Khoảnh khắc rắc rối

Kinh Thánh nghiên cứu

Ma-thi-ơ 7:5;Ê-phê-sô 1:7;Phi-líp 2:4–8;Ê-phê-sô 4:26, 27;Giăng 1:19, 20;Cô-lô-se 3:19;Ma-thi-ơ 7:12.

Câu gốc

“Ví bằng anh em đương cơn giận, thì chớ phạm tội; chớ căm giận cho đến khi mặt trời lặn” (Ê-phê-sô 4:26).

Ngay cả những gia đình hạnh phúc nhất cũng có những lúc phải đối mặt với những xung đột, những tranh cãi. Đó chỉ là một trong những vấn đề trong một thế giới sa ngã. Những việc đơn giản như: tới phiên ai phải đổ rác, con gái ở tuổi thiếu niên của bạn đã làm xong bài tập chưa, hoặc con trai của bạn đã hoàn tất những việc được giao chưa, đó là những vấn đề phiền hà nhưng tương đối nhỏ có thể được giải quyết nhanh chóng. Nhưng những vấn đề khác có thể đe dọa đến sự đổ vỡ của gia đình như: mẹ chồng lăng nhục, và có những hành động đe dọa phá hoại hôn nhân và sức khỏe của con dâu; người cha bệnh tâm thần làm nhục con cái của ông; con trai từ bỏ lối sống ngoan đạo để sống buông mình trong tình ái; hoặc con gái bị nghiện ngập.

Trong Tân Ước nhiều lần nhắc chúng ta phải yêu thương lẫn nhau (Giăng 13:34, Rô-ma 12:10), sống hòa bình và hòa hợp với nhau (Rô-ma 15:5, Hê-bơ-rơ 12:14), nhịn nhục, nhân từ, và tử tế với ngưới khác (1 Cô 13:4), xem người khác tôn trọng hơn mình (Phi-líp 2:3), và mang gánh nặng cho nhau (Ê-phê-sô 4:2). Dĩ nhiên, tất cả những điều nầy nói dễ hơn làm, thậm chí ngay cả đối với những người trong gia đình. Trong bài học nầy, chúng ta xem xét vài phương cách giúp làm giảm đi những rắc rối nhỏ, đặc biệt là trong gia đình.

Đọc Ma-thi-ơ 7:5 và Châm ngôn 19:11. Hai nguyên tắc quan trọng nào có thể giúp chúng ta tránh xung đột với người khác?

Tác giả sách Châm ngôn có một sự quan sát rất tinh tế: “Khởi đầu tranh cạnh, ấy như người ta mở đường nước chảy; Vậy, khá thôi cãi lẫy trước khi đánh lộn” (Châm 17:14). Sự xung đột một khi đã bắt đầu, thì rất khó để ngăn chận. Theo như Rô-ma 14:19 thì chúng ta có thể ngăn chận sự xung đột bằng cách làm theo hai điều sau: tìm cách làm cho hòa thuận và làm gương sáng cho nhau. Những nguyên tắc nầy có tính quyết định để tạo nên sự hòa hợp trong gia đình nhiều như thế nào?

Có những lúc, nếu bạn thừa nhận trách nhiệm của mình trong sự xung đột thì sẽ làm cho đối phương dịu lại. Hãy lùi lại một bước và xem xét liệu nó có đáng để tranh cãi hay không. Châm ngôn viết: “Sự khôn ngoan của người khiến cho người chậm nóng giận; Và người lấy làm danh dự mà bỏ qua tội phạm” (Châm ngôn 19:11). Đồng thời, hãy xem sự khác biệt này sẽ diễn tiến như thế nào trong ba ngày. Tốt hơn nữa thì xem xét nó sẽ có ảnh hưởng gì trong năm hay mười năm tới? Ví dụ, có bao nhiêu cuộc hôn nhân đã trải qua những thời kỳ khó khăn để vượt qua những rắc rối, nhưng ngày nay thì thấy chúng thật không đáng kể?

