Từ Giê-ru-sa-lem đến Ba-by-lôn

Kinh Thánh nghiên cứu

2 Các Vua 21:10-16; Đa-ni-ên 1; Ga-la-ti 2:19,20; Ma-thi-ơ 16:24-26, 2 Cô-rinh-tô 4:17; Gia-cơ 1:5.

Câu gốc

“Vả, Đức Cha Trời ban cho bốn người trai trẻ đó được thông biết tỏ sáng trong mọi thứ học thức và sự khôn ngoan. Đa-ni-ên cũng biết được mọi sự hiện thấy và chiêm bao” (Đa-ni-ên 1:17).

Kinh Thánh không hề ngần ngại khi chỉ ra điểm yếu của loài người sa ngã. Từ Sáng-thế Ký đoạn 3 trở đi, tội lỗi của nhân loại và những hậu quả đáng buồn của nó được bày tỏ rõ rệt. Cùng lúc ấy, chúng ta cũng nhìn thấy những trường hợp của các nhân vật bày tỏ sự trung tín lớn lao đối với Đức Chúa Trời, ngay cả khi họ phải đối mặt với những động cơ mạnh mẽ để làm tất cả mọi việc, trừ việc trung tín. Trong số những tấm gương sâu sắc nhất của sự trung tín ấy, chúng ta có thể tìm thấy trong sách Đa-ni-ên.

Tuy nhiên, khi chúng ta nghiên cứu sách Đa-ni-ên, hãy ghi nhớ trong tâm trí rằng vị anh hùng thật sự trong quyển sách này là Đức Chúa Trời. Chúng ta đã quá quen với những câu chuyện nhấn mạnh về sự trung tín của Đa-ni-ên và những người bạn của ông, đến nỗi có lẽ chúng ta quên tôn cao sự thành tín của Đấng đã dẫn dắt và giữ gìn bốn chàng trai trẻ này khi họ đối mặt với quyền lực và sự cám dỗ của Đế quốc Ba-by-lôn. Phải trung tín là đã đủ cho một sự thử thách dành cho bất cứ ai ở ngay tại địa bàn của chính mình, huống chi là khi phải đối mặt với áp lực từ một vùng đất lạ, một nền văn hóa mới mẻ, và cả một tôn giáo lạ lùng. Nhưng những nhân vật chính của chúng ta gặp phải những thử thách, bởi vì như Phao-lô nói, họ “biết Đấng họ tin” (2 Ti-mô-thê 1:12), và họ tin cậy nơi Ngài.

Khi đọc lướt qua lần đầu tiên, sách Đa-ni-ên bắt đầu với những ghi chép ảm đạm về sự thất bại. Giu-đa đã đầu hàng vua Nê-bu-cát-nết-sa, những đồ dùng của đền thờ bị mang ra khỏi Giê-ru-sa-lem để đến vùng đất Si-nê-a. Từ Si-nê-a xuất hiện trong Sáng-thế Ký 11:2 và cũng là nơi con người xây dựng tháp Ba-bên. Si-nê-a là một điềm xấu, bởi nó ám chỉ đến một dự án bắt nguồn từ sự thách thức công khai đối với Đức Chúa Trời. Nhưng ngay cả những người xây tháp Ba-bên thất bại khi cố gắng chạm đến thiên đàng, vẻ ngoài thì dường như vua Nê-bu-cát-nết-sa và các thần của ông, tọa lạc tại vùng đất Si-nê-a, đã khuất phục được Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên.

