Từ bắc chí nam cho đến vùng đất xinh đẹp

Kinh Thánh nghiên cứu

Đa-ni-ên 11; Đa-ni-ên 8:3-8, 20-22; Ê-sai 46:9,10; Đa-ni-ên 8:9,23;Ma-thi-ơ 27:33-50.

Câu gốc

“Một trong số những người khôn sáng sẽ sa ngã, để nhờ đó mà được luyện lọc, thanh tẩy và phiếu trắng cho đến kỳ cuối cùng, vì còn phải chờ cho đến thời điểm ấn định” (Đa-ni-ên 11:35).

Để bắt đầu chương 11 này, chúng ta cần phải biết đến một số điểm như sau: Trước tiên, Đa-ni-ên 11 cho biết tổng thể về các lời tiên tri ở các chương trước, như chương 2, 7, 8 và 9; thông điệp tiên tri kéo dài từ thời các nhà tiên tri cho đến thời kỳ cuối cùng. Thứ hai, một số thế lực của các cường quốc trên thế giới xuất hiện, họ áp bức dân sự của Đức Chúa Trời. Thứ ba, mỗi lời tiên tri phác thảo cao trào với một kết thúc có hậu. Trong Đa-ni-ên 2, hòn đá xóa sạch pho tượng; trong Đa-ni-ên 7, Con người tiếp nhận vương quốc; trong Đa-ni-ên 8 và 9, đền thánh trên trời được thánh sạch qua công việc của Đấng Mê-si.

Chương 11 có ba điểm cơ bản. Đầu tiên, nó bắt đầu khi các vua Ba Tư thảo luận về số phận của họ và về thời điểm kết thúc, khi vua phương Bắc tấn công ngọn núi thiêng liêng của Chúa. Thứ hai, một chuỗi các trận chiến giữa vua phương Bắc và phương Nam, và các trận chiến này ảnh hưởng như thế nào đến dân sự Đức Chúa Trời. Thứ ba, một kết thúc có hậu khi vua phương Bắc đối mặt với sự sụp đổ của mình ở núi thánh vinh hiển (Đa-ni-ên 11:45). Một kết thúc tốt lành báo hiệu hồi kết của cái ác và sự ra đời của vương quốc vĩnh cửu của Đức Chúa Trời.

Đọc Đa-ni-ên 11: 1-4. Đoạn Kinh Thánh này nhắc nhở chúng ta điều gì về một số lời tiên tri trước đó trong Đa-ni-ên?

Thiên sứ nói tiên tri cho Đa-ni-ên rằng: còn có ba vua trong nước Phe-rơ-sơ sẽ dấy lên; vua thứ tư có nhiều của cải hơn hết thảy, thì người xui giục mọi người nghịch cùng nước Gờ-réc. Sau vua Cai-ru, ba vị vua này liên tiếp phát huy quyền thống trị Phe-rơ-sơ: Cambyses (530-522 B.C.), Sai Smerdis (522 B.C.) và Darius I (522-486 B.C.). Vua thứ tư là Xét-xe, được đề cập trong sách của Ê-xơ-tê với tên A-suê-ru. Vua rất giàu có (Ê-xơ-tê 1:1-7) và thống trị một đội quân hùng mạnh để xâm chiếm Gờ-réc, như dự đoán trong lời tiên tri. Cho dù có hùng mạnh, nhưng vua đã bị đánh bại bởi một lực lượng nhỏ hơn của những người lính Gờ-réc dũng cảm.

Alexander Đại đế chính là vua hùng mạnh được nhắc đến trong Đa-ni-ên 11:3, ông là vua thống trị hoàn toàn thế giới cổ đại. Ở tuổi 32, ông qua đời mà không để lại một người thừa kế để cai trị đế chế của mình. Vì vậy, vương quốc của ông được chia cho bốn vị tướng: Seleucus cai trị Sy-ri và Mesopotamia, Ptolemy cai trị Ê-díp-tô, Lysimachus cai trị Thrace và một phần của Tiểu Á, và Cassander cai trị Ma-xê-đoan và Gờ-réc.

So sánh Đa-ni-ên 11:2-4 với Đa-ni-ên 8:3-8,20-22. Các đoạn Kinh Thánh này cho biết gì về sự hùng mạnh của vua Alexander?