Thay vì cứ để cho cuộc xung đột kéo lê trong một thời gian dài thì bạn nên nói chuyện với người kia – người phối ngẫu, con, bạn bè hay đồng nghiệp - bạn có thể cần làm rõ vấn đề hay đề nghị một cuộc nói chuyện trực tiếp cho vấn đề ấy. Sự xung đột trở nên tồi tệ hơn khi sự mâu thuẫn bắt đầu với những lời lẽ nóng giận mất kiểm soát, lúc ấy thì những rắc rối hay những tổn thương trong quá khứ bị ném vào trong cuộc hỗn loạn (điều nầy có thể gây chết người, đặc biệt là trong hôn nhân). Một cách để có một sự bắt đầu tốt hơn và nhẹ nhàng hơn cho cuộc thảo luận là khẳng định mối quan hệ của bạn. Cho đối phương biết bạn đang quan tâm đến mối quan hệ của hai người và cũng quan tâm đến người ấy một cách sâu sắc. Một khi bạn đã trình bày những cảm giác tích cực của mình thì vấn đề có thể chuyển biến một cách thuận tiện; tuy nhiên, hãy cẩn thận đừng dùng từ nhưng. Trình bày những suy nghĩ tích cực và rồi nói “nhưng” tức là bạn phủ nhận những gì bạn vừa nói. Một khi bạn đã chia sẻ những cảm giác của mình xong thì hãy lắng nghe quan điểm của người kia, suy nghĩ những gì người kia nói, và sau đó đưa ra cách giải quyết tốt đẹp nhất để mỗi người đều cảm thấy hài lòng (Phi-líp 2:4, 5).

Nghĩ về một số xung đột trước đây mà bây giờ cảm thấy thật ngớ ngẩn và vô nghĩa. Bạn học được những kinh nghiệm hữu ích nào từ đó, ít nhất từ phía bạn, để ngăn chận những sự việc giống như vậy có thể xảy ra lần nữa?

Hôn nhân, cũng như ngày Sa-bát, là món quà Thiên Chúa ban cho loài người từ trong vườn Ê-đen. Là những tín hữu Cơ-đốc Phục Lâm, chúng ta biết những gì mà kẻ thù của nhân loại đã làm, và đang làm cho cả ngày Sa-bát lẫn trong hôn nhân. Ngay cả những cuộc hôn nhân tốt đẹp nhất hiện tại cũng đang gánh chịu những cuộc xung đột.

Sau đây là vài nguyên tắc có thể giúp các cặp vợ chồng vượt qua những vấn đề nầy.

Đọc Ê-phê-sô 1:7. Nguyên tắc quan trọng nào được tìm thấy ở đây và nó phải là một phần của bất kỳ cuộc hôn nhân nào?

Bạn phải học tha thứ, đặc biệt khi người phối ngẫu của bạn không xứng đáng với sự tha thứ ấy. Bất cứ ai cũng có thể tha thứ cho sự xứng đáng: trong thực tế, điều đó hầu như không thể tha thứ. Sự tha thứ thật là tha thứ cho những người không biện hộ cho nó, là cách Chúa tha thứ cho chúng ta qua Đấng Cơ-đốc. Chúng ta cũng phải như vậy. Nếu không, hôn nhân của chúng ta, nếu vẫn còn tồn tại (điều đó không có khả năng), sẽ giống như địa ngục.

Đọc Rô-ma 3:23. Nguyên tắc nào cũng được tìm thấy ở đây?

Bạn phải chấp nhận bạn kết hôn với một tội nhân, với một con người đã bị hư hỏng trong một mức độ nào đó về tình cảm, thể chất, và tâm linh. Hãy quen với điều đó. Hãy chấp nhận những khiếm khuyết của người bạn đời của bạn. Hãy cầu nguyện theo cách của bạn để vượt qua. Bạn có thể phải sống với những khiếm khuyết ấy, nhưng bạn không phải ám ảnh để vượt qua chúng. Nếu bạn làm vậy chúng sẽ nuốt sống bạn. Một Đức Chúa Trời thánh và trọn vẹn, qua Đấng Cơ-đốc, chấp nhận chính con người chúng ta, vậy, bạn, một người không hoàn hảo và không phải là thánh, cũng phải làm như vậy với người bạn đời của mình.

Đọc Phi-líp 2:4-8. Nguyên tắc quan trọng ở đây là gì, nó có thể giúp chúng ta, không những trong hôn nhân mà trong mọi rắc rối có thể xảy ra trong các mối quan hệ không?

Có ai không tức giận trong lúc nầy hay lúc khác? Điều làm cho khó khăn hơn là khi cơn giận ấy nhắm vào một thành viên trong gia đình. Cùng với sự từ chối tha thứ, thì cơn giận có thể biến thành một chất độc gây đau đớn và khổ sở trong gia đình và trong các mối quan hệ nói chung.

