Y-sơ-ra-ên ở Ê-díp-tô

Câu gốc

“Vậy, Y-sơ-ra-ên trú ngụ tại miền Gô-sen thuộc về xứ Ê-díp-tô, gây được cơ nghiệp tại đó, sanh sản và thêm lên bội phần” (Sáng-thế Ký 47:27).

Kinh Thánh nghiên cứu

Sáng-thế Ký 46; Rô-ma 10:12,13; Sáng-thế Ký 47; Sáng-thế Ký 48; Công-vụ các Sứ-đồ 3:25,26; Sáng-thế Ký 49; Phi-líp 2:10; Sáng-thế Ký 49:29 – 50:21.

Sáng-thế Ký sắp đặt hai câu chuyện về những năm cuối cùng của Gia-cốp và Giô-sép cùng với nhau. Chúng ta thấy Gia-cốp (Y-sơ-ra-ên) rời Ca-na-an (Sáng-thế Ký 46) để đến định cư tại Ê-díp-tô (Sáng-thế Ký 47) và qua đời tại đó (Sáng-thế Ký 49:29 – 50:21). Tuy nhiên ngay cả trong bối cảnh ở Ê-díp-tô này, viễn cảnh về Đất Hứa vẫn rất quan trọng (Sáng-thế Ký 50:22–26).

Ngay khi Gia-cốp đến Ê-díp-tô, Gia-cốp đã chúc phước cho Pha-ra-ôn (Sáng-thế Ký 47:7–10), do đó hoàn thành một phần lời hứa của Áp-ra-ham là chúc phước cho các dân tộc (Sáng-thế Ký 12:3). Khi sắp qua đời, Gia-cốp chúc phước cho các con trai của Giô-sép (Sáng-thế Ký 48). Gia-cốp cũng chúc phước cho các con trai của mình (Sáng-thế Ký 49:1–28) và đưa ra những tiên đoán ấn tượng liên quan đến từng người trong bối cảnh tương lai của 12 chi phái Y-sơ-ra-ên (Sáng-thế Ký 49:1–27).

Tuy vậy, thực tế là Y-sơ-ra-ên “sống” lưu lạc tại xứ Ê-díp-tô như khách kiều ngụ đang chờ đợi với niềm hy vọng về Đất Hứa. Mặc dù sách Sáng-thế Ký kết thúc với việc dân Y-sơ-ra-ên ở Ê-díp-tô, một số lời cuối cùng của Giô-sép lại hướng sự chú ý đến một nơi khác: “Em sẽ chết, nhưng Đức Chúa Trời sẽ đến viếng các anh em thật; đem các anh em về xứ mà Ngài đã thề hứa cùng Áp-ra-ham, Y-sác, và Gia-cốp.” (Sáng-thế Ký 50:24).

Đọc Sáng-thế ký 46. Việc Gia-cốp rời khỏi Ca-na-an có ý nghĩa gì?

Khi Gia-cốp rời khỏi Ca-na-an, ông tràn đầy hy vọng. Sự bảo đảm rằng mình sẽ không còn đói và tin mừng rằng Giô-sép còn sống chắc hẳn đã cho Gia-cốp động lực để ông rời khỏi Đất Hứa. Sự ra đi của Gia-cốp lặp lại trải nghiệm của Áp-ra-ham, mặc dù trong trường hợp của Áp-ra-ham là ông đang hướng đến Đất Hứa.

Gia-cốp nghe cùng lời hứa mà Áp-ra-ham đã nghe từ Đức Chúa Trời, đó là Ngài sẽ khiến ông trở thành “một nước lớn” (Sáng-thế Ký 46:3; so sánh với Sáng-thế Ký 12:2). Sự kêu gọi của Đức Chúa Trời ở đây cũng gợi nhớ đến giao ước của Đức Chúa Trời với Áp-ra-ham; trong cả hai trường hợp, Đức Chúa Trời sử dụng những lời an ủi giống nhau: “đừng sợ chi” (Sáng-thế Ký 46:3; so sánh với Sáng-thế Ký 15:1), mang lời hứa về một tương lai tốt đẹp.