Dù vậy, những dòng mở đầu của sách Đa-ni-ên đã nói rõ rằng thất bại của Giê-ru-sa-lem không thể được quy cho sức mạnh vượt trội của vua Ba-by-lôn, hơn thế nữa, nó xảy ra vì “Chúa đã phó Giê-hô-gia Kim, vua Giu-đa vào tay người” (Nê-bu-cát-nết-sa). Điều đó xảy ra bởi “Đức Chúa Trời đã phó” (Đa-ni-ên 1:2). Từ trước đó rất lâu, Đức Chúa Trời đã phán cùng dân sự Ngài rằng nếu họ quên Ngài và phá vỡ giao ước, thì Ngài sẽ cho họ làm nô lệ cho một dân ngoại. Vậy nên Đa-ni-ên biết lý do đằng sau sức mạnh quân sự của Ba-by-lôn, Đức Chúa Trời của thiên đàng đang dẫn đường cho tiến triển lịch sử. Chính cái nhìn rõ ràng về quyền tể trị Đức Chúa Trời đã cứu sống những chàng trai trẻ này và ban thêm cho họ sức mạnh cũng như lòng can đảm để đối mặt với những thử thách và áp lực từ Đế quốc Ba-by-lôn.

Hãy đọc 2 Các Vua 21:10-16, 2 Các vua 24:18-20, và Giê-rê-mi 3:13. Tại sao Chúa lại phó dân Giu-đa và Giê-ru-sa-lem vào trong tay của những người Ba-by-lôn?

Khi đối mặt những thách thức của thế kỷ 21, chúng ta cần phải nhớ lại quan điểm của Đức Chúa Trời được bày tỏ sâu sắc trong sách Đa-ni-ên. Theo đó, Đức Chúa Trời mà chúng ta phụng sự không những điều khiển các thế lực trong lịch sử thông qua Thánh Linh Ngài, mà còn nhân từ can thiệp vào những cuộc đời trong dân sự Ngài để chu cấp cho họ sự giúp đỡ quan trọng trong những thì giờ cần thiết. Chúng ta đọc thấy, những gì Đức Chúa Trời đã thực hiện cho dân Hê-bơ-rơ bị lưu đày, Ngài cũng sẽ thực hiện cho dân sự Ngài trong thời kỳ cuối cùng, bất kể muôn vàn tấn công ảnh hưởng đức tin của họ.

Hiện nay, niềm tin của bạn đang phải đối mặt với những thách thức nào, cả những nhân tố bên ngoài, hoặc trong Hội Thánh, hoặc từ những nhược điểm cá nhân của mình? Làm thế nào để bạn học cách nương tựa nơi quyền năng của Đức Chúa Trời để giúp bạn vượt qua bất cứ thứ gì đang ở trước bạn?

Hãy đọc Đa-ni-ên 1. Áp lực nào đặt trên những chàng trai trẻ và bắt họ phải tuân theo?

Khi đến Ba-by-lôn, bốn chàng trai trẻ này phải đối mặt với một thách thức nghiêm trọng nhất dành cho niềm tin và án phạt: họ được lựa chọn để trải qua sự huấn luyện đặc biệt để phục vụ nhà vua. Những vị vua thời xưa thường tuyển chọn các tù nhân giỏi nhất để phục vụ trong hoàng cung, và bằng cách ấy, chuyển đổi lòng trung thành của họ hướng về nhà vua và các thần của đất nước đã bắt giữ họ. Quả thật, cả quá trình này nhằm để ảnh hưởng đến nhận thức của họ, và sự truyền thụ này sẽ ảnh hưởng đến một sự thay đổi về thế giới quan. Là một phần của tiến trình, các phu tù Hê-bơ-rơ bị đổi tên. Một cái tên mới báo hiệu một sự thay đổi về quyền sở hữu và số phận. Vậy nên, qua việc đổi tên cho các phu tù, người Ba-by-lôn muốn xác nhận thẩm quyền trên những phu tù ấy và ép họ phải đồng hóa những giá trị và văn hóa của Ba-by-lôn. Cái tên nguyên thủy của họ, vốn chỉ đến Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, bị thay thế bởi những cái tên nhằm tôn vinh các thần của dân ngoại. Thêm vào đó, nhà vua quyết định rằng các chàng trai trẻ sẽ ăn thức ăn từ bàn của vua. Ăn thức ăn của vua có một hàm ý sâu sắc trong phong tục đời xưa. Nó mang ý nghĩa về lòng trung thành tuyệt đối với vua và phản ánh sự phụ thuộc vào vua. Và bởi thức ăn thường được cúng trước cho các thần của đế quốc, việc ăn những thức ăn đó cũng có một ý nghĩa tôn giáo sâu xa. Rõ ràng nó mang ý nghĩa của sự chấp thuận và dự phần vào hệ thống thờ phượng của vua.

