Giô-sép – tể tướng Ai Cập

Câu gốc

“Pha-ra-ôn lại phán cùng Giô-sép rằng: Hãy xem! Trẫm lập ngươi cầm quyền trên cả xứ Ê-díp-tô” (Sáng-thế Ký 41:41).

Kinh Thánh nghiên cứu

Sáng-thế Ký 41:37-46; 1 Các Vua 3:12; Sáng-thế Ký 42; Rô-ma 5:7-11; Sáng-thế Ký 43; Sáng-thế Ký 44; Sáng-thế Ký 45.

Giô-sép hiện là người cầm quyền cả xứ Ê-díp-tô và các anhcủa ông sẽ cúi đầu trước mặt ông mà không cần biết ông là ai (Sáng-thế Ký 42). Anh em của Giô-sép sẽ hạ mình khi Giô-sép buộc họ trởlạicùng với Bên-gia-min (Sáng-thế Ký 43), họ sợ hãi và bị đe dọakhi Bên-gia-min được an toàn (Sáng-thế Ký 44) —họ sẽ cầu xin ân điển trước người đàn ông quyền năng này, người mà họ coi là “như Pha-ra-ôn”. Cuối cùng, khi Giô-sép tiết lộ danh tính của mình, họ hiểu rằng, bất chấp những gì họ đã làm, Đức Chúa Trời đã mang lại điều tốt lành cho tất cả.

Điều thú vị là toàn bộ chuỗi sựviệc tiếp theo nàylà thành công của Giô-sép và nói nhiều hơn về sự ăn năncác anh của Giô-sép. Cuộc hành trình qua lại của họ từ Giô-sép đến cha của họ, và những trở ngại họ gặp phải, khiến họ nhớ lại những hành động gian ác của mình đối với Giô-sép và cha của họ và họ nhận ra tội ác mình đối với Đức Chúa Trời. Các anh của Giô-sép sống trải nghiệm tất cả những điều đó như một sự phán xét của Đức Chúa Trời. Hơn nữa, kết quả cuối cùng khiến tất cả chúng ta rơi nước mắt và vui sướng, cũng chứa đựng sứ điệp về sự tha thứ cho họ, bất chấp những hành vi xấu xa vô cớ của họ.

Đối với Giô-sép, những giấc mơ của Pha-ra-ôn tiết lộ những gì Đức Chúa Trời “sẽ làm” (Sáng-thế Ký 41:28) trong xứ. Tuy vậy, Giô-sép không kêu gọi Pha-ra-ôn tin vào Đức Chúa Trời của mình. Thay vào đó, phản ứng tức thì của Giô-sép là hành động. Ông đề xuất một chương trình kinh tế. Điều thú vị là chỉ có cuộc đàm luận của Giô-sép về phần kinh tế được thu hút sự chú ý bởi Pha-ra-ôn, ông có vẻ quan tâm đến kinh tế hơn là ý nghĩa thiêng liêng của giấc mơ và vai trò của Đức Chúa Trời trong việc đưa ra giấc mơ.

Đọc Sáng-thế Ký 41:37–57. Cươngvị của Đức Chúa Trời trong sự thành công của Giô-sép là gì?

Pha-ra-ôn chọn Giô-sép để phụ trách công việc không phải vì ông đã giải thích chính xác những giấc mơ của mình và tiết lộ vấn đề sắp xảy ra của đất đai, mà vì ông có giải pháp cho vấn đề đó, và “các lời nầy đẹp ý Pha-ra-ôn” (Sáng-thế Ký 41:37), một ý kiến cũng được chấp nhận bởi các quần thần của Pha-ra-ôn. Sự lựa chọn của Pha-ra-ôn dường như thực dụng hơn là tôn giáo. Tuy nhiên, Pha-ra-ôn nhận ra rằng sự hiện diện của “thần minh của Đức Chúa Trời” (Sáng thế ký 41:38) ở trong Giô-sép, người đủ tiêu chuẩn là “thông minh và trí-huệ” (Sáng thế Ký 41:39), một biểu hiện đặc trưng cho sự khôn ngoan mà Đức Chúa Trời ban cho (xem Sáng-thế Ký 41:33; so sánh với 1 Các Vua 3:12).

Tất cả các chi tiết được tường thuật trong Kinh Thánh đều phù hợp với hoàn cảnh lịch sử của Ai Cập lúc bấy giờ. Về mặt chính trị, việc Pha-ra-ôn bổ nhiệm Giô-sép làm người cố vấn không phải là điều bất thường ở Ai Cập cổ đại, nơi các trường hợp cố vấn nước ngoài đã được chứng thực.