Chúng ta có thể học được gì từ những tên, ngày tháng, địa điểm và các sự kiện lịch sử được liệt kê ở đây? Đầu tiên, chúng ta biết rằng lời tiên tri được các tiên tri của Chúa loan báo ở đây đã được ứng nghiệm. Lời Chúa không bao giờ thất bại! Thứ hai, Đức Chúa Trời là Chúa của lịch sử. Chúng ta có thể biết được sự kế thừa của các cường quốc chính trị, các nhà lãnh đạo và các vương quốc là do tham vọng của các hoàng đế, các nhà độc tài và các chính trị gia của mọi tầng lớp xã hội. Tuy nhiên, Kinh Thánh cho biết Đức Chúa Trời luôn kiểm soát mọi sự và Ngài sẽ xoay chuyển bánh xe lịch sử theo mục đích thiêng liêng của Ngài. Trong ngày cuối cùng, điều ác sẽ bị tiêu diệt và vương quốc vĩnh cửu của Chúa sẽ được dựng nên.

Đọc Đa-ni-ên 11:5-14. Điều gì diễn ra ở đây?

Sau cái chết của Alexander Đại đế, đế chế Hy Lạp rộng lớn được chia cho bốn vị tướng của ông. Hai người trong số họ là Seleucus ở Sy-ri-a (miền Bắc) và Ptolemy ở Ê-díp-tô (miền Nam).

Hầu hết các học viên Kinh Thánh đều biết rằng các cuộc chiến giữa vua phương Bắc và vua phương Nam được nói tiên tri trong Đa-ni-ên 11:5-14 là các trận chiến giữa hai vua này. Theo lời tiên tri, có sự nỗ lực để hợp nhất hai vương triều này bằng hình thức hôn nhân, nhưng liên minh của họ chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn (Đa-ni-ên 11:6). Theo lịch sử cho biết rằng Antiochus II Theos (261-246 B.C.) cháu trai của Seleucus I, kết hôn với Berenice, con gái của vua Ê-díp-tô, Ptolemy II Philadelphus. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân thỏa thuận của họ không kéo dài được bao lâu thì sau đó lại có xung đột khác; cuộc xung đột có liên quan đến dân sự Chúa. Đa-ni-ên 11 nói tiên tri về một số sự kiện quan trọng có liên quan đến đời sống của dân sự Đức Chúa Trời trong nhiều thế kỷ sau khi Đa-ni-ên qua đời.

Một lần nữa, chúng ta có thể thắc mắc tại sao Chúa đã tiên tri chi tiết về các cuộc chiến giữa các vương quốc tranh giành quyền thống trị trên thế giới. Lý do rất đơn giản là bởi những cuộc chiến này ảnh hưởng trực tiếp đến dân sự của Ngài. Chúa đã cho biết trước về những thử thách mà dân Ngài sẽ phải đối mặt trong những năm sau đó. Đức Chúa Trời còn là Chúa của lịch sử, bởi khi chúng ta so sánh các lời tiên tri với các sự kiện lịch sử, rõ ràng chúng ta có thể thấy lời tiên tri đã được ứng nghiệm. Chúa là Đấng tiên tri trước sự thăng trầm của các vương quốc Hy Lạp tranh chiến cùng nhau và Ngài chính là Chúa biết trước tương lai. Ngài là Đấng xứng đáng để chúng ta tin tưởng và đặt trọn niềm tin. Chúa là một Đấng quyền năng. Ngài không phải là một vị thần hiện diện trong trí tưởng tượng của loài người. Ngài không những chỉ đạo các diễn biến của các sự kiện lịch sử, mà Ngài còn có thể định hướng cuộc sống của chúng ta nếu chúng ta cho phép Ngài.

Đọc Ê-sai 46:9,10. Có bao nhiêu giáo lý căn bản của Cơ-đốc giáo được tìm thấy trong hai câu Kinh Thánh này, và niềm hy vọng lớn lao nào chúng ta có thể có? Hãy nghĩ câu 10 sẽ đáng sợ như thế nào nếu Chúa không phải là Đấng yêu thương và nhân lành; nhưng trái lại, trong Ngài đầy sự thù hận và xấu xa?

