Những dụ ngôn

Câu gốc

“Ngài lại phán rằng: Hãy cẩn thận về điều mình nghe. Người ta sẽ đong cho các ngươi bằng lường các ngươi đã đong cho, và thêm vào đó nữa. Vì sẽ ban thêm cho kẻ nào có; nhưng kẻ nào không có, sẽ bị cất lấy điều mình đã có” (Mác 4:24,25).

Kinh Thánh nghiên cứu

Mác 4:1-34; Gia-cơ 1:21; Ê-sai 6:1-13; Thi Thiên 104:12; Đa-ni-ên 4:10-12.

Bài học tuần này đề cập đến các dụ ngôn¹ trong Mác 4. Phúc Âm Mác có ít dụ ngôn nhất trong các Phúc Âm Khái quát (Ma-thi-ơ, Mác, Lu-ca).

Trong nhiều năm, các học giả đã tranh luận về ý nghĩa và cách giải thích các dụ ngôn của Đức Chúa Giê-su: Làm thế nào để giải thích chúng, chúng có ý nghĩa gì, tại sao Đức Chúa Giê-su sử dụng chúng, chúng đưa ra những bài học gì, và chúng phải được hiểu nghĩa đen như thế nào, hoặc liệu chúng có thuần túy là dụ ngôn…

Rõ ràng là chúng ta sẽ không giải quyết chừng ấy vấn đề trong bài học tuần này. Thay vào đó, chúng ta sẽ xem xét chúng, và, nhờ ơn Đức Chúa Trời, chúng ta sẽ hiểu được tư tưởng mà Đức Chúa Giê-su dạy dỗ qua các dụ ngôn này.

Mác 4 chỉ có năm dụ ngôn về người gieo giống, ngọn đèn, việc đo lường, sự tăng trưởng của hạt giống và sự kỳ diệu của hạt cải. Phần lớn của đoạn này xoay quanh dụ ngôn về người gieo giống. Thí dụ này được kể trước tiên, sau đó là lý do của việc sử dụng các dụ ngôn này, rồi đến việc giải thích ý nghĩa của dụ ngôn. Hình mẫu ba bước này sẽ là trọng tâm nghiên cứu cho ngày Thứ Nhất, Thứ Hai và Thứ Ba. Sau đó, các dụ ngôn khác sẽ là chủ đề nghiên cứu cho ngày Thứ Tư và Thứ Năm.

¹ Ví dụ là điều đưa ra để minh họa cho điều muốn nói. Dụ ngôn là thể loại văn học dưới hình thức câu chuyện nhằm mục đích minh họa.

*Nghiên cứu bài học tuần này để chuẩn bị cho Sa-bát ngày 27 tháng 7.

Đọc Mác 4:1-9. Các loại đất khác nhau như thế nào và điều gì xảy ra với những hạt giống rơi trên chúng?

Khi đọc các dụ ngôn của Đức Chúa Giê-su trong các Phúc Âm, mọi người thường muốn nhanh chóng chuyển qua phần giải thích của Đức Chúa Giê-su. Sau tất cả, đó có phải là mục đích của những câu chuyện này, khi Đức Chúa Giê-su muốn dạy một số lẽ thật thiêng liêng áp dụng cho đời sống Cơ-đốc nhân hay không? Quả đúng như vậy, nhưng đôi khi, ngoài những lời đúc kết ngắn gọn như, “Nước Đức Chúa Trời cũng giống như vậy”, hay “Ai có tai mà nghe, hãy nghe” thì Đức Chúa Giê-su không giải thích gì thêm về thí dụ đó.

Do đó, tốt nhất bạn nên chậm rãi phân tích nội dung câu chuyện một cách đơn giản như bản thân câu chuyện vốn thế, để từ đó nắm bắt được chiều hướng mà các ý tưởng nổi bật của câu chuyện nhắm tới. Thực hiện việc này với dụ ngôn về người gieo giống mang lại nhiều ý tưởng khác nhau. Cùng một loại hạt giống như nhau, nhưng rơi trên bốn loại đất hoàn toàn khác nhau. Tính chất từng loại đất có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình tăng trưởng và ra hoa kết quả của hạt giống đó. Thay vì một câu chuyện liên tục từ đầu đến cuối, dụ ngôn của Đức Chúa Giê-su thực ra là bốn mẫu chuyện riêng lẻ được kể nối tiếp nhau và hoàn thành trong mỗi bối cảnh riêng. Khoảng thời gian để hoàn thành câu chuyện sẽ kéo dài tùy theo từng mẫu chuyện tiếp theo.

