Sự Tách Biệt Của Lu-thơ Khỏi La Mã

Chương 7—Luther Phân Rẽ Khỏi La-mã

Đứng đầu trong số những người được kêu gọi để dẫn dắt hội thánh ra khỏi bóng tối của chế độ giáo hoàng vào ánh sáng của một đức tin tinh khiết hơn là Martin Luther. Sốt sắng, nhiệt thành và tận tụy, không biết sợ hãi điều gì ngoài sự kính sợ Đức Chúa Trời, và không công nhận nền tảng nào cho đức tin tôn giáo ngoài Kinh Thánh, Luther là con người của thời đại mình; qua ông, Đức Chúa Trời đã hoàn thành một công việc vĩ đại cho sự cải chánh hội thánh và sự khai sáng của thế giới. GC 120.1

Giống như những sứ giả đầu tiên của tin lành, Luther xuất thân từ tầng lớp nghèo khổ. Những năm đầu đời của ông được trải qua trong ngôi nhà khiêm nhường của một nông dân Đức. Bằng lao động hằng ngày làm thợ mỏ, cha ông đã kiếm được phương tiện để cho ông ăn học. Ông định cho con trai mình trở thành một luật sư; nhưng Đức Chúa Trời có ý định biến ông thành một người xây dựng trong ngôi đền thờ vĩ đại đang được dựng lên cách chậm chạp qua các thế kỷ. Gian khổ, thiếu thốn và kỷ luật nghiêm khắc là ngôi trường mà sự Khôn Ngoan Vô Hạn đã chuẩn bị Luther cho sứ mệnh quan trọng của đời ông. GC 120.2

Cha của Luther là một người có trí óc mạnh mẽ và năng động, nhân cách mạnh mẽ, trung thực, quyết đoán và thẳng thắn. Ông trung thành với những xác tín về bổn phận của mình, bất kể hậu quả ra sao. Lẽ phải vững vàng của ông khiến ông nhìn hệ thống tu viện với sự ngờ vực. Ông hết sức bất bình khi Luther, không được sự đồng ý của ông, bước vào một tu viện; và phải hai năm sau người cha mới hòa giải với con trai, và ngay cả khi đó quan điểm của ông vẫn không thay đổi. GC 120.3

Cha mẹ Luther đã dành sự chăm sóc lớn lao cho việc giáo dục và rèn luyện con cái mình. Họ nỗ lực dạy dỗ con cái trong sự hiểu biết về Đức Chúa Trời và thực hành các đức hạnh Cơ-đốc. Lời cầu nguyện của người cha thường vang lên trong tai con trai ông, xin rằng đứa trẻ có thể ghi nhớ danh Chúa và một ngày nào đó sẽ giúp phát triển lẽ thật của Ngài. Mọi cơ hội để trau dồi đạo đức hoặc trí tuệ mà cuộc sống lao nhọc của họ cho phép đều được cha mẹ này nắm lấy cách háo hức. Những nỗ lực của họ là chân thành và bền bỉ để chuẩn bị con cái cho một đời sống tin kính và hữu ích. Với tính kiên định và sức mạnh nhân cách của mình, đôi khi họ thi hành kỷ luật quá nghiêm khắc; nhưng chính nhà Cải chánh, dù ý thức rằng về một số phương diện họ đã sai lầm, lại thấy trong sự kỷ luật của họ có nhiều điều đáng tán thành hơn là đáng lên án. GC 121.1

Ở trường học, nơi ông được gửi đến từ khi còn nhỏ, Luther bị đối xử khắc nghiệt và thậm chí bạo lực. Cha mẹ ông nghèo đến nỗi khi từ nhà đến trường ở một thị trấn khác, ông đã phải một thời gian kiếm thức ăn bằng cách hát rong từ nhà này sang nhà khác, và ông thường bị đói. Những ý niệm u ám, mê tín về tôn giáo đang thịnh hành thời ấy khiến ông đầy sợ hãi. Ban đêm ông nằm xuống với lòng đau buồn, hướng tới tương lai tăm tối với sự run rẩy và thường xuyên kinh hãi khi nghĩ về Đức Chúa Trời như một quan án nghiêm khắc, không khoan nhượng, một bạo chúa độc ác, thay vì một người Cha nhân từ trên trời. GC 121.2

Tuy nhiên, dưới nhiều sự nản lòng lớn lao như vậy, Luther vẫn kiên quyết tiến về phía trước đến tiêu chuẩn cao của sự xuất sắc về đạo đức và trí tuệ đã thu hút linh hồn ông. Ông khao khát tri thức, và tính cách chân thành và thực tế của trí óc ông đã dẫn ông đến ước muốn điều vững chắc và hữu ích hơn là điều phô trương và hời hợt. GC 121.3

Khi, ở tuổi mười tám, ông bước vào Đại Học Erfurt, hoàn cảnh của ông thuận lợi hơn và triển vọng tươi sáng hơn so với những năm đầu đời. Cha mẹ ông, nhờ sự cần kiệm và siêng năng đã có được một tài sản đủ dùng, nên có thể cung cấp cho ông mọi sự trợ giúp cần thiết. Và ảnh hưởng của những người bạn khôn ngoan đã phần nào làm giảm nhẹ những hậu quả u ám của sự rèn luyện trước đây. Ông chuyên tâm nghiên cứu các tác giả xuất sắc nhất, cần mẫn gìn giữ những tư tưởng quan trọng nhất của họ và biến sự khôn ngoan của những người khôn ngoan thành của riêng mình. Ngay cả dưới sự kỷ luật khắc nghiệt của những người thầy trước đây, ông đã sớm bộc lộ triển vọng nổi bật, và với những ảnh hưởng thuận lợi, trí tuệ ông phát triển mau chóng. Một trí nhớ bền, một trí tưởng tượng sống động, khả năng lý luận mạnh mẽ, và sự chuyên tâm không mệt mỏi đã nhanh chóng đặt ông vào hàng đầu trong số các bạn đồng học. Sự rèn luyện trí tuệ đã làm chín muồi sự hiểu biết của ông và khơi dậy một sự năng động của trí óc và sự sắc sảo của nhận thức đang chuẩn bị ông cho những cuộc xung đột của đời ông. GC 121.4

Sự kính sợ Chúa ngự trị trong lòng Luther, giúp ông duy trì sự vững vàng trong mục đích và dẫn ông đến sự khiêm nhường sâu xa trước Đức Chúa Trời. Ông có một ý thức thường trực về sự lệ thuộc của mình vào sự giúp đỡ thiêng liêng, và ông không quên bắt đầu mỗi ngày bằng sự cầu nguyện, trong khi lòng ông liên tục dâng lên một lời khẩn cầu xin sự hướng dẫn và nâng đỡ. Ông thường nói: “Cầu nguyện tốt là phân nửa tốt hơn của việc học.”—D’Aubigne, q. 2, ch. 2. GC 122.1

Một ngày kia, khi đang xem xét các cuốn sách trong thư viện của trường đại học, Luther đã khám phá ra một cuốn Kinh Thánh bằng tiếng La-tinh. Một cuốn sách như vậy ông chưa bao giờ thấy trước đây. Ông không hề biết đến sự tồn tại của nó. Ông đã nghe những phần của các sách Tin Lành và các Thư Tín, được đọc cho dân chúng trong việc thờ phượng công cộng, và ông tưởng rằng đó là toàn bộ Kinh Thánh. Giờ đây, lần đầu tiên, ông nhìn vào toàn bộ Lời Đức Chúa Trời. Với sự kính sợ và kinh ngạc lẫn lộn, ông lật các trang sách thánh; với nhịp mạch nhanh hơn và trái tim đập mạnh, ông tự mình đọc những lời của sự sống, thỉnh thoảng dừng lại để thốt lên: “Ôi, ước gì Đức Chúa Trời ban cho tôi một cuốn sách như thế này cho riêng tôi!”—Sđd., q. 2, ch. 2. Các thiên sứ trên trời ở bên cạnh ông, và những tia sáng từ ngôi của Đức Chúa Trời bày tỏ những kho tàng lẽ thật cho sự hiểu biết của ông. Ông vẫn luôn sợ làm mất lòng Đức Chúa Trời, nhưng giờ đây sự xác tín sâu sắc về tình trạng của mình như một tội nhân nắm lấy ông như chưa bao giờ trước đó. GC 122.2

Một khao khát chân thành được thoát khỏi tội lỗi và tìm được sự bình an với Đức Chúa Trời cuối cùng đã dẫn ông vào một tu viện và hiến thân cho đời sống tu hành. Tại đây, ông bị bắt buộc phải làm những công việc thấp hèn nhất và đi ăn xin từ nhà này sang nhà khác. Ông đang ở độ tuổi mà sự kính trọng và đánh giá cao được khao khát mãnh liệt nhất, và những công việc hèn hạ này làm tổn thương sâu sắc đến cảm xúc tự nhiên của ông; nhưng ông kiên nhẫn chịu đựng sự sỉ nhục này, tin rằng điều đó là cần thiết vì tội lỗi của ông. GC 123.1

