Lời soi dẫn bởi Thánh Linh và sống theo khuôn mẫu của Đấng Cơ-đốc

Câu gốc

“Rằng anh em phải bỏ cách ăn nết ở ngày trước, thoát lốt người cũ là người bị hư hỏng bởi tư dục dỗ dành, mà phải làm nên mới trong tâm chí mình và mặc lấy người mới, tức là người đã được dựng nên giống như Đức Chúa Trời, trong sự công bình và sự thánh sạch của lẽ thật” (Ê-phê-sô 4:22-24).

Kinh Thánh nghiên cứu

Ê-phê-sô 4:17–32; Cô-lô-se 3:1–17; Xa-cha-ri 3:3–5; 8:16; 1 Sa-mu-ên 63:10; Rô-ma 8:16,26,27

Jose Antonio, người đàn ông vô gia cư, sống trên đường phố Palma, Tây Ban Nha trong nhiều năm. Với bộ râu và mái tóc bạc phơ, Jose trông già hơn so với số tuổi 57 của mình. Một ngày nọ, Salva Garcia, chủ một tiệm làm tóc, đến gặp Jose và đề nghị giúp ông thay đổi hoàn toàn.

Jose ngồi trên ghế, một nhóm thợ chăm chỉ cắt, nhuộm và tạo kiểu cho mớ tóc và râu rối bời của ông. Sau đó, họ mặc cho Jose những bộ quần áo thời trang mới. Cuối cùng họ cho ông nhìn lại mình! Khi Jose ngồi trước gương, nước mắt tuôn rơi. “Đây là tôi sao? tôi rất lạ; sẽ không ai nhận ra tôi đâu!”. Sau đó, ông nói thêm: “Đây không chỉ là một sự thay đổi về ngoại hình. Mà còn là sự thay đổi cả cuộc đời tôi”.

Trong Ê-phê-sô 4:17–32, Phao-lô lập luận rằng các tín đồ phải trải qua sự biến đổi hoàn toàn. Họ đã cởi bỏ lớp người cũ và mặc lấy người mới. Tuy nhiên, cũng giống như sự thay đổi của Jose, đây không chỉ là sự biến đổi bên ngoài. Mà bao gồm cả việc “được Thánh Linh đổi mới tâm trí anh em” (Ê-phê-sô 4:23), mang “sự công bình và thánh sạch của lẽ thật” (Ê-phê-sô 4:24) vào đời sống. Đây chính là sự thánh hóa cuối cùng của những Cơ-đốc nhân.

*Nghiên cứu bài học tuần này để chuẩn bị cho Sa-bát ngày 19 tháng 8.

So sánh Ê-phê-sô 4:17–32 với Cô-lô-se 3:1–17. Làm thế nào sứ đồ Phao-lô khuyến khích các tín hữu sống theo cách thúc đẩy sự hiệp nhất của Hội Thánh?

Trong phần trước, Ê-phê-sô 4:1–16, chủ đề của sứ đồ Phao-lô là sự hiệp nhất trong Hội Thánh. Khi so sánh Ê-phê-sô 4:1 và Ê-phê-sô 4:17, chúng ta thấy hai lời khuyên giống nhau ra sao về cách bước đi hoặc cách sống theo Thánh Linh. Sự giống nhau này cho thấy Phao-lô đề cập đến cùng một chủ đề - sự hiệp nhất và lối sống nhờ ơn Thánh Linh Chúa - nhưng từ một ưu điểm mới lại bắt đầu có khuyết điểm.

Trong Ê-phê-sô 4:17–24, Phao-lô so sánh lối sống của dân Ngoại, mà ông cho rằng chính điều đó làm suy yếu sự hiệp một (Ê-phê-sô 4:17–19) khi thật sự đi theo lối sống Cơ-đốc nhân (Ê-phê-sô 4:20–24). Đọc lời phê bình sắc bén của Phao-lô về lối sống trụy lạc của dân Ngoại, chúng ta đừng quên nhớ lại niềm tin chắc chắn của ông khi khẳng định dân Ngoại được Đức Chúa Trời cứu chuộc qua Đấng Cơ-đốc và họ được đồng kế tự như tuyển dân của Đức Chúa Trời (Ê-phê-sô 2:11–22, 3:1–13). Tuy nhiên, trong Ê-phê-sô 4:17–19, ông lại đưa ra một số hạn chế và khuyết điểm của “theo xác thịt là người Ngoại” (Ê-phê-sô 2:11).