Đọc Ê-phê-sô 4:26, 27 và Truyền đạo 7:9. Làm sao chúng ta có thể cân bằng sự hiểu biết của chúng ta về cơn giận như là một cảm xúc và cơn giận là một tội lỗi? Sự khác biệt là gì?

Gia-cơ nói gì trong Gia-cơ 1:19, 20 để chúng ta có thể áp dụng trong mọi thời điểm mà chúng ta có thể, nhưng đặc biệt là khi đối xử với những thành viên trong gia đình là những người có hành vi, thái độ và lời nói khiến chúng ta tức giận?

Nếu bạn đang tức giận về một điều gì đó, thay vì để nó cứ lơ lửng như đám mây mù trên cuộc đời bạn thì hãy biến nó thành một điều tích cực. Cầu nguyện cho những người làm tổn thương hay lăng mạ bạn, tha thứ cho họ và trở thành một ơn phước cho họ. Có thể sẽ không dễ dàng chút nào, nhưng khi bạn quyết định và kiên trì, thì Đức Chúa Trời sẽ quan tâm phần còn lại.

Đôi khi cái rễ của sự tức giận xuất phát từ những gia đình mà chúng ta sống và lớn lên. Những người dễ tức giận thường được sanh ra từ những gia đình dễ tức giận, vì họ học theo khuôn mẫu đó và đem cách đối xử giống như vậy vào trong chính cuộc đời của họ, rồi truyền cho con cái họ. Đôi khi giận giữ là kết quả của những nhu cầu không được thỏa đáp hay đến từ lòng ganh tị, như trong trường hợp của Ca-in, đã dẫn đến việc giết em trai mình.

Có thể bạn có những lý do chính đáng để tức giận, nhưng đừng dùng nó như cái cớ để giữ sự tức giận. Thay vì phủ nhận hay biện minh cho nó thì hãy cầu xin Đức Chúa Trời giúp bạn đối phó với nó theo hướng tích cực. Sứ đồ Phao-lô cho chúng ta lời khuyên: “Đừng để điều ác thắng mình, nhưng hãy lấy điều thiện thắng điều ác” (Rô-ma 12:21).

Tất cả chúng ta đều có những việc khiến chúng ta tức giận, thậm chí đến mức đau đớn. Và, trong vài trường hợp, cơn giận của chúng ta hợp lý. Nhưng câu hỏi là: Làm thế nào chúng ta có thể, bởi quyền năng của Đức Chúa Trời, đừng để cho cơn giận khiến chúng ta và những người chung quanh ta phải chịu khốn khổ?

Đôi khi sự xung đột và tức giận nếu không giải quyết được thì có thể sẽ biến thành động lực tiêu cực phá hoại, thậm chí trở thành mối quan hệ lạm dụng. Sự lạm dụng có thể ẩn dưới một số hình thức – thể xác, lời nói, tình cảm, tâm lý, tình dục v.v…Nhưng bất cứ hình thức lạm dụng nào cũng đều trái với nguyên tắc trọng tâm của vương quốc Đức Chúa Trời – yêu vô vị kỷ.

Những sự dạy dỗ quan trọng nào trong các mối quan hệ được tìm thấy trong 1 Giăng 4:7,8 và Cô-lô-se 3:19?

“Hỡi kẻ làm chồng, hãy yêu vợ mình, chớ hề ở cay nghiệt với người” (Cô-lô-se 3:19). Từ cay nghiệt theo gốc của tiếng Hy-lạp chỉ về một người đang tức giận hay cay đắng đối với người bạn của mình, liên tục gây ra những đau đớn, thù địch, và biểu hiện sự căm ghét đối với người ấy. Phao-lô bày tỏ rõ ràng rằng không thù nghịch hay tàn bạo đối với người phối ngẫu. Lạm dụng về tình cảm, tình dục và thân xác là hành vi không thể chấp nhận được đối với người chồng hay người vợ tin Chúa. Điều được chấp nhận đó chính là: hãy yêu người bạn đời của mình. Phao-lô nói rõ ràng rằng tình yêu thương hay nhân từ, hay nhịn nhục và không ghen tị, không khoe mình, không kiêu ngạo, chẳng làm điều trái phép, chẳng kiếm tư lợi, chẳng dễ nóng giận, chẳng nghi ngờ sự giữ, chẳng vui về điều không công bình, nhưng vui trong lẽ thật. Tình yêu hay dung thứ mọi sự, tin mọi sự, trông cậy mọi sự, nín chịu mọi sự. Không có thuộc tính nào của tình yêu liên quan đến việc tha thứ một cách mơ hồ hay chấp nhận sự lạm dụng dưới bất cứ hình thức nào hay bằng bất cứ cách nào.

