Từ kiêu ngạo đến khiêm nhường

Kinh Thánh nghiên cứu

Đa-ni-ên 4:1-33, Châm Ngôn 14:31, 2 Các Vua 20:2-5, Giô-na 3:10, Đa-ni-ên 4:34-37, Phi-líp. 2:1-11.

Câu gốc

“Ôi! Những dấu lạ của Ngài lớn lao là dường nào! Những sự lạ của Ngài mạnh sức là dường nào! Nước Ngài là nước còn mãi mãi, và quyền thế Ngài từ đời nọ đến đời kia” (Đa-ni-ên 4:3).

Kiêu ngạo được xem là tội lỗi đầu tiên. Nó được bày tỏ trước nhất ở trong Lu-xi-phe, một thiên sứ trên thiên đàng. Vậy nên Chúa phán với Ê-xê-chi-ên: “Lòng ngươi đã kiêu ngạo vì sự đẹp ngươi, và sự vinh hiển của ngươi làm cho ngươi làm hư khôn ngoan mình. Ta đã xô ngươi xuống đất, đặt ngươi trước mặt các vua, cho họ xem thấy” (Ê-xê-chi-ên 28:17).

Kiêu ngạo dẫn đến sự sa ngã của Lu-xi-phe, vậy nên giờ đây nó dùng sự kiêu ngạo của bản thân mình để dẫn dắt vô số người khác đi xuống con đường hủy diệt. Chúng ta là loài người sa ngã, và sự tồn tại của chúng ta phải phụ thuộc hoàn toàn vào Chúa. Bất kỳ ân tứ nào chúng ta có được, bất kỳ thành tựu gì chúng ta đạt được nhờ những ân tứ ấy, đều đến từ Đức Chúa Trời. Vậy nên, làm sao chúng ta dám kiêu hãnh, khoác lác, kiêu ngạo trong khi thực tế thì sự hạ mình mới nên là thứ chi phối tất cả mọi hành động của chúng ta?

Vua Nê-bu-cát-nết-sa phải mất một thời gian dài để hiểu được tầm quan trọng của sự khiêm nhường. Ngay cả sự hiện diện của người thứ tư trong lò lửa hực (xem tuần trước) cũng không thay đổi được cách hành xử của cuộc đời ông. Chỉ sau khi Chúa lấy đi vương quốc của ông và cho ông đến sống với những con thú ngoài đồng thì vua mới hiểu được tình trạng thật sự của mình.

Hãy đọc Đa-ni-ên 4:1-33. Chuyện gì xảy ra với vua, tại sao?

Đức Chúa Trời ban cho vua Nê-bu-cát-nết-sa một giấc mơ thứ hai. Lần này, vua không quên chiêm bao. Nhưng bởi các chuyên gia của Ba-by-lôn lại thất bại, nên vua triệu tập Đa-ni-ên để giải nghĩa chiêm bao. Trong chiêm bao, vua thấy một cái cây lớn chạm đến tận trời, và một Đấng thánh trên trời ra lệnh rằng cái cây sẽ bị chặt bỏ. Chỉ còn gốc của rễ nó trong đất và sẽ bị thấm ướt bởi sương trên trời. Nhưng điều làm vua bối rối là lúc Đấng thánh phán trong chiêm bao: “Cho lòng ngươi bị đổi đi, và người được ban cho lòng thú; và trải qua bảy kỳ trên người” (Đa-ni-ên 4:16). Nhận thức được tầm quan trọng của chiêm bao, Đa-ni-ên lịch sự bày tỏ ước muốn rằng điềm chiêm bao này dành cho kẻ thù của vua. Tuy nhiên, trung thành với sứ điệp được truyền qua chiêm bao, Đa-ni-ên nói rằng chiêm bao này dành cho chính vua.

Cây cối thường được sử dụng trong Kinh Thánh như là một biểu tượng cho các vua, các nước, và các đế quốc (Ê-xê-chi-ên 17;31; Ô-sê 14; Xa-cha-ri 11:1,2; Lu-ca 23:31). Vậy nên cái cây lớn là biểu tượng thích hợp dành cho một vua kiêu ngạo. Đức Chúa Trời ban cho vua Nê-bu-cát-nết-sa quyền thế và sức mạnh; tuy vậy, ông lại cố chấp phủ nhận rằng mọi thứ ông có đều đến từ Đức Chúa Trời.

