Chiêu Lừa Lớn Nhất
Chiêu lừa mang tên “chỉ là bạn”
Trong loạt bài về những nguyên tắc của Đức Chúa Trời cho các mối quan hệ lành mạnh, chúng ta đến với một chủ đề được gọi là chiêu lừa lớn nhất. Sở dĩ gọi như vậy vì đây là điều khiến nhiều người cảm thấy bị lừa dối — bởi người khác và bởi chính tấm lòng mình. Ngày nay, những kẻ lừa đảo xuất hiện ở khắp nơi, và ngay cả trong các mối quan hệ, chúng ta cũng đối diện với một dạng lừa dối tinh vi không kém.
Kinh Thánh đã cảnh báo từ rất sớm về thực trạng này:
“Lòng người ta là dối trá hơn mọi vật, và rất là xấu xa: ai có thể biết được?” (Giê-rê-mi 17:9)
Tấm lòng của chúng ta có thể đánh lừa chính mình. Đôi khi chúng ta không thật sự biết rõ điều mình đang cảm nhận và điều gì đang diễn ra bên trong. Chính vì vậy, câu nói tưởng chừng vô hại — “chúng tôi chỉ là bạn thôi” — lại có thể trở thành chiêu lừa lớn nhất. Trong môi trường Cơ-đốc, câu nói ấy còn được khoác chiếc áo thuộc linh: “anh ấy như anh trai của tôi”, “chị ấy như em gái của tôi”.
Dù chúng ta được mời gọi sống như một gia đình thuộc linh và xây dựng tình bạn lành mạnh, vẫn có một mối nguy: chúng ta có thể tự dối lòng, dù không thể che giấu được cách mình đang tương tác với người khác. Khi gọi ai đó là “chỉ là bạn”, ta đang ngầm nói rằng không có gì khác ở đây — nhưng thực tế lại không phải lúc nào cũng vậy.
Khi tình bạn vượt qua ranh giới
Vài năm trước, một trào lưu lan rộng trên mạng xã hội: “besties trend” — những người bạn thân khác giới hôn nhau để xem phản ứng của đối phương. Trong thử nghiệm ấy, một người đặt camera mà không cho người kia biết, rồi bất ngờ hôn lên môi bạn mình.
Điều đáng kinh ngạc là khoảng 99% số người được hôn đã đáp lại như thể họ đang trong một mối quan hệ yêu đương thật sự. Chỉ một số rất ít phản đối. Trào lưu này phơi bày một thực tế: khi hai người khác giới ở quá gần nhau, sẵn sàng bộc bạch và tin cậy mọi điều cho nhau, sẽ có những phản ứng hóa học bên trong khiến mối liên kết trở nên hơn cả một tình bạn tôn trọng có ranh giới.
Đức Chúa Trời đã tạo dựng con người ngay từ vườn Ê-đen với khao khát kết nối, khao khát một tình bạn và sự thu hút lành mạnh giữa hai phái. Khi ranh giới bị xô đẩy, bước kế tiếp có thể đến rất nhanh.
“Kế hoạch dự phòng” và sự bất trung cảm xúc
Một nghiên cứu năm 2014 của Tiến sĩ Romy cho thấy: khoảng 50% phụ nữ tự nhận là đang hạnh phúc trong hôn nhân lại có một “kế hoạch dự phòng” — một người đàn ông sẵn sàng ở phía sau, có thể là bạn trai cũ, hoặc một người bạn từng không được chọn làm chồng. Khi hôn nhân gặp khó khăn, thay vì học cách cùng nhau lớn lên và giải quyết, họ tìm đến người bạn nam ở “bếp sau” để có được điều mà họ cảm thấy đang thiếu trong hôn nhân.
Hệ quả thật đáng buồn. Hôn nhân được lập nên để hai người đồng hành trọn đời. Khi đã có sẵn một kế hoạch dự phòng, người ta bước vào hôn nhân với một tâm thế tiêu cực — đó không phải là kế hoạch của Đức Chúa Trời.