Mọi giây phút có thể bớt được khỏi các nhiệm vụ hằng ngày, ông đều dùng vào việc học, cướp đi giấc ngủ của chính mình và tiếc cả thời gian dùng cho những bữa ăn ít ỏi. Trên hết mọi sự, ông ưa thích việc nghiên cứu Lời Đức Chúa Trời. Ông đã tìm thấy một cuốn Kinh Thánh xích vào tường tu viện, và ông thường đến đó. Khi những xác tín về tội lỗi của ông trở nên sâu sắc hơn, ông tìm cách bằng công việc của chính mình để có được sự tha thứ và bình an. Ông sống một đời sống vô cùng khắt khe, cố gắng bằng sự kiêng ăn, canh thức và tự đánh mình để khuất phục những điều ác trong bản chất của mình, mà đời sống tu hành đã không đem lại sự giải thoát. Ông không lui bước trước bất cứ sự hy sinh nào mà qua đó ông có thể đạt được sự tinh khiết của tấm lòng, khiến ông có thể đứng được chấp nhận trước Đức Chúa Trời. Sau này ông nói: “Thật sự tôi đã là một thầy tu đạo đức, và tuân theo các quy tắc của dòng tu mình nghiêm ngặt hơn tôi có thể diễn tả. Nếu có thầy tu nào có thể đạt được thiên đàng bằng các việc làm của thầy tu, thì chắc chắn tôi đã xứng đáng được điều đó…. Nếu việc đó kéo dài lâu hơn nữa, tôi hẳn đã mang sự hành xác của mình đến chỗ chết.”—Sđd., q. 2, ch. 3. Kết quả của sự kỷ luật đau đớn này là ông mất sức lực và chịu đựng những cơn ngất, mà ông không bao giờ hoàn toàn hồi phục khỏi những ảnh hưởng của nó. Nhưng với tất cả nỗ lực của mình, linh hồn nặng trĩu của ông không tìm thấy sự giải thoát. Cuối cùng ông bị đẩy đến bờ vực của sự tuyệt vọng. GC 123.2

Khi đối với Luther dường như mọi sự đã mất, Đức Chúa Trời đã dấy lên một người bạn và người giúp đỡ cho ông. Staupitz đạo đức đã mở Lời Đức Chúa Trời cho tâm trí Luther và bảo ông hãy nhìn khỏi chính mình, ngừng việc suy gẫm về sự hình phạt vô tận cho việc vi phạm luật pháp Đức Chúa Trời, và hãy nhìn xem Đức Chúa Giê-su, Đấng Cứu Thế tha tội của ông. “Thay vì hành hạ chính mình vì tội lỗi của mình, hãy ném mình vào vòng tay của Đấng Cứu Chuộc. Hãy tin cậy nơi Ngài, nơi sự công bình của đời sống Ngài, nơi sự chuộc tội của sự chết Ngài…. Hãy lắng nghe Con Đức Chúa Trời. Ngài đã trở thành người để ban cho ngươi sự bảo đảm về ân huệ thiêng liêng.” “Hãy yêu mến Đấng đã yêu ngươi trước.”—Sđd., q. 2, ch. 4. Người sứ giả của lòng thương xót này đã nói như vậy. Những lời của ông tạo một ấn tượng sâu sắc trên tâm trí Luther. Sau nhiều cuộc đấu tranh với những sai lầm được ấp ủ lâu ngày, ông đã có thể nắm lấy lẽ thật, và sự bình an đã đến với linh hồn khổ sở của ông. GC 123.3

Lu-thơ được phong chức thầy tế lễ và được gọi từ tu viện đến một chức giáo sư tại Đại học Wittenberg. Tại đây ông chuyên tâm nghiên cứu Kinh Thánh bằng các ngôn ngữ nguyên bản. Ông bắt đầu giảng dạy về Kinh Thánh; và sách Thi Thiên, các sách Tin Lành, và các Thư Tín được mở ra cho sự hiểu biết của đám đông thính giả say mê. Staupitz, bạn và cấp trên của ông, thúc giục ông bước lên tòa giảng và rao giảng Lời Đức Chúa Trời. Lu-thơ do dự, cảm thấy mình không xứng đáng để nói với dân chúng thay cho Đấng Christ. Chỉ sau một cuộc đấu tranh lâu dài, ông mới nhượng bộ trước những lời thỉnh cầu của bạn bè. Ông đã mạnh mẽ trong Kinh Thánh, và ân điển của Đức Chúa Trời ngự trên ông. Tài hùng biện của ông chinh phục thính giả, sự rõ ràng và sức mạnh mà ông trình bày lẽ thật thuyết phục sự hiểu biết của họ, và lòng nhiệt thành của ông chạm đến tấm lòng họ. GC 124.1

Lu-thơ vẫn là một người con trung thành của giáo hội giáo hoàng và không hề nghĩ rằng mình sẽ trở thành bất cứ điều gì khác. Trong sự quan phòng của Đức Chúa Trời, ông được dẫn dắt đến thăm La-mã. Ông thực hiện cuộc hành trình bằng đường bộ, nghỉ tại các tu viện dọc đường. Tại một tu viện ở Ý, ông đầy kinh ngạc trước sự giàu có, nguy nga và xa hoa mà ông chứng kiến. Được cấp một khoản thu nhập vương giả, các thầy tu sống trong những căn phòng lộng lẫy, khoác lên mình những bộ áo đắt tiền và phong phú nhất, và tiệc tùng trên một bàn ăn thịnh soạn. Với những nỗi nghi ngờ đau đớn, Lu-thơ đối chiếu cảnh tượng này với sự tự chối bỏ và khốn khó của đời sống ông. Tâm trí ông bắt đầu bối rối. GC 124.2

Cuối cùng ông nhìn thấy từ xa thành phố bảy ngọn đồi. Với cảm xúc sâu sắc, ông sấp mình xuống đất và thốt lên: “Hỡi La-mã thánh, ta chào ngươi!"— Ibid., b. 2, ch. 6. Ông vào thành, thăm các nhà thờ, lắng nghe những câu chuyện kỳ diệu được các thầy tế lễ và thầy tu kể lại, và thực hiện tất cả các nghi lễ được yêu cầu. Khắp nơi ông nhìn thấy những cảnh tượng khiến ông đầy kinh ngạc và khiếp sợ. Ông thấy rằng sự gian ác tồn tại trong mọi tầng lớp giáo sĩ. Ông nghe những câu chuyện đùa khiếm nhã từ các giám mục, và bị kinh hoàng trước sự phạm thượng khủng khiếp của họ, ngay cả trong khi cử hành thánh lễ. Khi hòa mình với các thầy tu và dân chúng, ông gặp sự phóng đãng, trụy lạc. Quay đi đâu, thay cho sự thánh khiết, ông chỉ thấy sự phàm tục. “Không ai có thể tưởng tượng được,” ông viết, “những tội lỗi và hành động đê tiện được phạm tại La-mã; phải được nhìn thấy và nghe thấy mới tin được. Vậy nên họ thường nói rằng, ‘Nếu có địa ngục, thì La-mã được xây trên đó: đó là một vực sâu từ đó phát ra mọi loại tội lỗi.’"— Ibid., b. 2, ch. 6. GC 124.3

Bởi một sắc lệnh gần đây, giáo hoàng đã hứa ban sự xá tội cho tất cả những ai sẽ leo bằng đầu gối lên “cầu thang Phi-lát,” được cho là đã được Đấng Cứu Thế của chúng ta bước xuống khi Ngài rời phòng xét xử La-mã, và được chuyển một cách kỳ diệu từ Giê-ru-sa-lem đến La-mã. Một ngày nọ, Lu-thơ đang sốt sắng leo các bậc thang này, thì đột nhiên một tiếng nói như sấm dường như phán với ông: vì trong Tin lành này có bày tỏ sự công bình của Đức Chúa Trời, bởi đức tin mà được, lại dẫn đến đức tin nữa, như có chép rằng: Người công bình sẽ sống bởi đức tin.

(Rô-ma 1:17)Ông đứng bật dậy và vội vã rời khỏi nơi đó trong xấu hổ và kinh hoàng. Câu Kinh Thánh đó không bao giờ mất đi sức mạnh của nó trên linh hồn ông. Từ thời điểm đó, ông thấy rõ ràng hơn bao giờ hết sự sai lầm của việc cậy vào công việc của loài người để được cứu rỗi, và sự cần thiết của đức tin liên tục nơi công lao của Đấng Christ. Mắt ông đã được mở ra, và không bao giờ được khép lại nữa, đối với những ảo tưởng của giáo hoàng. Khi ông quay mặt khỏi La-mã, ông cũng đã quay lòng đi, và từ đó sự chia cách càng rộng hơn, cho đến khi ông cắt đứt mọi liên kết với giáo hội giáo hoàng. GC 125.1

Sau khi trở về từ La-mã, Lu-thơ nhận được tại Đại học Wittenberg bằng tiến sĩ thần học. Giờ đây ông được tự do để dâng mình, hơn bao giờ hết, cho Kinh Thánh mà ông yêu mến. Ông đã lập một lời thề trọng thể là sẽ nghiên cứu cẩn thận và rao giảng trung tín Lời Đức Chúa Trời, chứ không phải những lời nói và giáo lý của các giáo hoàng, trọn đời mình. Ông không còn chỉ là một thầy tu hay giáo sư đơn thuần, mà là người truyền báo được ủy quyền của Kinh Thánh. Ông đã được gọi làm người chăn chiên để nuôi bầy chiên của Đức Chúa Trời, đang đói khát lẽ thật. Ông kiên quyết tuyên bố rằng những người Cơ-đốc không nên nhận bất kỳ giáo lý nào khác ngoài những giáo lý dựa trên thẩm quyền của Kinh Thánh. Những lời này đánh thẳng vào nền tảng của uy quyền tối cao của giáo hoàng. Chúng chứa đựng nguyên tắc sống còn của cuộc Cải chánh. GC 125.2

