Giao ước đầu tiên

Câu gốc

“Vậy, bây giờ, nếu các ngươi vâng lời ta và giữ sự giao ước ta, thì trong muôn dân, các ngươi sẽ thuộc riêng về ta, vì cả thế gian đều thuộc về ta” (Xuất Ê-díp-tô Ký 19:5).

Kinh Thánh nghiên cứu

Sáng-thế Ký 9:15; 12:1-3; Ê-sai 54:9; Ga-la-ti 3:6-9;29 Xuất Ê-díp-tô Ký 6:1-8; Giê-rê-mi 31:33,34.

Tuần trước kết thúc với sự sa ngã của loài người, vì tội lỗi của tổ phụ đầu tiên của chúng ta. Tuần này sẽ là một bảng tóm tắt của cả quý, khi chúng ta dành mỗi ngày để xem lại những giao ước thuở ban đầu, hết thảy những giao ước bày tỏ lẽ thật thời nay của giao ước thật sự theo cách riêng của chúng, giao ước được thông qua tại đồi Sọ bởi huyết của Đức Chúa Giê-su, giao ước mà chúng ta, với tư cách là những Cơ-đốc nhân, giao kết với Chúa của chúng ta.

Chúng ta bắt đầu với giao ước Chúa lập ra với Nô-ê để giải thoát ông và gia đình ông khỏi sự hủy diệt. Chúng ta tiếp tục với giao ước cùng Áp-ra-ham, một lời hứa phong phú và đầy đủ cho hết thảy chúng ta; sau đó là giao ước tại núi Si-na-i và tầm quan trọng của những điều được tuyên bố ở đây; và cuối cùng, chúng ta sẽ nhìn xem giao ước mới, giao ước mà hết thảy những giao ước khác hướng đến. Tất nhiên là hết thảy những điều này sẽ được nghiên cứu sâu hơn trong những tuần sau. Tuần này chỉ là một bài xem trước.

Sơ lược về tuần này:

Từ giao ước có nghĩa là gì? Những yếu tố nào hợp thành giao ước? Giao ước mà Đức Chúa Trời đã lập nên với Nô-ê là gì? Chúng ta tìm được niềm hy vọng nào trong giao ước với Áp-ra-ham? Đức tin và hành động đóng vai trò gì về phần con người trong giao ước? Liệu giao ước có phải chỉ là một thỏa thuận không, hoặc giao ước có những khía cạnh liên quan đến diện mạo của nó chăng? Bản chất của “giao ước mới” là gì?

“Ta sẽ lập giao ước cùng ngươi, làm cho dòng dõi ngươi thêm nhiều quá-bội” (Sáng-thế Ký 17:2).

“Từ Hê-bơ-rơ được dịch là ‘giao ước’ (xuất hiện khoảng 287 lần trong Cựu Ước) xuất phát từ chữ berith. Nó còn được dịch nghĩa là ‘di ngôn’ hay ‘di chúc’. Nguồn gốc của từ này không rõ ràng, nhưng nó có nghĩa là ‘ràng buộc hai bên lại với nhau’. Tuy nhiên, nó được sử dụng cho nhiều cách ‘ràng buộc’ khác nhau, giữa người với người và giữa người với Chúa. Nó được sử dụng phổ biến khi hai bên đều là con người, và dùng trong tôn giáo khi giao ước đó là giữa Chúa và con người. Thật ra việc sử dụng trong tôn giáo là một phép ẩn dụ dựa trên việc sử dụng phổ biến nhưng với một ý nghĩa sâu sắc hơn”—J. Arthur Thompson, “Covenant (OT)”, The International Standard Bible Encyclopedia, (Grand Rapids, MI: William B. Eerdmands Publishing Company, 1979), vol. 1, p. 190.

Cũng giống như giao ước hôn nhân, giao ước trong Kinh Thánh vạch rõ cả một mối quan hệ và một sự sắp đặt. Với tư cách là một sự sắp đặt, giao ước trong Kinh Thánh chứa ba yếu tố căn bản sau:

1. Đức Chúa Trời xác nhận những lời hứa giao ước với một lời thề (Ga-la-ti 3:16; Hê-bơ-rơ 5:13).