Hãy tập trung vào Đa-ni-ên 4:30. Vua đã nói những gì mà để chứng tỏ rằng ông vẫn chưa thấu hiểu lời cảnh báo Chúa dành cho mình?

Có lẽ điều hết sức nguy hiểm về sự kiêu ngạo là nó có thể khiến chúng ta quên mất là chúng ta phụ thuộc vào Chúa trong mọi điều như thế nào. Và một khi quên điều này, chúng ta đang đặt mình vào vị trí thuộc linh nguy hiểm.

Bạn đã đạt được những điều gì trong đời mình? Liệu bạn có thể tự hào về chúng mà không hề kiêu ngạo không? Nếu có, làm sao bạn làm được điều đó?

Hãy đọc Đa-ni-ên 4:27. Ngoài những lời cảnh báo về điều sẽ xảy ra, Đa-ni-ên còn nói cho vua biết phải làm điều gì và tại sao? (Cũng xem trong Châm Ngôn 14:31)

Đa-ni-ên không chỉ giải thích chiêm bao, ông còn chỉ ra cho vua Nê-bu-cát-nết-sa một lối thoát khỏi tình huống của vua: “Vậy nên, hỡi vua, xin hãy nghe lời tôi khuyên vua: hãy lấy sự công bình mà chuộc tội lỗi, hãy thương xót những kẻ nghèo khó để chuộc những điều gian ác mình. Như vậy sự bình an vua còn có thể lâu dài hơn nữa” (Đa-ni-ên 4:27).

Vua Nê-bu-cát-nết-sa đã cho xây nhiều công trình đồ sộ ở Ba-by-lôn. Những khu vườn, một hệ thống các kênh đào, và hàng trăm ngôi đền cũng như những công trình khác đã biến thành phố này thành một trong những kỳ quan của thế giới cổ đại. Nhưng sự huy hoàng và tươi đẹp ấy, có ít nhất một phần là được hoàn thành bởi việc bóc lột sức lao động của nô lệ và xao lãng kẻ nghèo khó.

Hơn thế nữa, sự giàu có của đế quốc này được sử dụng để làm hài lòng niềm vui thích của vua và các quan cận thần. Vì thế, sự kiêu ngạo của vua Nê-bu-cát-nết-sa không chỉ ngăn cản ông khỏi sự nhận biết Đức Chúa Trời, mà còn mang lại hậu quả khiến ông quên đi những kẻ khốn khó. Dựa vào sự quan tâm đặc biệt mà Đức Chúa Trời bày tỏ cho những người nghèo, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi trong số những tội lỗi mà Đa-ni-ên đã có thể nhấn mạnh cho nhà vua thấy, ông lại biệt riêng tội xao lãng người nghèo.

Sứ điệp dành cho vua Nê-bu-cát-nết-sa tuyệt nhiên không có gì mới mẻ. Các đấng tiên tri trong Cựu Ước vẫn thường cảnh báo dân sự Đức Chúa Trời không được hiếp bức kẻ nghèo. Quả thật, nổi lên trong số những tội lỗi mang đến cảnh bị đuổi khỏi loài người của vua chính là tội bỏ bê những kẻ khốn khó. Sau cùng, mối đồng cảm với kẻ nghèo là mức bày tỏ cao nhất của lòng bác ái Cơ-đốc; ngược lại, sự bóc lột và mối thờ ơ đối với kẻ nghèo tạo thành một đòn tấn công hướng về chính Chúa. Khi chăm sóc những kẻ khốn khó, chúng ta nhận thức rằng Đức Chúa Trời sở hữu mọi sự, điều đó có nghĩa là chúng ta không phải là chủ, nhưng chỉ là những quản gia về tài sản của Đức Chúa Trời.

Bởi việc giúp đỡ người khác bằng tài sản của mình, chúng ta tôn ngợi Chúa và thừa nhận uy quyền của Ngài. Chính sự sở hữu của Đức Chúa Trời mới nên là yếu tố tối thượng quyết định giá trị và chức năng của các tài sản vật chất. Đây là chỗ thất bại của vua Nê-bu-cát-nết-sa, và chúng ta cũng có nguy cơ thất bại tương tự, trừ khi chúng ta nhận thức được uy quyền của Đức Chúa Trời trên những thành quả của mình và bày tỏ sự nhận thức về sự thật này qua việc giúp đỡ những kẻ có cần.