Lu-thơ nhìn thấy mối nguy hiểm của việc đề cao các lý thuyết của loài người trên Lời Đức Chúa Trời. Ông không sợ hãi tấn công sự vô tín tư biện của các nhà kinh viện và chống lại triết học cùng thần học đã từ lâu giữ một ảnh hưởng chi phối trên dân chúng. Ông tố cáo những nghiên cứu như vậy không những vô giá trị mà còn độc hại, và tìm cách xoay tâm trí của thính giả khỏi các ngụy biện của các triết gia và thần học gia để hướng về những lẽ thật vĩnh cửu được các tiên tri và các sứ đồ trình bày. GC 126.1

Quý báu thay sứ điệp mà ông mang đến cho đám đông háo hức say sưa với lời ông. Chưa bao giờ có những lời dạy như vậy lọt vào tai họ. Tin mừng về tình yêu của Đấng Cứu Thế, sự đảm bảo về sự tha thứ và bình an qua huyết chuộc tội của Ngài, khiến lòng họ vui mừng và khơi dậy trong họ một niềm hy vọng bất tử. Tại Wittenberg một ánh sáng được thắp lên mà những tia sáng của nó sẽ lan ra đến tận cùng trái đất, và sẽ gia tăng rực rỡ cho đến cuối thời gian. GC 126.2

Nhưng ánh sáng và bóng tối không thể hòa hợp. Giữa lẽ thật và sai lầm có một cuộc xung đột không thể dập tắt. Duy trì và bảo vệ cái này là tấn công và lật đổ cái kia. Chính Đấng Cứu Thế của chúng ta đã phán: Chớ tưởng rằng ta đến để đem sự bình an cho thế gian; ta đến, không phải đem sự bình an, mà là đem gươm giáo.

(Ma-thi-ơ 10:34)Lu-thơ nói, vài năm sau khi cuộc Cải chánh bắt đầu: “Đức Chúa Trời không dẫn dắt tôi, Ngài đẩy tôi tiến lên. Ngài mang tôi đi. Tôi không phải là chủ của chính mình. Tôi mong muốn sống trong sự yên nghỉ; nhưng tôi bị ném vào giữa những biến động và cách mạng."—D’Aubigne, b. 5, ch. 2. Giờ đây ông sắp bị thúc vào cuộc chiến. GC 126.3

Giáo hội La-mã đã biến ân điển của Đức Chúa Trời thành hàng hóa. Các bàn của những kẻ đổi tiền (Đức Chúa Giê-su vào đền thờ, đuổi hết kẻ bán người mua ở đó; đổ bàn của người đổi bạc, và ghế của người bán bồ câu.

(Ma-thi-ơ 21:12)được dựng lên bên cạnh các bàn thờ của nó, và không khí vang dội tiếng la hét của những người mua kẻ bán. Dưới chiêu bài huy động quỹ cho việc xây dựng Nhà thờ Thánh Phê-rô tại La-mã, sự xá tội cho tội lỗi được công khai rao bán bởi thẩm quyền của giáo hoàng. Bằng giá của tội ác, một đền thờ sẽ được xây dựng để thờ phượng Đức Chúa Trời—viên đá góc được đặt bằng tiền công của sự gian ác! Nhưng chính phương tiện được sử dụng để làm vẻ vang cho La-mã đã gây ra đòn chí mạng nhất cho quyền lực và sự vĩ đại của nó. Chính điều này đã khơi dậy những kẻ thù kiên quyết nhất và thành công nhất của chế độ giáo hoàng, và dẫn đến trận chiến làm rung chuyển ngai giáo hoàng và làm lung lay chiếc vương miện ba tầng trên đầu vị giáo hoàng. GC 127.1

Quan chức được bổ nhiệm để điều hành việc bán sự xá tội tại Đức—tên là Tetzel—đã bị kết án về những tội ác đê tiện nhất chống lại xã hội và chống lại luật pháp Đức Chúa Trời; nhưng đã thoát khỏi hình phạt đáng phải chịu cho các tội ác của mình, hắn được sử dụng để thúc đẩy các dự án vụ lợi và vô lương tâm của giáo hoàng. Với sự trơ trẽn lớn lao, hắn lặp lại những lời dối trá trắng trợn nhất và kể những câu chuyện kỳ diệu để lừa dối một dân chúng dốt nát, nhẹ dạ và mê tín. Nếu họ có Lời Đức Chúa Trời thì họ đã không bị lừa dối như vậy. Chính để giữ họ dưới sự kiểm soát của giáo hoàng, nhằm gia tăng quyền lực và sự giàu có của các lãnh đạo tham vọng của nó, mà Kinh Thánh đã bị giữ lại khỏi họ. (Xem John C. L. Gieseler, A Compendium of Ecclesiastical History, per. 4, sec. 1, par. 5.) GC 127.2

Khi Tetzel vào một thị trấn, một sứ giả đi trước hắn, loan báo: “Ân điển của Đức Chúa Trời và của đức thánh cha đang ở cổng thành các ngươi."—D’Aubigne, b. 3, ch. 1. Và dân chúng đón tiếp kẻ mạo danh phạm thượng ấy như thể hắn là chính Đức Chúa Trời từ trời xuống với họ. Công việc buôn bán ô nhục được dựng lên trong nhà thờ, và Tetzel, bước lên tòa giảng, tôn vinh sự xá tội như là món quà quý báu nhất của Đức Chúa Trời. Hắn tuyên bố rằng nhờ các giấy chứng nhận xá tội của hắn, tất cả tội lỗi mà người mua sẽ sau này muốn phạm sẽ được tha cho người ấy, và rằng “ngay cả sự ăn năn cũng không cần thiết."— Ibid., b. 3, ch. 1. Hơn thế nữa, hắn đảm bảo với thính giả rằng sự xá tội có quyền năng cứu không chỉ người sống mà cả người chết; rằng ngay khoảnh khắc đồng tiền kêu leng keng chạm vào đáy hòm của hắn, linh hồn được trả tiền thay cho sẽ thoát khỏi luyện ngục và tiến lên thiên đàng. (Xem K. R. Hagenbach, History of the Reformation, vol. 1, p. 96.) GC 127.3

Khi Si-môn thuật sĩ ngỏ ý mua nơi các sứ đồ quyền năng làm phép lạ, Phi-e-rơ đã trả lời ông: Nhưng Phi-e-rơ trả lời rằng: Tiền bạc ngươi hãy hư mất với ngươi, vì ngươi tưởng lấy tiền bạc mua được sự ban cho của Đức Chúa Trời!

(Công-vụ các Sứ-đồ 8:20)Nhưng lời rao của Tetzel đã được hàng ngàn người háo hức đón nhận. Vàng bạc tuôn vào kho của hắn. Một sự cứu rỗi có thể mua bằng tiền thì dễ đạt được hơn sự cứu rỗi đòi hỏi lòng ăn năn, đức tin, và nỗ lực chuyên cần để chống lại và đắc thắng tội lỗi. (Xem phần ghi chú Phụ lục cho trang 59.) GC 128.1

Giáo lý về ân xá đã bị những người học thức và đạo đức trong Giáo hội La-mã chống đối, và có nhiều người không tin vào những tuyên bố trái ngược với cả lý trí lẫn mặc khải như vậy. Không một giáo phẩm nào dám lên tiếng phản đối việc buôn bán gian ác này; nhưng tâm trí con người trở nên xao xuyến và bất an, và nhiều người tha thiết tự hỏi liệu Đức Chúa Trời có dùng một phương tiện nào đó để thanh tẩy hội thánh Ngài chăng. GC 128.2

Luther, dù vẫn còn là một tín đồ Công Giáo nghiêm ngặt nhất, cũng tràn ngập kinh hoàng trước những tuyên bố phạm thượng của những kẻ buôn bán ân xá. Nhiều người trong chính hội chúng của ông đã mua các tờ chứng chỉ tha tội, và chẳng bao lâu họ bắt đầu đến cùng mục sư của mình, xưng ra các tội khác nhau, và trông đợi sự xá tội, không phải vì họ ăn năn và muốn cải tà quy chánh, mà căn cứ trên tờ ân xá. Luther đã từ chối xá tội cho họ, và cảnh báo rằng nếu họ không ăn năn và cải thiện đời sống, họ sẽ phải hư mất trong tội lỗi mình. Trong cơn bối rối lớn, họ tìm đến Tetzel với lời than phiền rằng vị cha giải tội của họ đã từ chối những tờ chứng chỉ của hắn; và một số người dạn dĩ đòi lại số tiền của mình. Vị thầy tu nổi giận đùng đùng. Hắn thốt ra những lời nguyền rủa khủng khiếp nhất, cho đốt lửa giữa các quảng trường công cộng, và tuyên bố rằng hắn “đã nhận lệnh từ giáo hoàng để thiêu đốt tất cả những kẻ dị giáo dám chống lại các ân xá cực thánh của ngài”. — D’Aubigne, q. 3, ch. 4. GC 128.3

