạn này của Phúc Âm thứ hai được đánh dấu bằng sự chữa lành cho hai người mù khác nhau, một người trong Mác 8 và người kia trong phần cuối Mác 10. Những phép lạ “điểm nhấn đầu cuối” này minh họa một cách ấn tượng về việc môn đồ hóa bao gồm sự hiểu biết thiêng liêng về Đức Chúa Giê-su là ai và Ngài đang hướng đến đâu. Giống như những lời dạy của Ngài đã thách thức mười hai môn đồ 2.000 năm trước và cũng tiếp tục thách thức với các môn đồ ngày nay về cái giá rất đắt, và lợi ích của việc theo Đức Chúa Giê-su.

*Nghiên cứu bài học tuần này để chuẩn bị cho Sa-bát ngày 17 tháng 8.

Đọc Mác 8:22-30. Tại sao Chúa chạm để chữa bệnh cho người mù và bài học nào qua sự tường thuật này?

Các Phúc Âm ghi lại nhiều người mù được Đức Chúa Giê-su chữa lành. Bên cạnh đoạn này trong Mác 8 này, người mù Ba-ti-mê cũng được chữa lành như được ghi lại trong Mác 10:46–52. Ma-thi-ơ đề cập đến hai người mù (Ma-thi-ơ 20:29–34), và Giăng 9 kể câu chuyện Đức Chúa Giê-su chữa lành một người mù bẩm sinh, người đã rửa tại ao Si-lô-a.

Tuy nhiên, câu chuyện trong Mác 8 này lại mang tính độc đáo. Nó chỉ xuất hiện trong Mác và là phép lạ duy nhất của Đức Chúa Giê-su đòi hỏi hai hành động để mang lại sự lành bệnh hoàn toàn. Một chi tiết cảm động trong câu chuyện là Đức Chúa Giê-su đã nắm lấy tay người mù và dẫn người riêng ra khỏi làng. Người ta có thể cảm nhận được sự đồng cảm của Ngài đối với người đàn ông tật nguyền.

Nhưng tại sao cần đến hai lần chạm? Đây là phép lạ duy nhất cần đến hai hành động, nên không thể là vì Đức Chúa Giê-su thiếu năng lực. Thay vào đó, có khả năng đây là một dụ ngôn bằng hành động, minh họa cho việc nhận thức tâm linh đôi khi cần thời gian để phát triển. Cách giải thích này được củng cố bởi phong cách viết văn được dùng trong phần này của Mác, việc huấn luyện các môn đồ hiểu biết về sự chết và phục sinh sắp đến của Ngài bắt đầu và kết thúc bằng sự chữa lành cho một người mù. Việc phục hồi thị giác trở thành ẩn dụ cho sự môn đồ hóa.

Các giáo viên thích những câu hỏi này. Chúng thường là chìa khóa để mở ra sự hiểu biết của học sinh. Trong Mác 8, bước ngoặt của sách này đã đến. Ba đặc điểm khẳng định điều này: Thứ nhất, lần đầu tiên Đức Chúa Giê-su chất vấn các môn đồ về danh tính của Ngài, điều mà Ngài chưa từng làm trước đây. Thứ hai, Phi-e-rơ là người đầu tiên không bị ma quỷ chi phối đã tuyên bố Đức Chúa Giê-su là Đấng Mê-si. Thứ ba, ngay sau khi tiết lộ về danh tính của Đức Chúa Giê-su, Ngài bắt đầu giải thích nơi Ngài sẽ đến - Thập giá.

Tại sao Đức Chúa Giê-su lại bảo các môn đồ đừng nói với ai rằng Ngài là Đấng Mê-si? Điều này có vẻ mâu thuẫn với việc thiết lập vương quốc của Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, vào thời của Đức Chúa Giê-su, “Đấng Mê-si” mang ý nghĩa chính trị là lật đổ sự cai trị của La Mã. Đức Chúa Giê-su không đến để trở thành Đấng Mê-si theo cách đó; do đó, Ngài kêu gọi giữ im lặng về danh tính của mình.

Câu chuyện này dạy chúng ta điều gì về những thời điểm quan trọng là không nên nói một số điều, bất kể những điều đó có đúng đến đâu đi chăng nữa?

Đọc Mác 8:31–38. Đức Chúa Giê-su dạy gì ở đây về cái giá phải trả khi theo Chúa?