Việc liệt kê đầy đủ tên của những người con của Y-sơ-ra-ên đã đến Ê-díp-tô bao gồm cả các con gái của ông (Sáng-thế Ký 46:7) nhắc lại lời hứa của Đức Chúa Trời về món quà dành cho Áp-ra-ham ngay cả khi ông vẫn còn là một đứa trẻ. Con số “bảy mươi” (bao gồm Gia-cốp, Giô-sép và hai con trai của ông) thể hiện ý tưởng về tính tổng thể, đó là “tất cả dân Y-sơ-ra-ên” đi đến Ê-díp-tô. Điều quan trọng nữa là số 70 tương ứng với số quốc gia (Sáng-thế Ký 10), cho thấy rằng vận mệnh của tất cả các quốc gia cũng đang bị đe dọa trong cuộc hành trình của Gia-cốp.

Sự thật này sẽ chỉ trở nên rõ ràng hơn vào nhiều năm sau, sau sự kiện thập tự giá và sựkhải thị đầy đủ hơn về kế hoạch cứu rỗi, dĩ nhiên là dành cho toàn thể nhân loại ở mọi nơi chứ không chỉ dành cho con cháu Áp-ra-ham.

Nói cách khác, dù cho những câu chuyện thú vị liên quan đến gia đình này, đến dòng dõi của Áp-ra-ham và bất cứ bài học thuộc linh nào chúng ta có thể học được từ họ - những câu chuyện này đều nằm trong Lời Chúa vì chúng là một phần của lịch sử cứu rỗi; chúng là một phần trong kế hoạch của Đức Chúa Trời nhằm mang lại sự cứu chuộc cho nhiều người nhất có thể trên hành tinh sa ngã này.

“Trong người Giu-đa và người Gờ-réc không có sự phân biệt gì hết, vì họ có chung một Chúa, giàu ơn đối với mọi kẻ kêu xin Ngài. Vì ai kêu cầu danh Chúa thì sẽ được cứu” (Rô-ma 10:12,13). Điều gì Phao-lô nói ở đây cho thấy tính phổ quát của phúc âm? Quan trọng hơn, những lời này nói gì với chúng ta khi chúng ta với tư cách là một Hội Thánh nên làm để giúp truyền bá phúc âm?

Điều thú vị là bất chấp tất cả những gì Gia-cốp đã kể vềGiô-sép còn sống ở Ê-díp-tô, Chúa vẫn ban cho ông “một sự hiện thấy ban đêm” (Sáng-thế Ký 46:2) và truyền lệnh cho ông phải rời đi. Gia-cốp rời khỏi Đất Hứa để đến Ê-díp-tô – nơi sau này được liên kết với một nơi mà dân sựĐức Chúa Trời không muốn đến (Phục-truyền Luật-lệ Ký 17:16).

Đọc Sáng-thế Ký 47. Chúng ta có thể tìm thấy những nguyên tắc và lẽ thật thiêng liêng nào trong câu chuyện này?

“Giô-sép đưa năm người anh của mình đến trình diện với Pha-ra-ôn và nhận được từ vua quyền lấy đất cho ngôi nhà tương lai của họ. Lòng kính sợ đối với Chúa sẽ khiến vua tôn vinh họ bằng sự bổ nhiệm vào công việc hoàng gia; nhưng Giô-sép trung thực với sự thờ phượng Đức Giê-hô-va đã tìm cách cứu anh em mình khỏi những cám dỗ mà họ sẽ phải đối mặt với triều đình ngoại đạo; do đó, ông khuyên họ khi vua hỏi thì hãy nói thẳng với vua về nghề nghiệp của mình. Các con trai của Gia-cốp làm theo lời khuyên này, cũng cẩn thận nói rằng họ đến ngụ tại xứ ấy chứ không phải để trở thành cư dân lâu dài ở đó, do đó có thể rời đi nếu họ muốn. Vua đã giao cho họ một ngôi nhà như được đề nghị ở “một sở đất tốt nhứt” tại xứ Gô-sen.”- Ellen G. White, Tộc Trưởng và Tiên Tri, trang 233.