Đọc Đa-ni-ên 11:16-28. Đoạn Kinh Thánh này tuy trừu tượng và khó hiểu, nhưng bạn có thể tìm thấy những hình ảnh tương tự ở nơi nào khác trong sách Đa-ni-ên?

Sự chuyển giao quyền lực từ tay các vua Hy Lạp sang các vua La Mã đều được mô tả trong Đa-ni-ên 11:16: “Nhưng kẻ đến đánh nó sẽ làm tùy ý mình, và chẳng có ai đánh lại với người. Người sẽ đứng trong đất vinh hiển, cầm sự hủy phá trong tay”. Vùng đất vinh hiển là Giê-ru-sa-lem, là nơi Y-sơ-ra-ên xưa kia đã thống lĩnh, và sau này La Mã nắm quyền cai trị. Sự kiện này cũng được nói đến khi Kinh Thánh miêu tả về cái sừng nhỏ, hướng đến vùng đất vinh hiển (Đa-ni-ên 8:9). Vậy, quyền lực cai trị thế giới tại thời điểm này chính là La Mã.

Một số phần khác trong Kinh Thánh cũng đề cập đến sự kiện này. Trong triều đại vua Caesar Augustus, Đức Chúa Giê-su được sinh ra đúng khi bà Ma-ri và chồng mình là Giô-sép đi đến Bết-lê-hem để điều tra dân số (Đa-ni-ên 11:20). Ngoài ra, theo lời tiên tri, vua cai trị triều đại này sẽ được kế nhiệm bởi một “kẻ đáng khinh dễ” (Đa-ni-ên 11:21). Theo lịch sử thì vua Augustus đã kế nhiệm bởi Tiberius, là đứa con trai nuôi của vua; nhưng Tiberius là một người lập dị và hèn hạ.

Theo Kinh Thánh, điều quan trọng chính là trong triều đại Tiberius, vua của sự giao ước hay còn được gọi là Đấng Mê-si đã bị phá tan (Đa-ni-ên 11:22). Đức Chúa Giê-su đã chết trên thập tự giá (Đa-ni-ên 9:25 và Ma-thi-ơ 27: 33-50); Ngài đã bị giết dưới triều đại của Tiberius. Đức Chúa Giê-su được nói đến ở đây, như là vua của sự giao ước, là điểm nổi bậc giúp chúng ta nhìn biết rõ hơn về các sự kiện lịch sử. Một lần nữa, điều này cho độc giả những bằng chứng về sự hiểu biết tuyệt vời của Chúa. Đức Chúa Trời là chân thật: Qua tiên tri, Chúa báo cho nhân loại biết trước về tất cả những gì sẽ đến. Chúng ta có thể tin cậy nơi Ngài, tin vào những gì Ngài nói sẽ xảy ra trong tương lai.

Trong lúc nói đến các sự kiện chính trị và lịch sử, Kinh Thánh đồng thời cũng nói đến Đức Chúa Giê-su người Na-xa-rét, là “vua của sự giao ước”. Làm thế nào điều này giúp cho chúng ta thấy rằng bất chấp mọi biến động và mưu đồ chính trị, Đức Chúa Giê-su vẫn là trọng tâm của Kinh Thánh?

Đọc Đa-ni-ên 11:29-39. Quyền lực xuất hiện sau La Mã là ai?

Đa-ni-ên 11:29-39 đề cập đến một hệ thống quyền lực mới. Mặc dù hệ thống này tiếp nối và thừa hưởng một số đặc điểm từ đế quốc La Mã, nhưng đồng thời nó cũng có nhiều khía cạnh khác biệt. Kinh Thánh cho biết, “nhưng lần sau không giống như lần trước” (Đa-ni-ên 11:29). Nhìn rộng ra, chúng ta thấy đây chính là một thế lực tôn giáo, và mục tiêu tấn công chủ yếu của nó là Đức Chúa Trời và dân sự Ngài. Chúng ta cùng xem xét những hành động của vua trong triều đại này để hiểu rõ thêm.

Trước tiên, vua “tức giận nghịch cùng giao ước thánh”(Đa-ni-ên 11:30), chắc hẳn đây là một giao ước cứu rỗi của Đức Chúa Trời, mà vua này phản đối.