Các môn đồ đã đến một bước ngoặt quan trọng trong mối quan hệ của họ với Đức Chúa Giê-su. Bây giờ họ biết Ngài là Đấng Mê-si. Người đọc Mác đã biết điều này ngay từ đầu sách (Mác 1:1) và do đó có lợi thế hơn so với các môn đồ đôi khi vụng về.

Lần đầu tiên Đức Chúa Giê-su kêu gọi các môn đồ, Ngài đã nói Ngài sẽ biến họ thành những tay đánh lưới người (Mác 1:17). Không có chuyện gì rắc rối được đề cập. Nhưng bây giờ, khi họ thực sự biết Ngài là ai, Ngài tiết lộ cho họ biết mục tiêu của sứ mạng Ngài - Ngài phải chịu nhiều đau khổ, bị chối bỏ và giết chết, rồi sau ba ngày sẽ sống lại.

Đó là một tin tức gây sốc. Phi-e-rơ, người vừa xưng nhận Đức Chúa Giê-su là Đấng Mê-si, đã kéo Ngài sang một bên và trách Ngài vì đã nói những điều như vậy. Tất cả điều này được kể theo lời gián tiếp, nhưng bây giờ người viết Phúc Âm thuật lại những lời của Đức Chúa Giê-su, những lời Chúa đã làm Phi-e-rơ nhức nhối. Ngài gọi Phi-e-rơ là Sa-tan và bảo ông hãy tránh đường Ngài, vì những suy nghĩ như vậy không phù hợp với ý muốn của Đức Chúa Trời.

“Lời của Phi-e-rơ không giúp đỡ và an ủi Đức Chúa Giê-su trong thử thách lớn trước mặt Ngài. Chúng không hòa hợp với mục đích ban ơn của Đức Chúa Trời đối với thế giới tội lỗi, cũng không phù hợp với bài học về sự hy sinh quên mình mà Đức Chúa Giê-su đến để dạy bằng chính tấm gương của Ngài.” — Ellen G. White, Nguyện Ước Thời Đại, trang 415.

Những người theo Đức Chúa Giê-su được kêu gọi có cùng mục tiêu với Ngài - vác thập tự giá và theo Ngài. Đóng đinh là phương pháp hành hình tàn nhẫn, nhục nhã và đáng sợ nhất của người La Mã. Ai cũng muốn tránh xa thập tự giá. Vậy tại sao ai đó lại muốn vác thập tự giá như một biểu tượng của lòng mộ đạo với Đức Chúa Giê-su?

Đức Chúa Giê-su không chỉ giải thích về cái giá của môn đồ mà còn giải thích về giá trị to lớn của nó. Trong nghịch lý của đức tin Cơ-đốc, mất đi mạng sống mình lại trở thành cách để tìm thấy nó. Ngược lại, có cả thế gian nhưng đánh mất sự sống vĩnh hằng thì thật là vô nghĩa. Như nhà truyền giáo Jim Elliott đã nói một cách tinh tế trong nhật ký của ông vào ngày 28 tháng 10 năm 1949, “Kẻ nào không phải là kẻ dại khi từ bỏ những gì mình không thể giữ lại để có được thứ mình không thể mất.”.

“Ai yêu sự sống mình thì sẽ mất đi, ai ghét sự sống mình trong đời nầy thì sẽ giữ lại đến sự sống đời đời” (Giăng 12:25). Bạn đã trải nghiệm thực tế lời này như thế nào?

Đọc Mác 9:1–13. Phi-e-rơ, Gia-cơ và Giăng thấy gì trong đêm với Đức Chúa Giê-su?