Nếu bạn chỉ tự gọi mình là bạn thân hay chỉ là bạn, rất có thể bạn đang vô tình trở thành “kế hoạch dự phòng” cho ai đó — điều này không hợp với Kinh Thánh và không phù hợp với định chế hôn nhân mà Đức Chúa Trời đã thiết lập.
Một tuyên bố từ tổ chức Focus on the Family nói rất rõ: Dù hôn nhân của bạn hạnh phúc và vững vàng đến đâu, bạn vẫn phải luôn bảo vệ mối quan hệ của mình khỏi cám dỗ, sự lừa dối và những cuộc ngoại tình tiềm tàng. Câu hỏi đúng không phải là “tôi có thể đi sát đến đâu mà chưa vượt ranh giới?”, mà là “làm sao tôi có thể bảo vệ tấm lòng và hôn nhân của mình?”
Sự thân mật cảm xúc — mối nguy bị xem nhẹ
Giữa hai người bạn thân khác giới có thể nảy sinh một sự thân mật cảm xúc thật sự. Bạn thân là người ta mở lòng, là người ta dễ tổn thương trước mặt, là người ta chia sẻ những vật lộn, là người ta liên lạc thường xuyên. Khoảnh khắc bạn bắt đầu mở lòng cho một người khác giới, một thứ “hóa học” đã hình thành — dù bạn có thừa nhận hay không.
Một người bạn từng cảnh báo: “Nếu anh nhắn tin với một cô gái mỗi ngày, anh đã đang ở trong một mối quan hệ rồi, dù anh có gắn nhãn cho nó hay không.” Và điều ấy đã đúng. Việc nhắn tin mỗi sáng và mỗi tối với một người, dần dần, sẽ phát triển thành tình cảm — không thể chối cãi được, dù miệng vẫn gọi đó là “bạn thân”.
Ngay cả khi bạn còn độc thân, hãy cầu nguyện và tự hỏi: nếu đây không phải người Đức Chúa Trời dẫn dắt cho bạn, liệu bạn có đang cướp đi cơ hội để người ấy kết nối cảm xúc với người mà Đức Chúa Trời đã chuẩn bị cho họ không? Liệu bạn có đang phung phí những gì Đức Chúa Trời đặt trong lòng bạn cho một người khác không? Ngay từ Ê-đen, Đức Chúa Trời đã đặt trong A-đam khao khát một người bạn đời đặc biệt — không phải nhiều người, mà là một.
Nhiều bạn trẻ ngày nay khó cam kết với một người, vì họ đã trao quá nhiều sự thân mật cảm xúc cho “những người bạn thân” khác giới. Sự thân mật tình dục chỉ là một phần của hôn nhân; còn rất nhiều phương diện khác mà nếu bạn đem cho người ngoài, bạn sẽ không còn để dành cho người bạn đời của mình.
Đừng dẫn dắt sai một tấm lòng
Một mối nguy khác là dẫn dắt sai (leading on). Có thể bạn thích sự chú ý của người ấy, thích cách họ trò chuyện với bạn, thích thời gian ở bên họ — nhưng trong lòng bạn không có ý định nghiêm túc. Vấn đề là điều đó không có nghĩa người kia cũng vậy. Đôi khi người ta cố ý thả những ám hiệu, cố ý tán tỉnh, chỉ để được chú ý.
Một trải nghiệm cá nhân: tôi từng dành rất nhiều thời gian gọi điện và nhắn tin với một cô gái, đến mức bạn bè và các thành viên Hội Thánh đều nghĩ chắc chắn cô ấy đã có tình cảm với tôi. Nhưng khi tôi muốn ngỏ lời nghiêm túc với cô và gia đình, cô lập tức trả lời: “Tôi chỉ xem anh là bạn.” Đó là một cú sốc, và tôi cảm thấy mình đã bị dẫn dắt sai sau bao nhiêu thời gian đã trao đi.