Vậy nên Đa-ni-ên và ba người bạn của ông nhìn thấy bản thân đang ở trong một tình huống thử thách. Để họ có thể giữ được lòng trung tín với Đức Chúa Trời và sống sót dưới quyền lực áp đảo của hệ thống đế quốc, thì chẳng có gì có thể giúp họ ngoại trừ một phép màu. Để làm cho vấn đề phức tạp hơn, chính bản thân thành phố Ba-by-lôn cũng là một sự bày tỏ hoành tráng về thành tựu nhân loại. Vẻ đẹp kiến trúc của các đền thờ Ba-by-lôn, vườn treo, và dòng sông Ơ-phơ-rát uốn khúc chảy qua thành phố truyền đạt một hình ảnh vinh quanh và hùng vĩ không gì có thể vượt qua. Vậy nên, Đa-ni-ên và những người bạn được cho một cơ hội để tiến thân và tận hưởng những lợi ích cũng như phồn vinh từ hệ thống này. Họ có thể kết thúc cuộc sống của những người Hê-bơ-rơ nô lệ và trở thành những viên chức hoàng gia. Liệu họ sẽ thỏa hiệp những nguyên tắc của mình để bước trên con đường dễ dàng đi tới thành công chăng?

Các chàng trai trẻ này đã có thể hợp lý hóa quyết định thỏa hiệp với niềm tin của mình như thế nào? Làm thế nào để giờ đây bạn có thể đối mặt với những thách thức tương tự, thậm chí còn tinh vi hơn?

Hãy đọc Đa-ni-ên 1:7-20. Bạn có nhìn thấy 2 nhân tố đang hoạt động ở đây là tự do ý chí của Đa-ni-ên và sự can thiệp của Đức Chúa Trời không? Nguyên tắc quan trọng nào cũng xuất hiện ở đây?

Dường như bốn người nô lệ Hê-bơ-rơ không phản đối những cái tên Ba-by-lôn được đặt cho họ. Có vẻ như họ chẳng thể làm gì đối với nó, ngoài việc sử dụng những cái tên Hê-bơ-rơ trong vòng họ. Nhưng đối với thức ăn và rượu từ bàn nhà vua, thì chắc chắc nó nằm trong quyền hạn có ăn hay không của họ. Vậy nên sự tự do lựa chọn của bốn chàng trai ở đây rất quan trọng.

Tuy nhiên, nếu một vị quan có thể đổi tên cho họ, thì ông cũng có thể đổi cả thực đơn. Có hai lý do tại sao bốn người không muốn ăn từ bàn của vua.

Trước tiên, thức ăn từ bàn nhà vua có thể chứa những loại thịt không thanh sạch (Lê-vi Ký 11). Thứ hai, thức ăn được cúng cho thần tượng trước rồi mới đem cho vua ăn. Vậy nên khi Đa-ni-ên nói rõ, mà không hề lẩn tránh hoặc lừa dối, rằng yêu cầu của mình có động cơ tôn giáo, ví dụ như thức ăn từ bàn của vua sẽ làm ô uế ông và những người bạn (Đa-ni-ên 1:8), ông đang rất can đảm.