Bây giờ Luther dạn dĩ bước vào công việc của mình như một nhà đấu tranh cho lẽ thật. Tiếng nói của ông vang lên từ tòa giảng trong lời cảnh báo tha thiết và trang nghiêm. Ông đặt trước dân chúng tính chất ghê tởm của tội lỗi, và dạy họ rằng con người không thể nào, bằng công việc riêng của mình, giảm bớt sự kết án của tội lỗi hoặc tránh được hình phạt của nó. Không gì khác ngoài sự ăn năn hướng về Đức Chúa Trời và đức tin nơi Đấng Christ có thể cứu tội nhân. Ân điển của Đấng Christ không thể mua được; đó là một tặng phẩm nhưng không. Ông khuyên dân chúng đừng mua các tờ ân xá, nhưng hãy nhìn bằng đức tin đến Đấng Cứu Chuộc đã chịu đóng đinh. Ông kể lại kinh nghiệm đau khổ của chính mình trong việc uổng công tìm cách bảo đảm sự cứu rỗi bằng sự hạ mình và đền tội, và quả quyết với những người nghe rằng chính nhờ nhìn ra khỏi bản thân và tin cậy nơi Đấng Christ mà ông đã tìm được sự bình an và niềm vui. GC 129.1

Khi Tetzel vẫn tiếp tục việc buôn bán và những tuyên bố phạm thượng của hắn, Luther quyết định đưa ra một sự phản kháng hiệu quả hơn chống lại những sự lạm dụng quá đáng này. Một dịp tiện sớm đến. Nhà thờ lâu đài Wittenberg có nhiều thánh tích, mà vào những ngày thánh nhất định được trưng bày cho dân chúng, và sự xá tội trọn vẹn được ban cho tất cả những ai đến thăm nhà thờ và xưng tội lúc đó. Theo đó, vào những ngày này, dân chúng với số lượng lớn kéo nhau đến đó. Một trong những dịp quan trọng nhất, lễ Chư Thánh, đang đến gần. Vào ngày trước đó, Luther, hòa vào đám đông đang kéo về phía nhà thờ, đã dán trên cửa nhà thờ một tờ giấy chứa chín mươi lăm luận đề chống lại giáo lý ân xá. Ông tuyên bố sẵn sàng bảo vệ các luận đề này vào ngày hôm sau tại trường đại học, chống lại bất cứ ai thấy thích hợp để công kích chúng. GC 129.2

Các luận đề của ông thu hút sự chú ý của mọi người. Chúng được đọc đi đọc lại, và được nhắc lại ở khắp mọi hướng. Một sự kích động lớn lao được dấy lên trong trường đại học và trong toàn thành phố. Qua những luận đề này, đã cho thấy rằng quyền tha tội, và miễn hình phạt cho tội, chưa bao giờ được giao phó cho giáo hoàng hay cho bất kỳ người nào khác. Toàn bộ kế hoạch ấy là một trò hề — một mưu mẹo để tống tiền bằng cách lợi dụng sự mê tín của dân chúng — một thủ đoạn của Sa-tan để hủy diệt linh hồn của tất cả những ai tin cậy nơi những tuyên bố dối trá của nó. Cũng đã cho thấy rõ ràng rằng tin lành của Đấng Christ là kho báu quý giá nhất của hội thánh, và ân điển của Đức Chúa Trời, được bày tỏ trong đó, được ban cho cách nhưng không cho mọi người tìm kiếm nó bằng sự ăn năn và đức tin. GC 130.1

Các luận đề của Luther thách thức cuộc tranh luận; nhưng không ai dám nhận lời thách thức. Những vấn đề mà ông đề xuất trong vài ngày đã lan khắp nước Đức, và trong vài tuần chúng đã vang dội khắp cõi Cơ-đốc Giáo. Nhiều tín đồ Công Giáo nhiệt thành, những người đã nhìn thấy và than khóc về sự gian ác khủng khiếp đang thịnh hành trong hội thánh, nhưng không biết làm thế nào để ngăn chặn sự phát triển của nó, đã đọc các luận đề với niềm vui lớn, nhận ra trong đó tiếng nói của Đức Chúa Trời. Họ cảm thấy rằng Chúa đã thương xót đặt tay Ngài để chặn đứng làn sóng bại hoại đang dâng nhanh phát xuất từ tòa La-mã. Các vị vua chúa và quan chức thầm vui mừng rằng quyền lực kiêu ngạo vốn phủ nhận quyền kháng cáo các quyết định của nó sẽ bị kiềm chế. GC 130.2

Nhưng các đám đông yêu chuộng tội lỗi và mê tín thì kinh hãi khi những lời ngụy biện vốn xoa dịu nỗi sợ của họ bị cuốn đi. Các giáo sĩ xảo quyệt, bị gián đoạn trong công việc dung dưỡng tội ác, và thấy lợi lộc của mình bị đe dọa, đã nổi giận, và tập hợp lại để duy trì những tuyên bố của họ. Nhà Cải chánh phải đối mặt với những kẻ tố cáo cay nghiệt. Một số người tố cáo ông hành động vội vã và do bốc đồng. Những người khác buộc tội ông kiêu ngạo, tuyên bố rằng ông không được Đức Chúa Trời hướng dẫn, mà hành động vì lòng kiêu ngạo và bướng bỉnh. Ông đáp: “Ai mà không biết rằng một người hiếm khi đưa ra bất kỳ ý tưởng mới nào mà không có vẻ kiêu ngạo, và không bị buộc tội kích động tranh cãi?… Tại sao Đấng Christ và tất cả những người tử đạo bị xử tử? Vì họ dường như là những kẻ kiêu ngạo khinh miệt sự khôn ngoan của thời đại, và vì họ đưa ra những điều mới mẻ mà không trước hết khiêm nhường tham khảo ý kiến của các lời sấm của các quan điểm cổ xưa.” GC 130.3

Ông lại tuyên bố: “Bất cứ điều gì tôi làm sẽ được làm, không phải bởi sự khôn ngoan của loài người, mà bởi sự chỉ dẫn của Đức Chúa Trời. Nếu công việc này là của Đức Chúa Trời, ai sẽ ngăn được? nếu không phải, ai có thể thúc đẩy nó? Không phải ý tôi, cũng không phải ý họ, cũng không phải ý chúng tôi; nhưng là ý Cha, hỡi Cha thánh, Đấng ngự trên trời.” — Ibid., q. 3, ch. 6. GC 131.1

Mặc dầu Luther đã được Thánh Linh của Đức Chúa Trời thúc đẩy để khởi sự công việc, ông không được tiếp tục tiến bước mà không gặp những xung đột gay gắt. Những lời trách móc của các kẻ thù, sự xuyên tạc mục đích của ông, và những lời suy diễn bất công và ác ý về nhân cách và động cơ của ông, đã đổ xuống trên ông như một cơn lũ áp đảo; và chúng không phải không có ảnh hưởng. Ông đã tự tin rằng các nhà lãnh đạo của dân chúng, cả trong hội thánh lẫn trong các trường học, sẽ vui mừng hiệp với ông trong những nỗ lực cải cách. Những lời khích lệ từ những người ở địa vị cao đã khiến ông đầy niềm vui và hy vọng. Ông đã thấy trước một ngày tươi sáng hơn đang ló dạng cho hội thánh. Nhưng sự khích lệ đã biến thành sự trách móc và lên án. Nhiều chức sắc, cả trong hội thánh lẫn trong nhà nước, bị thuyết phục về tính xác thực của các luận đề của ông; nhưng họ sớm thấy rằng việc chấp nhận những lẽ thật này sẽ kéo theo những thay đổi lớn. Khai sáng và cải cách dân chúng thì gần như là làm suy yếu uy quyền của La-mã, chặn đứng hàng ngàn dòng chảy đang đổ vào kho bạc của bà, và do đó cắt giảm rất nhiều sự xa hoa và phung phí của các lãnh đạo giáo hoàng. Hơn nữa, dạy dân chúng suy nghĩ và hành động như những hữu thể có trách nhiệm, chỉ nhìn vào Đấng Christ mà thôi để được cứu rỗi, sẽ lật đổ ngai của giáo hoàng và cuối cùng hủy diệt chính uy quyền của họ. Vì lý do này, họ đã từ chối sự hiểu biết mà Đức Chúa Trời ban cho họ và chống lại Đấng Christ cùng lẽ thật bằng sự phản đối của họ đối với người mà Ngài đã sai đến để khai sáng cho họ. GC 131.2

Luther run sợ khi nhìn lại chính mình — một người đơn độc chống lại các quyền lực hùng mạnh nhất của thế gian. Đôi khi ông nghi ngờ liệu mình có thực sự được Đức Chúa Trời dẫn dắt để đứng lên chống lại uy quyền của hội thánh hay không. Ông viết: “Tôi là ai mà dám chống lại uy nghi của giáo hoàng, là kẻ mà… các vua trên đất và cả thế giới đều run sợ trước mặt?… Không ai có thể biết được lòng tôi đã chịu khổ đến thế nào trong hai năm đầu tiên này, và tôi đã chìm vào nỗi ngã lòng nào, tôi có thể nói là nỗi tuyệt vọng nào.” — Ibid., q. 3, ch. 6. Nhưng ông đã không bị để cho trở nên hoàn toàn nản lòng. Khi sự nâng đỡ của loài người thất bại, ông đã nhìn lên một mình Đức Chúa Trời và học biết rằng ông có thể tựa vào cánh tay toàn năng ấy trong sự an toàn trọn vẹn. GC 132.1

