Tình Yêu và Sự Tôn Trọng
Nền tảng cho một hôn nhân lành mạnh
Martin và Debbie Raj khép lại loạt bài Những nguyên tắc của Đức Chúa Trời cho các mối quan hệ lành mạnh bằng chủ đề về sự kết nối giữa tình yêu và sự tôn trọng — nền tảng căn bản cho một hôn nhân lành mạnh. Loạt bài này hướng đến những người độc thân, những cặp vợ chồng mới cưới hay đã đi cùng nhau lâu năm, cũng như bất kỳ ai đang tìm kiếm sự chữa lành trong mối quan hệ với chính mình, với Đức Chúa Trời và với người khác.
Sứ đồ Giăng viết:
“Hỡi các con cái bé mọn, chớ yêu mến bằng lời nói và lưỡi, nhưng bằng việc làm và lẽ thật.” (I Giăng 3:18)
Trong sách The Adventist Home (trang 15) có một câu trích đẹp: “Hình ảnh ngọt ngào nhất của thiên đàng là một mái ấm có Thánh Linh của Chúa ngự trị. Nếu ý muốn của Đức Chúa Trời được thực hiện, vợ chồng sẽ tôn trọng lẫn nhau, vun đắp tình yêu và niềm tin cậy.” Đó là bức tranh ngắn gọn nhưng đầy đủ về điều Đức Chúa Trời mong muốn cho một gia đình.
Những hiểu lầm phổ biến về tình yêu và sự tôn trọng
Một quan niệm sai lầm thường gặp là: đàn ông chỉ cần được tôn trọng, còn phụ nữ chỉ cần được yêu. Quan niệm này thường được rút ra từ thư Ê-phê-sô. Nhưng chẳng lẽ đàn ông không cần tình yêu, và phụ nữ không cần được tôn trọng? Thực tế, yêu là tôn trọng, và tôn trọng cũng là yêu. Tình yêu gắn kết tấm lòng, còn sự tôn trọng giúp ta trân trọng và ngưỡng mộ giá trị, sự độc đáo của nhau. Cả hai đều cần có ở cả người nam lẫn người nữ.
Một cuốn sách khác trong cùng bộ devotional viết: “Vợ chồng không nên tranh giành quyền cai trị. Đức Chúa Trời đã đặt nguyên tắc hướng dẫn: chồng phải yêu vợ như Đấng Christ yêu Hội Thánh, vợ phải tôn trọng và yêu chồng. Cả hai đều phải vun đắp tinh thần tử tế, quyết không làm cho người kia đau khổ hay tổn thương.”
Một hiểu lầm khác là cho rằng Đức Chúa Trời là nguồn duy nhất của tình yêu. Đức Chúa Trời quả là nguồn chính của tình yêu, nhưng nếu Ngài là nguồn duy nhất thì đã không tạo dựng con người với nhu cầu yêu và được yêu từ những người khác. Trong hôn nhân có một mối quan hệ ba chiều: tôi, vợ tôi và Đức Chúa Trời. Ngài tạo dựng chúng ta thành những hữu thể xã hội, có cảm xúc, có nhu cầu được yêu thương — không phải ngẫu nhiên mà nhiều người cao tuổi trong các viện dưỡng lão đang khao khát tình yêu của con người.
Ngay trong chính Đức Chúa Trời, ta cũng thấy sự cân bằng đó. Ngài là một Đấng có cảm xúc; Đức Thánh Linh “lấy sự thở than không thể nói ra được mà cầu khẩn thay cho chúng ta” (Rô-ma 8:26). Tình yêu và cảm xúc trong Ba Ngôi không phải là khái niệm thuần lý thuyết.
Một hiểu lầm tai hại nữa là: đàn ông không cần tình yêu, vì nếu cần thì “không còn ra đàn ông” — không được khóc, không được bày tỏ cảm xúc. Hãy nhìn Đức Chúa Giê-su: Ngài là một con người đầy đủ, nhưng có một tấm lòng mềm mại. Ngài truyền cho mười hai môn đồ — tất cả đều là người nam — rằng “hãy yêu lẫn nhau”. Trước khi về trời, Ngài hỏi Phi-e-rơ ba lần: “Ngươi có yêu ta chăng?” Đức Chúa Trời rất coi trọng tình yêu chân thật, không phân biệt giới tính.