Lời tiên đoán của Đức Chúa Giê-su trong Mác 9:1 rằng một số môn đồ đang đứng với Ngài sẽ không nếm trải sự chết trước khi thấy vương quốc của Đức Chúa Trời đến trong quyền năng sẽ được ứng nghiệm trong vòng vài ngày tới, khi Ngài đem riêng Phi-e-rơ, Gia-cơ và Giăng lên núi. Ở đó, Ngài hóa hình trước mặt họ trong vinh quang của thiên quốc. Ê-li và Môi-se từ cõi trời đến trò chuyện với Đức Chúa Giê-su. Lu-ca lưu ý rằng họ đang nói về sự qua đời của Đức Chúa Giê-su (tiếng Hy Lạp nghĩa là xuất hành) mà Ngài sắp hoàn thành tại Giê-ru-sa-lem (Lu-ca 9:30,31). Như vậy, cảnh tượng vinh quang này gắn liền với cái chết sắp đến của Đức Chúa Giê-su trên thập giá (so sánh với Mác 9:9). Điều đó sẽ mang lại niềm hy vọng khi các môn đồ nhìn thấy Chúa bị đóng đinh. Sáng hôm sau, khi xuống núi, ba môn đồ hỏi Đức Chúa Giê-su về việc Ê-li đến trước. Rất có thể ý tưởng này gắn liền với sự mong đợi rằng Ê-li sẽ xuất hiện trở lại trước Đấng Mê-si (so sánh với Ma-la-chi 4:5,6). Đức Chúa Giê-su trả lời rằng Ê-li đã đến rồi, ám chỉ như Giăng Báp-tít. Như chúng đã giết Giăng, Đức Chúa Giê-su cũng sẽ chết dưới tay chúng, nhưng sau ba ngày Ngài sẽ sống lại. Sau đêm vinh quang, khung cảnh dưới chân núi thật hỗn loạn buồn thảm (xem Mác 9:14–29). Chín môn đồ dươi chân núi đã gặp một cậu bé bị quỷ ám mà họ không thể chữa lành được. Khi Đức Chúa Giê-su từ trên núi xuống, đoàn dân đến đón rước Ngài. Câu chuyện mở ra về quyền lực của ma quỷ trên đứa trẻ. Đức Chúa Giê-su dường như mất nhiều thời gian để tìm hiểu chi tiết về việc quỷ ám. Người cha đã phải thốt lên: “‘Quỉ đã lắm phen quăng nó trong lửa và dưới nước, để giết nó đi; nhưng nếu Thầy làm được việc gì, xin thương xót chúng tôi và giúp cho!” (Mác 9:22). Đức Chúa Giê-su ngay lập tức hiểu được biểu hiện nghi ngờ đó. Đức Chúa Giê-su đáp: “Sao ngươi nói ‘Nếu Thầy làm được?” (Mác 9:23). Đột nhiên, giống như một tia sét từ trên trời, người cha nhận ra rằng không chỉ con trai mình có vấn đề mà ông còn có vấn đề về sự vô tín. Và sự vô tín của ông có thể khiến con trai ông không được chữa lành. Người cha tuyệt vọng phó thác cho lòng thương xót của Đức Chúa Giê-su bằng câu nói đáng nhớ: “Tôi tin; xin Chúa giúp đỡ trong sự không tin của tôi!” (Mác 9:24). Đức Chúa Giê-su chữa lành cho cậu bé.

Trong bất kỳ tình huống nào trước đây mà bạn đã phải thốt lên: “Tôi tin; xin Chúa giúp đỡ trong sự không tin của tôi!”. Bạn học được gì từ những trải nghiệm đó?

Đọc Mác 9:30-41. Sự khác biệt nào giữa lần báo trước thứ hai của Đức Chúa Giê-su về sự chết và sống lại của Ngài với lần báo trước thứ nhất (so sánh với Mác 8:31) ? Ngoài ra, các môn đồ tranh luận về điều gì, và Đức Chúa Giê-su khuyên bảo họ như thế nào?

Trong lần báo trước tiên, Đức Chúa Giê-su đề cập đến những người sẽ ruồng bỏ và giết Ngài. Trong lần báo trước thứ hai này, Ngài đề cập đến việc Ngài sẽ bị phản bội. Kẻ phản bội không được nêu đích danh lúc này, nhưng người đọc đã biết đó là ai nhờ sự giới thiệu về Giu-đa (xem Mác 3:19). Một lần nữa, Chúa đề cập đến việc bị giết và sau đó sống lại sau ba ngày. Nhưng dường như các môn đồ thậm chí còn ít quan tâm đến chi tiết của lần báo trước này hơn lần đầu. Những tin tức không mong đợi thì không có sự thu hút cho việc thảo luận.

Trong Mác 8:27, Đức Chúa Giê-su đang ở phía bắc Biển Ga-li-lê gần Sê-sa-rê Phi-líp. Trong Mác 9:30, Ngài đang đi qua Ga-li-lê, và trong Mác 9:33, Ngài vào Ca-bê-na-um. Do đó, không khó để hình dung hành trình từ bắc xuống nam của Ngài. Tuy nhiên, Ngài vào Ca-bê-na-um một mình vì mười hai môn đồ tụt lại phía sau. Trong nhà, Ngài hỏi về cuộc thảo luận của họ trên đường đi. Không ai lên tiếng, một dấu hiệu chắc chắn cho thấy sự khó chịu của họ trước câu hỏi, tựa như trẻ con bị bắt gặp làm điều gì đó chúng biết là sai. Cuộc trò chuyện của họ là về ai là người làm đầu. Mặc dù hầu hết mọi người không sẵn sàng thừa nhận điều đó, câu hỏi về ai là cao trọng nhất là điều mà họ đều đang suy nghĩ. Nhưng trong vương quốc của Đức Chúa Trời, ý tưởng này bị đảo ngược.

