Sự sáng tạo Sáng Thế Ký là nền tảng Phần 2

Câu gốc

“Các từng trời rao truyền sự vinh hiển của Đức Chúa Trời, Bầu trời giãi tỏ công việc tay Ngài làm.” (Thi Thiên 19:1).

Kinh Thánh nghiên cứu

Gióp 26:7-10; Sáng-thế Ký 1-2; 5; 11; 1 Sử-ký 1:18-27; Ma-thi-ơ 19:4, 5; Giăng 1:1-3.

Nhiều tư tưởng gia vĩ đại được soi dẫn bởi Kinh Thánh để khám phá thế giới được tạo dựng của Đức Chúa Trời, kết quả là khoa học hiện đại đã ra đời. Johannes Kepler, Isaac Newton, John Ray, Robert Boyle, và các khoa học gia vĩ đại ban đầu khác tin rằng công trình của họ thậm chí còn tiết lộ nhiều hơn về công việc sáng tạo của Đức Chúa Trời.

Tuy nhiên, sau cuộc cách mạng Pháp, vào thế kỷ 19 khoa học bắt đầu chuyển từ thế giới quan thần học sang thế giới quan dựa theo chủ nghĩa tự nhiên và chủ nghĩa duy vật, và thường không có chỗ cho siêu nhiên. Các tư tưởng về triết học này được phổ biến từ nguồn gốc của các loài vật do Charles Darwin (1859). Từ thời điểm đó, khoa học ngày càng xa rời nền tảng của Kinh Thánh, và kết quả là diễn giải lại hoàn toàn câu chuyện của Sáng-thế Ký.

Có phải Kinh Thánh dạy về vũ trụ theo quan điểm phản khoa học và cổ xưa? Có phải sự mô tả của Kinh Thánh chỉ đơn giản là mượn từ các nước ngoại giáo xung quanh? Có phải Kinh Thánh được quy định bởi văn hóa về thời gian và nơi chốn của nó, hay đặc tính được soi dẫn khiến chúng ta biểu lộ thái độ phấn chấn đầy đủ các nguồn gốc theo cốt truyện thiêng liêng của nó?

Đây là một số vấn đề chúng ta sẽ đề cập trong bài học tuần này.

Thông thường nhiều người trong thời thế giới cổ đại tin và cho rằng trái đất thì phẳng. Tuy nhiên, với nhiều lý do chính đáng, đa số mọi người hiểu rằng trái đất tròn. Thậm chí cho đến ngày nay một số người cho rằng chính Kinh Thánh dạy trái đất thì phẳng.

Đọc Khải Huyền 7:1 và 20:7-8. Bối cảnh của những câu Kinh Thánh này nói gì? Quan trọng hơn, có phải Kinh Thánh dạy trái đất thì phẳng?

Trước giả của những câu Kinh Thánh này là Giăng, đang viết trong ngữ cảnh của lời tiên tri trong thời kỳ cuối cùng mô tả bốn thiên sứ trên trời “đứng ở bốn góc đất, cầm bốn hướng gió lại” (Khải Huyền 7:1) ông lập lại từ ngữ “bốn” ba lần để giữ các thiên sứ ở phạm vi của bốn phương.

Tóm lại, Giăng chỉ dùng ngôn ngữ tượng hình, ví dụ ngày nay khi chúng ta nói “mặt trời lặn” hoặc gió “thổi ở hướng đông”. Để nhấn mạnh việc giải thích những câu Kinh Thánh tiên tri này theo nghĩa đen khi mà bối cảnh biểu thị ý tưởng về hướng bắc, nam, đông, và tây theo nghĩa bóng, nhằm rút những đoạn Kinh Thánh này ra khỏi bối cảnh và khiến chúng dạy những điều mà chúng ta không dạy. Suy cho cùng, khi Đức Chúa Giê-su phán “Vì từ nơi lòng mà ra những ác tưởng, những tội giết người, tà dâm, dâm dục, trộm cướp, làm chứng dối, và lộng ngôn.” (Ma-thi-ơ 15:19). Ngài không nói về triết lý của con người hay trái tim con người theo nghĩa đen. Chúa dùng lối diễn đạt tượng trưng để chỉ ra bài học đạo đức.

Đọc Gióp 26:7-10 và Ê-sai 40:21-22. Những câu Kinh Thánh này dạy chúng ta điều gì về trạng thái tự nhiên của trái đất?