Cuối cùng, tôn trọng không có nghĩa là vâng phục mù quáng. Tôn trọng là lắng nghe, là sẵn sàng đồng ý khi người kia có cái nhìn tốt hơn, nhưng cũng là dám nêu ý kiến khi thấy điều gì đó không đúng. Sự vâng phục mù quáng chỉ thuộc về một mình Đức Chúa Trời — và ngay cả với Ngài, chúng ta cũng được kêu gọi đến với lý trí, chứ không phải nhắm mắt làm theo. Trong Ê-phê-sô, Đức Chúa Trời dạy người vợ thuận phục chồng, để người chồng làm đầu; nhưng điều đó không có nghĩa là thuận phục cả khi chồng đi ngược lại Đức Chúa Trời và lương tâm. Thẩm quyền cao nhất của cả vợ lẫn chồng vẫn là Đức Chúa Trời, và cả hai cùng học cách thuận phục lẫn nhau để cùng trưởng thành.
Cách người vợ bày tỏ tình yêu với chồng
Dành thời gian lắng nghe tấm lòng của chồng, đặc biệt khi anh ấy mở lòng dễ tổn thương. Nhiều người nghĩ chỉ phụ nữ mới cần được lắng nghe, nhưng đàn ông cũng vậy — nhất là khi họ chia sẻ những điều sâu kín. Một lưu ý quan trọng: đừng dùng sự tổn thương ấy để đùa giỡn hay vũ khí hóa nó trong những lần tranh cãi sau, vì điều đó sẽ phá vỡ niềm tin của anh ấy nơi bạn.
Bày tỏ tấm lòng và cảm xúc một cách cởi mở. Đừng kỳ vọng chồng sẽ “đọc được suy nghĩ” của bạn. Khi bạn nói rõ điều mình cần và đang nghĩ, anh ấy sẽ thật sự biết ơn vì hiểu bạn rõ hơn.
Ủng hộ và quan tâm đến mục tiêu, hoài bão của chồng. Người đàn ông cần biết rằng vợ mình đứng cùng phía, khích lệ và trân trọng những gì anh ấy đang theo đuổi.
Bày tỏ sự quan tâm và yêu thương qua hành động cụ thể — qua sự dịu dàng, tử tế trong cách đối xử hằng ngày.
Cách người chồng bày tỏ tình yêu với vợ
Đồng cảm và công nhận cảm xúc của vợ. Hãy là nơi an toàn để cô ấy được giãi bày. Martin chia sẻ chính mình từng phạm sai lầm là đối xử với vợ như đối xử với một người đàn ông — bảo rằng “ai cũng trải qua điều đó, đừng lo”. Người chồng không cần khởi xướng tranh luận hay phán xét vợ “hay than vãn”; chỉ cần để cô ấy biết rằng mình đang lắng nghe và thấu hiểu.
Thể hiện sự quan tâm qua những cử chỉ nhỏ thường xuyên và học “ngôn ngữ tình yêu” của vợ. Mỗi người cảm nhận tình yêu khác nhau: lời khẳng định, sự tiếp xúc thân mật, hành động phục vụ, thời gian chất lượng, hay quà tặng. Một dấu hiệu đơn giản: cách người ấy thể hiện tình yêu với bạn thường chính là cách họ muốn được yêu. Hãy học và chủ động đáp ứng theo cách người vợ cảm thấy được yêu nhất.
Đầu tư thời gian chất lượng cho mối quan hệ và chủ động lãnh đạo thuộc linh. Nhiều gia đình, sau khi cưới, người chồng chỉ tập trung vào công việc; cuộc hôn nhân trở thành một thói quen đơn điệu — đi làm, về nhà, xem phim hay chơi game. Người vợ cần thấy rằng mối quan hệ vẫn quan trọng và được chồng trân trọng đầu tư.
Chủ động và có trách nhiệm với những việc thường ngày trong gia đình và cuộc sống. Khi người chồng đảm đương trách nhiệm, người vợ cảm nhận được sự an toàn — và với phụ nữ, cảm giác an toàn chính là một trong những cách cảm nhận được yêu thương sâu sắc nhất.