Bảy năm tiếp theo là những năm dồi dào theo cách mà sản lượng lúa mì trở nên “đầy dẫy vô số” (Sáng-thế Ký 41:49), một dấu hiệu của sự dự phòng lạ thường. Được so sánh “như cát nơi bờ biển” (Sáng thế ký 41:49) cho thấy đây là ơn phước của Đức Chúa Trời (Sáng-thế Ký 22:17). Bản thân Giô-sép phản ánh phước hạnh đó trong kết quả của chính ông, một sự trùng hợp ngẫu nhiên chứng tỏ sự hiện diện của cùng một Đức Chúa Trời đằng sau hai hiện tượng. Giô-sép có hai người con trai mà tên của chúng cho thấy kinh nghiệm của Giô-sép về sự dự phòng của Đức Chúa Trời, điều này đã biến ký ức đau đớn thành niềm vui (Ma-na-se) và nỗi đau trước đây thành hoa trái (Ép-ra-im). Thật là một ví dụ mạnh mẽ về cách Đức Chúa Trời khiến một số điều xấu thành một điều khác tốt đẹp!

Những phương cáchmà người khác có thể nhìn thấy lối sống chúng ta đang sống trong Chúa là gì?

Đọc Sáng-thế Ký 42. Điều gì đã xảy ra ở đây, và nó tiết lộ sự dự phòng của Đức Chúa Trời, ngay cả khi con người xấu xa và gian ác như thế nào?

Nạn đói buộc Gia-cốp phải gửi các con trai mình đến Ê-díp-tô để mua lúa mì. Trớ trêu thay, chính Gia-cốp là người khởi xướng kế hoạch (Sáng-thế Ký 42:1). Một người đàn ông bất hạnh, một nạn nhân của hoàn cảnh nằm ngoài tầm kiểm soát của mình, vô tình đặt ra một chuỗi sự việc đáng kinh ngạc dẫn đến việc ông được đoàn tụ với người con trai mà ông đã thương tiếc bấy lâu nay.

Tính chất quan phòng của cuộc gặp gỡ này làm nổi bật hai nhân vật quan trọng. Thứ nhất, nó được coi là sự ứng nghiệm giấc mơ của Giô-sép. Sự việc được tiên đoán trong những giấc mơ tiên tri của Giô-sép: “Bó lúa của các anh… sấp mình xuống trước bó lúa của tôi”(Sáng-thế Ký 37:7) đang diễn ra. Giô-sép được coi như là “cai trị trong nước” (Sáng-thế Ký 42:6) và “chúa của xứ Ê-díp-tô” (Sáng-thế Ký 42:30,33). Địa vị của Giô-sép trái ngược với những người anh em túng thiếu của ông, họ “sấp mình xuống trước mặt người” (Sáng-thế Ký 42:6) —chính 10 người anh đã chế nhạo Giô-sép về giấc mơ của ông và nghi ngờ sự ứng nghiệm của nó (Sáng-thế Ký 37:8).

Thứ hai, cuộc gặp gỡ may mắn này được mô tả như một sựđáp lại. Sự lặp lại của từ ngữ và chủ đề liên quan giữa hai sự việc nhấn mạnh tính cách báo thù. Cụm từ “họ bèn nói với nhau” (Sáng-thế Ký 42:21) cũng được sử dụng khi họ bắt đầu bày mưu chống lại Giô-sép (Sáng-thế Ký 37:19). Giô-sép truyền lịnh tạm giam các anh mình trong ngục (Sáng-thế Ký 42:17) lặp lại việc Giô-sép bị giam trong ngục (Sáng-thế Ký 40:3,4). Thật ra, các anh của Giô-sép liên tưởng những gì hiện đang xảy ra với họ và những gì họ đã làm với em của họ20 năm trước. “Họ bèn nói với nhau rằng: Quả thật chúng ta cam tội cùng em ta rồi; vì lúc trước ta thấy tâm hồn nó buồn thảm khi nó xin nhờ ơn, nhưng ta không khứng cho; vậy nên tai vạ này mới xảy đến cho chúng ta”(Sáng-thế Ký 42:21).

Những lời của Ru-bên “huyết nó đòi chúng ta thường lại” (Sáng-thế Ký 42:22), lặp lại lời cảnh báo trong quá khứ của ông là “chớ nên làm đổ máu ra” (Sáng-thế Ký 37:22), đã củng cố mối liên kết giữa những gì họ đang phải đối mặt và những gì họ đã làm.