Khi chúng ta nhìn vào sự tương tác giữa Đa-ni-ên và vị quan Ba-by-lôn, một vài điểm quan trọng rất dễ nhận thấy. Trước tiên, Đa-ni-ên dường như hiểu rõ vị thế khó xử của vị quan, vậy nên ông đề xuất một thử nghiệm. Mười ngày ăn những thức ăn thay thế cũng đủ để chứng minh những lợi ích của chế độ ăn và giảm bớt nỗi sợ của viên quan. Thứ hai, sự tin chắc của Đa-ni-ên rằng sẽ có kết quả tích cực chỉ trong một thời gian ngắn xuất phát từ sự tin cậy hoàn toàn nơi Đức Chúa Trời. Thứ ba, sự lựa chọn một chế độ ăn rau củ và nước uống nhắc lại về loại thực phẩm mà Chúa đã ban cho nhân loại vào buổi Tạo Thế (xem Sáng-thế Ký 1:29), một sự kiện mà có lẽ cũng ảnh hưởng đến sự lựa chọn của Đa-ni-ên. Suy cho cùng, liệu có thứ gì có thể tốt hơn một chế độ ăn mà Đức Chúa Trời đã ban cho chúng ta ngay từ đầu?

Có điều gì rất quan trọng về sự tự do lựa chọn của Đa-ni-ên mà đã mở đường cho Chúa hành động như trong Kinh Thánh đã chép (xem trong Đa-ni-ên 1:9)? Những bài học quan trọng nào chúng ta có thể rút ra về tầm quan trọng của sự lựa chọn của chúng ta? Niềm tin của chúng ta nơi Đức Chúa Trời nên có tầm ảnh hưởng thế nào đến sự lựa chọn của chúng ta?

Đa-ni-ên và những người bạn của ông được lựa chọn để phục vụ trong hoàng gia bởi họ phù hợp với những yêu cầu được vua Nê-bu-cát-nết-sa thiết lập ra. Theo nhà vua, những vị quan trong cung điện phải “không có tật nguyền" và “mặt mày xinh tốt” (Đa-ni-ên 1:4). Thật thú vị, những của lễ hy sinh và những người phụng sự trong đền thánh cũng phải “không tì vít" (Lê-vi Ký 22:17-25, 21:16-24). Vua Ba-by-lôn dường như muốn so sánh chính ông với Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên đến mức ông đòi hỏi những phẩm chất tương tự cho những người phục vụ trong cung điện của mình. Mặt khác, những tiêu chuẩn này lại tình cờ chỉ ra rằng Đa-ni-ên và những người bạn của ông là những của lễ hy sinh sống dành cho Đức Chúa Trời khi họ đối mặt với những thách thức của đế quốc Ba-by-lôn.

Hãy đọc Ga-la-ti 2:19, 20; Ma-thi-ơ 16:24-26; và 2 Cô-rinh-tô 4:17. Những câu Kinh Thánh này nói gì cho chúng ta về việc bản thân chúng ta phải làm thế nào để giữ trung tín giữa muôn vàn cám dỗ mà chúng ta phải đối mặt?

Đức Chúa Trời khen ngợi lòng trung tín của bốn phu tù Hê-bơ-rơ, và lúc kết thúc mười ngày thử thách, họ trông xinh tươi đầy đặn hơn những người trai trẻ khác đã ăn đồ ngon vua ăn. Vậy nên, Đức Chúa Trời đã ban cho bốn chàng trai trẻ “thông biết tỏ sáng trong mọi thứ học thức và sự khôn ngoan”, và riêng Đa-ni-ên, Chúa ban cho ông “biết được mọi sự hiện thấy và chiêm bao" (Đa-ni-ên 1:17). Ân tứ này sẽ đóng một vai trò quan trọng trong chức vụ tiên tri của Đa-ni-ên.

Cũng như Đức Chúa Trời đã khen ngợi đức tin của những tôi tớ Ngài trong triều đình Ba-by-lôn thể nào, thì Ngài cũng sẽ ban cho chúng ta sự khôn ngoan khi chúng ta đối mặt với những thử thách của thế gian thể ấy. Từ kinh nghiệm của Đa-ni-ên và những người bạn của ông, chúng ta học được rằng việc giữ cho bản thân khỏi bị ô uế bởi những nhân tố bại hoại của xã hội chúng ta là điều hoàn toàn có thể thực hiện. Chúng ta cũng học được rằng chúng ta không cần phải cô lập bản thân khỏi xã hội và đời sống văn hóa nhằm phụng sự Đức Chúa Trời. Đa-ni-ên và những người bạn không chỉ đang sống trong một nền văn hóa được xây dựng trên nền tảng của sự lừa dối, sai lầm và hoang đường, nhưng họ còn được rèn luyện dựa trên những sự lừa dối, sai lầm và hoang đường ấy. Thế nhưng, họ vẫn trung tín.