1. Hạt giống rơi trên đường liền bị chim chóc ăn ngay. “Khi đương gieo, một phần giống rơi dọc đường, chim đến ăn hết (Mác 4:4).

2. Hạt giống rơi trên đất đá sỏi phải mất vài ngày hoặc vài tuần mới mọc lên một cách èo uột, chẳng mấy chốc bị nắng thiêu đốt, làm cho khô héo.

3. Hạt giống rơi trên đất đầy cỏ dại sống được lâu hơn, nhưng vẫn không thể nào sinh sản được, bị suy yếu vì gai góc, cỏ dại vây phủ.

4. Hạt giống được gieo trên đất màu mỡ có thời gian tăng trưởng lâu dài và sung mãn nhất, kéo dài trọn cả vụ mùa, đáp ứng đúng quy trình thông thường cần phải có của một vụ mùa.

Ba mẫu chuyện đầu thất bại hoàn toàn; chỉ mẫu chuyện cuối cùng là chỉ rõ sự thành công khi có được một vụ mùa bội thu. Độ dài của các mẫu chuyện, khoảng thời gian càng dài hơn cho mỗi mẫu chuyện nối tiếp nhau và thực tế là chỉ có một mẫu chuyện đề cập đến thành công. Tất cả đều chỉ ra nguy cơ thất bại, nhưng cuối cùng lại đạt được thành công mỹ mãn.

Dụ ngôn này dường như chỉ ra cái giá phải trả của việc làm môn đồ Chúa và những hệ lụy đầy rủi ro của nó, nhưng phần thưởng dư dật dành cho những ai bền lòng theo Đức Chúa Giê-su.

Một số bài học thiêng liêng nào khác mà chúng ta có thể học được từ thiên nhiên?

Đức Chúa Giê-su đã truyền đạt xong dụ ngôn của Ngài mà không đưa ra lời giải thích ngay lập tức. Theo như Mác 4:1 thì Đức Chúa Giê-su đã thuyết giảng trước “một đoàn dân đông”. Chỉ sau đó, với một nhóm ít người hơn (Mác 4:10), Ngài mới giải thích ý nghĩa của dụ ngôn.

Đọc Mác 4:13-20. Đức Chúa Giê-su đã giải thích dụ ngôn về người gieo giống như thế nào?

Đức Chúa Giê-su giải thích dụ ngôn của Ngài bằng cách xác định những nhân tố bên ngoài câu chuyện, mà một số chi tiết trong câu chuyện có ý ám chỉ đến. Cách giải thích chỉ ra rằng dụ ngôn ám chỉ đến một thế giới thực, không nhất thiết phải đề cập đến từng chi tiết đơn lẻ.

Đức Chúa Giê-su xác định hạt giống chính là “lời”. Đây chính là ám chỉ về Lời Đức Chúa Trời, đặc biệt là lời rao giảng của Đức Chúa Giê-su. Gia-cơ 1:21 chép rằng: “Vậy, hãy bỏ đi mọi điều ô uế và mọi điều gian ác còn lại, đem lòng nhu mì mà nhận lấy lời đã trồng trong anh em, là lời cứu được linh hồn của anh em”.

Các loại đất khác nhau là hình ảnh của từng hạng người nghe khác nhau. Theo như Đức Chúa Giê-su giải thích, mọi người đều nghe được Lời Chúa; tức là loại đất nào cũng có những hạt giống được gieo trên đó. Nhưng sự tiếp nhận thì khác nhau hoàn toàn. Đất trên đường đi thì chai cứng, hạt giống nằm phơi mình cho chim chóc ăn sạch. Đức Chúa Giê-su kết nối tình trạng này với việc lẽ thật bị tước đoạt bởi Sa-tan. Đất xen lẫn trong đá sỏi có độ sâu cạn và ít đất. Đức Chúa Giê-su kết nối loại đất này với những ai có sự cam kết hời hợt, nông cạn; không tính đến việc làm môn đồ Ngài. Đất đầy cỏ dại làm nghẹt ngòi hạt giống được gieo trên đó. Đức Chúa Giê-su giải thích rằng hình ảnh này tượng trưng cho những người mãi lo toan về cuộc sống, bận tâm với của cải vật chất khiến Lời Chúa bị thui chột. Nhưng mảnh đất màu mỡ đại diện cho những ai nghe và tiếp nhận lấy Lời Chúa, được tăng trưởng mỗi ngày và đơm bông kết trái, cho một vụ mùa bội thu.