2. Việc tuân giữ giao ước nghĩa là vâng theo ý muốn của Đức Chúa Trời được bày tỏ trong Mười Điều Răn (Phục-truyền Luật-lệ Ký 4:13).

3. Những phương cách mà nhờ đó việc tuân giữ giao ước của Đức Chúa Trời được làm trọn hoàn toàn là thông qua Đấng Cơ-đốc và kế hoạch cứu rỗi (Ê-sai 42:1,6).

Hãy xem ba yếu tố được liệt kê phía trên (những lời hứa của Đức Chúa Trời, sự vâng lời của chúng ta, và kế hoạch cứu rỗi). Bạn thấy những nhân tố này hành động như thế nào trong bước đường bạn cùng đi với Chúa? Hãy viết một đoạn mô tả chúng được bày tỏ như thế nào trong đời sống của bạn hiện nay.

Trong Kinh Thánh Cựu Ước, hệ thống tế lễ là những khuôn mẫu chỉ dẫn người ta về kế hoạch cứu rỗi trọn vẹn. Thông qua những biểu tượng của nó, những tộc trưởng và người Y-sơ-ra-ên học cách trui rèn đức tin nơi Đấng Cứu Chuộc sẽ đến. Thông qua những nghi lễ của nó, những người ăn năn có thể tìm thấy sự tha thứ đối với tội lỗi và giải thoát khỏi lỗi lầm. Vì vậy những ơn phước của giao ước có thể được duy trì, và sự phát triển thuộc linh—phục hồi ảnh tượng của Đức Chúa Trời trong đời sống—có thể tiếp tục, ngay cả khi nhân loại thất bại trong việc giữ thỏa thuận.

Qua những giao ước được thực hiện giữa con người, dùng chính từ berith trong Kinh Thánh tiếng Hê-bơ-rơ đề cập đến mối quan hệ giữa Đức Chúa Trời và con người. Hãy cân nhắc xem Đức Chúa Trời là ai và chúng ta là ai so với Ngài, loại giao ước như vậy mô tả mối quan hệ nào?

“Nhưng Ta sẽ lập giao ước cùng ngươi, rồi ngươi và vợ, các con và các dâu của ngươi, đều hãy vào tàu” (Sáng-thế Ký 6:18).

Trong những câu trên, từ giao ước xuất hiện lần đầu tiên trong Kinh Thánh, và, trong bối cảnh này, Chúa vừa phán với Nô-ê về quyết định của Ngài nhằm hủy diệt trái đất bởi tội lỗi to lớn và không ngừng gia tăng. Mặc dù sự hủy diệt này sẽ đến bởi một cơn Đại Hồng Thủy càn quét toàn cầu, nhưng Chúa vẫn không quên thế gian mà Ngài đã tạo dựng. Ngài tiếp tục đưa ra một lời giao ước có liên quan đến giao ước đầu tiên đã có hiệu lực từ sau Sự Sa Ngã. Đấng “Ta” thiên thượng đã đưa ra lời giao ước cũng chính là Đấng đặt nền móng cho sự an toàn của Nô-ê. Là một Đức Chúa Trời giữ-giao-ước, Chúa hứa sẽ bảo vệ những thành viên trong gia đình sẵn lòng sống trong một mối quan hệ cam kết nghiêm túc với Ngài, điều này dẫn đến sự vâng lời.

Liệu giao ước với Nô-ê có phải là chỉ một bên không? Hãy nhớ lại khái niệm rằng một giao ước bao gồm nhiều hơn một bên. Liệu Nô-ê có giữ phần giao ước của mình không? Đáp án của những câu hỏi này mang lại cho chúng ta bài học gì?

Đức Chúa Trời phán bảo Nô-ê rằng sẽ có một trận lụt và thế gian sẽ bị hủy diệt. Nhưng Đức Chúa Trời có một sự thỏa thuận với ông, trong đó Ngài hứa rằng sẽ cứu Nô-ê và gia đình ông. Do vậy, khoảng tiền đặt cược khá lớn, bởi nếu Chúa không giữ phần lời hứa của Ngài, thì bất kể Nô-ê làm gì, ông cũng sẽ bị quét đi cùng với phần còn lại của thế gian.