Chắc chắn hầu hết chúng ta đều đã làm những thứ mà mình cảm thấyhối hận. Làm thế nào chúng ta có thể, ở bất cứ mức độ nào có thể, bù đắp cho những thứ chúng ta đã làm? Ngoài ra, tại sao việc chấp nhận lời hứa tha thứ của Đức Chúa Trời qua Đức Chúa Giê-su lại rất quan trọng đối với chúng ta (xin đọc Rô-ma 5:7–11)?

Gia-cốp không dễ dàng cho phép Bê-gia-min,con trai duy nhất của ông với Ra-chên vẫn còn sống với ôngra đicùng các anh mình. Ông sợ rằng mình sẽ mất đi Bê-gia-min, vì ông đã mất Giô-sép (Sáng-thế Ký 43:6–8). Ngoại trừ trong nhà không còn lương thực (Sáng-thế Ký 43:2) và Giu-đa cam kết đảm bảo Bên-gia-min sẽ trởvề (Sáng-thế Ký 43:9), cuối cùng Gia-cốp đồng ý cho chuyến đi thứ hai đến xứ Ê-díp-tô và cho phép Bên-gia-min đi cùng các anh.

Đọc Sáng-thế Ký 43. Sự hiện diện của Bên-gia-min có ảnh hưởng gì đến diễn biến các sựviệc?

Sự hiện diện của Bê-gia-min đã ảnh hưởng lớncác sự việc. Khi tất cả anh em đứng trước mặt Giô-sép, Bên-gia-min là người duy nhất mà Giô-sép nhìn thấy (Sáng-thế Ký 43:16). Bên-gia-min là người duy nhất được gọi là “em út” (Sáng-thế Ký 43:29). Trong khi Bên-gia-min được gọi tên, tất cả các anhthì không được nhận ra; họ đơn giản được gọi là “các người này” (Sáng-thế Ký 43:16).

Giô-sép gọi Bên-gia-min là “Con út ơi!” thể hiện tình yêu thương một cách đặc biệt (Sáng-thế Ký 43:29; so sánh với Sáng-thế Ký 22:8). Lời cầu phước của Giô-sép ám chỉ đến “ân điển” (Sáng-thế Ký 43:29), gợi nhớ đến việc ông cầu xin ơn nhưng không được khứng cho (Sáng-thế Ký 42:21). Giô-sép trả lại cho Bên-gia-min ơn mà ông không nhận được từ các anh của mình.

Trong lúc các anh của Giô-sép sợ rằng họ sẽ bị tống vào tù vì số tiền đã được trả lại, thì Giô-sép chuẩn bị một bữa tiệc cho họ vì sự hiện diện của Bên-gia-min. Như thể Bên-gia-min đã có ảnh hưởngtoàn bộ đến sự chuộc lỗi. Khi tất cả các anh đều ngồi theo đúng thứ tự mình và tôn trọng các quy tắc, thì Bên-gia-min, người trẻ nhất, được phục vụ nhiều gấpnăm lần so với tất cả các anh (Sáng-thế Ký 43:33,34). Tuy nhiên, sự thiên vị này không khiến họ bận tâm, không giống như khi Giô-sép được cha mình yêu thích nhiều năm trước mà đã dẫn đến những hành động khủng khiếp của họ đối với cả người em cùng cha khác mẹ và cha ruột của họ (Sáng-thế Ký 37:3,4).

“Bởi sự ưu ái này dành cho Bê-gia-min, ông có thể hy vọng chắc chắn người em út sẽ không bị đối xửbởi lòng đố kỵ và thù hận như trước đây. Vẫn cho rằng Giô-sép không hiểu ngôn ngữ của họ, hai anh em thoải mái trò chuyện với nhau; do đó ông đã có cơ hội tốt để tìm hiểu cảm xúc thực sự của họ. Giô-sép vẫn muốn thử họ thêm nữa, và trước khi họ trở về, ông đã truyền lệnh rằng phải giấu cái chén bằng bạc của mình tại miệng bao của người em út.”- Ellen G. White, Tộctrưởng và Tiên Tri, trang 228, 229.

Đọc Sáng-thế Ký 44. Tại sao Giô-sép lại đặt cái chén bằng bạc trong bao của Bên-gia-min mà không phải trong bao của các anh?

Câu chuyện này tương đồng với câu chuyện trước đó. Như trước đây, một lần nữa, Giô-sép hướng dẫn cụ thể, ông chất đầy thức ăn vào bao của các anh. Tuy nhiên, lần này, Giô-sép thêm chỉ thị kỳ lạ là đặt cái chén bạc quý giá của mình vào bao của Bên-gia-min.