Gửi một người bạn của cuộc Cải chánh, Luther đã viết: “Chúng ta không thể đạt đến sự hiểu biết Kinh Thánh bằng việc học hỏi hay bằng trí tuệ. Bổn phận đầu tiên của bạn là bắt đầu bằng sự cầu nguyện. Hãy nài xin Chúa ban cho bạn, bởi lòng thương xót lớn lao của Ngài, sự hiểu biết chân thật về lời Ngài. Không có người giải nghĩa nào khác cho lời Đức Chúa Trời ngoài chính Tác Giả của lời ấy, như chính Ngài đã phán: ‘Hết thảy chúng sẽ được Đức Chúa Trời dạy dỗ.’ Đừng hy vọng gì nơi sự lao nhọc của chính mình, nơi sự hiểu biết của chính mình: hãy tin cậy duy nhất nơi Đức Chúa Trời, và nơi ảnh hưởng của Thánh Linh Ngài. Hãy tin điều này dựa trên lời của một người đã từng trải qua kinh nghiệm."— Ibid., b. 3, ch. 7. Đây là một bài học có tầm quan trọng sống còn đối với những ai cảm thấy rằng Đức Chúa Trời đã kêu gọi họ trình bày cho người khác những lẽ thật trang nghiêm cho thời đại này. Những lẽ thật này sẽ khơi dậy sự thù địch của Sa-tan và của những kẻ yêu thích các chuyện hoang đường mà nó đã bày ra. Trong cuộc xung đột với các thế lực của sự ác, cần phải có điều gì đó hơn cả sức mạnh của trí tuệ và sự khôn ngoan của loài người. GC 132.2

Khi các kẻ thù viện dẫn đến phong tục và truyền thống, hoặc đến những khẳng định và thẩm quyền của giáo hoàng, Luther đã đáp lại họ bằng Kinh Thánh và chỉ Kinh Thánh mà thôi. Đây là những lập luận mà họ không thể trả lời được; vì vậy, những kẻ nô lệ của chủ nghĩa hình thức và mê tín gào thét đòi máu của ông, như người Do Thái đã gào thét đòi máu của Đấng Christ. “Hắn là một kẻ dị giáo,” những người cuồng tín của La-mã hô lên. “Cho phép một kẻ dị giáo ghê tởm như vậy sống thêm một giờ nữa là tội phản nghịch lớn chống lại hội thánh. Hãy dựng ngay đoạn đầu đài cho hắn!"— Ibid., b. 3, ch. 9. Nhưng Luther đã không trở thành miếng mồi cho cơn thịnh nộ của họ. Đức Chúa Trời có một công việc dành cho ông làm, và các thiên sứ từ trời được phái đến để bảo vệ ông. Tuy nhiên, nhiều người đã nhận được từ Luther ánh sáng quý báu đã trở thành đối tượng cho cơn thịnh nộ của Sa-tan, và vì cớ lẽ thật, họ đã không sợ hãi chịu đựng sự tra tấn và cái chết. GC 132.3

Những lời dạy của Luther đã thu hút sự chú ý của những tâm trí biết suy nghĩ khắp cả nước Đức. Từ các bài giảng và các tác phẩm của ông, những tia sáng tỏa ra đã đánh thức và soi sáng hàng ngàn người. Một đức tin sống động đang thay thế cho chủ nghĩa hình thức chết chóc mà hội thánh đã bị cầm giữ trong đó quá lâu. Dân chúng mỗi ngày càng mất lòng tin vào những điều mê tín của Giáo hội La-mã. Các rào cản của thành kiến đang sụp đổ. Lời Đức Chúa Trời, mà Luther dùng để thử nghiệm mọi giáo lý và mọi tuyên bố, giống như một thanh gươm hai lưỡi, cắt xuyên vào lòng dân chúng. Khắp nơi đang dấy lên một khao khát tiến bộ thuộc linh. Khắp nơi có một sự đói khát sự công bình như chưa từng được biết đến trong nhiều thời đại. Mắt của dân chúng, vốn từ lâu hướng về các nghi thức của loài người và những kẻ trung gian trần thế, giờ đây đang quay về trong sự ăn năn và đức tin hướng về Đấng Christ và Đấng Christ bị đóng đinh. GC 133.1

Sự quan tâm rộng rãi này càng khơi dậy thêm nỗi lo sợ của các giới chức giáo hoàng. Luther nhận được một trát đòi đến La-mã để trả lời cho cáo buộc dị giáo. Mệnh lệnh ấy khiến các bạn hữu của ông đầy kinh hãi. Họ biết rất rõ mối nguy hiểm đang đe dọa ông trong thành phố bại hoại ấy, vốn đã say máu của những người tử đạo của Đức Chúa Giê-su. Họ phản đối việc ông đi đến La-mã và yêu cầu rằng ông được xét xử tại nước Đức. GC 133.2

Dàn xếp này cuối cùng đã được thực hiện, và sứ thần của giáo hoàng được chỉ định để thụ lý vụ án. Trong những chỉ thị mà giáo hoàng truyền đạt cho viên chức này, có nói rằng Luther đã bị tuyên bố là một kẻ dị giáo. Do đó, sứ thần được giao nhiệm vụ “truy tố và cưỡng chế không một chút trì hoãn.” Nếu ông vẫn kiên định, và sứ thần không bắt giữ được người của ông, thì sứ thần được trao quyền “đặt ông ra ngoài vòng pháp luật ở mọi nơi trong nước Đức; trục xuất, nguyền rủa và dứt phép thông công tất cả những ai gắn bó với ông."— Ibid., b. 4, ch. 2. Hơn nữa, giáo hoàng chỉ thị cho sứ thần của mình, để tiêu diệt hoàn toàn sự dị giáo nguy hại ấy, phải dứt phép thông công tất cả, bất kể chức phẩm nào trong hội thánh hay nhà nước, ngoại trừ hoàng đế, những ai lơ là không bắt giữ Luther và những người theo ông, và giao nộp họ cho sự báo thù của La-mã. GC 133.3

Ở đây bày tỏ tinh thần thật sự của giáo hoàng. Không một dấu vết nào của nguyên tắc Cơ-đốc, hay thậm chí của công lý thông thường, có thể được nhìn thấy trong toàn bộ văn kiện. Luther ở cách xa La-mã rất nhiều; ông chưa có cơ hội giải thích hay bảo vệ lập trường của mình; vậy mà trước khi vụ việc của ông được điều tra, ông đã bị tuyên bố ngắn gọn là kẻ dị giáo, và trong cùng một ngày, bị khuyên nhủ, bị buộc tội, bị xét xử và bị kết án; và tất cả những điều này do đức thánh cha tự xưng, thẩm quyền tối cao, không sai lầm duy nhất trong hội thánh hay nhà nước! GC 134.1

Vào lúc này, khi Luther rất cần sự thông cảm và lời khuyên của một người bạn chân thật, sự quan phòng của Đức Chúa Trời đã phái Melanchthon đến Wittenberg. Tuổi còn trẻ, khiêm nhường và rụt rè trong cách cư xử, phán đoán đúng đắn, kiến thức sâu rộng và tài hùng biện cuốn hút của Melanchthon, kết hợp với sự thanh khiết và ngay thẳng trong tính cách của ông, đã chiếm được sự ngưỡng mộ và kính trọng phổ quát. Sự rực rỡ của tài năng ông cũng không nổi bật hơn sự dịu dàng trong tính tình của ông. Ông sớm trở thành một môn đồ nhiệt thành của tin lành, và là người bạn đáng tin cậy nhất và người ủng hộ quý giá nhất của Luther; sự dịu dàng, thận trọng và chính xác của ông bổ sung cho lòng can đảm và năng lực của Luther. Sự kết hợp của họ trong công việc đã thêm sức mạnh cho cuộc Cải chánh và là nguồn khích lệ lớn cho Luther. GC 134.2

Augsburg đã được ấn định làm nơi xét xử, và nhà Cải chánh đã khởi hành đi bộ để thực hiện hành trình đến đó. Những nỗi lo nghiêm trọng đã được dấy lên vì ông. Những lời đe dọa đã được đưa ra công khai rằng ông sẽ bị bắt và bị giết trên đường, và các bạn hữu của ông nài xin ông đừng mạo hiểm. Họ thậm chí còn khẩn nài ông hãy rời Wittenberg một thời gian và tìm nơi an toàn với những người sẽ sẵn lòng bảo vệ ông. Nhưng ông không muốn rời khỏi vị trí mà Đức Chúa Trời đã đặt ông. Ông phải tiếp tục trung tín gìn giữ lẽ thật, bất chấp những cơn bão đang đánh vào ông. Lời ông là: “Tôi giống như Giê-rê-mi, một người của sự tranh chấp và cãi cọ; nhưng những lời đe dọa của họ càng gia tăng, thì niềm vui của tôi càng nhân lên…. Họ đã hủy hoại danh dự và tiếng tăm của tôi. Chỉ còn lại một điều; đó là thân xác khốn khổ của tôi: hãy để họ lấy nó; họ sẽ rút ngắn đời tôi đi vài giờ mà thôi. Nhưng còn linh hồn tôi, họ không thể lấy được. Người nào muốn rao truyền lời của Đấng Christ cho thế giới, phải trông đợi cái chết trong mọi khoảnh khắc."— Ibid., b. 4, ch. 4. GC 134.3

Tin tức về việc Luther đến Augsburg đã đem lại sự thỏa mãn lớn cho sứ thần giáo hoàng. Kẻ dị giáo phiền toái đang khuấy động sự chú ý của cả thế giới giờ đây dường như đang ở trong tay của La-mã, và sứ thần quyết định rằng ông không được thoát. Nhà Cải chánh đã không lo liệu cho mình một giấy thông hành an toàn. Các bạn hữu của ông thúc giục ông đừng xuất hiện trước sứ thần mà không có giấy thông hành, và chính họ đảm nhận việc xin giấy ấy từ hoàng đế. Sứ thần có ý định buộc Luther, nếu có thể, phải rút lại, hoặc, nếu thất bại trong việc này, khiến ông bị giải về La-mã, để chịu chung số phận với Huss và Jerome. Vì vậy, thông qua các đặc vụ của mình, ông đã cố gắng dụ Luther xuất hiện mà không có giấy thông hành, phó thác chính mình cho lòng thương xót của ông ta. Nhà Cải chánh đã kiên quyết từ chối làm điều này. Ông chỉ xuất hiện trước mặt đại sứ của giáo hoàng sau khi đã nhận được văn kiện cam kết sự bảo vệ của hoàng đế. GC 135.1