Đức Chúa Trời phán rằng Ngài sẽ lập một “giao ước” với Nô-ê. Chính bản thân chữ giao ước đã cho thấy một mục đích nhằm tôn trọng, những gì bạn nói thì bạn sẽ thực hiện. Đây không phải là những lời tuyên bố hay thay đổi. Chính bản thân chữ giao ước đã có sự hứa nguyện đi kèm. Giả sử Chúa phán với Nô-ê rằng, “Này, thế gian sắp kết thúc bằng một trận đại hồng thủy kinh hoàng, và Ta có thể cứu con, hoặc là không. Trong lúc ấy, hãy làm thế này, thế này và thế này, và sau đó chúng ta hãy xem chuyện gì xảy ra, nhưng Ta không thể đảm bảo điều gì cả”. Những lời tuyên bố này khó có thể đi kèm với loại hình đảm bảo và lời hứa như được tìm thấy ở trong chính chữ giao ước.

Một số người tranh cãi rằng trận lụt trong thời Nô-ê không phải là một cơn đại hồng thủy toàn cầu mà chỉ là một trận lụt địa phương. Nếu vậy, thì trong bối cảnh những gì Chúa hứa trong Sáng-thế Ký 9:15 (cũng xem trong Ê-sai 54:9) cứ mỗi lần một trận lụt địa phương xảy ra (và chúng dường như xảy ra liên tục), thì lời hứa giao ước của Chúa lại bị phá hủy. Trái lại, việc không còn có một trận lụt toàn cầu nào khác chứng tỏ tính hiệu lực của lời hứa giao ước của Đức Chúa Trời. Tóm lại, điều này nói gì cho chúng ta về việc chúng ta có thể tin tưởng như thế nào vào những lời hứa của Ngài?

“Ta sẽ ban phước cho người nào chúc phước cho ngươi, rủa sả kẻ nào rủa sả ngươi; và các chi tộc nơi thế gian sẽ nhờ ngươi mà được phước” (Sáng-thế Ký 12:3).

Hãy đọc Sáng-thế Ký 12:1-3. Hãy viết ra những lời hứa cụ thể mà Đức Chúa Trời đã hứa cùng Áp-ram.

Hãy chú ý rằng giữa các lời hứa mà Chúa dành cho Áp-ram có lời hứa “các chi tộc nơi thế gian sẽ nhờ ngươi mà được phước” (Sáng-thế Ký 12:3). Điều này có nghĩa là gì? Làm thế nào mà các chi tộc nơi thế gian lại có thể được phước nhờ Áp-ram? Hãy đọc Ga-la-ti 3:6-9. Bạn có thể nhìn thấy lời hứa về Đức Chúa Giê-su là Đấng Mê-si trong lời hứa ban đầu này như thế nào? Xem Ga-la-ti 3:29.

Ở đây, trong lời khải thị đầu tiên được ghi lại dành cho Áp-ram, Đức Chúa Trời đã hứa sẽ chấp nhận một mối quan hệ gần gũi và lâu dài với ông, ngay cả trước khi Ngài sử dụng bất kỳ ngôn từ nào để nói về việc thành lập giao ước. Giao ước được Đức Chúa Trời thực hiện được trực tiếp nhắc đến ở đoạn sau này (Sáng-thế Ký 15:4-21; Sáng-thế Ký 17:1-14). Vào lúc ấy, Đức Chúa Trời đưa ra lời đề nghị về một mối quan hệ nhân loại – thiên thượng có ý nghĩa hết sức quan trọng. Từ “Ta sẽ” liên tục được lặp lại trong Sáng-thế Ký 12:1-3 cho thấy sự sâu sắc và vĩ đại trong lời hứa của Đức Chúa Trời.

