Câu Hỏi Trước Câu Hỏi

Sự trung thực — nền tảng của một mối quan hệ lành mạnh

Trong tập này của loạt bài về những nguyên tắc của Đức Chúa Trời cho các mối quan hệ lành mạnh, chúng ta cùng suy ngẫm về những câu hỏi cần đặt ra trước câu hỏi quan trọng nhất: lời cầu hôn. Câu Kinh Thánh nền tảng cho chủ đề này là Hê-bơ-rơ 13:18:

“Hãy cầu nguyện cho chúng tôi, vì chúng tôi tin chắc mình có lương tâm tốt, muốn ăn ở trọn lành trong mọi sự.”

Chúng ta chọn câu Kinh Thánh này vì muốn chủ động thay vì phản ứng. Trước khi bước vào hôn nhân, hai người cần biết về nhau càng nhiều càng tốt. Sự trung thực trong một mối quan hệ là điều thiết yếu — trung thực về nhiều khía cạnh của cuộc sống mà người kia cần được biết.

Nếu bạn định cùng nhau bước vào hôn nhân, hãy tự hỏi: chuyện gì sẽ xảy ra nếu vài tháng hay vài năm sau khi cưới, người bạn đời của bạn phát hiện qua một người bạn hay người thân điều gì đó về quá khứ của bạn mà bạn đã không chia sẻ? Cảm giác ấy sẽ rất khó chịu. Quá khứ không định nghĩa con người bạn, nhưng nó là một phần kinh nghiệm của bạn, và sớm muộn người bạn đời cũng sẽ biết.

Trung thực xây dựng lòng tin

Trung thực là một trong những giá trị cốt lõi của đời sống Cơ-đốc. Ngay cả khi sự thật có thể gây tổn thương và khó nói, trung thực vẫn là điều xây dựng niềm tin và sự gắn kết. Khi sự trung thực thiếu vắng trong mối quan hệ, nhiều thứ sẽ rơi vào kẽ hở: ngờ vực, bất an, và bối rối.

Hãy đặt ra cho mình nguyên tắc: trung thực và thẳng thắn về tất cả mọi điều — cái tốt, cái xấu, những kinh nghiệm, con người mà bạn đã từng là. Nếu người ấy là người Đức Chúa Trời sai đến, Ngài sẽ ban ân điển để họ đón nhận toàn bộ câu chuyện đời bạn, cả phần tốt lẫn phần khó. Nếu không phải, thì việc che giấu chỉ để rồi họ phát hiện sau và cảm thấy bị phản bội là điều tệ hại hơn nhiều.

Quá khứ không định nghĩa con người hiện tại của bạn. Đó chỉ là điều người kia cần được biết, để họ cảm thấy bạn đã cởi mở và chân thật. Đây là yếu tố sống còn trong một mối quan hệ và một cuộc hôn nhân.

Đánh giá thay vì vội vàng phán xét

Sau khi bạn chia sẻ — hoặc sau khi người kia chia sẻ — luôn cần dành thời gian để đánh giá. Họ khác với quá khứ của họ ra sao? Sự trưởng thành thuộc linh của họ thế nào? Đời sống hiện tại của họ có còn bị quá khứ chi phối không, hay bạn đang nhìn thấy một con người thật sự khác?

Khi đang yêu, đặc biệt trong giai đoạn “trăng mật” khi mọi thứ dường như hoàn hảo, bạn rất khó suy nghĩ thấu đáo về tình huống. Hãy dành thời gian phân tích, vì đây là quyết định trọng đại.

Một người có quá khứ không tốt không đồng nghĩa với việc bạn phải chia tay họ. Mỗi chúng ta đều có một quá khứ nào đó. Điều quan trọng là cả hai cùng chia sẻ để cùng đánh giá. Hãy tự hỏi: nếu bạn không thể chia sẻ những phần dễ tổn thương nhất trong câu chuyện đời mình với người mà bạn sẽ ngủ chung, ăn chung, làm việc chung suốt đời, thì đó có thật sự là mối quan hệ bạn muốn không?