Phao-lô không chỉ quan tâm đến những tội lỗi hoặc hành vi cụ thể của dân Ngoại. Sứ đồ còn quan tâm đến cách cư xử của họ, một lối sống sa ngã vì họ sống trong vòng kìm kẹp của tội lỗi cũ. Trọng tâm của Ê-phê-sô 4:17–19 là bức chân dung của một tâm linh chai lì: “bởi sự ngu muội ở trong họ, và vì lòng họ cứng cỏi nên trí khôn tối tăm, xa cách sự sống của Đức Chúa Trời” (Ê-phê-sô 4:17,18). Tâm linh chai lì này là nguồn gốc của sự hiểu biết tối tăm được nhấn mạnh ở phần đầu (“Họ đã mất cả sự cảm biết, đành bỏ mình trong một đời buông lung” Ê-phê-sô 4:18,19) rồi sa vào tình dục suy đồi được nhấn mạnh ở phần cuối (“đem lòng mê đắm không biết chán mà phạm hết mọi điều ô uế” Ê-phê-sô 4:19). Xa cách Thánh Linh Chúa, họ không biết phải sống như thế nào, cuối cùng bị tách rời khỏi ơn cứu chuộc của Đức Chúa Giê-su và rồi họ lại tiếp tục vướn vào vòng xoắn ốc sa đọa của tội lỗi.

Kinh nghiệm cá nhân nào của bạn về quyền lực của tội lỗi lôi kéo một người ngày càng lún sâu hơn trong tội lỗi?

Điểm căn bản quan trọng nào mà Phao-lô truyền đạt cho những người nghe của mình bằng cách thuật lại câu chuyện về sự cải đạo của họ? (Ê-phê-sô 4:20–24)?

Sau khi mô tả sự tồn tại trước đây của dân Ngoại (Ê-phê-sô 4:17-19), Phao-lô không nói: “Ấy là anh em chớ nên ăn ở như người ngoại đạo nữa”. Thay vào đó, ông kêu lên: “Nhưng anh em học cho biết Đấng Cơ-đốc thì chẳng phải như vậy” (Ê-phê-sô 4:20). Lưu ý rằng những người tiếp nhận “đã nghe đạo Ngài” (Đấng Cơ-đốc), và được dạy dỗ “trong Ngài” (Ê-phê-sô 4:21) hoặc “bởi Ngài”, Sứ đồ Phao-lô khuyến khích họ ủng hộ lối sống theo Đấng Cơ-đốc, cuộc sống với cụm từ “Y theo lẽ thật trong Đức Chúa Giê-su” (Ê-phê-sô 4:21). Đối với Phao-lô, đến với đức tin tức là tập trung mối liên hệ cá nhân với Đấng Cơ-đốc, một mối liên hệ sống động và thực tế đến mức có thể được mô tả là “học biết Đấng Cơ-đốc”. Chúng ta nhìn nhận Đức Chúa Giê-su cao cả đã phục sinh, đang sống và hiện diện với chúng ta. Chúng ta được uốn nắn bởi lời giảng dạy và tấm gương của Ngài, cùng thực hành lòng trung tín đối với Ngài là Chúa hằng sống của chúng ta. Chúng ta để cuộc sống của mình đi theo sự hướng dẫn tích cực của Đức Thánh Linh và qua Lời của Ngài.

Phao-lô cho chúng ta biết việc áp dụng lối sống theo khuôn mẫu của Đấng Cơ-đốc đòi hỏi ba quá trình mà ông trình bày qua hình ảnh trang phục: (1) “cởi bỏ” hay từ bỏ lối sống cũ (Ê-phê-sô 4:22); (2) kinh nghiệm sự đổi mới bên trong (Ê-phê-sô 4:23); và (3) “mặc lấy” người mới, tức là người đã được dựng nên giống như Đức Chúa Trời (Ê-phê-sô 4:24). Phép ẩn dụ của Phao-lô phản ánh việc sử dụng trang phục trong Cựu Ước như một biểu tượng cho tội lỗi (ví dụ: Thi Thiên 73:6; Xa-cha-ri 3:3,4; Ma-la-chi 2:16) và sự cứu rỗi (ví dụ: Ê-sai 61:10; Ê-xê-chi-ên 16:8; Xa-cha-ri 3:4,5).