Đức Chúa Giê-su giải quyết vấn đề theo hai bước. Đầu tiên, Ngài tuyên bố rõ ràng rằng để làm đầu, bạn phải phục vụ trước đã. Sau đó, Đức Chúa Giê-su minh họa ý nghĩa lời Ngài bằng hành động. Có một đứa trẻ đang đứng gần đó lắng nghe. Đức Chúa Giê-su bế đứa trẻ và đặt nó vào giữa nhóm. Nó có thể bị sợ hãi. Nhưng sau đó Đức Chúa Giê-su bế đứa trẻ vào lòng, làm dịu không khí của đám đông. Ngài dạy rằng nếu bạn tiếp nhận đứa trẻ, bạn đang tiếp nhận Ngài. Và nếu bạn tiếp nhận Ngài, bạn đang tiếp nhận Cha của Ngài. Như vậy, đứa trẻ thấp bé nhất lại được kết nối với chính Đức Chúa Trời.

Giăng đặt câu hỏi về những người ngoài và Đức Chúa Giê-su dạy bài học quan trọng rằng những người không chống lại chúng ta thì chính là ủng hộ chúng ta. Chúa khẳng định rằng việc giúp đỡ người khác trong chức vụ Cơ-đốc, ngay cả những việc nhỏ, sẽ không bị Thiên Đàng bỏ qua.

Ý niệm Kinh Thánh về sự làm đầu trái ngược với ý niệm của thế gian như thế nào? Bạn đang cố gắng theo ý niệm nào?

Đọc Mác 9:42-50. Điều gì liên kết những dạy dỗ của Đức Chúa Giê-su lại với nhau trong đoạn này?

Đoạn này thoạt đầu có vẻ như là một tập hợp các dạy dỗ rời rạc của Đức Chúa Giê-su được đặt cạnh nhau mà không có dụng ý rõ ràng. Tuy nhiên, nhìn kỹ lưỡng hơn, chúng ta có thể thấy mỗi dạy dỗ kế tiếp đều có một từ kết nối với dạy dỗ trước đó. Đoạn này xoay quanh ba thuật ngữ chính thúc đẩy sự dạy dỗ từng bước một: “gây tội”, “lửa” và “muối.”

Bài giảng đầu tiên nói về những “đứa trẻ”, tức là những tín đồ mới. Trong vương quốc của Đức Chúa Trời, các thầy dạy đạo và lãnh đạo Hội Thánh có trách nhiệm chăm sóc đặc biệt cho những người mới tin đạo này, tương tự như trong Cựu Ước chỉ về đạo đức trong việc chăm sóc những người yếu thế nhất trong xã hội thời cổ - góa phụ, trẻ mồ côi và người ngoại bang. Đức Chúa Giê-su dùng lời cường điệu, rằng tốt hơn là bị ném xuống biển chết còn hơn là khiến một trong những “đứa trẻ” này phạm tội.

Cụm từ khóa “gây tội” dẫn đến bài giảng dài nhất trong đoạn này. Hai câu đố đặt ra cho người đọc. Thứ nhất, Đức Chúa Giê-su có thực sự dạy mọi người chặt tay, chặt chân hoặc móc mắt không? Thứ hai, Ngài có đang dạy về một địa ngục lửa đời đời không? Câu trả lời cho câu hỏi thứ nhất là không, Đức Chúa Giê-su không dạy việc tự chặt bộ phận nào trên cơ thể - điều này đã bị Do Thái giáo bác bỏ (so sánh với Phục Truyền Luật Lệ Ký 14:1, 1 Các Vua 18:27,28). Chúa đang sử dụng cách nói quá để nhấn mạnh quan điểm của Ngài. Nếu mất một tay, một chân hoặc một mắt là điều khủng khiếp, thì việc phạm tội đối với Cơ-đốc nhân còn thảm họa hơn biết bao!