Vì thế các sựviệc diễn ra theo một hướng khác. Trong chuyến đi trước, các anh trở về Ca-na-an để dẫn Bên-gia-min đi cùng, thì bây giờ họ phải trở lại Ê-díp-tô để đối mặt với Giô-sép. Trong tình huống trước đó, tất cả các anh đều tìm thấy mọi thứ giống nhau trong bao của họ, thì bây giờ Bên-gia-min được coi là người có cái chén của Giô-sép. Thật bất ngờ, Bê-gia-min, như là vị khách danh dự được nhậncái chén bạc của Giô-sép, hiện bị nghi ngờ và buộc tội vì đã đánh cắp cái chén quý giá đó. Bê-gia-min sẽ phải vào tù.

Việc Giô-sép sử dụngcáichén bạc không có nghĩa là ông tin rằng nó có quyền phép. Giô-sép “chưa bao giờ tin vàoma thuật, nhưng sẵn sàng giúp họ tin rằng ông có thể đọc được những bí mật cuộc đời họ.” –trích Ellen G. White, Tộc Trưởng và Tiên Tri, trang 229.

Cái chén bạc đối với Giô-sép là một cái cớ để đánh thức lòng các anh mình cảm giác tội lỗi đối với Đức Chúa Trời. Đây là cách Giu-đa giải thích lời ngụ ý của Giô-sép, vì ông nhắc đến tội lỗi mà Đức Chúa Trời đã tìm thấy trong họ (Sáng-thế Ký 44:16). Ngoài ra, việc đánh cắp cái chén quý giá đó sẽ biện minh cho một hình phạt nghiêm khắc và như thếkiểm nghiệmtư tưởng của các anh.

Cường độ cảm xúc và phản ứngcủa các anh là rất đáng kể. Tất cả đều liên kết với nhau trong cùng một nỗi đau, và nỗi sợ hãi cho Bên-gia-min, sẽ bị lạc mất giống như Giô-sép và trở thành người nô lệ ở Ê-díp-tô. Đây là lý do tại sao Giu-đa đề xuất rằng ông bị bắt làm nô lệ “thay cho Bên-gia-min” (Sáng-thế Ký 44:33), giống như con chiên đực đã được hiến dâng làm của lễ thiêu “thay” cho Y-sác vô tội (so sánh với Sáng-thế Ký 22:13). Giu-đa tự giới thiệu mình như một của lễ, một vật thay thế, mục đích chính xác là để đối phó với “điều ác” làm đau lòng cha ông (Sáng-thế Ký 44:34).

Nguyên tắc tình yêu nào như được minh họa trong sự đáp lại của Giu-đa ám chỉđến tiến trình của sự thay thế? Loại tình yêu này giải thích thế nào về sự cứu rỗi theo quan điểm thần học Kinh Thánh (Xem Rô-ma 5:8)?

Đọc Sáng-thế Ký 45. Bài học nào về tình yêu thương, đức tin và hy vọng có thể được tìm thấy trong câu chuyện này?

Chính vào thời điểm đó, khi Giu-đa nói về “điều tai họa” sẽ giáng xuống, “cha tôi” (Sáng-thế Ký 44:34), Giô-sép bèn “la lên”(Sáng-thế Ký45:1) và rồi “tỏ thật cùng các anh em mình”. Cách diễn đạt này thường được dùng để chỉ sự tựkhải thị của Đức Chúa Trời (Xuất Ê-díp-tô Ký 6:3, Ê-xê-chi-ên 20:9), gợi ý rằng chính Đức Chúa Trời cũng đã bày tỏ chính Ngài ở đây. Có nghĩa là Chúa đã cho thấy sự quan phòng và tể trị của Ngài, ngay cả khi con người yếu đuối.

Các anh của Giô-sép không thể tin những gì họ đang nghe và nhìn thấy. Vì vậy, Giô-sép buộc phải lặp lại, “Ta là Giô-sép, em mà các anh” (Sáng-thế Ký 45:4) và lần thứ hai, khi họ nghe những từ chính xác “đã bán đặng bị dẫn qua xứ Ê-díp-tô” (Sáng-thế Ký 45:4) và họ mới tin.

Sau đó, Giô-sép tuyên bố: “Đức Chúa Trời đã sai tôi đến đây” (Sáng-thế Ký 45:5). Sự việc liên quan này nói lên Đức Chúa Trời có một mục đích kép. Nó không chỉ giúp trấn an các anh của mình rằng Giô-sép không nghĩ xấu về họ; nó cũng là một lời tuyên xưng đức tin sâu sắc, và là một biểu hiện của hy vọng, bởi vì những gì họ đã làm là cần thiết cho “một sự giải cứu lớn” và sự tồn tại của một “dòng dõi trên mặt đất” (Sáng-thế Ký 45:7).