Thứ hai, vua tụ tập quân lính dấy lên,“làm ô uế nơi thánh” và “cất của lễ thiêu hằng dâng” (Đa-ni-ên. 11:31); điều tương tự được nói đến trong Đa-ni-ên 8:11: Cái sừng nhỏ làm mình nên lớn mạnh và “cất của lễ hằng dâng khỏi Ngài” và “nơi thánh của Ngài bị quăng xuống”. Điều này được hiểu như một cuộc tấn công tâm linh, chống lại Đức Chúa Trời nơi đền thánh trên trời.

Thứ ba, kết quả của cuộc tấn công vào đền thánh là “sự gớm ghiếc tàn nát lập ra trong nơi thánh” và “tội ác sanh ra sự sự hoang vắng”, hai điều này cho biết các hành vi bội giáo và nổi loạn của cái sừng nhỏ (Đa-ni-ên 8:13).

Thứ tư, thế lực này bức hại dân sự của Đức Chúa Trời: Trong những kẻ khôn sáng sẽ có mấy người sa ngã, hầu cho luyện lọc chúng nó, làm cho tinh sạch và trắng, cho đến kỳ sau rốt (Đa-ni-ên 11:35). Điều này khiến chúng ta nhớ đến cái sừng nhỏ, “làm cho đổ xuống đất một phần cơ binh và một phần trong các ngôi sao, rồi nó giày đạp lên” (Đa-ni-ên 8:10; so sánh với Đa-ni-ên 7:25).

Thứ năm, vua này “sẽ làm theo ý muốn mình; kiêu ngạo và lên mình cao hơn hết các thần; nói những lời lạ lùng nghịch cùng Đức Chúa Trời của các thần” (Đa-ni-ên 11:36). Không có gì đáng ngạc nhiên, cái sừng nhỏ cũng có miệng nói những lời “xấc xược” (Đa-ni-ên 7:8), “phạm đến Đấng Rất Cao” (Đa-ni-ên 7:25).

Nhiều thế lực tương tự có thể được nói đến, nhưng hãy xem những gì chúng ta đọc ở Đa-ni-ên 7 và 8, để biết thế lực này nói về ai? Và tại sao điều quan trọng là chúng ta (bất chấp mọi áp lực) phải vững vàng không nao núng trong sự hiểu biết của chúng ta về nó?

Đọc Đa-ni-ên 11:40–45. Đoạn Kinh Thánh nói đến điều gì?

Các cụm từ sau đây giúp chúng tôi hiểu rõ nội dung của câu Kinh Thánh trên:

Ngày Sau Rốt: cụm từ Ngày Sau Rốt chỉ xuất hiện ở Đa-ni-ên (Đa-ni-ên 8:17; Đa-ni-ên 11:35,40; Đa-ni-ên 12:4,9). Kiểm tra các lời tiên tri của Đa-ni-ên, cho thấy thời kỳ cuối cùng kéo dài từ sự sụp đổ của giáo hoàng vào năm 1798 cho đến khi người chết được sống lại (Đa-ni-ên 12:2).

Vua Phương Bắc: Cái tên vua phương Bắc đầu tiên ám chỉ về triều đại Seleucid, sau đó nói đến các thế lực ngoại giáo và cuối cùng là giáo hoàng La Mã. Như vậy, ở đây không mô tả một vị trí địa lý mà là nói đến kẻ thù tâm linh của dân sự Đức Chúa Trời. Hơn nữa, chúng ta cũng nên biết rằng vua phương Bắc đã giả mạo Đức Chúa Trời chân thật; Kinh Thánh có nói đến điều này (Ê-sai 14:13).

Vua Phương Nam: Cái tên này lúc đầu ám chỉ về triều đại Ptolemaic ở Ai Cập, phía nam của vùng Đất Thánh; nhưng khi lời tiên tri mở ra, nó thuộc về thần học và được liên kết với một số học giả thuộc chủ nghĩa vô thần. Bà Ellen G. White, bình luận về sự liên quan đến Ai Cập trong Khải huyền 11:8, nói, “Đây là chủ nghĩa vô thần” (Ellen G. White, Thiện Ác Đấu Tranh, trang 269).