Vào thời cổ đại, đàn ông mặc áo dài đến đầu gối cùng áo choàng để chống nắng. Tương tự, phụ nữ cũng mặc như vậy, họ có áo dài và áo choàng. Các nền văn hóa được phản ánh trong Kinh Thánh thời ấy là những nền văn hóa tự cung cấp vật dụng. Hàng may mặc rất quý và đắt tiền, trang phục được sử dụng trong một thời gian dài. Sẽ là bất thường nếu ai đó sở hữu nhiều hơn một bộ quần áo. Chất lượng và kiểu dáng của những bộ trang phục đó bày tỏ bản sắc và đánh dấu hoàn cảnh sống của người mặc. Thời đó thay trang phục của một người, hay đổi một trang phục này lấy một bộ trang phục khác, là một sự kiện bất thường và quan trọng (chứ không phải là chuyện vặt vãnh như ở nhiều nền văn hóa ngày nay). Phao-lô hình dung sự thay đổi trong đời sống cũng đáng chú ý như việc đổi một bộ trang phục này lấy một bộ trang phục khác trong bối cảnh của thế kỷ thứ nhất này.

Điểm khác biệt chính giữa việc học về Đấng Cơ-đốc và học biết Ngài là gì?

Lời khuyên nào của Phao-lô về việc sử dụng lời nói giữa các Cơ-đốc nhân phù hiệp nhất với bạn ngay bây giờ? Tại sao? (Ê-phê-sô 4:25–29)

Sứ đồ Phao-lô nhiều lần sử dụng một cấu trúc thú vị trong Ê-phê-sô 4:25–32, được minh họa bởi Ê-phê-sô 4:25: mệnh lệnh tiêu cực (“chớ nói dối”); hàm chứa mệnh lệnh tích cực tiếp theo (“mỗi người trong các ngươi hãy nói thật với người lân cận mình”); và sau đó là lý do cơ bản (“vì chúng ta là chi thể của nhau” dường như có nghĩa “vì chúng ta là chi thể của một thân thể và do đó có liên quan với nhau như các bộ phận của thân thể đó”). Lời khuyên của sứ đồ “hãy nói thật với kẻ lân cận mình” không phải là lời mời đối đầu với các thuộc viên khác trong Hội Thánh bằng cách thuật lại sự thật một cách thiếu tế nhị. Phao-lô đề cập đến Xa-cha-ri 8:16, câu này khuyến khích bày tỏ lẽ thật để xây dựng hòa khí.

Vì trong Ê-phê-sô 4:31, Phao-lô xua đuổi sự tức giận và lời nói giận dữ, nên những lời của sứ đồ qua Ê-phê-sô 4:26 không cho phép bộc lộ sự tức giận trong Hội Thánh. Thay vào đó, Phao-lô thừa nhận khả năng tức giận, đồng thời giới hạn cách diễn đạt của nó theo nghĩa: “Ví bằng anh em đương cơn giận, thì chớ phạm tội; chớ căm giận cho đến khi mặt trời lặn”.

Dường như Phao-lô cắt ngang chủ đề diễn ngôn của ông bằng một mệnh lệnh tiêu cực cho kẻ trộm: “Kẻ vốn hay trộm cắp chớ trộm cắp nữa” (Ê-phê-sô 4:28). Mệnh lệnh tích cực thêm cho kẻ trộm là “nhưng thà chịu khó, chính tay mình làm nghề lương thiện” (Ê-phê-sô 4:28; xem thêm 1 Cô-rinh-tô 4:12, 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:11) dựa trên lý do “đặng có vật chi giúp cho kẻ thiếu thốn thì hơn” (Ê-phê-sô 4:28). Có lẽ Phao-lô muốn nói điều này nhằm vào những tên trộm có hành vi trộm cắp thực sự hay lời nói dối như được minh họa qua câu chuyện về A-na-nia và Sa-phi-ra trong Công-vụ 5:1–11. Niềm tin của Phao-lô nơi quyền năng biến đổi của Đấng Cơ-đốc mạnh mẽ đến nỗi sứ đồ hình dung những tên trộm trở thành ân nhân cho người khác!