Trong Gióp 26:7 trái đất được mô tả như đang lơ lửng trong khoảng không “Chúa trải bắc cực ra trên vùng trống, treo trái đất trong khoảng không không”, trái đất là một “vòng tròn” hoặc “khối cầu” (Gióp 26:10). Ê-sai 40:22 tuyên bố “Ấy là Đấng ngự trên vòng trái đất nầy, các dân cư trên đất như cào cào vậy. Chính Ngài là Đấng giương các từng trời ra như cái màn, và giương ra như trại để ở.”

Hãy đặt chính bạn vào trường hợp của một người sống cách đây hàng ngàn năm. Bằng chứng nào bạn biết được rằng trái đất đã di chuyển? Hoặc bạn sẽ tìm thấy bằng chứng nào thuyết phục hơn rằng nó vẫn đứng yên? Hay bằng chứng nào bạn thấy rằng trái đất thì bằng phẳng hoặc hình tròn?

Các nhà khảo cổ học đã khám phá ra những tài liệu của Ai Cập cổ đại và vùng Cận Đông nói về lịch sử của sự sáng tạo và trận đại hồng thủy. Điều này đã khiến cho một số người tự hỏi liệu sự mô tả trong Sáng thế ký là mượn từ các nền văn hóa hay phụ thuộc một cách nào đó. Nhưng điều đó có thật sự như vậy không?

Đọc Sáng-thế Ký 1-2:4 và sau đó đọc những trích đoạn này từ Sử thi Atra-ḫasis: “Khi các vị thần thay thế con người/ Làm công việc, mang gánh nặng/ Gánh nặng của các thần quá lớn/ Công việc thì quá khó, quá nhiều nan đề/… Hãy để nữ thần tạo ra con cháu/ và hãy để con người mang gánh nặng của các thần/… Geshtu-e, một vị thần thông minh/ Họ tàn sát hội nhóm của họ/ Nintu là đất sét pha trộn/ Với thịt và huyết…” (Stephanie Dalley, Huyền thoại từ Mê-sô-bô-ta-mi: Sự sáng tạo, Đại hồng thủy, Gilgamesh, và những sự kiện khác (New York: Oxford University Press, 1989), trang 9,14,15). Bạn có thể thấy những khác biệt gì?

Mặc dù có những đặc điểm tương đồng giữa các câu chuyện (ví dụ: những con người đầu tiên được tạo nên bằng đất sét), nhưng sự khác biệt thì xác định rõ ràng hơn.

(1) Trong sử thi Atra – Hasis con người làm việc cho các thần để các thần có thể nghỉ ngơi. Trong Sáng thế ký, Đức Chúa Trời tạo dựng trái đất và mọi thứ trong đó cho con người là đỉnh cao của sự sáng tạo, và rồi Ngài nghỉ ngơi với họ. Trong Sáng thế ký, con người cũng được đặt trong một khu vườn và được mời gọi để thông công với Đức Chúa Trời và chăm nom sự sáng tạo của Ngài – khái niệm này không tìm thấy trong sử thi Atra-Hasis.

(2) Trong Sử thi Atra-Hasis, một vị thần nhỏ bị giết và máu của ông được trộn với đất sét để tạo thành bảy người nam và nữ. Trong Sáng thế ký, trước hết A-đam được tạo nên bởi Đức Chúa Trời, Ngài hà sự sống vào ông, và người nữ được tạo dựng sau đó để trở nên “người giúp đỡ” cho A-đam. Đức Chúa Trời không tạo dựng A-đam và Ê-va bằng huyết của vị thần bị giết.

(3) Không có dấu hiệu của sự xung đột hay bạo lực trong phần mô tả của Sáng-thế Ký như tìm thấy trong câu chuyện của sử thi Atra-Hasis. Kinh Thánh ký thuật tuyệt vời trong sự mô tả về một Đức Chúa Trời toàn năng, Đấng chuẩn bị cho con người với mục đích tôn quý trong một thế giới hoàn hảo. Cuối cùng, sự khác biệt căn bản này đã khiến các học giả kết luận rằng đây là những đặc điểm rất khác biệt trong các phần ký thuật của sự sáng tạo.