Hãy hình dung khi mua một chiếc xe: người bán nói xe sạch, không vấn đề gì, nhưng sau đó bạn phát hiện thực ra nó từng bị tai nạn nặng và giấy tờ không sạch. Bạn sẽ rất bực bội. Bạn muốn biết sự thật, lịch sử thật. Hôn nhân không phải là một giao dịch mua bán, nhưng nguyên tắc trung thực thì còn quan trọng hơn nhiều. Bạn muốn cưới một người mà dù biết hết quá khứ của bạn, vẫn chọn bạn — đó mới là một kinh nghiệm đẹp đẽ.

Đừng dùng danh Đức Chúa Giê-su để thao túng

Thật đáng buồn khi thấy nhiều người dùng “lá bài Đức Chúa Giê-su” cho những việc không cần thiết — kiểu như: “Em phải chấp nhận anh, vì Đức Chúa Giê-su sẽ làm như vậy” hay “Đức Chúa Giê-su chấp nhận anh nên em cũng phải chấp nhận.”

Những lời ấy nghe có vẻ đúng về mặt giáo lý, nhưng không phải vị trí của bạn để khiến người kia cảm thấy họ bắt buộc phải đồng ý ở bên cạnh bạn. Quyết định chấp nhận toàn bộ câu chuyện của một người với sự bình an là một quyết định rất cá nhân, và chỉ Đức Chúa Trời mới có thể ban cho người ấy ân điển, sự tha thứ và sự bảo đảm đó. Đừng thao túng để buộc họ ở lại với mình.

Tình hình tài chính — một cuộc trò chuyện không thể tránh

Một khía cạnh khác cần xét đến là tình hình tài chính. Trong xã hội ngày nay, nhiều người mang nợ — ít nhất là nợ thẻ tín dụng. Hãy cởi mở về điều đó. Nếu bạn có nợ, có mục tiêu mua nhà, mua bất động sản, hoặc bất cứ định hướng tài chính nào, hãy chia sẻ.

Những câu hỏi này nên được đặt ra trước khi đính hôn, không phải ngay từ đầu mối quan hệ — kẻo lại nghe như bạn chỉ quan tâm đến tiền. Đó không phải mục tiêu.

Tôi (Martin) xin chia sẻ một câu chuyện thật giữa hai chúng tôi. Tôi vừa bắt đầu đi làm và chúng tôi đang trong mối quan hệ. Debbie thắc mắc tại sao tôi mãi chưa cầu hôn. Còn tôi thì biết mình muốn đính hôn, nhưng tôi đang có một khoản nợ và muốn trả hết trước. Tôi không biết — đúng hơn, tôi không muốn — nói cho cô ấy biết, vì muốn trả xong rồi mới tiến tới.

Thật trùng hợp, chúng tôi cùng đọc một cuốn sách có chương về tài chính, và cô ấy nói: “Vậy là cả hai chúng ta đều đồng lòng — sẽ không mang nợ.” Tôi trả lời: “Anh không muốn nợ, nhưng…” và không trả lời thẳng. Cô ấy bắt đầu lo lắng và nói: “Anh phải cởi mở với em để chúng ta cùng giải quyết.” Tôi liền chia sẻ số nợ. Với cô ấy, đó là chuyện rất đơn giản, vì chúng tôi đã làm chức vụ từ năm 2021 và với số tiền đã có, có thể trả hết dễ dàng.

Lúc đó tôi bừng tỉnh: lẽ ra tôi nên chia sẻ điều này từ lâu. Tôi đã biến nó thành chuyện lớn trong khi với cô ấy nó không phải vậy. Tôi thật biết ơn Đức Chúa Trời vì cuối cùng đã chia sẻ một cách cởi mở. Tôi đã có thể giấu, có thể nói dối — nhưng đó không phải cách sống của một Cơ-đốc nhân.