Núi Thánh Vinh Hiển: Trong thời Cựu Ước, ngọn núi Thánh này chính là Si-ôn, thủ đô và trung tâm của Y-sơ-ra-ên, nằm trong miền đất hứa. Sau sự chết của Đức Chúa Giê-su trên Thập tự, dân sự Đức Chúa Trời không còn giới hạn trong vòng tuyển dân của Ngài và theo khu vực nữa. Do đó, ngọn núi thánh phải nói đến dân sự Chúa ở khắp nơi trên toàn thế giới.

Vì vậy, chúng ta có thể giải thích các sự kiện theo cách sau đây:

1. Vua phương Nam tấn công vua phương Bắc: Cách mạng Pháp đã cố gắng xóa sổ tôn giáo và đánh bại Giáo hoàng nhưng thất bại.
2. Vua phương Bắc tấn công và đánh bại vua phương Nam: Lực lượng tôn giáo do Giáo hoàng đứng đầu và các đồng minh cuối cùng sẽ vượt qua lực lượng vô thần và sẽ thành lập liên minh với kẻ thù bị đánh bại.
3. Người Ê-đôm, Mô-áp và những kẻ lỗi lạc của dân Am-môn sẽ thoát nạn: nhiều người trong số họ không được coi là dân sự thật của Đức Chúa Trời sẽ gia nhập đàn chiên vào giờ phút cuối cùng.
4. Vua phương Bắc chuẩn bị tấn công núi Thánh nhưng đi đến hồi kết: Các thế lực tội lỗi bị tiêu diệt, và vương quốc của Đức Chúa Trời được thành lập.

Chúng ta sẽ vui mừng ra sao khi biết rằng: Trong ngày cuối cùng, Đức Chúa Trời và dân sự của Ngài sẽ chiến thắng?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

Điều thú vị là trong Đa-ni-ên 11:29-39, Martin Luther đã cho biết “sự gớm ghiếc làm ra sự hoang vu” (Đa-ni-ên 11:31) của giáo hoàng cùng các giáo lý và thực hành của nó là như thế nào. Vì vậy, mối tương quan của Đa-ni-ên 11 với Đa-ni-ên 7 và 8 đã củng cố quan điểm của Luther và nhiều nhà bình luận Cải chánh giáo khác khi họ khẳng định rằng tổ chức giáo hoàng và các giáo điều của nó đã tồn tại đúng theo các lời tiên tri trong Kinh Thánh. Bởi sự liên quan này, bà Ellen G. White khẳng định: Không có Hội Thánh nào được bình yên, không bị quấy nhiễu khi La Mã lên nắm quyền. Ngay khi giáo hoàng có được quyền lực trong tay, người liền dang tay ra mà nghiền nát tất cả những ai từ chối không thừa nhận sự thống trị của người; và hết lần này đến lần khác, các Hội Thánh bị áp bức phải tuân phục theo quyền thống trị của người.” (Thiện Ác Đấu Tranh, trang 62).

Câu hỏi thảo luận

1. Làm thế nào chúng ta có thể thấu hiểu cảm nhận của kẻ khác mà không nhìn nhận sai lạc về những gì Kinh Thánh dạy về vai trò của La Mã trong ngày cuối cùng?

2. Đa-ni-ên 11:33, “Những kẻ khôn sáng trong dân sẽ dạy dỗ nhiều người; nhưng họ sẽ phải ngã bởi gươm, bởi ngọn lửa, bởi sự phu tù và sự cướp bóc lâu ngày.” Câu Kinh Thánh này nói gì về số phận của những người trung tín với Đức Chúa Trời. Đồng thời nó cũng nói gì về những mà họ làm trước khi họ bị xử tử? Có thông điệp gì cho chúng ta ngày nay?

3. Đa-ni-ên 11:36, “Vua sẽ làm theo ý muốn mình; kiêu ngạo và lên mình cao hơn hết các thần; nói những lời lạ lùng nghịch cùng Đức Chúa Trời của các thần. Người sẽ được may mắn cho đến khi cơn thạnh nộ Chúa được trọn, bởi vì điều gì đã có chỉ định thì phải ứng nghiệm.” Câu Kinh Thánh này nhắc nhở chúng ta về ai và về điều gì? (Xem Ê-sai 14:12-17; 2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:1-4)

4. Trong Đa-ni-ên 11:27,29 và 35 sử dụng cụm từ “đến kỳ đã định”; câu này nói cho chúng ta biết gì về sự kiểm soát lịch sử của Đức Chúa Trời?