Những lời giải thích dài nhất dành cho đất xen lẫn sỏi đá và đất đầy cỏ dại. Khi mô tả về tình trạng của những người nghe Lời Chúa như hạt giống gieo vào đất lẫn với đá sỏi, Đức Chúa Giê-su chỉ ra những yếu tố tương phản – họ đón nhận Lời Chúa với niềm vui nhưng chỉ là những môn đồ tạm thời. Khi sự bắt bớ, khó khăn xảy đến, họ bỏ cuộc.Những người nghe được ví như hạt giống gieo trên đất đầy cỏ dại thì lại khác. Họ bỏ đạo không phải vì những lúc khó khăn mà vì những thuận lợi, thịnh vượng – mục tiêu của họ là của cải vật chất, danh vọng giàu sang của thế gian thay vì cuộc sống phước hạnh trên vương quốc của Đức Chúa Trời. Sự quan tâm và lo toan của họ tập trung hoàn toàn vào những gì thế gian mang đến cho mình.

Hãy suy xét lại cuộc sống của chính bạn. Bạn có vướng vào tình trạng đặc biệt nào để mình được ví như một con đường chai cứng, một mảnh đất đầy đá sỏi, hay là một vùng đất bị phủ kín bởi cỏ dại trong trải nghiệm tâm linh của mình không? Tình trạng này có thể xảy ra một cách tinh tế hơn bạn tưởng rất nhiều. Bạn có thể đưa ra sự lựa chọn nào để thay đổi, nếu cần phải làm như vậy?

Đọc Mác 4:10-12. Tại sao Đức Chúa Giê-su giảng dạy bằng các dụ ngôn?

Nếu đọc lướt qua những câu này chúng ta sẽ có cảm nghĩ rằng Đức Chúa Giê-su giảng dạy bằng những dụ ngôn để đặt người nghe vào sự rối ren, khó hiểu, nhằm giấu kín lẽ thật. Nhưng một quan điểm như vậy thật không phù hợp với những hành động mà Đức Chúa Giê-su thể hiện ở trong Mác. Trong Mác 3:5,6, Đức Chúa Giê-su hết sức đau buồn trước tấm lòng chai đá của các nhà lãnh đạo tôn giáo. Trong Mác 3:22-30, Đức Chúa Giê-su ghi nhận những lý lẽ của các thầy thông giáo một cách nghiêm túc và ôn tồn giải thích cặn kẻ về sự sai lầm của họ. Trong Mác 12:1-12, các nhà lãnh đạo tôn giáo hiểu rằng dụ ngôn của Đức Chúa Giê-su về những nông dân làm vườn nho là có ý ám chỉ về họ. Đó thực sự là một lời cảnh báo về âm mưu chống lại Ngài mà bọn họ đang hướng đến và những hậu quả khủng khiếp xảy ra sau đó. Nếu Ngài không quan tâm đến họ, Ngài sẽ không bao giờ cảnh báo họ. Vì vậy, những lời của Đức Chúa Giê-su ở đây, trong Mác 4 cần phải được xem xét kỹ lưỡng hơn để nhận ra quan điểm của Ngài một cách đúng đắn. Chúng ta có thể nhận thấy Đức Chúa Giê-su đang diễn giải Ê-sai 6:9,10.

Đọc Ê-sai 6:1-13. Điều gì xảy ra với Ê-sai ở đây, và sứ điệp mà ông được giao để mang đến cho dân Y-sơ-ra-ên là gì?

