Xử lý các phân đoạn Kinh Thánh khó hiểu

Câu gốc

“Lại phải nhìn biết rằng sự nhịn nhục lâu dài của Chúa chúng ta cốt vì cứu chuộc anh em, cũng như Phao-lô, anh rất yêu dấu của chúng ta, đã đem sự khôn ngoan được ban cho mình mà viết thơ cho anh em vậy. Ấy là điều người đã viết trong mọi bức thơ, nói về những sự đó, ở trong có mấy khúc khó hiểu, mà những kẻ dốt nát và tin không quyết đem giải sai ý nghĩa, cũng như họ giải sai về các phần Kinh Thánh khác, chuốc lấy sự hư mất riêng về mình.” (2 Phi-e-rơ 3:15, 16).

Kinh Thánh nghiên cứu

2 Ti-mô-thê 2:10–15;1 Sử Ký 29:17;Gia-cơ 4:6–10; Ga-la-ti 6:9; Công Vụ 17:11.

Khi nói về những lá thư của sứ đồ Phao-lô, Phi-e-rơ có viết rằng: “ở trong có mấy khúc khó hiểu” (2 Phi-e-rơ 3:16) và ông cũng cho biết thêm“kẻ dốt nát và tin không quyết” giải nghĩa sai những điều khó hiểu đó theo sự hư nát của họ. Sứ đồ Phi-e-rơ không bảo là mọi thứ trong Kinh Thánh đều khó hiểu, nhưng chỉ “mấy khúc”. Hẳn chúng ta, ai cũng biết điều này. Thỉnh thoảng chúng ta gặp phải những phân đoạn Kinh Thánh khó hiểu và tối nghĩa; không ai tránh khỏi, ngay cả một độc giả Kinh Thánh trung thực nhất cũng có kinh nghiệm tương tự.

Đó là lý do tuần này chúng ta không tập trung vào những phân đoạn Kinh Thánh khó hiểu; nhưng tập trung vào nguyên nhân nào chúng ta gặp phải những vấn đề khó hiểu và cách mà chúng ta, là những độc giả tìm kiếm lời Chúa hết lòng, có thể thông suốt mọi vấn đề. Tuy nhiên, phải biết rằng phần lớn Kinh Thánh trình bày mọi thứ rất đơn giản và dễ hiểu; vì thế, không nên để một ít điều khó hiểu ảnh hưởng đến niềm tin của chúng ta vào tính xác thực và quyền năng của Lời Chúa.

Đọc 2 Ti-mô-thê 2:10-15. Sứ đồ Phao-lô khuyên Ti-mô-thê phải cần mẫn và “lấy lòng ngay thẳng giảng dạy lời của lẽ thật”. Cho biết sứ điệp quan trọng mà ông muốn gửi đến tất cả chúng ta ở đây là gì?

Học viên Kinh Thánh không trung thực và không đủ chín chắn sẽ phủ nhận rằng trong Kinh Thánh có những điều khó hiểu. Nhưng đừng để tư tưởng của họ ảnh hưởng đến chúng ta. Chúng ta là những con người bất toàn và hữu hạn, chúng ta không một ai có đủ khả năng để hiểu hết tất cả mọi thứ; vì thế, hãy để những điều thiêng liêng được hiểu theo đúng ý nghĩa của nó. Do đó, khi những con người hữu hạn và kém trí cố gắng hiểu về sự khôn ngoan của Đức Chúa Trời - là Đấng vô hạn, thì gặp phải một số điều khó hiểu. Tuy nhiên, không phải vì những điều khó hiểu mà chúng ta khẳng định những gì Kinh Thánh bày tỏ là không đúng sự thật.