Mặc dù được cho biết phải ăn năn và tìm kiếm sự tha thứ từ Đức Chúa Trời, nhưng lòng kiêu ngạo không nguôi của vua Nê-bu-cát-nết-sa đã khiến cho chiếu chỉ của thiên đàng phải được thi hành (Đa-ni-ên 4:28-33). Trong khi vua đang đi dạo trong hoàng cung và tôn ngợi bản thân về những thành tựu của mình, ông bị điên loạn và bị trục xuất khỏi hoàng cung. Có thể ông bị một dạng bệnh lý tâm thần gọi là chứng hoang tưởng hóa sói hoặc chứng hoang tưởng hóa thú. Chỉ có căn bệnh như vậy mới khiến người bệnh cư xử giống như thú vật. Trong thời hiện đại, chứng bệnh này được gọi là “rối loạn định dạng giống loài”, người bệnh có cảm giác rằng cơ thể mình là của giống loài khác, và do đó mong muốn trở thành loài động vật.

Hãy đọc 2 Các Vua 20:2-5, Giô-na 3:10; và Giê-rê-mi 18:7,8. Những câu Kinh Thánh này nói gì cho chúng ta về cơ hội để vua tránh được sự trừng phạt?

Chẳng may, vua Nê-bu-cát-nết-sa đã có một bài học nhớ đời. Khi được ban cho vương quyền, vua Nê-bu-cát-nết-sa không còn có thể suy gẫm về mối quan hệ của mình với Đức Chúa Trời. Vậy nên, bằng việc tước đi vương quyền và khiến cho ông đến ở với các loài thú đồng, Đức Chúa Trời đã ban cho vua một cơ hội để nhận thức được sự phụ thuộc hoàn toàn của vua vào Ngài. Quả thật, bài học cao cả nhất mà Đức Chúa Trời muốn dạy dỗ vua kiêu ngạo chính là “các từng trời cầm quyền” (Đa-ni-ên 4:26). Quả thật, hình phạt dành cho vua còn có một mục đích thậm chí cao cả hơn, và được đề cập trong lời phán của Đấng thánh trên trời: “Hầu cho những kẻ sống biết rằng Đấng Rất Cao cai trị trong nước của loài người; Ngài muốn ban cho ai tùy ý, và lập kẻ rất hèn hạ trong loài người lên đó” (Đa-ni-ên 4:17).

Nói cách khác, sự trừng phạt dành cho vua Nê-bu-cát-nết-sa cũng nên là một bài học dành cho tất cả chúng ta. Bởi vì chúng ta thuộc về nhóm “những kẻ sống”, vậy nên chúng ta nên chú ý đến bài học quan trọng cần phải ghi nhớ rằng “Đấng Rất Cao cai trị trong nước của loài người”.

Tại sao việc nhận biết Đấng Rất Cao cai trị lại là một bài học hết sức quan trọng cho tất cả chúng ta phải ghi nhớ? Sự nhận thức này ảnh hưởng như thế nào đến việc chúng ta đối xử với những người khác dưới quyền của mình?

Hãy đọc Đa-ni-ên 4:34-37. Mọi thứ thay đổi như thế nào đối với vua, tại sao như vậy?

Đức Chúa Trời cho phép vua Nê-bu-cát-nết-sa bị tấn công bởi một căn bệnh lạ, nhưng cuối cùng Ngài sẵn sàng phục hồi ông về tình trạng trí khôn khỏe mạnh. Thật thú vị thay, mọi thứ thay đổi khi vua ngước mắt lên trời vào cuối thời kỳ bảy năm được dự đoán bởi đấng tiên tri (Đa-ni-ên 4:34).

“Trong bảy năm, vua Nê-bu-cát-nết-sa là một sự kinh ngạc đối với tất cả mọi thần dân của ông; trong bảy năm, ông trở nên khiêm tốn trước cả thế gian. Và rồi lý trí của ông được phục hồi, và khi nhìn lên Chúa của thiên đàng với sự hạ mình, ông nhận ra bàn tay thiên thượng trừng phạt ông. Trong lời tuyên bố công khai ông thừa nhận tội lỗi của mình và sự nhân từ vĩ đại của Đức Chúa Trời trong sự khôi phục của ông” (Ellen G. White, Những tiên tri và các vua, trang 520).

Không nghi ngờ gì nữa, những sự thay đổi lớn lao có thể diễn ra khi chúng ta ngước mắt lên trời. Ngay khi trí khôn khôi phục trở lại, vua đưa ra những bằng chứng cho thấy ông đã học được bài học này.