Ê-sai nhìn thấy một sự hiện thấy về Đức Chúa Trời trong ngôi cao sang trên đền thánh và bị choáng ngợp bởi sự vinh hiển của Đức Chúa Trời và kinh khiếp vì sự ô uế của chính mình. Đức Chúa Trời thanh tẩy Ê-sai và ủy thác cho ông ta một sứ điệp hết sức bất ngờ. Cũng giống như Mác, nó nghe như có vẻ lạc nhịp so với phần còn lại của Ê-sai khi có nhiều an ủi dành cho dân sự Đức Chúa Trời.

Trong Ê-sai 6, sứ điệp nhằm mục đích thức tỉnh dân sự để họ từ bỏ con đường gian ác của mình. Trong Mác, chìa khóa để hiểu lời dạy của Đức Chúa Giê-su được tìm thấy trong Mác 3:35. Để hiểu được lời rao giảng và sự dạy dỗ của Đức Chúa Giê-su, người ta phải làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời (Mác 3:35). Hành động này đưa người đó vào gia đình của Đức Chúa Giê-su. Những ai nhất quyết cho rằng Đức Chúa Giê-su bị quỷ ám sẽ không lắng nghe.

Sự trích dẫn của Đức Chúa Giê-su từ Ê-sai 6 không có ý nói rằng Đức Chúa Trời đang ngăn cản loài người, mà chính những định kiến và tấm lòng cứng cỏi của họ đã ngăn cản họ chấp nhận lẽ thật về sự cứu rỗi.

Lẽ thật này là khái niệm bao quát của dụ ngôn về người gieo giống. Mỗi người chọn lựa cho mình loại đất nào để trở thành. Tất cả đều tự quyết định xem liệu mình có đầu phục Đức Chúa Giê-su hay không. Cuối cùng, mỗi người trong chúng ta đều phải chọn lựa.

Đọc Mác 4:21-23. Điểm nhấn đặc biệt của Đức Chúa Giê-su trong dụ ngôn về ngọn đèn là gì?

Vào thời Đức Chúa Giê-su, những ngôi nhà ở khu vực đó trên thế giới đa dạng về quy mô và cấu trúc. Tất cả đều tùy thuộc vào vị trí và sự giàu có. Những ngôi nhà theo mô hình kiến trúc Hy-lạp, được xây dựng bao quanh một sân nhỏ ở chính giữa nhưng với nhiều cấp độ bày trí phức tạp khác nhau. Hoặc Đức Chúa Giê-su có thể đang nói về những ngôi nhà nhỏ hơn của các nông dân. Ngôi nhà lớn hay nhỏ không phải là chuyện đáng phải để ý đến, vấn đề chính ở đây là nguyên tắc cần được bày tỏ: Một ngày nào đó, lẽ thật về Đức Chúa Giê-su sẽ được bày tỏ như ngọn đèn soi sáng trong nơi tối tăm.

Trong Mác 4:21, Đức Chúa Giê-su đưa ra hai câu hỏi. Câu hỏi đầu tiên dành cho một câu trả lời phủ định: “Có ai đem đèn để dưới cái thùng hoặc dưới cái giường chăng?”. Câu hỏi thứ hai dành cho một câu trả lời theo hướng tích cực: “Há chẳng phải để trên chân đèn sao?”. Đức Chúa Giê-su đưa ra một tình huống có vẻ vô lý, gần như hài hước để thể hiện quan điểm của Ngài. Những ngọn đèn dùng để soi sáng, nếu không, chúng sẽ mất đi chức năng của mình. Mác 4:22 giải thích thí dụ của Đức Chúa Giê-su bằng cách đề cập đến những bí mật được công khai. Những ai có thư điện tử hoặc máy vi tính bị xâm nhập bất hợp pháp đều có trải nghiệm về việc những bí mật của mình bị công khai! Nhưng vấn đề Đức Chúa Giê-su đang đề cập đến là Phúc Âm.

Đọc Mác 4:24,25. Đức Chúa Giê-su đưa ra bài học gì trong dụ ngôn về dụng cụ đo lường?