Bất kể sống ở đâu, chúng ta đều phải đối mặt với những thách thức để giữ trung tín với những gì chúng ta tin giữa những ảnh hưởng văn hóa và xã hội trái ngược với niềm tin ấy. Hãy chỉ ra những ảnh hưởng tiêu cực trong nền văn hóa của bạn, và tự hỏi bản thân, tôi đang chống lại chúng mạnh mẽ đến mức nào?

Hãy đọc Đa-ni-ên 1:17-21. Bí quyết dẫn đến thành công của bốn chàng trai là gì? (Cũng xem trong Gióp 38:36, Châm-ngôn 2:6, Gia-cơ 1:5)

Sau ba năm được đào tạo trong “Trường Ba-by-lôn”, bốn chàng trai Hê-bơ-rơ được mang đến trước mặt vua cho cuộc kiểm tra cuối cùng. Họ không chỉ khỏe mạnh hơn các người trai trẻ khác, mà còn vượt trội hơn trong sự hiểu biết và khôn ngoan. Bốn chàng trai ngay lập tức được lựa chọn để phục vụ vua. Chúng ta đừng quên rằng “sự hiểu biết và khôn ngoan” này chắc chắn bao gồm rất nhiều về ngoại giáo. Nhưng dù sao họ vẫn học chúng, và rõ ràng là họ học rất giỏi, mặc dù họ chẳng tin chút nào.

Vua Nê-bu-cát-nết-sa có thể nghĩ rằng thành tích như vậy có liên quan đến chế độ ăn trong cung điện và chương trình đào tạo mà bốn chàng trai đã trải qua. Tuy nhiên, Đa-ni-ên và các bạn ông biết, và câu chuyện cũng cho thấy rõ ràng, rằng thành tích vượt trội ấy chẳng liên quan gì đến hệ thống của Ba-by-lôn. Tất cả mọi thứ đều đến từ Đức Chúa Trời. Thật là một ví dụ mạnh mẽ về những gì Đức Chúa Trời có thể thực hiện cho những ai tin tưởng nơi Ngài. Chúng ta không nên sợ hãi sức mạnh áp đảo của truyền thông, chính quyền và những tổ chức khác mà có thể đe dọa phá hủy sự nhận diện dân sự Đức Chúa Trời của chúng ta. Khi chúng ta đặt niềm tin của mình nơi Đức Chúa Trời, chúng ta có thể chắc chắn rằng Ngài có thể nâng đỡ chúng ta trong những giờ phút khó khăn và gìn giữ chúng ta chống lại mọi thử thách. Bí quyết dành cho chúng ta là hãy đưa ra những quyết định đúng đắn khi phải đối mặt với những thử thách đức tin chúng ta.

Hãy xem Đa-ni-ên 1, chúng ta học được một vài bài học rất quan trọng về Đức Chúa Trời: (1) Đức Chúa Trời kiểm soát lịch sử. (2) Đức Chúa Trời ban sự khôn ngoan để chúng ta có thể vượt qua môi trường đầy áp lực từ nền văn hóa và xã hội của chúng ta. (3) Đức Chúa Trời khen ngợi những ai tin tưởng nơi Ngài qua niềm tin và lối sống sâu sắc.

Chương này kết thúc bằng việc chỉ ra rằng “Vậy nên Đa-ni-ên cứ ở đó cho đến năm đầu đời vua Si-ru” (Đa-ni-ên 1:21). Việc đề cập đến vua Si-ru ở đây rất quan trọng: nó mang đến một tia hy vọng cho những kẻ lưu đày. Si-ru là vua được Đức Chúa Trời lựa chọn để giải phóng dân sự Ngài và cho phép họ quay về Giê-ru-sa-lem. Mặc dù chương này bắt đầu với sự thất bại và lưu đày, nhưng nó vẫn có một tia hy vọng về sự hồi hương. Đây chính là Đức Chúa Trời của chúng ta: thậm chí trong những giây phút khó khăn nhất của cuộc đời chúng ta, Ngài luôn mở một cánh cửa hy vọng để chúng ta có thể nhìn thấy sự vinh hiển và niềm vui vượt trên những sự khổ đau.