Những ai bỏ qua những điều thiêng liêng, được dạy trong Kinh Thánh, thường tuyên bố chúng thì khó hiểu, mâu thuẫn và sai lệch. Bởi theo họ, Kinh Thánh là quyển sách do con người viết nên; vì thế, nó phải thiếu sót và không hoàn hảo. Với quan niệm như vậy, họ thường không cố gắng tìm hiểu tính nhất quán và sự vô giá của Kinh Thánh có được từ sự thiêng liêng của nó. Những ai, ngay từ những trang đầu của Kinh Thánh (nói về tuần lễ tạo hóa) đã nghi ngờ, thì họ cũng sẽ tìm thấy toàn những điều đáng ngờ và không chắc chắn cho tất cả các phần còn lại của Kinh Thánh.

Có thể có một số điều không nhất quán trong Kinh Thánh, lỗi là do sai sót trong quá trình chuyển ngữ hoặc sao chép. Bà Ellen White có nói: Một số người nhìn chúng tôi và bảo: “Các bạn có nghĩ những điều sai sót này là do lỗi của những người sao chép hoặc các dịch giả chăng?”. Điều này là hoàn toàn có thể; và nếu vì những sai sót này mà chúng ta nghi ngờ và sa ngã thì chúng ta cũng sẽ dễ dàng sa ngã về những lời tiên tri trong Kinh Thánh; bởi tâm trí yếu đuối không thể nhìn biết ý tưởng của Đức Chúa Trời. Một trí óc bình thường nhất có thể tiếp thu lẽ thật, có thể phân biệt đâu là thiêng liêng; vì Lời Chúa là gần gũi, tốt đẹp, đượm sữa và mật. Nhưng nếu ai bảo là khó hiểu, thì họ dễ dàng sa ngã. Những sai sót nhỏ không thể gây trở ngại hoặc làm ai sa ngã, và nó cũng không sinh ra những điều khó hiểu cho lẽ thật được khải thị quá rõ ràng.”, (Ellen G. White, Những Thông Điệp Được Chọn, quyển 1, trang 16).

Chúng ta phải nghiên cứu Kinh Thánh với một tinh thần khiêm nhường và vâng phục, tại sao điều này là quan trọng?

Bạn có từng trải nghiệm một hoặc hàng loạt bài kiểm tra mà bạn cảm thấy khó hiểu hoặc nghịch lý chưa? Thật khó tin nếu bạn trả lời là chưa một lần gặp phải. Vấn đề ở đây là, trong tình huống như thế bạn đã ứng phó như thế nào? Và bạn phải nên làm gì?

Đọc 1 Sử Ký 29:17, Châm Ngôn 2:7 và 1 Ti-mô-thê 4:16. Những câu Kinh Thánh này cho biết điều gì có thể giúp chúng ta giải quyết các phân đoạn Kinh Thánh khó hiểu?

Chỉ khi chúng ta là người trung thực, chúng ta mới có thể giải quyết tốt các nan đề. Bản tính trung thực dẫn dắt chúng ta, vì thế chúng ta sẽ không trốn tránh hoặc cố gắng che đậy bất kỳ khó khăn nào. Đức tính trung thực cũng sẽ không để chúng ta có những câu trả lời hời hợt, không được kiểm tra kĩ lưỡng. Đức Chúa Trời yêu thích đức tính trung thực và chính trực. Vì thế, chúng ta nên bắt chước bản tính của Ngài trong mọi việc chúng ta làm; nhất là trong việc nghiên cứu Kinh Thánh.

Những ai trung thực sẽ thận trọng xem xét các phân đoạn khó hiểu để không trình bày thông tin sai lệch hoặc không ăn khớp với bối cảnh của nó, và họ cũng không bóp méo sự thật với nhiều lời lẽ khác nhau hoặc đưa ra các bằng chứng sai, đánh lừa người khác. Sẽ rất tốt nếu chúng ta biết chờ đợi một câu trả lời chính xác cho một nan đề, hơn là cố gắng cung cấp một giải pháp tạm thời không thỏa đáng hoặc không liên quan. Một tác dụng tích cực khác của đức tính trung thực trong nghiên cứu Kinh Thánh là nó cho chúng ta một niềm tin và niềm tin là cốt lõi của tất cả các mối quan hệ lành mạnh; hơn nữa, tính trung thực thuyết phục mọi người nhiều hơn những câu trả lời cho qua chuyện. Nói thật với mọi người rằng chúng ta không có câu trả lời hoặc đáp án chính xác, sẽ tốt hơn là cố gắng diễn giải theo những điều chúng ta mong muốn, khi nó thật sự không phải là như vậy.