Mối tương giao lành mạnh là mối tương giao mà cả hai người đều cảm thấy an toàn và được bảo vệ, trong đó sự tức giận được giải quyết theo cách lành mạnh, và phục vụ lẫn nhau.Thường những nạn nhân của sự ngược đãi cảm thấy mình có lỗi, như thể họ chịu trách nhiệm về sự kích động của kẻ ngược đãi hoặc có thể, bằng cách nào đó, họ nghĩ họ đáng phải chịu như vậy. Kẻ ngược đãi có thể điều khiển trong sự im lặng và thường khôn khéo khiến cho nạn nhân của mình cảm thấy có trách nhiệm. Thật ra không ai đáng phải chịu bị lạm dụng bởi kẻ khác; và kẻ lạm dụng chịu trách nhiệm cho sự chọn lựa và hành động của mình. Tin tốt lành là Kinh Thánh an ủi, không buộc tội cho những nạn nhân bị lạm dụng. Vài trường hợp, vấn đề ngoài tầm kiểm soát, mọi người nên tìm sự giúp đỡ từ bên ngoài.

Thật không may có một số nền văn hóa mà mọi người bỏ qua sự ngược đãi phụ nữ. Tại sao những Cơ-đốc nhân đừng bao giờ có hành vi như vậy, làm ngơ trước sự cho phép của nền văn hóa của họ?

“Ấy vậy, hễ điều chi mà các ngươi muốn người ta làm cho mình, thì cũng hãy làm điều đó cho họ, vì ấy là luật pháp và lời tiên tri”(Ma-thi-ơ 7:12). Hãy nghĩ về những cách theo kinh nghiệm riêng của bạn, trong gia đình và ngoài gia đình, qua đó bạn cần áp dụng nguyên tắc này, viết xuống bên dưới những sự việc lúc ấy là gì và điều gì được quyết định, bởi đức tin, bạn đã làm như thế nào?

Tác giả sách Hê-bơ-rơ khuyên: “Hãy cầu sự bình an với mọi người, cùng tìm theo sự nên thánh, vì nếu không nên thánh thì chẳng ai được thấy Đức Chúa Trời” (Hê-bơ-rơ 12:14). Ngay cả khi chúng ta thực hiện tất cả các bước cần thiết, nhưng vài người đã làm chúng ta đau khổ vẫn không chịu nghe và thay đổi. Có thể vài người sẽ xin lỗi, nhưng những người khác thì không. Cho dù là gì đi nữa, thì việc chúng ta tha thứ và nói điều đó sớm hơn, đặc biệt là đối với thành viên trong gia đình, thì điều đó có lợi cho chúng ta.

Thật ra, tha thứ là một phần thiết yếu trong việc giải quyết xung đột, đặc biệt là trong gia đình. Khi một người phạm lỗi với chúng ta, thì kẻ thù của Đức Chúa Trời thích đặt một bức tường giữa chúng ta và người đó, một rào chắn ngăn cản chúng ta yêu thương người đó như là Đấng Cơ-đốc đã yêu chúng ta. Tha thứ là sự lựa chọn mà chúng ta thực hiện để vượt qua rào cản ấy.

“Khi chúng ta tha thứ nhưng vẫn không được tha thứ, vì có thể là do cách tha thứ của chúng ta. Nền tảng của tất cả mọi sự tha thứ được tìm thấy trong tình yêu cao cả của Đức Chúa Trời, nhưng bởi thái độ của chúng ta đối với người khác chúng ta thể hiện như thể tình yêu đó là của chính chúng ta. Vì thế Đấng Cơ-đốc nói: ‘Vì các ngươi đoán xét người ta thể nào, thì họ cũng đoán xét lại thể ấy; các ngươi lường cho người ta mực nào, thì họ cũng lường lại cho mực ấy’ Ma-thi-ơ 7:2” – Ellen G. White, Cơ-đốc’s Object Lessons, p. 251.