Thêm vào đó, Áp-ram nhận được duy nhất một mệnh lệnh, nhưng cũng đầy thử thách, “Hãy ra khỏi”. Ông vâng theo bởi đức tin (Hê-bơ-rơ 11:8) nhưng chẳng nhằm mục đích mang lại những ơn phước như đã được hứa. Sự vâng lời của ông là phản hồi của niềm tin đối với mối quan hệ yêu thương mà Đức Chúa Trời mong muốn thiết lập. Nói cách khác, Áp-ram đã tin tưởng nơi Chúa, đã trông cậy nơi Ngài, đã có niềm tin nơi những lời hứa của Ngài. Ông phải có niềm tin trước, nếu không, ông sẽ chẳng dám lìa bỏ gia đình và quê hương để dấn thân vào một nơi xa lạ. Sự vâng lời của ông bày tỏ đức tin đối với cả con người lẫn các thiên sứ.

Thậm chí ngay cả vào thời đó, Áp-ram cũng đã tỏ ra mối quan hệ then chốt giữa đức tin và việc làm. Chúng ta được cứu bởi đức tin, một niềm tin dẫn đến những hành động bởi sự vâng lời. Lời hứa cứu rỗi đi trước; theo sau là hành động. Vâng phục là phản ứng của đức tin đối với những gì Đức Chúa Trời đã thực hiện. Niềm tin như vậy được minh họa trong 1 Giăng 4:19, “Chúng ta yêu, vì Chúa đã yêu chúng ta trước”.

Hãy đọc Sáng-thế Ký 15:6. Ở nhiều phương diện, điều này bày tỏ như thế nào cho chúng ta thấy về nền tảng của những lời hứa giao ước? Tại sao ơn phước này lại là điều quan trọng nhất trong hết thảy?

Hãy đọc trong Xuất Ê-díp-tô Ký 6:1-8 và sau đó trả lời những câu hỏi sau:

1. Ngài đang nói về giao ước nào? Xem Sáng-thế Ký 12:1-3.

2. Làm thế nào mà cuộc rời khỏi xứ Ê-díp-tô lại là sự làm trọn những lời hứa giao ước về phần Ngài?

3. Bạn có thể tìm thấy những điều tương tự nào trong những gì Chúa đã hứa với dân sự ở đây cùng với những gì Ngài đã hứa với Nô-ê trước trận Đại Hồng Thủy?

Sau khi rời khỏi xứ Ê-díp-tô, con cái Y-sơ-ra-ên đã nhận được giao ước tại núi Si-na-i, được ban cho trong bối cảnh thoát khỏi cảnh nô lệ (Xuất Ê-díp-tô Ký 20:2) và chứa đựng sự dự phòng đầy hy sinh của Chúa cho sự chuộc tội và tha thứ tội lỗi. Do đó, cũng tương tự như hết thảy những giao ước khác, đây là một ân điển, ân điển của Đức Chúa Trời gửi tới cho dân sự Ngài.

Xét trên nhiều mặt, giao ước này nhắc lại những sự nhấn mạnh chính trong giao ước với Áp-ra-ham:

1. Mối quan hệ của Đức Chúa Trời đối với dân sự Ngài (so sánh Sáng-thế Ký 17:7, 8 với Xuất Ê-díp-tô Ký 19:5,6).

2. Họ sẽ là một quốc gia vĩ đại (so sánh Sáng-thế Ký 12:2 với Xuất Ê-díp-tô Ký 19:6).

3. Đòi hỏi phải có sự vâng phục (so sánh Sáng-thế Ký 17:9-14; Sáng-thế Ký 22:16-18 với Xuất Ê-díp-tô Ký 19:5).

“Hãy chú ý đến trật tự ở đây: Trước tiên là Chúa cứu dân Y-sơ-ra-ên, sau đó ban cho họ luật pháp để tuân giữ. Đối với phúc âm cũng có một trật tự tương tự. Trước tiên Đấng Cơ-đốc đã cứu chúng ta khỏi tội (hãy xem Giăng 1:29; 1 Cô-rinh-tô 15:3; Ga-la-ti 1:4), sau đó sống theo luật pháp Ngài ở giữa chúng ta (Ga-la-ti 2:20; Rô-ma 4:25; 8:1-3; 1 Phi-e-rơ 2:24)”.—The SDA Bible Commentary, vol. 1, p. 602.