Trải qua các thời đại, một số người đã lập luận rằng câu chuyện sáng tạo và đại hồng thủy là do lưu truyền, dựa theo những gì thực sự đã xảy ra (do có một số đặc điểm tương đồng) nhưng bị xuyên tạc theo thời gian. Ngược lại, Môi-se dưới sự soi dẫn của Thánh Linh, đã bày tỏ những gì thật sự diễn ra. Tại sao lời giải thích này lại ảnh hưởng tốt hơn trong việc ký thuật đối với một số đặc điểm tương đồng so với ý tưởng cho rằng Môi-se mượn từ những câu chuyện ngoại giáo?

Khác xa với sự phụ thuộc vào những hoang đường sáng tạo ngoại giáo cổ đại, Sáng-thế Ký dường như được viết theo cách bác bỏ những hoang đường đó và Đức Chúa Trời là Đấng Tạo Hóa thì xa lạ với những điều này.

Đọc Sáng-thế Ký 1:14-19. Các thực thể xuất hiện vào ngày thứ tư được mô tả như thế nào và chức năng của chúng là gì?

Các thuật ngữ “mặt trời” và “mặt trăng” chắc chắn bị bãi bỏ vì tên của chúng trong tiếng Hê-bơ-rơ là tên (hoặc liên quan chặt chẽ với các tên) của các thần mặt trời và mặt trăng thuộc vùng Cận Đông và Ai-cập cổ đại.

Việc sử dụng các thuật ngữ “vì sáng lớn hơn” và “vì sáng nhỏ hơn” cho thấy rằng chúng được tạo ra cho các chức năng cụ thể, “dùng làm dấu để định thì tiết, ngày và năm” và để “soi xuống đất” (Sáng-thế Ký 1:14-16). Câu Kinh Thánh cho thấy rõ ràng rằng mặt trời và mặt trăng không phải là các thần mà là những vật thể có chức năng tự nhiên cụ thể, giống như chúng ta hiểu ngày nay.

Đọc Sáng-thế Ký 2:7,18-24. Đức Chúa Trời liên quan mật thiết đến việc tạo dựng A-đam và Ê-va như thế nào?

Những chuyện hoang đường vùng Cận Đông cổ đại nhất trí mô tả sự sáng tạo con người như một lời giải thích đến sau, kết quả từ một nổ lực để cứu giúp các vị thần khỏi sự lao động khổ sai. Khái niệm hoang đường này thì mâu thuẫn với ý tưởng Kinh Thánh rằng con người cai quản thế giới như là thay thế làm quản gia của Đức Chúa Trời. Không có gì trong việc sáng tạo con người là lời giải thích đến sau. Nếu có bất cứ điều gì, câu Kinh Thánh chỉ ra chúng là đỉnh cao của phần ký thuật về sự sáng tạo, cho thấy rằng rõ ràng hơn thế nữa sự khác biệt giữa ngoại giáo và ký thuật Kinh Thánh thật sự là thể nào.

Do đó, Sáng-thế Ký trình bày một sự đúng đắn chống lại những chuyện hoang đường của thế giới cổ đại. Môi-se đã sử dụng những thuật ngữ nhất định và ý tưởng không tương thích với các khái niệm của ngoại giáo. Và ông đã làm điều này bằng cách đơn giản là bày tỏ sự hiểu biết về tính chân thật của Kinh Thánh, về vai trò và mục đích của Đức Chúa Trời trong sự sáng tạo.

Cách đây hàng ngàn năm, câu chuyện tạo thế trong Kinh Thánh là sự kỳ quặc với văn hóa thịnh hành. Ngày nay, câu chuyện tạo thế trong Kinh Thánh cũng là sự kỳ quặc với văn hóa đang thịnh hành. Tại sao chúng ta không nên ngạc nhiên?

Đọc Sáng-thế Ký đoạn 5 và 11. Làm thế nào để Kinh Thánh phát họa lịch sử nhân loại từ A-đam đến Nô-ê và từ Nô-ê đến Áp-ra-ham?