Nếu bạn cảm thấy mình đang dẫn dắt sai một ai đó — hay đang bị dẫn dắt sai — đã đến lúc lùi lại và đánh giá xem đây có thật là một tình bạn lành mạnh, hay sẽ đẩy bạn vào hố sâu.
Xây dựng tình bạn lành mạnh trong giới hạn
Vậy chúng ta xây dựng tình bạn khác giới như thế nào cho phải lẽ? Hãy xây dựng tình bạn lành mạnh nhưng có giới hạn, có sự tôn trọng. Điều dẫn đến những bước tiến gần gũi hơn thường là:
- Tần suất gặp gỡ và trò chuyện quá dày đặc.
- Những cuộc trò chuyện một-một quá thường xuyên.
- Mức độ bộc bạch và dễ tổn thương quá sâu.
Nếu bạn chia sẻ tất cả những vật lộn, quá khứ, vết thương lòng và những trận chiến nội tâm của mình một cách đều đặn cho riêng một người, sự thân mật và mối liên kết tấm lòng sẽ tự nhiên nảy sinh. Không có cách nào khác.
Vì vậy, hãy xây dựng tình bạn nhiều hơn trong môi trường nhóm, và giữ tần suất tiếp xúc ở mức vừa phải. Khi còn độc thân, bạn có thể kết nối, có thể có bạn bè, nhưng nếu bạn thấy người này không phải người bạn muốn tiến xa hơn, hãy giữ gìn — giữ gìn tấm lòng của họ và tấm lòng của bạn.
Đây cũng là cách hai chúng tôi đã bắt đầu. Trong giai đoạn còn tìm hiểu, chúng tôi không gặp riêng nhau. Chúng tôi đi nhà thờ theo nhóm, đi ăn theo nhóm, làm quen với nhau trong một cộng đồng. Khi cả hai đều biết rõ điều mình muốn, chúng tôi mới tách riêng để tìm hiểu sâu hơn.
Hãy thành thật với chính mình
“Khá cẩn thận giữ tấm lòng của con hơn hết, vì các nguồn sự sống do nơi nó mà ra.” (Châm Ngôn 4:23)
Hãy tự hỏi: Tình bạn này có ý nghĩa gì với mình? Mình đang gìn giữ tấm lòng của nhau, hay đang trở thành cớ vấp phạm cho nhau? Đừng tự dối lòng. Hãy thành thật một cách thẳng thắn với chính mình.
Nếu bạn biết rõ người này không phải người bạn muốn cùng đi đến hôn nhân, mà bạn vẫn muốn duy trì một tình bạn riêng tư, độc quyền, thì bạn sẽ phải trả lời với Đức Chúa Trời. Chúng ta không chỉ phải gìn giữ tấm lòng mình, mà còn phải gìn giữ tấm lòng của người khác.
“Nhưng hãy mặc lấy Đức Chúa Giê-su Christ, chớ chăm nom về xác thịt mà làm cho phỉ lòng dục nó.” (Rô-ma 13:14)
“Bất cứ việc gì tựa như điều ác, thì phải tránh đi.” (1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:22)
Chúng ta là những đại sứ của Thiên Đàng. Không thể đại diện cho Thiên Đàng nếu chúng ta hạ thấp tiêu chuẩn và sống một đời sống khiến người khác chê cười.
Không có chuyện tình tay ba — ngoại trừ với Đức Chúa Trời
Trong thư Truyền Đạo có một hình ảnh đẹp: “sợi dây bện ba lấy làm khó đứt”. Khi hai người đến với nhau và đặt Đức Chúa Trời ở trung tâm, mối liên kết ấy không dễ bị phá vỡ. Nhưng khi có một “tay ba” nào khác — bên cạnh người phối ngẫu và Đức Chúa Trời — chen vào, nó có thể tạo ra rất nhiều rắc rối và phá hủy sự thân mật mà Đức Chúa Trời muốn dành cho hôn nhân.