Một cách khôn ngoan, Pha-ra-ôn không khuyến khích những khách kiều ngụ này trở thành người ăn xin sống nhờ vào sự giàu có của chủ. Vua hỏi nghề nghiệp của họ (Sáng-thế Ký 47:3) để họ có thể điều chỉnh tốt hơn trong môi trường mới. Vua cũng khao khát sử dụng sự lành nghề của họ và thậm chí còn gợi ý rằng họ phục vụ vua bằng cách “đặt họ chăn các bầy súc vật của ta” (Sáng-thế Ký 47:6).

Mặc dù Gia-cốp là khách kiều ngụ, là người thấp kém, nhưng ông đứng trước người lãnh đạo của đất nước và như trong Kinh Thánh viết: “Gia-cốp chúc phước cho Pha-ra-ôn” (Sáng-thế Ký 47:7). Một kẻ xa lạ thấp hèn lại là người chúc phước cho Pha-ra-ôn - người cai trị Ê-díp-tô hùng mạnh? Tại sao lại như vậy?

Từ “yết kiến”(Sáng-thế Ký 47:7) thường được dùng trong bối cảnh của các thầy tế lễ (Lê-vi Ký 14:11). Xét rằng ở Ai Cập cổ đại, Pha-ra-ôn có địa vị là thầy tế lễ cao nhất, điều này có nghĩa là về mặt thuộc linh thì Gia-cốp đứng cao hơn cả thầy tế lễ cao nhất của đất nước, thậm chí cao hơn cả chính Pha-ra-ôn.

Dù chúng ta ở vị trí nào trong cuộc sống, thì điều đó có ý nghĩa gì đối với chúng ta trong cách chúng ta đối xử với người khác, rằng chúng ta là “là dòng giống được lựa chọn, là chức thầy tế lễ nhà vua, là dân thánh, là dân thuộc về Đức Chúa Trời” (I Phi-e-rơ 2:9)? Đức tin của chúng ta đặt lên chúng ta những trách nhiệm nào?

Khi Gia-cốp gần qua đời, ông nhớ lại lần trở lại Bê-tên trước đó (Sáng-thế Ký 35:1–15), khi ông nhận được từ Đức Chúa Trời lời hứa mới về “cơ nghiệp đời đời” (Sáng-thế Ký 48:4) đã được ban cho Áp-ra-ham (Sáng-thế Ký 17:8). Vì vậy, hy vọng về Đất Hứa là một ý nghĩ an ủi nuôi dưỡng hy vọng của Gia-cốp khi ông cảm thấy sự chết đến gần. Đoạn, Gia-cốp hướng về hai con trai của Giô-sép, những người sinh ra ở Ê-díp-tô và chúc phước cho họ, Gia-cốp làm như vậy trong bối cảnh lời hứa trong tương lai liên quan đến dòng dõi của ông.

Đọc Sáng-thế Ký 48. Tại sao Gia-cốp chúc phước cho hai con trai của Giô-sép chứ không phải các cháu trai khác của mình?

Hai con trai của Giô-sép, Ma-na-se và Ép-ra-im, là những cháu trai duy nhất mà Gia-cốp chúc phước. Do đó, họ được nâng từ địa vị cháu trai lên địa vị con trai (Sáng-thế Ký 48:5). Mặc dù lời chúc phước của Gia-cốp ám chỉ sự vượt trội của người thứ hai (Ép-ra-im) so với người thứ nhất (Ma-na-se), nhưng lời chúc phước của Gia-cốp về cơ bản liên quan đến Giô-sép (Sáng-thế Ký 48:15).

Những gì chúng ta thấy ở đây là lời chứng cá nhân về sự thành tín của Đức Chúa Trời đối với họ trong quá khứ và lời hứa của Ngài dành cho họ trong tương lai. Gia-cốp ám chỉ Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham và Y-sác (Sáng-thế Ký 48:15), Đấng đã chu cấp thức ăn và sự bảo vệ cho họ. Chính Đức Chúa Trời là Đấng “cứu tôi ra ngoài vòng hoạn nạn” (Sáng-thế Ký 48:16). Gia-cốp cũng nghĩ đến “Đức Chúa Trời của Bê-tên” (Sáng-thế Ký 31:13), Đấng mà ông đã vật lộn (Sáng-thế Ký 32:29) và Ngài đã đổi tên ông từ Gia-cốp thành “Y-sơ-ra-ên” (Sáng-thế Ký 32:26–29).