Những ai hết lòng tìm kiếm lẽ thật qua Lời của Đức Chúa Trời, thì họ luôn cố gắng không đưa ra kết luận vội vàng dựa trên kiến thức giới hạn của bản thân hoặc những bằng chứng không rõ ràng; nhưng họ quyết tâm không bỏ sót bất kỳ khía cạnh hoặc chi tiết nào có thể quan trọng. Họ không vội vã trong suy nghĩ, nhưng kỹ lưỡng và siêng năng trong việc nghiên cứu Lời của Đức Chúa Trời và tất cả các thông tin có liên quan.

Bạn sẽ làm gì, hoặc nên làm gì, với những đoạn mà bạn hoàn toàn không hiểu hoặc nó có vẻ không ăn khớp với sự hiểu biết của bạn về lẽ thật?

Đọc Gia-cơ 4: 6-10; II Sử Ký 7:14, và Sô-phô-ni 3:12. Tại sao khi chúng ta nói đến những phân đoạn khó hiểu trong Kinh Thánh, thì đức tính khiêm nhường là quan trọng?

Nhiều người hiểu rằng bản thân họ không thể biết hết mọi việc; nhưng để có câu trả lời cho những việc khó, họ phải tham khảo ý kiến từ người khác hoặc phải dựa trên các sự việc, sự vật làm bằng chứng. Những người này đặt yếu tố lẽ thật lên hàng đầu hơn là bảo vệ ý kiến của bản thân hoặc dành phần đúng về mình; họ biết lẽ thật không phải do họ quyết định, nhưng nó là những gì họ phải tìm hiểu hoặc đối chiếu. Điều tuyệt vời nhất là họ hiểu rằng họ biết rất ít về lẽ thật; như sứ đồ Phao-lô có viết: họ biết rằng họ chỉ “nhìn biết lẽ thật như một cái gương, cách mập mờ” (1 Cô-rinh-tô 13:12).

Lợi ích của đức tính khiêm tốn trong tư tưởng thì đa dạng; thói quen tìm hiểu và học hỏi là nền tảng phát triển kiến thức, vì nó tạo ra một bản năng học tập và tiếp thu. Người có đức tính khiêm tốn không có nghĩa là luôn thuận theo ý của người khác mà bỏ qua ý kiến của bản thân hoặc không có chính kiến; nhưng khiêm tốn ở đây là người luôn thuận theo lẽ thật của Kinh Thánh. Họ biết kiến thức của bản thân là hạn chế và họ sẽ không mở rộng kiến thức và hiểu biết Lời của Đức Chúa Trời theo cách mà người trí thức, kiêu ngạo và tự cao thường làm.

Những ai tìm đến Lời của Đức Chúa Trời để được hướng dẫn; tìm đến với tấm lòng khiêm tốn để học hỏi, và có quyết tâm muốn biết về sự cứu rỗi của Đức Chúa Trời, thì họ sẽ hiểu những gì Kinh Thánh nói. Trái lại, những ai tìm đến Lời Chúa để tra xét và chống đối, sẽ không nhận được sự soi sáng từ Chúa. Chúa sẽ không lên tiếng đối với những ai không thật sự quan tâm. Ngài sẽ không lãng phí lời của mình cho một kẻ bất kính và xuyên tạc. Tâm tính nghi ngờ sẽ khiến tư tưởng bảo thủ, chỉ nhìn thấy ý tưởng của riêng mình mà không nhìn biết luật pháp của Đức Chúa Trời.