Theo chính sách, phe La-mã đã quyết định tìm cách chinh phục Luther bằng một vẻ ngoài dịu dàng. Sứ thần, trong các cuộc gặp với ông, đã bày tỏ sự thân thiện lớn; nhưng ông ta đòi hỏi Luther phải phục tùng hoàn toàn thẩm quyền của hội thánh, và nhượng bộ mọi điểm mà không tranh luận hay chất vấn. Ông ta đã không đánh giá đúng tính cách của người mà ông ta phải đối phó. Luther, khi đáp lại, đã bày tỏ lòng tôn kính của mình đối với hội thánh, sự khao khát lẽ thật của mình, sự sẵn sàng trả lời mọi chất vấn về những gì ông đã dạy, và sự sẵn sàng đệ trình các giáo lý của mình cho quyết định của một số trường đại học hàng đầu. Nhưng đồng thời, ông phản đối cách hành xử của hồng y trong việc đòi ông phải rút lại mà chưa chứng minh được ông sai lầm. GC 135.2

Câu trả lời duy nhất là: “Rút lại, rút lại!” Nhà Cải chánh đã chỉ ra rằng lập trường của mình được Kinh Thánh hỗ trợ và kiên quyết tuyên bố rằng ông không thể chối bỏ lẽ thật. Sứ thần, không thể đáp lại các lập luận của Luther, đã đè bẹp ông bằng một cơn bão những lời trách mắng, nhạo báng và tâng bốc, xen lẫn với những trích dẫn từ truyền thống và những câu nói của các Giáo Phụ, không cho nhà Cải chánh cơ hội nào để nói. Thấy rằng cuộc hội đàm, tiếp tục như vậy, sẽ hoàn toàn vô ích, cuối cùng Luther đã nhận được sự cho phép miễn cưỡng để trình bày câu trả lời của mình bằng văn bản. GC 136.1

“Bằng cách đó,” ông viết cho một người bạn, “những người bị áp bức thu được lợi ích gấp đôi; thứ nhất, điều được viết ra có thể được đệ trình cho sự phán đoán của người khác; và thứ hai, người ta có cơ hội tốt hơn để tác động vào nỗi sợ hãi, nếu không phải lương tâm, của một kẻ chuyên quyền kiêu ngạo và lắm lời, là kẻ bằng không sẽ áp đảo bằng ngôn ngữ hống hách của mình.”—Martyn, The Life and Times of Luther, trang 271, 272. GC 136.2

Ở buổi gặp kế tiếp, Luther trình bày một bản giải thích rõ ràng, súc tích và mạnh mẽ về quan điểm của mình, được hỗ trợ đầy đủ bởi nhiều trích dẫn từ Kinh Thánh. Bản giấy này, sau khi được đọc lớn, ông trao cho hồng y, nhưng hồng y lại khinh khỉnh ném nó sang một bên, tuyên bố rằng đó là một mớ lời rỗng tuếch và những trích dẫn không liên quan. Luther, giờ đã hoàn toàn bị khơi dậy, đối đầu với vị giáo phẩm kiêu ngạo trên chính địa hạt của ông ta—truyền thống và giáo huấn của hội thánh—và đánh đổ hoàn toàn những giả định của ông ta. GC 136.3

Khi vị giáo phẩm thấy rằng lập luận của Luther không thể bác bỏ được, ông ta mất hết tự chủ, và trong cơn thịnh nộ quát lên: “Hãy rút lại! nếu không ta sẽ gởi ngươi đến La-mã, để ra hầu trước các thẩm phán được ủy nhiệm xem xét vụ án của ngươi. Ta sẽ rút phép thông công ngươi và tất cả những người theo ngươi, cùng tất cả những kẻ có lúc nào đó ủng hộ ngươi, và sẽ trục xuất họ khỏi hội thánh.” Và cuối cùng ông ta tuyên bố, với giọng kiêu ngạo và giận dữ: “Hãy rút lại, hoặc đừng trở lại nữa.”—D’Aubigne, ấn bản Luân-đôn, q. 4, ch. 8. GC 136.4

Nhà Cải chánh lập tức rút lui cùng với các bạn hữu của mình, qua đó tuyên bố rõ ràng rằng không có sự rút lại nào có thể trông đợi được từ ông. Đây không phải là điều mà hồng y đã dự định. Ông ta đã tự mãn rằng bằng bạo lực ông có thể khiến Luther khiếp sợ mà quy phục. Giờ đây, còn lại một mình với những người ủng hộ, ông ta nhìn từ người này sang người khác trong nỗi hổ thẹn tột cùng trước sự thất bại bất ngờ của những mưu đồ của mình. GC 137.1

Những nỗ lực của Luther trong dịp này không phải là không có kết quả tốt. Đám đông lớn có mặt đã có cơ hội so sánh hai người, và tự mình phán đoán về tinh thần được hai bên thể hiện, cũng như về sức mạnh và tính chân thật của các lập trường của họ. Sự tương phản mới rõ rệt biết bao! Nhà Cải chánh, giản dị, khiêm nhường, vững vàng, đứng lên trong sức mạnh của Đức Chúa Trời, có lẽ thật ở bên mình; vị đại diện của giáo hoàng, tự phụ, hách dịch, kiêu căng và vô lý, không có lấy một luận cứ nào từ Kinh Thánh, thế mà lại hăng hái kêu lên: “Hãy rút lại, nếu không sẽ bị gởi đến La-mã để chịu hình phạt.” GC 137.2

Mặc dù Luther đã có được giấy bảo đảm an toàn, những người Công Giáo La-mã vẫn đang âm mưu bắt và giam cầm ông. Các bạn hữu của ông khẩn khoản rằng vì việc ông kéo dài thời gian lưu trú là vô ích, nên ông phải trở về Wittenberg không chậm trễ, và phải thận trọng tối đa để giấu ý định của mình. Theo đó, ông rời Augsburg trước lúc bình minh, trên lưng ngựa, chỉ được một người dẫn đường do quan chánh trong thành cung cấp đi cùng. Với nhiều điềm báo lo lắng, ông bí mật đi qua các đường phố tối và yên lặng của thành phố. Những kẻ thù, cảnh giác và tàn nhẫn, đang âm mưu hủy diệt ông. Liệu ông có thoát khỏi những cạm bẫy đã dàn sẵn cho mình không? Đó là những giây phút lo âu và cầu nguyện tha thiết. Ông đến một cổng nhỏ trong tường thành. Cổng được mở ra cho ông, và cùng với người dẫn đường, ông đi qua mà không gặp trở ngại. Vừa ra được bên ngoài an toàn, những người chạy trốn tăng tốc, và trước khi sứ thần biết về sự ra đi của Luther, ông đã ở ngoài tầm với của những kẻ bắt bớ mình. Sa-tan và các tay sai của nó đã bị đánh bại. Người mà chúng tưởng đã nằm trong tay chúng đã đi rồi, thoát ra như chim thoát khỏi bẫy của kẻ đánh bẫy. GC 137.3

Nghe tin Luther đã thoát, sứ thần bàng hoàng vừa kinh ngạc vừa phẫn nộ. Ông ta đã mong nhận được vinh dự lớn vì sự khôn ngoan và cứng rắn của mình trong việc đối phó với kẻ quấy rối hội thánh này; nhưng hy vọng của ông ta đã thất vọng. Ông ta trút giận trong một lá thơ gởi cho Frederick, tuyển hầu xứ Saxony, gay gắt tố cáo Luther và đòi rằng Frederick phải gởi nhà Cải chánh đến La-mã hoặc trục xuất ông khỏi Saxony. GC 138.1

Để tự bào chữa, Luther thúc giục rằng hãy để sứ thần hoặc giáo hoàng chỉ ra cho ông những sai lầm từ Kinh Thánh, và ông cam kết cách trọng thể nhất rằng sẽ từ bỏ các giáo lý của mình nếu chúng có thể được chứng tỏ là trái với Lời Đức Chúa Trời. Và ông bày tỏ lòng biết ơn Đức Chúa Trời vì đã cho ông được kể là xứng đáng chịu khổ trong một chính nghĩa thánh khiết như vậy. GC 138.2

Tuyển hầu cho đến lúc ấy có ít hiểu biết về các giáo lý cải chánh, nhưng ông vô cùng xúc động trước sự ngay thẳng, mạnh mẽ, và rõ ràng trong những lời của Luther; và cho đến khi nhà Cải chánh được chứng tỏ là sai lầm, Frederick quyết định đứng ra làm người bảo vệ ông. Đáp lại yêu sách của sứ thần, ông viết: “Vì Tiến sĩ Martin đã ra hầu trước ông tại Augsburg, ông nên thoả mãn. Chúng tôi không mong đợi rằng ông sẽ cố gắng buộc ông ấy rút lại mà không thuyết phục được ông ấy về những sai lầm của mình. Không một học giả nào trong lãnh địa của chúng tôi cho tôi biết rằng giáo lý của Martin là phạm thượng, chống lại Đấng Christ, hoặc dị giáo.’ Hơn nữa, hoàng tử từ chối gởi Luther đến La-mã hoặc trục xuất ông khỏi lãnh thổ của mình.”—D’Aubigne, q. 4, ch. 10. GC 138.3