Bằng cách đề cập đến tất cả những lần mà Đức Chúa Trời biến điều ác thành điều thiện, Gia-cốp bày tỏ hy vọng rằng không chỉ Đức Chúa Trời sẽ chăm sóc cuộc sống hiện tại của các cháu trai ông giống như Ngài đã làm cho ông và Giô-sép, mà ông còn nghĩ đến tương lai khi con cháu của ông sẽ trở lại Ca-na-an. Hy vọng này chỉ về Si-chem (Sáng-thế Ký 48:22), đây không chỉ là một mảnh đất mà Gia-cốp đã có được (Sáng-thế Ký 33:19) mà còn là nơi chôn hài cốt của Giô-sép (Giô-suê 24:32) và là nơi đất đai sẽ được phân bổ cho các chi phái Y-sơ-ra-ên (Giô-suê 24:1). Ngay cả giữa những gì đã xảy ra, Gia-cốp vẫn ghi nhớ những lời hứa của Đức Chúa Trời, Đấng đã phán rằng “các chi tộc nơi thế gian sẽ nhờ ngươi mà được phước” (Sáng-thế Ký 12:3).

Đọc Công-vụ các Sứ-đồ 3:25,26. Theo Phi-e-rơ, lời hứa trong Sáng-thế Ký 12:3 đã được thực hiện như thế nào? Bản thân chúng ta đã nhận được phước lành này ra sao?

Đọc Sáng-thế Ký 49:1–28. Gia-cốp chúc phước cho các con trai của ông có ý nghĩa thiêng liêng gì?

Ngoài những lời tiên tri liên quan đến lịch sử trước mắt của các chi phái Y-sơ-ra-ên, Gia-cốp nhìn thấy Đấng Mê-si và niềm hy vọng cuối cùng của sự cứu rỗi. Niềm hy vọng này đã được chỉ ra trong lời mở đầu của Gia-cốp bằng việc sử dụng từ “ngày sau” (Sáng-thế Ký 49:1), một cách diễn đạt ám chỉ sự hiện đến của Đấng Mê-si (Ê-sai 2:2, Đa-ni-ên 10:14).

Kinh Thánh sau đó được thông qua dòng dõi tương lai của mỗi người trong số những người này. Đây không phải là những số phận đã được định trước, như thể Đức Chúa Trời muốn rằng mỗi người trong số họ sẽ phải đối mặt với những gì họ phải đối mặt; đúng hơn là biểu hiện mà những gì tính cách của họ và tính cách của con cái họ sẽ mang lại. Chẳng hạn, việc Chúa biết rằng ai đó sẽ giết một người vô tội hoàn toàn khác với ý muốn của Chúa rằng kẻ giết người sẽ làm điều đó.

Đọc Sáng-thế Ký 49:8–12. Lời tiên tri nào được đưa ra ở đây, và tại sao nó lại quan trọng?

Trên cả ý chí tự do của con người, Đức Chúa Trời biết trước tương lai và Ngài đã sắp xếp rằng Đấng Mê-si sẽ đến thông qua Giu-đa. Giu-đa (Sáng-thế Ký 49:8–12) là người tượng trưng bởi một con sư tử tơ (Sáng-thế Ký 49:9) đề cập đến vương quyền và sự ca ngợi. Giu-đa sẽ sinh ra Vua của Đa-vít, là Đấng Si-lô, là người sẽ mang lại sự bình an (Ê-sai 9:6,7) và “các dân vâng phục Đấng đó” (Sáng-thế Ký 49:10).

Người Do Thái từ lâu đã coi đây là một lời tiên tri về Đấng Mê-si chỉ về Đấng Mê-si sắp đến và những Cơ-đốc nhân cũng coi những dòng Kinh Thánh này là chỉ về Đức Chúa Giê-su. “Và các dân vâng phục Đấng đó” (Sáng-thế Ký 49:10) có lẽ là tiền thân của lời hứa trong Tân Ước “hầu cho nghe đến danh Đức Chúa Giê-su, mọi đầu gối trên trời, dưới đất, bên dưới đất, thảy đều quì xuống” (Phi-líp 2:10).