Sau đó, sứ đồ Phao-lô ra lệnh: “Chớ có một lời dữ nào ra từ miệng anh em” (Ê-phê-sô 4:29), đó là sự hủy diệt đến từ môi miệng dường như không thể ngăn cản vì những tác hại của nó. Tích cực hơn, Phao-lô dùng lời tích cực thay thế cho tiêu cực bằng lời khuyên thể hiện ba điều tốt: (1) “lời lành giúp ơn” (2) “khi đáng nói hãy nói,” và (3) “có ích cho kẻ nghe đến” (Ê-phê-sô 4:29). Ước gì, tất cả những lời nói của chúng ta đều có được ba điều như thế!

Phao-lô đưa ra lời khuyên nào về sự hiện diện của Đức Thánh Linh với các tín hữu khi đương đầu với những tội lỗi về lời nói trong cộng đồng Cơ-đốc? Ê-phê-sô 4:30.

Phao-lô đưa ra cả lời cảnh báo và lời hứa vui vẻ. Việc chúng ta xúc phạm lẫn nhau trong Hội Thánh không phải là những vi phạm không đáng kể. Đức Thánh Linh bị xúc phạm khi chúng ta sử dụng ân tứ nói năng của Chúa để hạ thấp người khác (Ê-phê-sô 4:25–27,29,31,32). Phao-lô lặp lại Ê-sai 63:10 nhấn mạnh lời cảnh báo nghiêm trọng: “Song họ đã bội nghịch, đã làm cho Thần thánh Ngài buồn rầu, Ngài bèn trở làm cừu thù với họ, và chính mình Ngài chinh chiến cùng họ”.

Trong một lời hứa để trấn an, Phao-lô khẳng định rằng Đức Thánh Linh ấn chứng cho những người tin Chúa từ ngày họ tiếp nhận Đấng Cơ-đốc (Ê-phê-sô 1:13,14) cho đến “ngày cứu chuộc” (Ê-phê-sô 4:30). Mối quan hệ của Đức Thánh Linh với tín hữu không mong manh nhưng bền vững. Khi các tín hữu coi thường sự hiện diện của Đức Thánh Linh bằng cách sử dụng ân tứ ban cho của Đức Chúa Trời là dùng lời nói làm vũ khí, thì Thánh Linh không chỉ là từ bỏ mà Ngài còn thấy đau buồn. Vì Đức Thánh Linh có ý định luôn hiện diện với các tín hữu, ấn chứng cho họ là người được Đức Chúa Trời yêu thương và bảo vệ, cho đến khi Đấng Cơ-đốc trở lại.

Sứ đồ cũng nhấn mạnh thần tính trọn vẹn của Chúa Thánh Linh là “Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời” và làm nổi bật tư cách nhân vị của Ngài bằng sự miêu tả Đức Thánh Linh đang đau buồn. (Cũng xem Rô-ma 8:16, 26,27; 1 Cô-rinh-tô 2:10,13; 12:11; Ga-la-ti 5:17,18).

Khi thảo luận về sự mầu nhiệm của Đức Chúa Trời ba ngôi, chúng ta phải thận trọng. Đức Thánh Linh vừa là một và vừa khác biệt với Đức Chúa Cha và Đức Chúa Con. “Đức Thánh Linh có ý chí riêng và đưa ra các quyết định phù hợp với ý chí đó; Ngài có thể đau buồn và có năng quyền chống lại. Những biểu hiện như vậy không phù hợp với quyền năng hay ảnh hưởng đơn thuần là đặc điểm của một con người. Vậy thì Đức Thánh Linh chẳng thể là một người giống như bạn và tôi? Đúng! chúng ta không thể sử dụng từ ngữ giới hạn của con người để mô tả về đặc tính thiêng liêng của Đức Thánh Linh là điều mà con người không bao giờ có thể” - Paul Petersen, God in Three Persons - In the New Testament (Silver Spring, MD: Biblical Research Institute, 2015), tr. 20.