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

“Thời thanh xuân của Đa-ni-ên và ba người bạn có vẻ như may mắn hơn Giô-sép khi phải trải qua những tháng năm cuộc đời ở xứ Ê-díp-tô thậm chí khi còn nhỏ tuổi hơn họ, thế nhưng những bài thử thách về tính cách mà họ đã trải qua cũng không hề kém cạnh chút nào. Xuất thân từ quê hương Giu-đa tương đối đơn giản, những chàng trai trẻ quý tộc được mang đến những thành phố tráng lệ nhất, đến triều đình của vị vua vĩ đại nhất, và được lựa chọn để phục vụ đặc biệt cho vua. Những sự cám dỗ xung quanh họ mới mạnh mẽ làm sao trong triều đình mục nát và xa hoa ấy. Sự thật là họ, những người thờ phượng Đức Chúa Trời, lại đang bị giam giữ ở Ba-by-lôn, và những vật dụng trong nhà Đức Chúa Trời đã bị đặt trong đền thờ các thần ở Ba-by-lôn, và chính vua Y-sơ-ra-ên cũng là một phu tù trong tay người Ba-by-lôn, và những kẻ chiến thắng đang huênh hoang khoác lác nhắc đến họ như là một bằng chứng cho thấy rằng tôn giáo và phong tục của chúng hoàn toàn vượt trội hơn so với tôn giáo và phong phục của người Hê-bơ-rơ. Dưới tình huống ấy, thông qua sự ê chề mà chính dân Y-sơ-ra-ên tự tìm khi từ bỏ điều răn của Đức Chúa Trời, Ngài đã ban cho dân Ba-by-lôn bằng chứng về uy quyền tối thượng của Ngài, về sự thánh khiết trong những đòi hỏi của Ngài, và về kết quả chắc chắn của sự vâng phục Ngài. Và Ngài đã ban lời chứng này qua những người vẫn giữ vững sự trung kiên của họ” (Ellen G. White, Giáo dục, trang 54).

Câu hỏi thảo luận

1. Trong lớp học, hãy nói về những thách thức đa dạng về văn hóa và xã hội mà bạn phải đối mặt như thể là Cơ-đốc nhân trong xã hội của mình. Những thách thức ấy là gì, và làm thế nào Hội Thánh nói chung, có thể học cách để đối phó với chúng?

2. Hãy nghĩ về việc Đa-ni-ên và những người bạn có thể dễ dàng tới mức nào nếu họ thỏa hiệp với đức tin của mình. Suy cho cùng, người Ba-by-lôn là những kẻ đã xâm chiếm họ. Quốc gia Y- sơ – ra - ên đã bị đánh bại. Liệu có cần “bằng chứng" nào khác chứng tỏ “các thần” của Ba-by-lôn vĩ đại hơn Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên để cho Đa-ni-ên và các bạn cần phải chấp nhận sự thật này chăng? Trong tình huống ấy, những lẽ thật Kinh Thánh nào mà họ có thể trông cậy để giúp đứng vững trong thời điểm này? (Xem Giê-rê-mi 5:19; 7:22-34). Điều này bày tỏ gì cho chúng ta về tầm quan trọng của việc thông hiểu Kinh Thánh và biết rõ về “lẽ thật hiện tại”?

3. Tại sao sự trung tín này lại quan trọng đến thế, không chỉ cho bản thân chúng ta nhưng còn cho những ai mà chúng ta đang trung tín làm chứng về bản tánh Đức Chúa Trời, Đấng mà chúng ta tìm kiếm để phụng sự?