Ngay cả những kết nối thuộc linh cũng có thể trở thành cánh cửa nguy hiểm. Khi bạn có một bạn cầu nguyện khác giới, bạn không chỉ cầu nguyện về thời tiết — bạn cầu nguyện về những vật lộn, mục tiêu, khát vọng và trận chiến của nhau. Điều đó dễ dẫn đến những vị trí dễ tổn thương hơn nữa.
Nguyên tắc trong gia đình chúng tôi rất rõ: nếu chồng tôi có những người bạn nữ, họ phải là bạn của cả hai. Nếu tôi có những bạn nam, họ được chào đón nếu muốn trở thành bạn của gia đình. Nhưng nếu họ chỉ muốn kết nối qua riêng một trong hai chúng tôi, thì không. Chúng tôi không muốn cho phép cám dỗ len vào, không muốn người ngoài hỏi “hôn nhân của bạn dạo này thế nào?” trong những lúc khó khăn.
“Vì vậy, người nam sẽ lìa cha mẹ, mà dính díu với vợ mình, và hai người cùng nên một thịt.” (Ma-thi-ơ 19:5)
Nếu khi kết hôn chúng ta còn phải lìa cả cha mẹ — những người thân nhất — thì càng phải gìn giữ vòng trong cùng của hôn nhân khỏi sự xâm nhập của bất cứ ai khác.
Đức Chúa Trời cũng là Đức Chúa Trời ghen tương — không phải sự ghen tuông không lành mạnh đầy sợ hãi và hoảng loạn, mà là sự ghen tương có tính bảo vệ. Ngài muốn chúng ta gìn giữ sự thánh khiết của mối quan hệ ấy, không để nó bị làm vẩn đục bởi những điều có thể phá hủy.
Những câu hỏi để suy ngẫm
Để kết thúc, đây là ba câu hỏi để bạn cùng cầu nguyện và suy ngẫm:
Có điều gì đang ngăn trở bạn trải nghiệm sự trọn vẹn mà Đức Chúa Trời đã hoạch định cho bạn không? Nhiều người trẻ muốn bước vào một mối quan hệ, muốn lập gia đình, nhưng lại bị chặn lại bởi một người bạn rất tốt không thật sự phù hợp trong bức tranh ấy.
Bạn có đang trao cho người khác điều chỉ thuộc về một mối quan hệ hôn nhân hay cam kết không? Bạn có đang trao tấm lòng và những cảm xúc sâu kín nhất của mình cho một người mà Đức Chúa Trời muốn dành riêng cho mối quan hệ đặc biệt ấy không?
Bạn có đang xen vào hôn nhân của ai đó, hoặc đang bất trung trong hôn nhân của chính mình không? Khi sự kết nối cảm xúc được tạo ra với một người bạn bên ngoài, vợ chồng sẽ rất khó kết nối với nhau, và người bạn ấy cũng khó tìm được một bạn đời thật sự cho riêng họ.
Một nghiên cứu hiện nay nhận định: trong thời đại của mạng xã hội và công nghệ, một dạng khủng hoảng bất trung mới — thường được gọi là ngoại tình cảm xúc — đang trỗi dậy. Những người chưa từng định ngoại tình lại đang sa vào, kèm theo bí mật và che giấu. Đó không phải là điều Đức Chúa Trời muốn cho chúng ta.
Nguyện xin Đức Chúa Trời giúp chúng ta dừng lại, suy ngẫm và cầu xin: Lạy Chúa, xin chỉ cho con thấy lòng con; xin cho con thấy nếu có đường lối gian ác nào, điều gì không phù hợp với ý muốn Ngài; và xin dẫn con vào con đường đời đời và tự do.