Nhưng câu chuyện này không chú trọng đến vua Nê-bu-cát-nết-sa nhiều như lòng nhân từ của Đức Chúa Trời. Trước đây, nhà vua đã bỏ lỡ ba cơ hội để chấp nhận Đức Chúa Trời của dân Y-sơ-ra-ên làm Đức Chúa Trời của cuộc đời ông. Những cơ hội ấy mở ra cho ông khi ông thừa nhận sự khôn ngoan vượt trội của bốn chàng trai phu tù người Giu-đa (Đa-ni-ên 1), khi Đa-ni-ên giải nghĩa giấc chiêm bao của ông (Đa-ni-ên 2), và khi ba chàng trai trẻ Hê-bơ-rơ được cứu khỏi lò lửa hực (Đa-ni-ên 3). Suy cho cùng, nếu sự giải cứu ấy cũng không làm vua hạ mình, thì điều gì xảy ra? Mặc cho tính ngoan cố của vua, Đức Chúa Trời vẫn ban cho ông một cơ hội thứ tư, cuối cùng đã chiếm được cảm tình của vua, và phục hồi ông lại vị trí vương quyền của mình (Đa-ni-ên 4). Trường hợp của vua Nê-bu-cát-nết-sa đã minh họa cho thấy Đức Chúa Trời luôn ban hết cơ hội này đến cơ hội khác nhằm phục hồi chúng ta quay trở lại một mối quan hệ đúng đắn với Ngài. Như Phao-lô đã viết trong nhiều thế kỷ sau, Đức Chúa Trời “muốn cho mọi người được cứu rỗi và hiểu biết lẽ thật” (1 Ti-mô-thê 2:4). Qua câu chuyện này, chúng ta nhìn thấy một tấm gương mạnh mẽ về lẽ thật ấy.

Chúng ta luôn hạ mình trước mặt Đức Chúa Trời bằng những phương cách nào? Bạn đã học được gì từ kinh nghiệm này? Bạn cần phải thực hiện những thay đổi gì để tránh bị dạy một bài học tương tự như vậy?

Vị vua hối cải đã tuyên bố: “Hết thảy dân cư trên đất thảy đều cầm như là không có” (Đa-ni-ên 4:35). Trong bối cảnh đó, điểm quan trọng mà vua muốn nhấn mạnh là gì?

Làm sao chúng ta có thể biết rằng vua Nê-bu-cát-nết-sa đã thật sự chấp nhận Đức Chúa Trời chân thật? Chúng ta tìm thấy bằng chứng lớn lao cho thấy chính vua Nê-bu-cát-nết-sa là tác giả của sách Đa-ni-ên đoạn 4. Quả thật, hầu hết đoạn này trông giống như bản sao của một bức thư mà vua gửi cho khắp vương quốc rộng lớn của ông. Trong thư này, vua nói về sự kiêu ngạo và điên rồ của mình, và thừa nhận sự khiêm nhường thì Đức Chúa Trời sẽ can thiệp vào đời sống mình. Những vua chúa cổ đại thường hiếm khi viết những thứ xúc phạm đến bản thân. Gần như tất cả những tài liệu về hoàng gia cổ đại mà chúng ta biết đều nói về sự huy hoàng của vua. Vậy nên một tài liệu như thế, vua thừa nhận sự kiêu ngạo và cách hành xử như thú vật của mình, đã chỉ ra một sự thay đổi thật sự. Thêm vào đó, bằng hành động viết một bức thư thuật lại những trải nghiệm của mình và khiêm nhường thừa nhận uy quyền của Đức Chúa Trời, vua đang làm việc như một nhà truyền giáo. Ông không còn giữ lại cho bản thân những gì mình đã trải qua và học hỏi được từ Đức Chúa Trời. Và rồi những gì chúng ta nhìn thấy trong lời cầu nguyện của vua (Đa-ni-ên 4:34-37), là sự bày tỏ về trải nghiệm thật của mình.

Vua giờ đây có một chuẩn giá trị khác và có thể nhận thức được tầm hạn chế của sức mạnh con người. Trong một lời cầu nguyện tạ ơn sâu sắc, vua tán dương Đức Chúa Trời của Đa-ni-ên và thừa nhận rằng, “Hết thảy dân cư trên đất thảy đều cầm như là không có” (Đa-ni-ên 4:35). Điều này có nghĩa là con người chẳng có gì của bản thân để mà khoe khoang cả. Vậy nên, hình ảnh cuối cùng của vua Nê-bu-cát-nết-sa trong sách Đa-ni-ên cho thấy một vua khiêm nhường và biết ơn, ngợi khen Đức Chúa Trời và cảnh báo chúng ta đừng kiêu ngạo.