Câu hỏi thứ hai cũng nhận được câu trả lời phủ định; không, Đức Chúa Giê-su không dạy về một địa ngục lửa đời đời. Làm sao chúng ta biết? Thứ nhất, đoạn này chứa đựng một khía cạnh hài hước nhất định. Hãy tưởng tượng những người bước vào thành trên trời với một mắt, một chân hoặc một tay. Sau đó, hãy tưởng tượng những người lành lặn đi vào địa ngục. Chẳng lẽ không được đảo ngược lại sao? Người lành lặn thì lại ở địa ngục sao? Đó là một chuyện hài hước. Sự hài hước như vậy về một chủ đề nghiêm túc như thế khiến người ta suy gẫm rằng Đức Chúa Giê-su đang minh họa quan điểm Ngài bằng phương pháp nói quá. Tội lỗi nên được nghiêm túc xem xét rằng tốt nhất là mất một tay, một chân hoặc một mắt còn hơn là phạm tội.

Còn về việc địa ngục là đời đời, hậu quả của nó là đời đời, chứ không phải chỉ có ngọn lửa địa ngục. “Vì Đức Chúa Trời yêu thế gian đến nỗi đã ban Con một của Ngài, hầu cho hễ ai tin Con ấy sẽ không bị hư mất mà được sự sống đời đời” (Giăng 3:16). Những kẻ bị hư mất không phải bị thiêu cháy mãi mãi; thay vào đó, họ bị diệt vong mãi mãi - một sự khác biệt rất lớn!

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Đọc các chương “Chức Vụ” và “Ai là đầu?” trong quyển “Nguyện Ước Thời Đại” của Ellen G. White, trang 426–446.

“Trước khi được tôn vinh là sự khiêm nhường. Để lấp đầy một vị trí cao trọng trước mặt con người, Thiên Đàng chọn một người như Giăng Báp-tít, người giữ một vị trí khiêm nhường trước Chúa. Môn đồ có tâm hồn trẻ thơ nhất thì hiệu quả nhất trong công việc cho Chúa. Sự khôn ngoan đến từ Thiên Đàng có thể hợp tác với người đang tìm kiếm, không phải để tôn cao bản thân, mà là để cứu rỗi linh hồn.” - Ellen G. White, Nguyện Ước Thời Đại, trang 436.

“Bằng tất cả những gì mang lại cho chúng ta lợi thế hơn người khác - cho dù đó là học thức và sự tao nhã, tính cách cao thượng, huấn luyện Cơ-đốc, kinh nghiệm tôn giáo - chúng ta mắc nợ những người kém may mắn hơn; và trong khả năng của mình, chúng ta phải phục vụ họ. Nếu chúng ta mạnh mẽ, chúng ta phải nâng đỡ những người yếu đuối. Các thiên sứ của sự vinh quang, luôn luôn ngắm xem mặt Cha trên trời, vui mừng phục vụ những con người nhỏ bé của Ngài. Những linh hồn run rẩy, có những tính cách đáng chê trách, là trách nhiệm đặc biệt của thiên sứ. Các thiên sứ luôn hiện diện ở nơi cần họ nhất, với những người đang chiến đấu với bản thân mình cách khó khăn nhất và có môi trường xung quanh gây nản chí nhất. Và trong chức vụ này, những người theo Chúa chân chính sẽ phối hợp.” - trang 440.

Câu hỏi thảo luận:

Đọc lại Mác 8:27-29. Bạn có thường xuyên xưng nhận đức tin nơi Đức Chúa Giê-su là Đấng Cơ-đốc với người khác không?

Có sự cân bằng đúng đắn nào ở đây khi so sánh giữa hai trải nghiệm đối lập, một là trải nghiệm (trên đỉnh) về sự thông công với Đức Chúa Giê-su và hai là trải nghiệm (dưới đáy) phải phục vụ những nhu cầu của người khác?

Trong lớp học, hãy thảo luận câu trả lời cho câu hỏi về sự làm đầu ở cuối bài học ngày thứ Tư. Bạn đã xác định được sự khác biệt nào giữa cách thế gian nhìn nhận sự làm đầu và cách Chúa nhìn nhận? Ai là một số người mà thế gian này cho là đầu nhưng có lẽ Chúa sẽ không nghĩ vậy? Ngược lại, ai là người mà Chúa cho là đầu nhưng thế gian lại thờ ơ hoặc thậm chí khinh thường? Sự khác biệt này cho chúng ta biết điều gì về việc các lý tưởng của thế gian thực sự méo mó và sai lệch?

Làm thế nào chúng ta có thể học hỏi thận trọng việc xem xét tội lỗi đến mức, như Đức Chúa Giê-su đã phán dạy, tốt hơn là bị tàn tật còn hơn phạm tội?