Khi sự dối trá là dấu hiệu cảnh báo

Gần đây, tôi (Debbie) đang đồng hành với một bạn nữ. Cô ấy đang tìm hiểu một người đàn ông và hỏi anh ta: “Anh đã ngoài 40 rồi, sao chưa kết hôn?” Anh ta đáp rằng vì quá tham công tiếc việc, quá bận rộn, nhưng giờ đang cố gắng cân bằng và tìm kiếm một mối quan hệ.

Một thời gian sau, cô ấy hỏi bạn bè chung về anh ta và phát hiện anh ta thật ra đã ly dị — và đã không hề chia sẻ điều đó. Tôi nói với cô ấy: đây là một dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng. Những điều khác bạn còn có thể phân tích và cầu nguyện. Nhưng sự không trung thực thì không phải là dấu hiệu tốt. Khi bạn hỏi thẳng và người kia nói dối, điều đó để lại một vết hằn về tính cách. Bao nhiêu lời dối trá khác sẽ còn xuất hiện?

Khi bị chất vấn, người đàn ông ấy nói: “Tôi định chia sẻ với cô sau.” Điều đó không sai — chúng ta có thể chia sẻ ngay từ đầu hoặc chờ đến lúc thích hợp. Nhưng khi câu hỏi trực tiếp đã được đặt ra, chúng ta phải chọn sự trung thực trên hết. Dù mọi thứ có sụp đổ ngay lúc ấy, thà trung thực và là một con người có nhân cách còn hơn cố gắng làm cho mọi việc trôi chảy bằng sự dối trá.

Sức khỏe, điểm yếu và những điều dễ tổn thương

Hãy chia sẻ bất kỳ tình trạng sức khỏe nào bạn biết về mình mà có thể ảnh hưởng đến người bạn đời trong tương lai. Đặc biệt khi mối quan hệ đang tiến tới nghiêm túc, hãy chắc chắn bạn đã chia sẻ.

Đã có lần tôi (Debbie) cân nhắc một người, và phía họ cố giấu một số tình trạng sức khỏe để tôi không sợ. Nhưng tại sao lại giấu khi tôi sẽ phải sống chung và chăm sóc cho người ấy? Vì sao lại giả vờ mọi thứ tốt đẹp rồi đợi đến khi cưới mới phát hiện ra? Đó chính là lý do nhiều cuộc hôn nhân đổ vỡ vì những điều lớn lao chỉ được phát hiện sau lễ cưới — vì chúng ta không trung thực với chính mình, với người khác, và với Đức Chúa Trời.

Chúng tôi đã làm điều này và khuyến khích các cặp đôi chuẩn bị kết hôn cũng làm: vài tháng trước đám cưới, hãy đi khám sức khỏe tổng quát. Hãy chắc chắn bạn không có bệnh nào cần xử lý trước khi kết hôn, vì khi đã thật sự kết hợp thân thể, nhiều điều có thể lây sang và ảnh hưởng trực tiếp đến người kia. Phòng bệnh hơn chữa bệnh.

Cũng hãy chia sẻ về những bất an, những thói nghiện, những thói quen mà bạn đang vật lộn, những điểm yếu của mình. Người yêu của đời bạn cần biết những điều ấy. Nếu họ phát hiện sau khi cưới, mọi sự sẽ rất khó. Nếu đó không phải giá trị họ chấp nhận được, thì bạn đã cưới họ bằng sự dối lừa. Đó không phải hôn nhân bạn muốn.

Và tất nhiên, nếu họ nói “không” cho đến khi bạn khắc phục được những điều đó — hãy khắc phục. Hãy cố gắng hết sức và xin Đức Chúa Trời thêm sức cho bạn. Khi bạn vượt qua được rồi và người ấy chấp nhận kết hôn, đó sẽ là một kinh nghiệm còn đẹp đẽ hơn, vì họ thấy được nỗ lực bạn đã bỏ ra để trở thành con người tốt hơn.

Mục tiêu, vai trò và kỳ vọng cho tương lai

Vậy ngoài quá khứ, có những mục tiêu và kỳ vọng nào cần được chia sẻ trước khi tiến tới câu hỏi lớn “Em sẽ lấy anh chứ?”