Chính “Thánh Linh của Đức Chúa Trời” sống trong sự tiếp xúc mật thiết với chúng ta đến nỗi hành động của chúng ta được cho là ảnh hưởng đến bởi Ngài. Chúng ta sẽ chia sẻ cuộc sống có Ngài trong của cộng đồng người tin cậy Chúa, Đấng đã cam kết với chúng ta trong một mối quan hệ bền vững cho đến tận thế. Đức tin chúng ta phải phản ứng thế nào đối với lẽ thật diệu kỳ này?

Phao-lô đã yêu cầu độc giả của mình suy nghĩ lại về cách sử dụng ngôn từ của họ trong bối cảnh Đức Chúa Giê-su tái lâm bằng cách ám chỉ đến “ngày cứu chuộc” (Ê-phê-sô 4:30). Vì vậy, Ê-phê-sô 4:31,32 có thể được hiểu là thảo luận về cách dùng ngôn từ khi chúng ta tiến gần đến sự kiện trọng đại đó.

Những thái độ và hành vi nào liên quan đến lời nói nên loại bỏ trước sự tái lâm của Đấng Cơ-đốc? Chúng ta nên áp dụng thái độ và hành vi nào? Ê-phê-sô 4:31,32.

Trong lời khuyên cuối cùng trong Ê-phê-sô 4:17–32, Phao-lô một lần nữa đưa ra mệnh lệnh tiêu cực, mệnh lệnh này xác định sáu tật xấu “phải bỏ khỏi anh em những sự cay đắng, buồn giận, tức mình, kêu rêu, mắng nhiếc, cùng mọi điều hung ác” (Ê-phê-sô 4:31); mệnh lệnh tích cực là “ở với nhau cách nhân từ, đầy dẫy lòng thương xót, tha thứ nhau” (Ê-phê-sô 4:32). Các tín hữu phải tha thứ cho nhau “như Đức Chúa Trời đã tha thứ anh em trong Đấng Cơ-đốc vậy” (Ê-phê-sô 4:32). Danh sách sáu tật xấu bắt đầu và kết thúc bằng những thuật ngữ chung chung, bao gồm tất cả: “cay đắng” và “ác ý”. Ở giữa là bốn từ bổ sung: “mắng nhiếc”, “buồn giận”, “kêu rêu” và nói “điều hung ác” (Ê-phê-sô 4:31).

Từ cuối cùng được dịch từ tiếng Hy Lạp là sự báng bổ, mà tiếng Anh đã mượn như một thuật ngữ chuyên môn để chỉ lời nói hạ thấp phẩm giá chống lại Chúa. Tuy nhiên, từ Hy Lạp xác định lời nói phỉ báng Đức Chúa Trời hoặc những người khác là “sự vu khống” hoặc “lời nói ác ý”. Trong thái độ bày tỏ (cay đắng, phẫn nộ, tức giận) dường như lên cao trào trở thành lời nói giận dữ (kêu rêu, nói điều hung ác). Về bản chất, Phao-lô đã quân sự hóa bài phát biểu của Cơ-đốc giáo. Những thái độ thúc đẩy lời nói giận dữ và mọi phương cách dùng để đối phó với anh em phải được loại bỏ khỏi khí giới của người tin Chúa. Cộng đồng Cơ-đốc nhân sẽ hiệp nhất và sự phát triển trong Hội Thánh sẽ được tăng trưởng (so sánh Ê-phê-sô 4:1–16) chỉ khi những điều tiêu cực này được bỏ đi.

Tuy nhiên, nói điều hung ác không phải là lỗi quá lớn để bị đàn áp hay bỏ qua một bên. Các cuộc trò chuyện và hành động của chúng ta trong đại gia đình của Đấng Cơ-đốc - và cả bên ngoài nữa - không phải để tỏ bày sự dễ phẫn nộ hay tức giận mà phải được thúc đẩy bởi lòng tốt, sự dịu dàng và lòng vị tha dựa trên tiêu chuẩn cao nhất trong cuộc sống, sự tha thứ mà Đức Chúa Trời đã ban cho chúng ta trong Đấng Cơ-đốc (Ê-phê-sô 4:32). Sứ đồ Phao-lô trình bày “sự tha thứ theo chiều dọc” (do Đức Chúa Trời ban cho chúng ta) làm kiểu mẫu cho “sự tha thứ theo chiều ngang” (điều mà chúng ta dành cho nhau; so sánh Cô-lô-se 3:13; Ma-thi-ơ 6:12,14,15).