Hãy đọc Xuất Ê-díp-tô Ký 6:7. Có một điều diễn ra xuyên suốt trong phần đầu tiên, chỗ Đức Chúa Trời phán rằng họ sẽ là dân sự Ngài, và Ngài sẽ là Chúa của họ, nghĩa là gì? Hãy chú ý đến những động lực ở đây. Họ sẽ là một điều gì đó đối với Chúa, và Chúa sẽ là một điều gì đó đối với họ. Đức Chúa Trời không chỉ muốn gắn bó với họ trong một phương cách đặt biệt; mà Ngài còn muốn họ cũng gắn bó với Ngài theo một phương cách đặc biệt nữa. Liệu Đức Chúa Trời lại chẳng tìm kiếm mối quan hệ tương tự như vậy với chúng ta ngày nay sao? Phần đầu của Xuất Ê-díp-tô Ký 6:7 có phản ánh mối quan hệ của bạn với Chúa hay không, hoặc bạn chỉ là một người nào đó có tên trong sổ Hội Thánh? Nếu câu trả lời của bạn cho phần đầu của câu hỏi vừa rồi là Có, hãy cho biết lý do tại sao?

Những câu này là lần đầu tiên Kinh Thánh Cựu Ước nhắc đến cái được gọi là “giao ước mới”. Nó được ghi lại trong bối cảnh dân Y-sơ-ra-ên trở lại từ cảnh lưu đày và nó nói về những ơn phước mà họ sẽ nhận được từ Đức Chúa Trời. Một lần nữa, cũng như trong tất cả những giao ước khác, chính Chúa là Đấng lập nên giao ước, và cũng chính Ngài sẽ làm trọn giao ước ấy bởi ân điển Ngài.

Cũng hãy chú ý đến ngôn ngữ ở đây. Đức Chúa Trời nhắc đến Ngài như là chồng của họ; Ngài phán về việc chép luật pháp vào lòng họ; và sử dụng ngôn ngữ từ trong giao ước với Áp-ra-ham, Ngài phán rằng Ngài sẽ là Đức Chúa Trời của họ, và họ sẽ là dân sự của Ngài. Vậy nên, cũng như trước kia, giao ước không chỉ là những thỏa thuận ràng buộc về pháp lý mà còn liên quan tới nhiều điều hơn nữa.

Hãy đọc Giê-rê-mi 31:33. So sánh nó với Xuất Ê-díp-tô Ký 6:7, câu Kinh Thánh ghi lại chi tiết giao ước được thực hiện với dân Y-sơ-ra-ên. Một lần nữa, yếu tố then chốt xuyên suốt ở đây là gì? Đức Chúa Trời muốn gì ở dân sự Ngài?

Hãy đọc Giê-rê-mi 31:34. So sánh những điều được nhắc đến ở đó với Giăng 17:3. Điều quan trọng mà Đức Chúa Trời đã thực hiện nhằm xây dựng nền tảng cho mối quan hệ này là gì?

Trong Giê-rê-mi 31:31-34, người ta có thể nhìn thấy những nhân tố của ân điển và sự vâng phục, cũng như trong những giao ước trước đó. Đức Chúa Trời sẽ tha thứ cho những tội lỗi của họ, Đức Chúa Trời sẽ bước vào trong một mối quan hệ với họ và Đức Chúa Trời sẽ tuôn đổ ân điển Ngài trên đời sống họ. Nhờ đó, dân sự chỉ cần vâng phục Ngài; không chỉ trong phương cách thuộc lòng, máy móc, nhưng đơn thuần chỉ vì họ biết Ngài, bởi vì họ yêu mến Ngài, và bởi vì họ muốn phụng sự Ngài. Điều này nắm bắt được bản chất của mối quan hệ giao ước mà Đức Chúa Trời tìm kiếm ở dân sự Ngài.

Bạn hiểu gì về ý tưởng luật pháp được chép trong lòng chúng ta? Có phải điều đó ngụ ý rằng luật pháp trở nên chủ quan và mang tính cá nhân, một điều gì đó được giải thích và áp dụng tùy theo những thiết lập riêng của tấm lòng chúng ta? Hay điều đó có ý nghĩa gì khác? Nếu vậy thì đó là gì?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Hãy đọc tác phẩm của bà Ellen G. White, chương “Áp-ra-ham ở Ca-na-an” trong quyển Tộc Trưởng và Tiên Tri; “Các Tiên tri của Đức Chúa Trời giúp đỡ họ” trong quyển Tiên Tri và Các Vua.