Chúng ta cần phải hạ mình, hết lòng tôn kính mà tìm kiếm lời hằng sống của Chúa; bởi chỉ có tâm trí khiêm tốn và ăn năn thì mới có thể nhìn thấy ánh sáng.”, (The Advent Review and Sabbath Herald; 22 tháng 8 năm 1907).

Làm sao chúng ta có thể cân bằng giữa sự khiêm tốn và sự kiên định? Ví dụ, bạn sẽ trả lời như thế nào khi là một tín hữu Cơ-đốc Phục Lâm làm sao bạn chắc chắn rằng bạn giữ ngày Sa-bát thứ Bảy là đúng trong khi đại đa số những người tin Chúa khác cho là sai?

Đọc Ga-la-ti 6:9. Ở đây, sứ đồ Phao-lô khuyên chúng ta chớ mệt nhọc về sự làm lành; cũng một thể ấy, thái độ này rất cần thiết khi chúng ta phải đối mặt với các câu hỏi khó. Tại sao đức tính kiên nhẫn và kiên định là quan trọng trong khi giải quyết các nan đề?

Thành công thật sự luôn luôn đòi hỏi đức tính kiên trì, nhẫn nại. Chúng ta thường xem nhẹ những gì chúng ta dễ dàng có được. Những điều khó hiểu trong Kinh Thánh cho chúng ta cơ hội bắt bộ não của chúng ta làm việc, và sự kiên nhẫn cũng như kiên trì để tìm ra câu trả lời sẽ giúp chúng ta hiểu tầm quan trọng của vấn đề. Những khoảng khắc tốt mà chúng ta có được chính là lúc chúng ta dành thời gian để nghiên cứu Kinh Thánh và cố gắng tìm ra ý nghĩa hoặc sứ điệp thật sự của nó. Hết lòng tra cứu Kinh Thánh để có câu trả lời, dầu phải mất bao lâu, thì sẽ là một ơn phước hơn là có được một giải pháp tức thì. Tóm lại, khi chúng ta tìm ra giải pháp cho một vấn đề khó, thì điều đó sẽ trở nên rất quý giá đối với chúng ta.

Khi chúng ta không thể giải quyết nhanh chóng một nan đề nào đó, không có nghĩa là nan đề này không thể được giải quyết. Điều đáng chú ý là chúng ta thường bỏ sót sự thật hiển nhiên này. Có nhiều người, khi gặp một điều khó hiểu trong Kinh Thánh, không cần suy nghĩ, chỉ cảm thấy không thể là đã vội kết luận vấn đề này không thể giải quyết. Một số khác thì đâm ra nghi ngờ tính trung thực của Kinh Thánh. Nhưng nên nhớ rằng đây là một giải pháp dễ dàng mà chúng ta không nên làm theo. Có một người mới bắt đầu học toán đại số, trong nửa giờ anh ta đã cố gắng để tìm ra đáp án đúng cho một bài toán khó, nhưng hoàn toàn vô ích, thế là anh ta tuyên bố bài toán này không thể giải được. Chúng ta nghĩ gì về người này? Chỉ vì anh ta không thể tìm ra đáp án cho bài toán khó mà anh đã vội kết luận là không có phép giải nào là có thể? Điều này cũng xảy ra với chúng ta trong khi chúng ta nghiên cứu Kinh Thánh.

Khi bạn đã cố gắng hết sức mà vẫn không giải quyết được các vấn đề khó hiểu, thì nên đặt chúng sang một bên mà tập trung vào những gì Chúa đã bày tỏ cho bạn. Một số hiểu biết tâm linh chỉ đạt được khi chúng ta sẵn sàng làm theo lời Chúa đã bảo chúng ta làm. Vì vậy, hãy nhẫn nại và kiên trì trong khi nghiên cứu Kinh Thánh. Xét cho cùng, sự kiên nhẫn là một đức tính của các tín đồ trong thời kỳ sau rốt (Khải Huyền 14:12).