Hãy suy nghĩ về sức mạnh trong lời nói của bạn. Bạn có thể sử dụng chúng như thế nào để nâng cao tinh thần, khích lệ và xây dựng niềm tin?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

“Hãy để cuộc trò chuyện của bạn mang tính chất như vậy và bạn sẽ không cần phải ăn năn. ‘Chớ làm buồn Thánh Linh của Đức Chúa Trời, nhờ đó anh em được ấn chứng cho đến ngày cứu chuộc’… Nếu bạn có tình yêu thương trong lòng, bạn sẽ tìm cách thiết lập mối quan hệ và xây dựng anh em mình trong đức tin thánh khiết nhất. Nếu một lời nói nào đó gây bất lợi cho nhân phẩm của bạn bè hoặc anh em của bạn, hãy nhớ đừng khuyến khích những lời nói xấu xa này. Đó là công việc của kẻ thù. Hãy nhắc người nói rằng lời của Đức Chúa Trời cấm sự trò chuyện như vậy” - Ellen G. White, Advent Review and Sabbath Herald, ngày 5 tháng 6 năm 1888.

Hội Thánh của bạn sẽ thay đổi như thế nào nếu bạn và mỗi thành viên đều tiếp nhận và sống theo sự cam kết bao gồm những lời phát biểu như sau:

1. Tôi mong muốn lời nói của mình có ảnh hưởng trong đại gia đình Giáo hội Cơ-đốc Phục Lâm, hơn thế nữa đó có thể là lời tích cực, khuyến khích, xây dựng đức tin và nâng đỡ tinh thần cho nhau (Ê-phê-sô 4:29).

2. Nhớ lại lời kêu gọi của Đấng Cơ-đốc về sự hiệp nhất và sự yêu thương, tôi sẽ dành nhiều năng lực hơn để khẳng định những việc làm và lời nói mà tôi tin là tốt lành cho mọi người, thay vì chỉ ra những thiếu sót của những người mà tôi cho là sai (Giăng 13:34,35; Giăng 17:20–23; Ê-phê-sô 4:1–6; 1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:9–11).

3. Khi không đồng ý với ai đó, tôi sẽ nói rõ sự tôn trọng của mình đối với anh em đồng công. Tôi sẽ không quên sự liêm chính và những điều mà anh ấy hoặc cô ấy đã cam kết đối với Đức Chúa Giê-su. Tôi sẽ cố đưa ra quan điểm khác biệt của mình một cách nhẹ nhàng, không gay gắt (Ê-phê-sô 4:31,32).

4. Tôi sẽ sống vui vẻ, tìm kiếm mọi cơ hội để xây dựng và phát triển các thuộc viên trong Hội Thánh của mình, trong khi chờ đợi sự tái lâm của Đấng Cơ-đốc (Ê-phê-sô 4:29,30; Ga-la-ti 6:2; Hê-bơ-rơ 10:24,25).

Câu hỏi thảo luận:

Hãy xem lại trong Ê-phê-sô, 11 lần Phao-lô mô tả Ba Ngôi của Đức Chúa Trời hiệp một chặt chẽ với nhau như thế nào để cứu rỗi nhân loại. Làm thế nào sự lặp đi lặp lại này lại nhấn mạnh sự việc về sự hiểu biết của chúng ta đối với Thánh Linh của Đức Chúa Trời? Ê-phê-sô 1:3–14, 15–23; 2:11–18, 19–22; 3:1–13, 14–19; 4:4–6; 17–24, 25–32; 5:15–20; 6:10–20 (ở đây “Chúa” trong Ê-phê-sô 6:10 ám chỉ về Đấng Cơ-đốc).

Lời khuyên của Phao-lô về cách sử dụng lời nói cho các tín hữu Đấng Cơ-đốc (Ê-phê-sô 4:25–32) áp dụng như thế nào trong thời đại “giao tiếp qua trung gian máy tính”, thời đại thường được người ta sử dụng để bắt nạt hay ám sát một nhân vật ẩn danh nào đó trên mạng?