Tuyển hầu nhận thấy rằng có một sự sụp đổ chung của những giới hạn đạo đức trong xã hội. Một công cuộc cải cách vĩ đại là điều cần thiết. Những sắp xếp phức tạp và tốn kém để kiềm chế và trừng phạt tội ác sẽ không cần thiết nếu loài người chỉ biết thừa nhận và vâng theo những đòi hỏi của Đức Chúa Trời cùng những mách bảo của một lương tâm được soi sáng. Ông thấy Luther đang lao nhọc để đạt mục tiêu này, và ông thầm vui mừng rằng một ảnh hưởng tốt hơn đang bày tỏ chính mình trong hội thánh. GC 138.4

Ông cũng thấy rằng với tư cách là một giáo sư tại đại học, Luther thành công nổi bật. Mới chỉ một năm trôi qua kể từ khi nhà Cải chánh đóng các luận đề của mình trên cửa nhà thờ lâu đài, thế mà đã có một sự sụt giảm lớn về số lượng những khách hành hương đến viếng nhà thờ vào ngày lễ Các Thánh. La-mã đã bị tước mất những người thờ phượng và các của lễ dâng, nhưng chỗ của họ được lấp bởi một tầng lớp khác, nay đến Wittenberg, không phải những người hành hương đến thờ kính các thánh tích của nó, mà là những sinh viên đến lấp đầy các giảng đường học vấn của nó. Các tác phẩm của Luther đã khơi lên khắp nơi một mối quan tâm mới đối với Kinh Thánh, và không chỉ từ khắp các vùng của Đức, mà còn từ các xứ khác, sinh viên đổ đến trường đại học. Những thanh niên, khi lần đầu tiên trông thấy Wittenberg, “giơ tay lên trời, và ngợi khen Đức Chúa Trời vì đã khiến ánh sáng của lẽ thật chiếu rạng từ thành này, như từ Si-ôn thuở xưa, và từ đó lan đến những xứ xa xôi nhất.”— Sđd., q. 4, ch. 10. GC 139.1

Luther cho đến lúc ấy mới chỉ được cải hóa một phần khỏi những sai lầm của Công Giáo La-mã. Nhưng khi ông so sánh Lời Thánh với các sắc lịnh và hiến chế của giáo hoàng, ông tràn đầy kinh ngạc. “Tôi đang đọc,” ông viết, “các sắc lịnh của các giáo hoàng, và … tôi không biết liệu giáo hoàng có phải là chính kẻ địch lại Đấng Christ, hay là sứ đồ của nó, bởi Đấng Christ bị xuyên tạc và đóng đinh lại trong những văn bản đó nhiều đến như vậy.”— Sđd., q. 5, ch. 1. Tuy thế, vào lúc này Luther vẫn còn là một người ủng hộ Giáo hội La-mã, và không hề có ý nghĩ rằng mình sẽ có lúc tách khỏi sự hiệp thông của nó. GC 139.2

Các tác phẩm và giáo lý của nhà Cải chánh đang lan rộng đến mọi quốc gia trong thế giới Cơ-đốc Giáo. Công việc lan đến Thụy Sĩ và Hòa Lan. Các bản sao tác phẩm của ông cũng tìm đường đến Pháp và Tây Ban Nha. Ở Anh, các giáo huấn của ông được tiếp nhận như lời sự sống. Lẽ thật cũng đã lan đến Bỉ và Ý. Hàng ngàn người đang thức tỉnh khỏi cơn ngủ mê như chết của mình đến niềm vui và hy vọng của một đời sống đức tin. GC 139.3

La-mã càng lúc càng thêm tức giận bởi những đòn tấn công của Luther, và một số kẻ chống đối cuồng tín của ông, ngay cả các tiến sĩ trong các đại học Công Giáo, tuyên bố rằng ai giết được tu sĩ nổi loạn này sẽ vô tội. Một ngày nọ, một người lạ, với một khẩu súng giấu dưới áo choàng, đến gần nhà Cải chánh và hỏi tại sao ông đi một mình như vậy. “Tôi ở trong tay Đức Chúa Trời,” Luther đáp. “Ngài là sức mạnh và là khiên của tôi. Người ta có thể làm gì tôi được?”— Sđd., q. 6, ch. 2. Nghe những lời đó, người lạ tái mặt và chạy trốn như chạy trước sự hiện diện của các thiên sứ của trời. GC 140.1

La-mã quyết tâm hủy diệt Luther; nhưng Đức Chúa Trời là sự phòng vệ của ông. Các giáo lý của ông được nghe thấy khắp nơi—“trong các túp lều và tu viện, … trong các lâu đài của các bậc quý tộc, trong các trường đại học, và trong các cung điện của các vua;” và những người có tiếng tăm nổi dậy khắp nơi để ủng hộ các nỗ lực của ông.— Sđd., q. 6, ch. 2. GC 140.2

Cũng vào khoảng thời gian này, Luther, khi đọc các tác phẩm của Huss, nhận thấy rằng lẽ thật lớn về sự xưng công bình bởi đức tin, mà chính ông đang tìm cách nêu cao và giảng dạy, đã được nhà Cải chánh xứ Bô-hê-mia giữ lấy. “Tất cả chúng ta,” Luther nói, “Phao-lô, Augustine, và chính tôi, đều đã là người Hussite mà không hay biết!” “Đức Chúa Trời chắc chắn sẽ hạch hỏi thế gian,” ông tiếp tục, “rằng lẽ thật đã được giảng cho nó một thế kỷ trước, rồi bị đốt cháy!”—Wylie, q. 6, ch. 1 GC 140.3

Trong một lời kêu gọi gửi đến hoàng đế và giới quý tộc nước Đức vì sự cải chánh của Cơ-đốc Giáo, Lu-thơ đã viết về giáo hoàng: “Thật là một điều kinh khủng khi nhìn thấy kẻ tự xưng là đại diện của Đấng Christ, phô bày một sự xa hoa mà không một hoàng đế nào có thể sánh kịp. Như vậy có giống như Đức Chúa Giê-su nghèo khó, hay như Phi-e-rơ khiêm nhường chăng? Họ nói rằng ông ta là chúa tể của thế giới! Nhưng Đấng Christ, là Đấng mà ông ta khoe khoang làm đại diện, đã phán: ‘Nước ta chẳng thuộc về thế gian này.’ Quyền cai trị của một đại diện có thể vượt quá quyền của bề trên mình chăng?"—D’Aubigne, q. 6, ch. 3. GC 140.4

Ông đã viết như sau về các trường đại học: “Tôi rất lo sợ rằng các trường đại học sẽ trở thành những cánh cửa lớn của địa ngục, trừ phi họ siêng năng giảng giải Kinh Thánh và khắc ghi Kinh Thánh vào lòng của thanh thiếu niên. Tôi không khuyên ai đặt con mình vào nơi mà Kinh Thánh không ngự trị tối cao. Mọi định chế mà con người không luôn luôn bận tâm với Lời Đức Chúa Trời đều phải trở nên bại hoại."—Như trên, q. 6, ch. 3. GC 140.5

Lời kêu gọi này được lưu hành nhanh chóng khắp nước Đức và gây ảnh hưởng mạnh mẽ trên dân chúng. Cả quốc gia bị rung động, và vô số người được khơi dậy để quy tụ quanh ngọn cờ cải chánh. Những kẻ chống đối Lu-thơ, lòng cháy bỏng muốn báo thù, đã thúc giục giáo hoàng có những biện pháp dứt khoát đối với ông. Có một sắc lệnh rằng các giáo lý của ông phải bị lên án ngay lập tức. Nhà Cải chánh và những người theo ông được ban cho sáu mươi ngày, sau đó, nếu họ không rút lại lời, thì tất cả sẽ bị tuyệt thông. GC 141.1

Đó là một cơn khủng hoảng khủng khiếp cho cuộc Cải chánh. Trong nhiều thế kỷ, bản án tuyệt thông của La-mã đã gieo kinh hoàng cho những vị vua hùng mạnh; nó đã làm cho những đế quốc mạnh mẽ đầy dẫy sự đau đớn và tàn phá. Những ai bị bản án đó giáng trên đều bị mọi người nhìn bằng ánh mắt kinh sợ và khiếp đảm; họ bị cắt đứt khỏi sự giao tiếp với đồng loại và bị đối xử như những kẻ ngoài vòng pháp luật, để bị săn đuổi đến tuyệt diệt. Lu-thơ không mù lòa trước cơn bão sắp ập xuống trên ông; nhưng ông đứng vững, tin cậy nơi Đấng Christ làm chỗ nương tựa và tấm khiên của mình. Với đức tin và lòng can đảm của một người tử đạo, ông viết: “Điều gì sắp xảy ra tôi không biết, và tôi cũng không quan tâm đến việc biết…. Dù đòn giáng xuống nơi nào, tôi không hề sợ hãi. Không một chiếc lá nào rơi xuống mà chẳng do ý muốn của Cha chúng ta. Huống chi Ngài sẽ chăm sóc chúng ta biết bao! Chết vì Lời ấy là một điều nhẹ nhàng, vì Lời đã trở nên xác thịt ấy cũng đã chết. Nếu chúng ta chết với Ngài, chúng ta sẽ sống với Ngài; và bước qua những điều mà Ngài đã bước qua trước chúng ta, chúng ta sẽ ở nơi Ngài ở và sống với Ngài mãi mãi."—Như trên, ấn bản Luân Đôn thứ ba, Walther, 1840, q. 6, ch. 9. GC 141.2