Cách người vợ bày tỏ sự tôn trọng với chồng
Đừng hạ thấp chồng trong các cuộc trò chuyện, kể cả qua những câu đùa hay châm biếm. Khi mới đến Hoa Kỳ, Debbie buồn lòng khi thấy nhiều phụ nữ đem chồng ra làm trò đùa trước mặt người khác; bản thân các ông chồng cũng không hề cảm thấy được yêu hay được tôn trọng. Nếu có điều bận lòng, hãy nói riêng với chồng, đừng biến nó thành trò đùa nơi công cộng hay chốn riêng tư.
Nói tốt về chồng ngay cả khi anh ấy không có mặt. Nếu thật sự có khó khăn, hãy tìm đến đúng nguồn để được giúp đỡ, đừng buông lời than phiền chỉ để “hợp đoàn” với những người vợ khác trong những câu chuyện tiêu cực. Đó không phải cách giải quyết, chỉ là cách an ủi nhau trong sự bất mãn.
Để chồng làm người lãnh đạo trong gia đình. Một lần nữa, điều này không có nghĩa là vâng phục mù quáng. Trong gia đình của Martin và Debbie, khi Debbie không đồng ý điều gì, Martin sẵn sàng lắng nghe và cùng vợ bàn bạc đến chỗ thấu hiểu chung. Càng để người chồng làm người dẫn dắt, anh ấy càng trưởng thành, càng tự tin và càng trở nên tốt hơn.
Coi trọng ý kiến của chồng. Thay vì lập tức gạt bỏ vì cho rằng ý mình hay hơn, hãy dành thời gian thật sự lắng nghe và đối thoại. Đối với những người vợ vốn đã quen với vai trò lãnh đạo trong công việc hay trong gia đình gốc, đây là điều cần học và rèn luyện.
Cách người chồng bày tỏ sự tôn trọng với vợ
Hỏi ý kiến vợ trong những quyết định quan trọng. Khi chuyển nhà, đổi việc, hay bất kỳ quyết định lớn nào, hãy hỏi ý vợ — cô ấy thường có những góc nhìn quý báu mà chồng bỏ sót. Ngay cả những việc nhỏ như chọn quần áo, hỏi ý kiến cũng là một cách thể hiện sự tôn trọng.
Hiểu và tôn trọng giới hạn, nhu cầu và sở thích của vợ trong từng lĩnh vực. Đặc biệt trong đời sống vợ chồng: nếu một bên chỉ làm theo ý mình mà không cân nhắc đến người kia, đó không phải là cách Kinh Thánh dạy. Cả hai phải đồng lòng và thấu hiểu nhau.
Đừng hạ thấp vợ trong các cuộc trò chuyện, kể cả qua đùa giỡn hay châm biếm. Có những người chồng đem mâu thuẫn gia đình ra nói trước mặt người khác như một câu chuyện vui, biến vợ mình thành đối tượng bị chế giễu. Điều đó khiến những người xung quanh cũng khó chịu và làm tổn thương sâu sắc người bạn đời. Hãy tôn trọng vợ — cả khi có mặt cô ấy lẫn sau lưng, cả nơi công cộng lẫn riêng tư.
Lời mời cuối cho hành trình
Martin và Debbie để lại một thử thách cho người nghe: hãy dành thời gian chia sẻ với nhau về điều khiến mỗi người cảm thấy được yêu và được tôn trọng nhất. Sứ đồ Giăng nhắc:
“Hỡi kẻ rất yêu dấu, chúng ta hãy yêu mến lẫn nhau, vì sự yêu thương đến từ Đức Chúa Trời, kẻ nào yêu thì sanh từ Đức Chúa Trời và nhìn biết Đức Chúa Trời.” (I Giăng 4:7)
Dù bạn đang độc thân, đang trong một mối quan hệ hay đã kết hôn, hành trình tăng trưởng để gần Đức Chúa Trời hơn vẫn luôn rộng mở. Khi nền tảng đời sống chúng ta được đặt nơi Chúa, các mối quan hệ với chính mình, với người phối ngẫu và với người khác cũng sẽ được phục hồi. Đức Chúa Trời muốn chữa lành mối quan hệ đã bị tội lỗi và Sa-tan phá vỡ — bắt đầu bằng việc khôi phục mối quan hệ giữa con người với chính Ngài, để từ đó mọi sự khác cũng được tái tạo.