Như Ellen G. White đã viết: “Sư tử, chúa tể của rừng núi, là một biểu tượng thích hợp của chi phái này, từ đó đã sinh ra Đa-vít và con trai của Đa-vít là Si-lô – “Sư tử của chi phái Giu-đa” – người mà tất cả các cường quốc cuối cùng sẽ cúi đầu và tất cả các nước đều cung kính. ”- Trích trong Tộc Trưởng và Tiên Tri, trang 236.

Tại sao chúng ta phải bày tỏ sự tôn kính đối với Đức Chúa Giê-su ngay bây giờ, thậm chí ngay trước khi cả thế gian sẽ làm điều đó?

Đọc Sáng-thế Ký 49:29 – 50:21. Sự hi vọng lớn nào được tìm thấy trong phần kết của sách Sáng-thế Ký?

Phần kết của Sáng-thế Ký gồm ba sự kiện chứa đầy hy vọng. Đầu tiên đó là hy vọng rằng Y-sơ-ra-ên sẽ trở lại Đất Hứa. Môi-se, tác giả của sách Sáng-thế Ký, mô tả sự chết và sự chôn cất của Gia-cốp và Giô-sép như những sự kiện chỉ về Đất Hứa. Ngay sau khi chúc phước và lời tiên tri của ông về “mười hai chi phái Y-sơ-ra-ên” (Sáng-thế Ký 49:28), Gia-cốp nghĩ đến sự chết và ra lệnh cho các con trai phải chôn ông ở Ca-na-an, tại hang Mặc-bê-la, là nơi Sa-ra được chôn cất (Sáng-thế Ký 49:29-31). Câu chuyện mô tả cuộc đưa tang hướng về Ca-na-an trở thành tiền thân của cuộc xuất hành từ Ê-díp-tô vài thế kỷ sau.

Thứ hai đó là hy vọng rằng Chúa sẽ biến điều ác thành điều thiện. Sau sự chết và việc mai táng của Gia-cốp, các anh của Giô-sép lo lắng về tương lai của họ. Họ sợ rằng giờ đây Giô-sép sẽ trả thù. Họ đến với Giô-sép và sấp mặt dưới chân người, sẵn sàng trở thành tôi tớ của người (Sáng-thế Ký 50:18), một kịch bản gợi nhớ đến những giấc mơ tiên tri của Giô-sép. Giô-sép an ủi họ và bảo họ “đừng sợ” (Sáng-thế Ký 50:19) – một cụm từ ám chỉ tương lai (Sáng-thế Ký 15:1); bởi vì “các anh toan hại tôi, nhưng Đức Chúa Trời lại toan làm điều ích cho tôi” (Sáng-thế Ký 50:20) và chuyển hướng của các sự kiện sang hướng cứu rỗi (Sáng-thế Ký 50:19–21; so sánh với Sáng-thế Ký 45:5,7–9). Có nghĩa là ngay cả khi con người thất bại rất nhiều thì sự dự phòng của Đức Chúa Trời cũng sẽ loại bỏ đi hết.

Thứ ba đó là hy vọng rằng Chúa sẽ cứu vớt nhân loại sa ngã. Câu chuyện về sự chết của Giô-sép trong câu cuối cùng của Sáng-thế Ký mang tính khái quát hơn là chỉ về sự chết của Giô-sép. Thật kỳ lạ là Giô-sép không ra lệnh chôn cất hài cốt của mình mà thay vào đó, ông chỉ vào thời điểm: “Quả thật, Đức Chúa Trời sẽ đến viếng các anh em; xin anh em hãy dời hài cốt tôi khỏi xứ nầy” (Sáng-thế Ký 50:25); nhiều năm sau đó, Môi-se trực tiếp làm theo những lời ấy (xem Xuất Ê-díp-tô Ký 13:19). Cuối cùng, niềm hy vọng về miền đất hứa Ca-na-an là một biểu tượng, một tiền thân cho hy vọng cuối cùng về sự cứu rỗi, về sự phục hồi, về một Giê-ru-sa-lem mới trong trời mới và đất mới – niềm hy vọng cuối cùng của tất cả chúng ta, hy vọng chắc chắn được thực hiện bởi sự chết của Đấng Si-lô.