Chúng ta có thể học được những điều gì từ người khác, là những người kiên trì và hết lòng tra cứu các phân đoạn Kinh Thánh khó hiểu? Bằng cách nào chúng ta có thể khuyến khích mọi người nên hết lòng tìm kiếm lẽ thật mà không bỏ cuộc? Chúng ta không nên sợ gặp phải những phân đoạn khó trong Kinh Thánh. Tại sao?

Đọc Công vụ 17:11,8:35 và 15:15,16. Các sứ đồ và các thành viên của Hội Thánh đầu tiên đã làm gì khi họ phải đối mặt với những câu hỏi khó? Tại sao Kinh Thánh luôn là nguồn tài liệu tốt nhất để giải thích chính Kinh Thánh?

Giải pháp tốt nhất cho những điều khó hiểu trong Kinh Thánh luôn được tìm thấy trong chính Kinh Thánh. Các vấn đề Kinh Thánh được giải quyết tốt nhất khi chúng được nghiên cứu dưới ánh sáng của trọn bộ Kinh Thánh thay vì chỉ xử lý từng phân đoạn riêng biệt, mà không liên kết với những phân đoạn khác hoặc với cả Kinh Thánh. Thật vậy, chúng ta phải sử dụng Kinh Thánh để giúp chúng ta hiểu Kinh Thánh. Học cách khai thác những lẽ thật vĩ đại được tìm thấy trong Kinh Thánh là một trong những điều quan trọng nhất chúng ta nên làm.

Nếu chúng ta không hiểu một đoạn Kinh Thánh, hãy cố gắng tìm kiếm sự soi dẫn từ các đoạn Kinh Thánh khác có cùng chủ đề. Trong Kinh Thánh luôn cố gắng tìm hiểu các sứ điệp rõ ràng để làm sáng tỏ những phân đoạn không rõ ràng. Đừng bao giờ làm tối nghĩa những phân đoạn rõ ràng của Kinh Thánh bằng cách dùng những đoạn khó hiểu để diễn giải. Đây là điều rất quan trọng cần phải biết. Chúng ta nên dùng chính Kinh Thánh để giải nghĩa Kinh Thánh hơn là sử dụng các tài liệu khác như là triết học, khoa học hoặc sách giải thích Kinh Thánh.

Khi chúng ta cầu nguyện, chúng ta sẽ có cái nhìn khác hoàn toàn về những điều khó khăn. Qua lời cầu nguyện, chúng ta bày tỏ cùng Chúa rằng chúng ta đang cần đến Ngài, chúng ta cần Ngài khải thị và giúp chúng ta hiểu rõ Kinh Thánh hơn. Qua lời cầu nguyện, chúng ta cầu xin Đức Thánh Linh - là Đấng đã khải thị những trước giả viết nên Kinh Thánh, sẽ mở mắt và mở trí cho chúng ta được hiểu.

Qua lời cầu nguyện, duyên cớ của chúng ta được nêu ra và Chúa sẽ biết lý do chúng ta muốn hiểu những gì chúng ta đọc. Qua lời cầu nguyện, chúng ta cầu xin Chúa mở mắt để hiểu Lời của Ngài đồng thời cũng giúp chúng ta sẵn sàng và hết lòng sống theo lẽ thật của Ngài. Điều này rất quan trọng! Qua Đức Thánh Linh, Chúa sẽ đáp lời chúng ta và Lời của Đức Chúa Trời là chân thật không mâu thuẫn với những gì Ngài đã bày tỏ trong Kinh Thánh. Chúa luôn hài hòa cùng Kinh Thánh; Ngài khẳng định lẽ thật trong Kinh Thánh và những gì Ngài truyền đạt cho chúng ta đã soi dẫn cho những trước giả viết nên Kinh Thánh.