Có một yếu tố khiến cho những phả hệ này trở nên độc nhất trong Kinh Thánh: chúng hàm chứa yếu tố thời gian, khiến các học giả gọi chúng là “gia phổ theo trình tự thời gian” chính xác. Chúng hàm chứa một cơ chế đan xen thông tin về thế hệ được ghép với các quãng thời gian, vì vậy “khi Người thứ nhất sống X năm, ông làm cha người thứ hai. Khi người thứ hai sống Y năm, ông có nhiều người con trai và con gái khác”. Sáng-thế Ký đoạn 5 thêm vào phép tính: “Và tất cả những ngày của người thứ nhất là Z năm. Hệ thống đan xen này sẽ ngăn chặn việc xóa bỏ các thế hệ nhất định hoặc thêm vào. Sáng-thế Ký đoạn 5 và 11 hàm chứa một dòng dõi liên tiếp như được chứng thực ở 1 Sử-ký 1:18-27 mà trong đó không có thế hệ được thêm vào hoặc thiếu. Bằng cách nầy, Kinh Thánh tự làm sáng tỏ.

Gần 2000 năm, các chuyên gia Do Thái và Cơ-đốc nhân đã giải thích các đoạn Kinh Thánh này nhằm miêu tả lịch sử và một cách chính xác để xác định thời gian của nước lụt và tuổi của trái đất, và tối thiểu là thuyết Sáng Tạo 7 ngày được mô tả trong Sáng-thế Ký 1 và 2.

Những thập kỷ gần đây, có những nỗ lực diễn giải lại Sáng-thế Ký 5 và 11 cho phù hợp với thời gian dài hơn theo một số dữ liệu khảo cổ và lịch sử đã giải thích (vì con người có thể sai lầm) đề xuất. Điều này dấy lên những câu hỏi hệ trọng về sự đáng tin cậy của việc ghi chép Kinh Thánh.

Nhưng nếu chúng ta hiểu khái niệm về thời gian và sự phát triển qua lịch sử, chúng ta cần nhận biết hai đoạn này là “cả lịch sử và thần học, liên kết A-đam với phần còn lại của loài người và Đức Chúa Trời với con người trong lĩnh vực không gian và thời gian. Sáng-thế Ký đoạn 5 và 11:10-26 cung cấp khung thời gian và mối quan hệ con người nối kết dân sự Chúa với con người mà Đức Chúa Trời tạo dựng trong sự kiện kéo dài sáu ngày Tạo Thế cho hành tinh này.” - Gerhard F. Hasel, “Ý nghĩa của các gia phổ theo trình tự thời gian trong Sáng-thế Ký 5 và 11” Origins 7/2 [1980], trang 69.

Mặc dù những đoạn Kinh Thánh Cựu Ước này có những lý do chính đáng và quan trọng, Phao-lô nói gì trong 1 Ti-mô-thê 1:4 và Tít 3:9 mà chúng ta cần chú ý khi nói về những câu này?

Đọc những câu Kinh Thánh sau đây và viết ra cách mà các trước giả tham chiếu Sáng-thế Ký đoạn 1-11:

Ma-thi-ơ 19:4, 5:

Mác 10:6-9:

Lu-ca 11:50-51:

Giăng 1:1-3:

Công vụ 14:15

Rô ma 1:20

2 Cô-rinh-tô 4:6

Ê-phê-sô 3:9

1 Ti-mô-thê 2:12-15

Gia-cơ 3:9

1 Phi-e-rơ 3:20

Giu-đe 11, 14

Khải Huyền 2:7; 3:14; 22:2,3

Đức Chúa Giê-su và tất cả các trước giả Tân Ước nhắc đến Sáng-thế Ký đoạn 1-11 như là lịch sử đáng tin cậy. Đức Chúa Giê-su nhắc đến những tác phẩm của Môi-se và sự tạo dựng người nam người nữ (Ma-thi-ơ 19:4). Phao-lô lập lại những giá trị ký thuật sự sáng tạo để chứng minh những điểm thần học mà ông đưa ra trong các thư tín của mình. Ông tuyên bố với những nhà uyên bác của A-thên, “Đức Chúa Trời đã dựng nên thế giới và mọi vật trong đó, là Chúa của trời đất, chẳng ngự tại đền thờ bởi tay người ta dựng nên đâu.” (Công vụ 17:24). Bằng những cách này, các trước giả Tân Ước xây dựng đặc tính căn bản của Sáng-thế Ký để các độc giả hiện đại thấy tầm quan trọng của sự kiện theo nghĩa đen này.