Ở nhiều nơi trên thế giới, những sản phẩm tươi sống được bày bán tại các khu chợ công cộng. Người bán thường có một dụng cụ thích hợp để đo lường hoặc cân các sản phẩm mà mình đang bán. Theo lệ thường thì những người buôn bán như vậy thường hay tiện tay bỏ thêm vào gói hàng một ít sau khi cân, đong gọi là khuyến mãi; khiến người mua cảm thấy hài lòng trong giao dịch mua bán. Đức Chúa Giê-su chọn hình ảnh những người bán hàng có tâm trong cách giao dịch với người mua để đưa ra quan điểm về sự mở lòng với lẽ thật. Nếu một người mở lòng mình ra và đi theo ánh sáng của lẽ thật, người đó sẽ nhận được nhiều hơn thế. Nhưng nếu người người đó khép chặt lòng mình và ngoan cố từ chối ánh sáng của lẽ thật, ngay cả những gì họ đã có trước đây cũng bị tước đoạt hết.

Làm thế nào để chúng ta có thể học tốt hơn về nguyên tắc rằng nếu mình lường đối với người khác như thế nào thì mình cũng sẽ được lường theo cách như vậy? Hãy suy nghĩ về điều đó trong mọi giao dịch với những người chung quanh.

Đọc Mác 4:26-29. Trọng tâm của dụ ngôn này là gì?

Phần lớn Phúc Âm Mác có những dụ ngôn tương tự như trong Ma-thi-ơ, hay Lu-ca, hoặc cả hai. Nhưng với trường hợp của thí dụ này thì khác, nó chỉ được thuật lại trong sách Mác mà thôi. Trọng tâm của thí dụ ngắn gọn này là quá trình tăng trưởng. Đức Chúa Giê-su chỉ ra rằng đây là cách hoạt động của vương quốc Đức Chúa Trời. Con người có góp một phần trong hoạt động đó, nhưng sự tăng trưởng thực sự là công việc của Đức Chúa Trời. Nó không phải là một quá trình vô tận, không có điểm dừng. Câu chuyện kết thúc đột ngột khi vụ mùa đã chín vàng, sẵn sàng cho việc thu hoạch. Cũng vậy, sự tái lâm của Đấng Cơ-đốc sẽ bất ngờ mang đến sự kết thúc cho lịch sử thế giới của toàn nhân loại.

Đọc Mác 4:30-32. Điểm nhấn quan trọng nào trong dụ ngôn về hạt cải?

Dụ ngôn này nhấn mạnh đến hiện tượng một sự vật nào đó hết sức nhỏ bé lại phát triển thành một sự vật vô cùng lớn lao. Hạt cải có đường kính khoảng từ 1 đến 2 mi-li-mét. Loại thực vật mà Đức Chúa Giê-su nhắc đến ở đây có lẽ là cây mù tạt đen với những hạt giống rất nhỏ (khoảng 700 hạt/100g). Mặc dù không phải là hạt giống nhỏ nhất trên thế giới, nhưng chúng rất nhỏ nếu so với hình dáng của cây mà chúng tạo ra, có thể phát triển cao lớn đến 3 mét. Đức Chúa Giê-su lưu ý rằng thậm chí chim còn có thể làm tổ trên cành của chúng. Phần tham khảo cuối cùng này có ý nói đến Thi Thiên 104:12 và Đa-ni-ên 4:10-12. Thi Thiên 104 ca ngợi quyền năng của Đức Chúa Trời trong việc tạo thế, và Đa-ni-ên 4 nói về giấc mơ của Nê-bu-cát-nết-sa, trong đó nhà vua được ví như một cây to lớn, cao chọc trời mà cả thế giới ẩn mình dưới đó.

Điều Đức Chúa Giê-su muốn nhấn mạnh ở đây là vương quốc của Đức Chúa Trời, khi khởi đầu vốn rất nhỏ bé, nhưng dần dần sẽ phát triển rộng lớn và gây nhiều ấn tượng. Con người vào thời Đức Chúa Giê-su có thể đã coi thường nhà truyền giáo đi khắp mọi nơi đến từ Ga-li-lê cùng với nhóm môn đồ của Ngài, nhưng thời gian đã chứng tỏ rằng vương quốc ân điển của Ngài liên tục phát triển và lan rộng ra khắp nơi trên thế giới.

“Tin lành nầy về nước Đức Chúa Trời sẽ được giảng ra khắp đất, để làm chứng cho muôn dân. Bấy giờ sự cuối cùng sẽ đến” (Ma-thi-ơ 24:14).