Tất nhiên là ngày nay Đức Chúa Trời vẫn tiếp tục thay đổi đời sống. Bất kể con người có thể kiêu ngạo và tội lỗi đến đâu, trong Đức Chúa Trời vẫn có lòng thương xót và quyền năng để hoán cải những tội nhân nổi loạn để trở thành con cái Đức Chúa Trời của thiên đàng.

Hãy đọc Phi-líp 2:1-11. Chúng ta tìm thấy những gì ở đây để có thể nhổ tận gốc sự kiêu ngạo trong đời sống bản thân?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

“Vị quân vương đã từng kiêu ngạo nay lại trở thành một người con khiêm nhường của Đức Chúa Trời; một nhà cầm quyền bạo ngược và độc đoán, trở thành một vị vua khôn ngoan và nhân từ. Chính ông là người đã thách thức và báng bổ Đức Chúa Trời của thiên đàng, giờ đây lại thừa nhận quyền năng của Đấng Rất Cao và sốt sắng thúc đẩy sự kính sợ Đức Chúa Trời cũng như niềm hạnh phúc của những thần dân trong vương quốc. Bằng sự khiển trách của Đấng là Vua của các vua và là Chúa của các chúa, vua Nê-bu-cát-nết-sa đã học được ít nhất một bài học mà tất cả những nhà cầm quyền nên nắm rõ rằng sự vĩ đại thật sự dựa trên lòng nhơn từ chân thật. Ông thừa nhận Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời hằng sống, nói rằng: “Ta, Nê-bu-cát-nết-sa, ngợi khen, tôn vinh, và làm cả sáng Vua trên trời; mọi công việc Ngài đều chơn thật, các đường lối Ngài đều công bình; và kẻ nào bước đi kiêu ngạo, Ngài có thể hạ nó xuống”.

“Mục đích của Đức Chúa Trời là vương quốc vĩ đại nhất của thế gian nên bày tỏ lời ngợi khen dành cho Ngài, giờ đây đã được trọn. Lời tuyên bố công khai mà vua Nê-bu-cát-nết-sa thực hiện nhằm nhận thức lòng nhân từ, thương xót và uy quyền của Đức Chúa Trời, là hành động cuối cùng của vua được ghi chép lại trong thánh sử.” (Ellen G. White, Những Tộc Trưởng và Các Tiên Tri, trang 521).

Câu hỏi thảo luận

1. Sự kiêu ngạo dẫn đến mọi thói quen xấu khác: nó là trạng thái tinh thần hoàn toàn chống nghịch với Đức Chúa Trời. Liệu điều này dường như có quá phóng đại đối với bạn không? Nếu thế, hãy suy nghĩ cho kỹ... Con người càng kiêu ngạo, thì lại càng ghét sự kiêu ngạo ở những người khác. Quả thật, nếu bạn muốn tìm hiểu xem mình kiêu ngạo đến đâu, cách tốt nhất là hãy hỏi bản thân, “Tôi không thích tới mức nào khi người ta làm mất mặt tôi, hoặc từ chối chú ý đến tôi, hoặc tham gia vào chuyện của tôi, hoặc hách dịch với tôi, hoặc phô trương”? Trọng điểm là sự kiêu ngạo của người này tranh đua với sự kiêu ngạo của tất cả những người khác. Lý do chính là vì tôi muốn là trọng tâm của bữa tiệc và rồi tôi khó chịu với tất cả những ai trở thành tâm điểm chú ý khác. “Hai doanh nhân không bao giờ cùng ý tưởng với nhau” (C. S. Lewis, Mere Cơ-đốcianity [New York: Touchstone, 1996), trang 10). Lewis đã nói những gì để có thể giúp bạn nhìn thấy sự kiêu ngạo trong chính đời sống mình?

2. Có một chủ đề được nhìn thấy trong chương này, cũng như trong vài chương trước đó, là uy quyền tối thượng của Đức Chúa Trời. Tại sao đây là một chủ đề quan trọng để thấu hiểu? Ngày Sa-bát đóng vai trò gì trong việc giúp chúng ta hiểu ra lẽ thật quan trọng này?