Ví dụ, đọc Rô-ma đoạn 5, hơn sáu lần, Phao-lô tạo một liên kết trực tiếp từ A-đam đến Đức Chúa Giê-su. (Xem Rô-ma 5:12, 14-19). Đó là ông đặt ra giả định sự tồn tại theo nghĩa đen của một A-đam trong lịch sử, một địa vị trở nên bị tổn hại nghiêm trọng khi mô hình theo thuyết tiến hóa về nguồn gốc thay thế cho việc đọc những câu Kinh Thánh theo nghĩa đen.

Nếu các trước giả Tân Ước được soi dẫn bởi Thánh Linh, và chính Đức Chúa Giê-su quan niệm ký thuật về sự sáng tạo là lịch sử đáng tin cậy, tại sao nó lại là một sự khờ dại đối với chúng ta dựa trên những tuyên bố của những con người sa ngã, dễ sa ngã mà không làm điều tương tự?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Đọc sự mô tả về sự Sáng Tạo trong Sáng thế ký và những phản ứng của nó trong Cựu Ước của Gerald A. Klingbeil. Berrien Springs, MI: Andrews University Press, 2015).

“Kinh Thánh là lịch sử toàn diện và nhiều chỉ dẫn nhất mà con người sở hữu. Kinh Thánh trở thành tươi mới từ nguồn lẽ thật vĩnh cửu, và bàn tay thiên thượng đã bảo tồn sự tinh khiết của nó qua mọi thời đại…Chỉ ở đây chúng ta có thể tìm thấy lịch sử dòng dõi của chúng ta mà nó không bị ảnh hưởng bởi định kiến hoặc niềm tự hào của con người.” (Ellen G. White, Các lời chứng cho Hội Thánh, quyển 5, trang 25).

“Tôi đã được bày tỏ rằng không có lịch sử Kinh Thánh, địa chất học không thể chứng minh được gì. Các di tích được tìm thấy trên trái đất đưa ra bằng chứng về tình trạng của những thứ khác nhau ở nhiều khía cạnh so với hiện tại. Nhưng thời gian tồn tại của chúng, và những thứ này tồn tại trên trái đất bao lâu, chỉ có lịch sử Kinh Thánh giúp chúng ta hiểu. Có thể là vô hại khi ước lượng vượt quá lịch sử Kinh Thánh, nếu các giả định của chúng ta không mâu thuẫn với các sự kiện tìm thấy trong Kinh Thánh. Nhưng khi con người rời bỏ lời Chúa liên quan đến lịch sử sáng tạo, và tìm cách giải thích sự mô tả về công việc tạo dựng của Đức Chúa Trời dựa trên các nguyên tắc thiên nhiên, thì cũng giống như nó nằm trên đại dương vô định và không chắc chắn. Không lẽ nào Đức Chúa Trời hoàn thành công việc sáng tạo trong sáu ngày theo nghĩa đen, Ngài chưa bao giờ tiết lộ cho loài người. Những công việc tạo dựng của Ngài cũng khó hiểu như sự tồn tại của Ngài.” (Ellen G. White, Các Ân Tứ Thánh Linh, quyển 3, trang 93).

Câu hỏi thảo luận

1. Khi khoa học giải thích về thực tế hiện tại, những điều gì có thể được xử lý, được nghe, được nhìn thấy, được kiểm tra, và kiểm tra lại thì có nhiều tranh luận, tại sao có nhiều người nghi ngờ chấp nhận mọi tuyên bố của khoa học về các sự kiện được cho là xảy ra hàng triệu hoặc thậm chí hàng tỷ năm trước?

2. Khoa học hiện đại nghiên cứu dựa trên giả định (lý do hợp lý trên bề mặt của nó) rằng bạn không thể sử dụng các phương tiện siêu nhiên để giải thích các sự kiện tự nhiên. Ví dụ, khi bạn cố gắng giải thích một nạn đói bằng cách tuyên bố rằng một phù thủy đã nguyền rủa đất. Tuy nhiên, những hạn chế của phương pháp này khi nói đến sự mô tả về sáng tạo trong Sáng-thế Ký là gì? Hay nói cách khác, sự mô tả trong Sáng-thế Ký là mộ sự kiện hoàn toàn siêu nhiên. Tuy nhiên, nếu bạn tự động loại trừ siêu nhiên là phương tiện của thuyết sáng tạo, thì tại sao bất kỳ mô hình nào khác mà bạn nghĩ ra về sự cần thiết sẽ sai?