“Mối ràng buộc liên kết với phụng sự chính là luật pháp của Đức Chúa Trời. Luật pháp vĩ đại của tình yêu thương đã được bày tỏ ở vườn Ê-đen, được công bố ở núi Si-na-i và được chép vào lòng trong giao ước mới, ấy chính là điều liên kết nhân loại với ý muốn của Đức Chúa Trời. Nếu chúng ta bị bỏ mặc để theo đuổi những sở thích của bản thân, để tới nơi mà ý tưởng chúng ta muốn dắt đến, chúng ta sẽ rơi vào hàng ngũ của Sa-tan và sở hữu những thuộc tính của nó. Vậy nên Đức Chúa Trời giới hạn chúng ta theo ý tưởng Ngài, là điều cao thượng, cao quý và nâng đỡ. Ngài mong ước rằng chúng ta sẽ kiên nhẫn và khôn ngoan hoàn thành những nghĩa vụ phụng sự. Vì phụng sự mà chính Đấng Cơ-đốc đã hạ sanh vào nhân gian. Ngài phán, “Hỡi Đức Chúa Trời tôi, tôi lấy làm vui mừng làm theo ý muốn Chúa, Luật pháp Chúa ở trong lòng tôi”. Thi Thiên 40:8. “Vì Ta từ trên trời xuống, chẳng phải để làm theo ý Ta, nhưng làm theo ý Đấng đã sai Ta đến”. Giăng 6:38. Tình yêu thương đối với Đức Chúa Trời, lòng nhiệt huyết đối với vinh quang Ngài, và tình yêu đối với loài người sa ngã, hết thảy đã mang Đức Chúa Jêsus đến thế gian để chịu đớn đau và chịu chết. Đây chính là quyền lực kiểm soát của cuộc đời Ngài. Đây chính là nguyên tắc mà Ngài mong muốn chúng ta làm theo”. - Ellen G. White, Nguyện Ước Thời Đại, tr. 329, 330.

Câu hỏi thảo luận:

1. Liệu giao ước của Đức Chúa Trời đối với Nô-ê, Áp-ram, Môi-se và chúng ta có phải là một sự tiếp nối giao ước của Ngài với A-đam hay không, hay đó là một giao ước mới? So sánh với Sáng-thế Ký 3:15; 22:18; và Ga-la-ti 3:8,16.

2. Tại sao khía cạnh cá nhân và tương quan của giao ước lại rất quan trọng đến vậy? Nói cách khác, bạn có thể có một thỏa thuận ràng buộc pháp lý, một “giao ước” với một người nào đó, mà không cần có bất cứ tương tác gần gũi, riêng tư nào. Tuy nhiên, đây lại không phải là sự sắp xếp mà Đức Chúa Trời đang tìm kiếm trong mối quan hệ giao ước với dân sự Ngài. Tại sao như vậy? Hãy thảo luận.

Bằng cách nào hôn nhân có điểm tốt giống như giao ước? Bằng cách nào hôn nhân vẫn thiếu sót khi dùng để diễn tả về giao ước?

Tóm Lược: Tội lỗi đã bước vào và cắt đứt mối quan hệ mà Đấng Tạo Hóa đã thiết lập tự lúc ban đầu với gia đình nhân loại thông qua tổ phụ của chúng ta Ngày nay Đức Chúa Trời mong muốn tái thiết lập mối quan hệ yêu thương gống như vậy bởi một giao ước.Giao ước này có ý nghĩa cho mối quan hệ của cả hai bên kết ước,giữa Đức Chúa Trời và chúng ta ( giống như mối quan hệ hôn nhân) và kế hoạch cho sự cứu chuộc chúng ta và làm cho chúng ta hòa lại với Đấng lập giao ước.Chính Đức Chúa Trời được thúc đẩy bởi tình yêu lớn lao mà Ngài dành cho chúng ta,là Đâng khởi xướng mối quan hệ giao ước.Bởi những lời hứa và những hành động yêu thương,Ngài khuyên nài chúng ta hãy hiệp nhất với Ngài.