Đọc Khải Huyền 21:1–4. Những câu này thể hiện niềm hy vọng lớn nhất mà chúng ta có như thế nào? Nếu không có lời hứa này, chúng ta còn hy vọng nào khác ngoài sự chết như là dấu chấm hết cho mọi vấn đề của chúng ta?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Ellen G. White, “Giô-sép và các anh em mình”, Tộc Trưởng và Tiên Tri, trang 233–240.

“Cuộc đời của Giô-sép minh họa cuộc đời của Đấng Cơ-đốc. Chính lòng đố kỵ đã khiến các anh của Giô-sép bán ông làm nô lệ; họ hy vọng ngăn Giô-sép trở nên vĩ đại hơn họ. Và khi Giô-sép bị đưa đến Ê-díp-tô, họ vui mừng rằng họ sẽ không còn gặp rắc rối với giấc mơ của ông nữa, rằng họ đã loại bỏ tất cả sự đe dọa. Nhưng đường đi riêng của họ đã bị Đức Chúa Trời bác bỏ để dẫn họ đến chính sự kiện mà họ đã có chủ tâm ngăn cản. Tương tự như vậy, các thầy tế lễ và trưởng lão Do Thái ghen tị với Đấng Cơ-đốc, sợ rằng Ngài sẽ thu hút sự chú ý của dân chúng khỏi họ. Họ xử tử Ngài để ngăn Ngài trở thành vua, nhưng không ngờ rằng kết quả họ có lại chính là điều này”.

“Giô-sép sau khi trải qua cảnh nô lệ ở Ê-díp-tô đã trở thành vị cứu tinh cho gia đình cha mình; tuy nhiên sự thật này không làm giảm bớt cảm giác tội lỗi của các anh mình. Tương tự, sự đóng đinh trên thập tự giá của Đấng Cơ-đốc bởi kẻ thù của Ngài đã biến Ngài trở thành Đấng Cứu Chuộc của nhân loại, Đấng Cứu Chuộc thế giới sa ngã và là Đấng tể trị trên toàn thế giới; nhưng tội ác của những kẻ giết Ngài cũng khủng khiếp như thể sự dự phòng của Đức Chúa Trời đã không điều khiển các sự việc vì sự vinh hiển của Ngài và lợi ích của con người”.

“Như Giô-sép bị chính các anh mình bán cho kẻ ngoại đạo, thì Đấng Cơ-đốc đã bị một trong các môn đồ của Ngài bán cho kẻ thù. Giô-sép bị buộc tội sai và bị tống vào tù vì đức hạnh của ông; còn Đấng Cơ-đốc bị khinh thường và từ chối bởi vì sự sống công bình và tự bỏ mình đi là một sự quở trách đối với tội lỗi; và mặc dù không có tội gì nhưng Ngài đã bị kết án vì lời khai của các nhân chứng giả. Sự kiên nhẫn và hiền lành của Giô-sép dưới sự bất công và áp bức, sự sẵn sàng tha thứ và lòng nhân từ cao cả đối với những người anh độc ác của mình đại diện cho sự chịu đựng không khoan nhượng của Đấng Cứu Rỗi đối với sự hiểm độc và lạm quyền của những kẻ gian ác, và sự tha thứ của Ngài không chỉ đối với những kẻ giết Ngài mà còn đối với tất cả những ai đến với Ngài để thú nhận tội lỗi của họ và tìm kiếm sự tha thứ.”- Ellen G. White, Tộc Trưởng và Tiên Tri, trang 239, 240.

Câu hỏi thảo luận:

1. Một khi Gia-cốp qua đời, các anh của Giô-sép sợ rằng bây giờ Giô-sép sẽ trả thù. Điều này dạy gì về cảm giác tội lỗi mà họ vẫn đang âm ỉ? Phản ứng của Giô-sép dạy chúng ta điều gì về sự tha thứ cho kẻ có tội? ``2. Bạn có thể tìm thấy những điểm tương đồng nào khác giữa cuộc đời của Giô-sép và Đức Chúa Giê-su?

Tập trung vào sự thật rằng mặc dù Đức Chúa Trời biết trước tương lai một cách rõ ràng nhưng chúng ta vẫn tự do đối với những lựa chọn mà chúng ta đưa ra. Làm thế nào để chúng ta dung hòa hai ý tưởng này?