Đồng thời, khi chúng ta là những người có lỗi, chúng ta cố gắng phục hồi mối quan hệ tan vỡ ấy, có thể bạn đến với người đó và nói cho người ấy biết bạn lấy làm tiếc về những gì đã làm, và cầu xin sự tha thứ. Như Đức Chúa Giê-su đã nói: “Ấy vậy, nếu khi nào ngươi đem dâng của lễ nơi bàn thờ, mà nhớ lại anh em có điều gì nghịch cùng mình, thì hãy để của lễ trước bàn thờ, trở về giảng hòa với anh em trước đã; rồi hãy đến dâng của lễ” (Ma-thi-ơ 5:23, 24). Thật tuyệt vời khi một ai đó làm tổn thương chúng ta rồi xin lỗi và cầu xin sự tha thứ. Cũng thật tuyệt vời khi chúng ta làm như vậy đối với người khác.

Nghĩ về tất cả những gì bạn cần được tha thứ để giúp bạn học cách tha thứ cho những người khác?

NGHIÊN CỨU BỔ TÚC

“Thường thì cha mẹ không thống nhất trong việc điều hành gia đình. Cha, người rất ít gần gũi và ít quan tâm đến tính tình và khuynh hướng riêng của con cái, thì hay nghiêm khắc và nóng tính. Ông không chế ngự được tính khí của mình, và trừng trị trong sự nóng giận. Đứa trẻ biết điều nầy, và thay vì khuất phục, thì sự trừng phạt làm cho nó trở nên tức giận. Người mẹ bỏ qua những lỗi lầm ngay lúc đó nhưng trừng phạt nghiêm khắc vào lúc khác. Con cái không biết phải mong chờ vào điều gì, và chúng bị cám dỗ để biết chúng phạm lỗi ở mức độ nào thì mới không bị trừng phạt. Do đó những hạt giống xấu sẽ được gieo rồi sẽ nẩy mầm và sanh trái”. - Ellen G. White, The Adventist Home, tr. 314, 315.

“Gia đình là trung tâm của tình cảm thuần khiết và cao nhất. Sự hòa thuận, sự hài hòa, tình cảm, và hạnh phúc nên được nuôi dưỡng mỗi ngày một cách kiên trì, cho đến khi những điều quí giá nầy ngự trong lòng của những người đã hình thành một gia đình. Cây tình yêu phải được chăm bón cẩn thận, nếu không nó sẽ chết. Mỗi một nguyên tắc tốt phải được bảo vệ, nếu chúng ta muốn chúng được phát triển trong tâm hồn. Những cây mà Sa-tan trồng trong lòng như: đố kỵ, ganh tị, nghi ngờ, nói xấu, thiếu kiên nhẫn, thành kiến, ích kỷ, ham muốn và những hư ảo, phải bị nhổ tận gốc. Nếu những điều nầy được phép tồn tại trong tâm hồn, thì nhiều điều xấu sẽ nảy sinh. Ôi! Quá nhiều những cây độc đã giết chết những quả quí giá của tình yêu và làm vẩn đục tâm hồn!” – Ellen White, Adventist home, Trang 195, 196.

Câu hỏi thảo luận

1. Đọc câu trích nói về hôn nhân từ một bài báo: “ ‘Vì chúng ta không có thầy tế lễ thượng phẩm chẳng có thể cảm thương sự yếu đuối chúng ta, bèn có một thầy tế lễ bị thử thách trong mọi việc cũng như chúng ta, song chẳng phạm tội’ (Hê-bơ-rơ 4:15). Cũng như Đấng Cơ-đốc đã đặt chính Ngài vào trong vị trí của chúng ta, để có sự liên kết tốt nhất đối với chúng ta, thì chúng ta cũng phải làm như vậy với người bạn đời của đời của chúng ta. Cố gắng xem xét bất kỳ tình huống hay những khủng hoảng cụ thể nào không những chỉ từ quan điểm của chính bạn mà còn từ quan điểm của người bạn đời. Để ý cách người ấy xem xét tình hình, nó tác động trên người đó như thế nào, và tại sao người ấy cảm nhận về nó theo cách mà người ấy làm. Nguyên tắc có thể mất một chặn đường dài để làm giảm đi những tình huống gay gắt. Bằng những cách nào chúng ta có thể áp dụng nguyên tắc nầy trong mọi lãnh vực xung đột tiềm ẩn với những người khác?

2. Trong lớp, trả lời câu hỏi: “Tức giận có phải luôn luôn là tội không?” Trình bày ý kiến của bạn.