Hãy xem lại “Hội Thánh” đã như thế nào khi Đức Chúa Giê-su đưa ra lời dự báo đó. Tại sao đây là lời báo trước rất đáng chú ý, thậm chí là lời dự báo khẳng định niềm tin đối với chúng ta?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Đọc Ellen G. White, “The Sower Went Forth to Sow” trang 33-61, trong ấn phẩm Các bài học của Đấng Cơ-đốc.

“Thánh khiết thực sự là sự toàn vẹn trong việc phụng sự Đức Chúa Trời. Đây là điều kiện thiết yếu của đời sống Cơ-đốc nhân chân chính. Đấng Cơ-đốc đòi hỏi một sự hiến dâng trọn vẹn, một sự phục vụ hết lòng. Ngài đòi hỏi một tấm lòng, cả tâm trí, linh hồn, và sức mạnh. Tính vị kỷ không bao giờ được ưa thích. Người sống cho riêng mình thì hoàn toàn không phải là một Cơ-đốc nhân thật sự.

Tình yêu thương phải là nguyên tắc hành động. Tình yêu thương là nguyên tắc căn bản trong sự quản trị của Đức Chúa Trời cả trên trời lẫn dưới đất, và nó phải là nền tảng vững chắc trong tính cách của Cơ-đốc nhân. Chỉ điều này mới có thể khiến một Cơ-đốc nhân vững vàng. Chỉ điều này mới có thể giúp một Cơ-đốc nhân mạnh mẽ đương đầu với bao thử thách và cám dỗ.

Và tình yêu thương sẽ được bày tỏ qua sự hy sinh trên thập tự giá. Chương trình cứu chuộc được hình thành và thực hiện trong sự hy sinh – một sự hy sinh bao la, sâu thẳm và cao vời vợi đến mức không thể nào đo lường được. Đấng Cơ-đốc ban cho chúng ta tất cả mọi sự, và những ai đã tin nhận Ngài sẽ sẵn sàng hy sinh tất cả vì lợi ích của Đấng Cứu Chuộc. Ý nghĩ về sự tôn kính và vinh hiển của Ngài sẽ đến trước bất kỳ điều gì khác” — Ellen G. White, Các Bài học của Đấng Cơ-đốc, trang 48,49.

Câu hỏi thảo luận:

“Tình yêu thương phải là nguyên tắc hành động. Tình yêu thương là nguyên tắc căn bản trong sự quản trị của Đức Chúa Trời, cả trên trời lẫn dưới đất”. Thập tự giá đã bày tỏ lẽ thật nhiệm mầu này cho chúng ta như thế nào? Trong cuộc sống, làm thế nào để chúng ta có thể phản ảnh một tình yêu thương như thế này? Tại sao chúng ta phải thực hiện điều đó?

Bạn sẽ trả lời như thế nào khi có người cứ khăng khăng cho rằng Đức Chúa Giê-su kể các dụ ngôn để đặt người nghe vào sự rối ren, khó hiểu nhằm giấu kín lẽ thật? Tại sao Đức Chúa Giê-su, Đấng đã chết cho mọi người (xem trong I Giăng 2:2) lại cố tình đặt những người mà Ngài đã chết thay trên thập tự giá trong bóng tối?

Một ngọn đèn phải được đặt trên chân đèn, chứ không phải giấu dưới cái thùng (Mác 4:21). Hãy áp dụng nguyên tắc này khi Hội Thánh của bạn giao tiếp với cộng đồng tại địa phương. Làm thế nào để bạn có thể nâng ánh sáng lên cao hơn nữa?

Hãy xem xét dụ ngôn về sự tăng trưởng của hạt giống (Mác 4:26-29) con người đóng vai trò gì trong việc giúp hạt giống Phúc Âm tăng trưởng và Đức Chúa Trời đóng vai trò như thế nào? Mặc dù là rõ ràng chúng ta cũng có vai trò nào đó, nhưng làm thế nào để chúng ta vẫn có thể chắc chắn rằng mình hoàn toàn phụ thuộc vào Đức Chúa Trời? Phải chăng thái độ phụ thuộc hoàn toàn này có thể là một phần của những gì chúng ta cần phải làm để luôn tăng trưởng?