Bằng cách nào lời cầu nguyện giúp chúng ta có những suy nghĩ đúng đắn để có thể hiểu và tuân theo Lời Chúa tốt hơn?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Đọc Ellen G. White, “Phải Làm Gì Với Những Điều Khó Hiểu?”, trang 105-113, trong “Hãy đến cùng Ta”. Đọc chương 8 trong tài liệu “Các Phương Pháp Học Kinh Thánh” tại http://www.adventistbiblicalresearch.org/materials/bible-interpretation-hermeneutics/methods-bible-study.

Trong Kinh Thánh vẫn còn nhiều điều bí ẩn và quá mầu nhiệm mà con người chúng ta, là bất toàn không thể hiểu và lý giải. Đó là lý do tại sao chúng ta phải hạ mình và hết lòng cầu nguyện khi nghiên cứu Kinh Thánh. Hết lòng trung tín để nhìn biết những gì Kinh Thánh muốn bày tỏ; ngay cả khi Kinh Thánh có những ý tưởng hoàn toàn trái ngược với bản tính chúng ta. Hết lòng tin tưởng vào Kinh Thánh giúp chúng ta tôn trọng lời Chúa hơn là trốn tránh, thay đổi hoặc lý giải sai ý nghĩa thật sự của nó.

“Khi Lời của Đức Chúa Trời được mở ra mà không có sự tôn kính và lời cầu nguyện, khi có những tâm tư và tình cảm không dựa trên hoặc đồng hành cùng ý chỉ của Chúa, thì trí hiểu của chúng ta bị che phủ toàn những sự tối tăm; đặc biệt là trong khi nghiên cứu Kinh Thánh, sự hoài nghi sẽ gia tăng. Kẻ thù chúng ta sẽ kiểm soát tâm tư và dẫn dắt chúng ta hiểu và lý giải sai lệch. Khi con người không tìm kiếm Chúa trong lời nói và việc làm của họ, bất kể là họ học ra sao, thì sự hiểu biết của họ về Kinh Thánh đều sai lệch và tin tưởng vào sự lý giải của họ là rất nguy hiểm. Những ai đọc Kinh Thánh với mục đích tìm điểm tương phản hoặc sự mâu thuẩn thì họ không có Đức Thánh Linh ở cùng; với cái nhìn xuyên tạc, họ sẽ nhìn thấy toàn những điều khó hiểu, và không đáng tin qua những điều rất đơn giản và quá rõ ràng.” (Ellen G. White, Hãy đến cùng Ta trang 110, 111).

Câu Hỏi Thảo Luận:

1. Tại sao các thái độ mà chúng ta đã thảo luận trong tuần này chính là cơ sở cho sự hiểu biết đúng đắn về Kinh Thánh? Còn có những thái độ nào khác mà bạn tin là rất quan trọng trong việc giúp bạn hiểu rõ hơn về Kinh Thánh?

2. Tại sao không có gì đáng ngạc nhiên khi chúng ta tìm thấy những điều khó hiểu và không thể giải thích trong Kinh Thánh? Tóm lại, có bao nhiêu điều trong thế giới tự nhiên đôi khi thật khó hiểu? Cho đến ngày nay, ví dụ như nước vẫn còn là điều bí ẩn.

3. Lu-ca 23:43, Đức Chúa Giê-su bảo tên trộm sẽ vào nước thiên đàng với Ngài; là Cơ đốc nhân, chúng ta trả lời như thế nào khi người ta hỏi: Nơi nào là nơi mà tên trộm sẽ được ở cùng Đức Chúa Giê-su ngay trong hôm đó? Phải trả lời như thế nào mới là trung thực? Đọc Giăng 20:17, Truyền đạo 9:5 và 1 Cô-rinh-tô 15:16-20, những câu Kinh Thánh này giúp chúng ta hiểu vấn đề gì trong câu hỏi này?