Vai trò trong gia đình. Hãy chia sẻ bạn hình dung vai trò của người chồng, người vợ ra sao; cách nuôi dạy con cái, các động lực gia đình, lối sống và sự phân chia trách nhiệm như thế nào. Hãy rõ ràng về những điều này trước khi đồng ý kết hôn.

Mục tiêu chung và tầm nhìn 5–10 năm tới. Bạn hình dung gia đình mình ra sao trong 5 đến 10 năm tới? Sẽ khác hay sẽ giống hiện tại? Tầm nhìn của bạn và người kia có khớp nhau không? Hãy nói chuyện về điều đó.

Kỳ vọng đối với người bạn đời. Hãy chia sẻ những kỳ vọng lớn của bạn — bạn hình dung mái ấm thế nào, các thói quen sống ra sao, hai người sẽ tương tác và xử lý xung đột thế nào. Hy vọng đến lúc đó, hai bạn đã cùng đối diện với một số khác biệt và đã nhìn thấy chúng tận mắt.

Điều chúng tôi nhấn mạnh: hãy là chính mình, đừng giả tạo. Đừng cố trưng ra bộ mặt đẹp nhất, vì rồi sau hôn nhân bạn sẽ phải tháo lớp mặt nạ đó ra. Càng sớm được là chính mình, càng dễ cho cả hai. Bạn càng tự tin và an nghỉ trong căn tính của mình trong Đức Chúa Giê-su, bạn càng có thể tin cậy rằng nếu đây là ý muốn của Đức Chúa Trời, mối quan hệ sẽ tiếp tục — và nếu không, kết thúc nó sẽ là khôn ngoan.

Thử thách cho tập này

Thử thách đầu tiên: hãy viết xuống bạn hình dung đời mình ra sao 5 năm nữa. Ngay cả khi bạn còn độc thân, hãy viết. Có thể là: tài chính tốt hơn, công việc ổn định hơn. Nếu bạn đã kết hôn hoặc sắp kết hôn: bạn muốn có bao nhiêu con. Bất cứ điều gì — hãy viết ra. Nếu đang trong mối quan hệ, hai bạn cùng viết và xem tầm nhìn có khớp nhau không.

Thử thách thứ hai: hãy viết xuống những lĩnh vực bạn cảm thấy khó chia sẻ với người bạn đời, và cầu xin Đức Chúa Trời ban sức để bạn trung thực, cởi mở, đặt mọi sự lên bàn và vào tay Ngài. Hãy để Đức Chúa Trời cho bạn thấy đây có phải đúng người hay không — không phải vì thiếu hiểu biết, mà vì cả hai đã biết hết và Đức Chúa Trời ban sự bảo đảm trong lòng.

Giả tạo là điều rất hao mòn. Cố ép người khác chỉ thấy mặt tốt của bạn, cố trở thành con người không phải mình — điều ấy không giúp bạn, không giúp người bạn đời tương lai, và rồi bạn cũng sẽ không còn muốn lớn lên, không muốn trở thành con người tốt hơn nữa.

Nhưng Đức Chúa Trời muốn chúng ta lớn lên mỗi ngày. Quá khứ, lỗi lầm, bất cứ điều gì — đều có thể được xóa đi vì Đức Chúa Trời đang lau sạch chúng. Đức Chúa Giê-su đã chết cho chúng ta và đã xóa hết mọi tội. Vấn đề chỉ nảy sinh khi chúng ta không muốn xử lý nó, khi chúng ta cố thao túng tình huống, khi chúng ta muốn giấu giếm rồi bước tới. Đó không phải đời sống tốt đẹp.

Khi đến với mối quan hệ, hãy chia sẻ một cách cởi mở. Không ai có thể làm gì bạn được, vì Đức Chúa Trời đã tha thứ cho bạn. Và khi Đức Chúa Trời đem đúng người vào đời bạn, họ sẽ chấp nhận con người bạn cùng với cả quá khứ của bạn.