Kế đó, Giô-sép thúc giục các anh mình về gặp cha để chuẩn bị cho ông đến Ê-díp-tô. Ông kèm theo lời kêu gọi của mình với những từ cụ thể liên quan đến nơi họ sẽ “ở”, đó là Gô-sen, nổi tiếng với sự màu mỡ, và “vật tốt nhất của xứ Ê-díp-tô” (Sáng-thế Ký 45:18,20). Ông cũng lo việc vận chuyển: các phương tiện được chu cấp, cuối cùng điều này sẽ thuyết phục Gia-cốp rằng các con của ông không nói dối ông về những gì họ vừa trải qua (Sáng-thế Ký 45:27). Gia-cốp coi sự chứng minh hữu hình này đủ bằng chứng hiển nhiên rằng Giô-sép còn sống (so sánh với Sáng-thế Ký 37:35, Sáng-thế Ký 44:29).

Mọi thứ bây giờ đã tốt. Mười hai người con trai của Gia-cốp còn sống. Gia-cốp bấy giờ được gọi là “Y-sơ-ra-ên” và sự quan phòng của Đức Chúa Trời đã được thể hiện một cách mạnh mẽ.

Đúng vậy, Giô-sép rất tử tế đối với anh em của mình. Ông có thể đủ khả năng để làm được điều đó. Tuy nhiên, làm thế nào chúng ta học được cách nhân từ đối với những người làm điều ác và chống đối chúng ta?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Ellen G. White, “Giô-sép ở xứ Ê-díp-tô,” trang 213–223; “Giô-sép và các anh” trang 224-232 trong sách Tộc Trưởng và Tiên Tri.

“Ba ngày bị giam giữ là những ngày đau khổ cay đắng với các con trai của Gia-cốp. Họ suy ngẫm về con đường sai lầm trong quá khứ của họ, đặc biệt là sự tàn nhẫn của họ đối với Giô-sép. Họ biết nếu họ bị kết tội là thám tử và họ không thể mang chứng cứ để bào chữa cho mình, họ sẽ phải chết, hoặc trở thành nô lệ. Họ nghi ngờ liệu bất kỳ nỗ lực nào mà bất kỳ ai trong số họ thực hiện có thể khiến cha họ đồng ý để Bê-gia-min ra đi khỏi nhà hay không, sau cái chết tàn nhẫn, như ông nghĩ, Giô-sép đã phải chịu đựng điều đó. Họ bán Giô-sép làm nô lệ và họ sợ rằng Đức Chúa Trời định trừng phạt họ bằng cách làm khổ họ để trở thành nô lệ. Giô-sép cho rằng cha mình và các gia đình của các anh có thể đang phải khổ sở vì miếng ăn và ông tin chắc rằng các anh của mình đã ăn năn về sự đối xử tàn ác của họ đối với ông và trong mọi trường hợp, họ sẽ không đối xử với Bên-gia-min như họ đã đối xử với ông.”– Trích Ellen G. White, Spiritual Gifts, cuốn 3, trang 155, 156.

“Giô-sép đã hài lòng. Ông đã chứng minh cho các anh của mình, và đã nhìn thấy ở họ thành quả của sự ăn năn thật sự đối với tội lỗi của họ.”- trích Ellen G. White, Spiritual Gifts, cuốn 3, trang 165.

Câu hỏi thảo luận:

1. Hãy tập trung vào câu hỏi cuối của ngày thứ Năm. Bạn có nghĩ rằng Giô-sép sẽ rất tử tế với anh em của mình nhưng mọi việc lại không tốt với ông như vậy không? Tất nhiên, chúng ta không thể biết chắc chắn, nhưng những dấu hiệu nào, nếu có, trong toàn bộ câu chuyện Giô-sép bày tỏ cho chúng ta tính cách của Giô-sép và giúp giải thích sự nhân từ của ông?

2. Bằng những cách nào chúng ta có thể thấy nơi Giô-sép một hình ảnh tiêu biểu của Đấng Cơ-đốc?

3. Giô-sép đã thử thách anh em mình. Đức Chúa Trời thử thách chúng ta theo những cách tương tự nào?

4. Ngay cả sau bấy nhiêu năm, các anh đã nhận ra tội lỗi của họ về những điều họ đã làm với Giô-sép. Việc này dạy chúng ta điều gì vềquyền lực của tội lỗi? Mặc dù chúng ta có thể được tha thứ và chấp nhận sự tha thứ của Đức Chúa Trời, nhưng làm thế nào để chúng ta học cách tha thứ cho chính mình, cho dù chúng ta không xứng đáng với sự tha thứ đó?