Khi sắc chỉ của giáo hoàng đến tay Lu-thơ, ông nói: “Tôi khinh thường và tấn công nó, vì nó là bất kính, giả dối…. Chính Đấng Christ bị lên án trong đó…. Tôi vui mừng vì phải chịu những khổ nạn như vậy cho chánh nghĩa cao cả nhất. Tôi đã cảm thấy sự tự do lớn hơn trong lòng mình; vì cuối cùng tôi biết rằng giáo hoàng là kẻ địch lại Đấng Christ, và ngai của ông ta chính là ngai của Sa-tan."—D’Aubigne, q. 6, ch. 9. GC 141.3

Tuy nhiên, mệnh lệnh của La-mã không phải là không có tác dụng. Tù ngục, tra tấn và gươm đao là những vũ khí hữu hiệu để bắt buộc người ta phải vâng phục. Những kẻ yếu đuối và mê tín run sợ trước sắc lệnh của giáo hoàng; và trong khi có sự cảm thông chung đối với Lu-thơ, nhiều người cảm thấy rằng mạng sống quá quý giá để liều mạng vì sự nghiệp cải chánh. Mọi sự dường như cho thấy công việc của Nhà Cải chánh sắp sửa chấm dứt. GC 142.1

Nhưng Lu-thơ vẫn không hề sợ hãi. La-mã đã ném những lời rủa sả vào ông, và thế gian nhìn xem, không hề nghi ngờ rằng ông sẽ phải chết hoặc bị buộc phải nhượng bộ. Nhưng với một sức mạnh đáng sợ, ông đã ném ngược bản án kết tội lại trên chính La-mã và công khai tuyên bố quyết tâm từ bỏ nó mãi mãi. Trước mặt một đám đông sinh viên, tiến sĩ, và công dân thuộc mọi tầng lớp, Lu-thơ đã thiêu đốt sắc chỉ của giáo hoàng, cùng với các giáo luật, các sắc lệnh, và một số văn bản ủng hộ quyền lực của giáo hoàng. “Kẻ thù của tôi, qua việc thiêu đốt sách của tôi,” ông nói, “đã có thể làm tổn hại đến chánh nghĩa của chân lý trong tâm trí của dân thường, và hủy diệt linh hồn của họ; vì lý do ấy mà tôi đã thiêu đốt sách của họ để đáp lại. Một cuộc chiến đấu nghiêm trọng vừa mới bắt đầu. Cho đến nay tôi chỉ đang đùa với giáo hoàng mà thôi. Tôi đã bắt đầu công việc này trong danh Đức Chúa Trời; nó sẽ kết thúc mà không cần tôi, và bởi quyền năng của Ngài."—Như trên, q. 6, ch. 10. GC 142.2

Đáp lại những lời khinh bỉ của kẻ thù khi họ chế giễu ông về sự yếu kém của chánh nghĩa mình, Lu-thơ trả lời: “Ai biết được rằng Đức Chúa Trời đã không chọn và gọi tôi, và họ có nên sợ rằng, khi khinh dể tôi, họ khinh dể chính Đức Chúa Trời chăng? Môi-se đã một mình khi ra khỏi Ê-díp-tô; Ê-li đã một mình trong triều vua A-háp; Ê-sai một mình tại Giê-ru-sa-lem; Ê-xê-chi-ên một mình tại Ba-by-lôn…. Đức Chúa Trời không bao giờ chọn làm tiên tri các thầy tế lễ thượng phẩm hay bất cứ nhân vật lớn nào khác; nhưng thường thường Ngài chọn những người thấp hèn và bị khinh dể, có một lần ngay cả người chăn chiên A-mốt. Trong mọi thời đại, các thánh đồ đã phải quở trách những kẻ quyền thế, vua chúa, hoàng thân, thầy tế lễ, và những người khôn ngoan, với nguy cơ mất mạng sống mình…. Tôi không nói rằng tôi là một tiên tri; nhưng tôi nói rằng họ phải biết sợ chính vì tôi chỉ có một mình và họ thì đông đảo. Tôi chắc chắn điều này, rằng Lời Đức Chúa Trời ở với tôi, và không ở với họ."—Như trên, q. 6, ch. 10. GC 142.3

Tuy nhiên, không phải là không có một cuộc tranh chiến khủng khiếp với chính mình mà Lu-thơ đã quyết định dứt khoát ly khai khỏi hội thánh. Chính vào khoảng thời gian này mà ông đã viết: “Tôi cảm thấy mỗi ngày càng hơn là khó đến thế nào để bỏ đi những nghi ngại mà người ta đã hấp thụ từ thuở ấu thơ. Ôi, biết bao đau đớn đã giáng trên tôi, dù tôi có Kinh Thánh bên cạnh mình, để tự biện minh rằng tôi dám đứng một mình chống lại giáo hoàng, và tuyên bố rằng ông ta là kẻ địch lại Đấng Christ! Biết bao nỗi hoạn nạn trong lòng tôi đã không phải chịu đựng! Biết bao lần tôi đã tự hỏi mình với cay đắng câu hỏi mà bọn giáo hoàng thường đưa ra trên môi miệng: ‘Có phải chỉ mình ngươi là khôn ngoan chăng? Chẳng lẽ mọi người khác đều sai lầm sao? Sẽ thế nào nếu, rốt cuộc, chính ngươi là kẻ sai lầm, và đang lôi kéo biết bao linh hồn vào sự sai lầm của ngươi, những linh hồn mà sẽ bị hư mất đời đời?’ Tôi đã chiến đấu như thế với chính mình và với Sa-tan, cho đến khi Đấng Christ, bằng Lời không thể sai lầm của Ngài, đã củng cố lòng tôi chống lại những mối nghi ngờ ấy."—Martyn, trang 372, 373. GC 143.1

Giáo hoàng đã đe dọa Lu-thơ sẽ bị tuyệt thông nếu ông không rút lại lời, và bây giờ lời đe dọa ấy đã được thực hiện. Một sắc chỉ mới xuất hiện, tuyên bố sự ly khai dứt khoát của Nhà Cải chánh khỏi Giáo hội La-mã, tố cáo ông là kẻ bị Trời rủa sả, và bao gồm trong cùng bản án đó tất cả những ai tiếp nhận các giáo lý của ông. Cuộc tranh đấu lớn đã thực sự bắt đầu. GC 143.2

Sự chống đối là số phận của tất cả những người được Đức Chúa Trời sử dụng để trình bày các lẽ thật đặc biệt áp dụng cho thời đại của họ. Có một lẽ thật hiện thời vào thời Lu-thơ—một lẽ thật lúc bấy giờ có tầm quan trọng đặc biệt; có một lẽ thật hiện thời cho hội thánh ngày nay. Đấng làm mọi sự theo ý chỉ của Ngài đã vui lòng đặt con người vào những hoàn cảnh khác nhau và ủy thác cho họ những bổn phận đặc thù cho thời đại mà họ đang sống và điều kiện mà họ được đặt vào. Nếu họ biết trân trọng ánh sáng đã ban cho mình, thì những quan điểm rộng lớn hơn về lẽ thật sẽ được mở ra trước mắt họ. Nhưng lẽ thật ngày nay cũng không được đa số khao khát hơn là vào thời các tín đồ giáo hoàng đã chống đối Lu-thơ. Vẫn có cùng một khuynh hướng chấp nhận các lý thuyết và truyền thống của loài người thay vì Lời Đức Chúa Trời như trong các thời đại trước. Những ai trình bày lẽ thật cho thời đại này không nên mong được tiếp đón với sự ưu ái lớn hơn so với các nhà cải chánh thời trước. Cuộc tranh đấu lớn giữa lẽ thật và sai lầm, giữa Đấng Christ và Sa-tan, sẽ gia tăng cường độ cho đến khi kết thúc lịch sử của thế giới này. GC 143.3

Đức Chúa Giê-su phán cùng các môn đồ Ngài rằng: Nếu các ngươi thuộc về thế gian, thì người đời sẽ yêu kẻ thuộc về mình; nhưng vì các ngươi không thuộc về thế gian và ta đã lựa chọn các ngươi giữa thế gian, bởi cớ đó người đời ghét các ngươi. Hãy nhớ lời ta đã nói cùng các ngươi: Đầy tớ chẳng lớn hơn chủ mình. Nếu họ đã bắt bớ ta, ắt cũng bắt bớ các ngươi; bằng họ đã giữ lời ta, ắt cũng giữ lời các ngươi.

(Giăng 15:19-20)Và mặt khác, Chúa chúng ta đã tuyên bố rõ ràng: Khốn cho các ngươi, khi mọi người sẽ khen các ngươi, vì tổ phụ họ cũng xử với các tiên tri giả như vậy! (Lu-ca 6:26) Tinh thần của thế gian ngày nay cũng không hòa hợp với tinh thần của Đấng Christ hơn so với những thời kỳ trước, và những ai rao giảng lời Đức Chúa Trời cách tinh tuyền sẽ không được đón nhận với sự ưu ái lớn hơn bây giờ so với lúc ấy. Những hình thức chống đối lẽ thật có thể thay đổi, sự thù nghịch có thể ít lộ liễu hơn vì nó tinh vi hơn; nhưng cùng một sự đối kháng ấy vẫn tồn tại và sẽ được biểu lộ cho đến ngày tận thế. GC 144.1