Bước Ra Khỏi Xiềng Xích

Khi một mối quan hệ kết thúc

Khi đi qua một cuộc chia tay, nhiều người sẽ cho bạn những lời khuyên khác nhau. Phần lớn họ nói: “Hãy bước tiếp đi, đó là điều Đức Chúa Trời muốn nơi bạn.” Nhưng liệu việc bước tiếp có thật sự dễ dàng và nhanh chóng đến vậy không?

Thực tế, mọi cuộc chia tay đều kéo theo một tiến trình đau buồn. Trong lòng bạn có thể đã từng nuôi dưỡng nhiều hy vọng, và bạn đã thấy người ấy là một sự kết hợp hoàn hảo cho cuộc đời mình. Khi tất cả đột ngột kết thúc, nỗi đau là điều có thật và cần được nhìn nhận.

Đức Chúa Trời ban cho chúng ta một lời an ủi trong Thi Thiên 147:3:

“Ngài chữa lành người có lòng đau thương, và bó vít của họ.”

Lòng đau thương xuất hiện trong nhiều hoàn cảnh khác nhau, và Đức Chúa Trời muốn chữa lành tất cả. Trong xã hội, người ta thường gắn việc đau buồn với sự ra đi của một người thân, mà ít khi biết phải nói gì hay làm gì khi ai đó đang trải qua một cuộc chia tay hoặc ly hôn. Thế nhưng đó cũng là một sự mất mát thật sự, một điều đã chấm dứt và không còn nữa.

Học và đánh giá lại từ những gì đã trải qua

Một trong những điều mạnh mẽ nhất bạn có thể làm khi đối diện với đổ vỡ là dừng lại và suy ngẫm: “Tôi đã học được gì từ mối quan hệ này?” Nếu chỉ tập trung vào tổn thương và những điều tồi tệ, chúng ta dễ rơi vào thất vọng, lo âu, và mất hết hy vọng. Tiến trình đau buồn cần được tôn trọng, nhưng nó không nên là điểm dừng.

Hãy tự hỏi: Tôi có thể trở nên khôn ngoan hơn trong những lựa chọn nào? Cách tôi nhìn nhận sự việc cần thay đổi ra sao? Hành vi nào của tôi cần được điều chỉnh? Đây là cách biến nỗi đau thành sự trưởng thành.

Bước kế tiếp là một quá trình đánh giá thẳng thắn: điều gì đã đúng, điều gì đã sai, và đâu là nguyên nhân thật sự dẫn đến chia tay. Hãy viết những điều này ra. Lần sau khi bạn gặp một người bạn đời tiềm năng, danh sách đó sẽ giúp bạn nhận ra những dấu hiệu cần đi tiếp hay phải lùi lại.

Nếu người ấy là người chủ động kết thúc, đừng ép buộc, nhưng hãy can đảm liên hệ và xin họ chia sẻ lý do. Cả hai đã từng cùng nhau trong mối quan hệ, nên việc bạn muốn hiểu là điều hợp lẽ. Khi họ chia sẻ, hãy ghi lại để chân thành thay đổi. Tuy nhiên, đừng thay đổi để được người khác chú ý hay để kéo người cũ trở về; hãy thay đổi để chính bạn trở nên một con người tốt hơn.

Cảnh giác với những lời nói gây tổn thương

Nếu bạn vừa thoát khỏi một mối quan hệ với một người có khuynh hướng ái kỷ hoặc bạo hành, đừng vội tin và để mọi điều họ nói găm sâu vào lòng. Có những người không bao giờ nhận trách nhiệm; họ đổ mọi lỗi lầm lên người bạn đời. Một người vốn dễ phụ thuộc hoặc nhường nhịn sẽ tiếp nhận tất cả, mang lấy mặc cảm tội lỗi, và tin rằng đó là sự thật.

Vì vậy, sau một cuộc chia tay có những trục trặc nghiêm trọng, điều rất quan trọng là tìm một người cố vấn (mentor) hoặc một sự hỗ trợ đáng tin cậy để cùng xử lý các suy nghĩ, các lời nói dối và những niềm tin giới hạn về chính mình. Học cách nhận diện những hành vi không lành mạnh là một kỹ năng cần được huấn luyện.

Sức mạnh của lời xin lỗi và sự tha thứ

Khi Đức Chúa Trời cáo trách bạn về phần lỗi của mình, hãy hạ mình xin lỗi. Mục tiêu không phải là để được hàn gắn hay để giành lại người cũ, mà là để bạn có một sự khép lại trọn vẹn. Đó là lời xin lỗi chân thành cho điều đã xảy ra, và là lời chứng rằng Đức Chúa Trời đang làm việc trong bạn để bạn trở nên một con người tốt hơn.

Trong một trong những lần đổ vỡ của tôi, sự tha thứ và việc nhận ra những thiếu sót của chính mình là điều vô cùng quan trọng. Tôi đã bước vào mối quan hệ đầu tiên với rất nhiều tổn thương chưa được chữa lành mà tôi không nhận ra. Tôi từng nghĩ: “Mình là một thiếu nữ Cơ-đốc, mình muốn cưới người mình đang hẹn hò, và mình muốn làm mọi sự theo cách của Đức Chúa Trời.” Nhưng rồi tôi nhận ra trong tôi có rất nhiều điều chưa được xử lý: tôi khóc liên tục, tôi sợ bị từ chối, tôi cần sự công nhận từ người ấy. Cuộc chia tay đã mở mắt tôi để thấy rằng chính tôi mới là người cần được chữa lành.

Khoảng một thời gian sau, người ấy chủ động liên hệ và xin lỗi về phần của mình. Lúc đó tôi đang cùng một người cố vấn cầu nguyện và làm việc với nỗi đau của mình, và lời xin lỗi chân thành ấy đã giúp tôi bước tiếp xa hơn. Đây là sức mạnh của việc nhận lỗi: nó không bảo đảm sự hàn gắn, nhưng nó có thể là món quà chữa lành cho người kia.

Khi sự nhẹ nhõm là dấu chỉ của Đức Chúa Trời

Nếu sau cuộc chia tay bạn cảm thấy nhẹ nhõm, tự do, và tìm lại được chính mình, đó có thể là dấu hiệu cho thấy mối quan hệ ấy không nằm trong kế hoạch của Đức Chúa Trời cho bạn. Có điều gì đó không lành mạnh đã ngự trị trong đó.

Cả hai chúng tôi đều từng có cảm giác này. Dù đau đớn về mặt cảm xúc, chúng tôi cảm thấy như sống lại, như được thở tự do, như một gánh nặng khổng lồ vừa được nhấc khỏi vai. Chính Đức Chúa Trời đã ban sự tự do ấy và mở đường cho chúng tôi bước ra.

Một bước thực tế khác là tìm một người cố vấn, hoặc tham gia một khóa học giúp bạn xử lý cuộc chia tay. Có những người ôm giữ những niềm tin tiêu cực, những niềm tin giới hạn, và họ không thể nào bước ra được. Tôi đã thấy có người chìm trong một cuộc chia tay đến hai năm hay hơn nữa. Đó không phải là cách Đức Chúa Trời muốn chúng ta sống.

Khi bạn lặp đi lặp lại câu chuyện đổ vỡ của mình với mọi người mình gặp, bạn đang giữ cho ký ức ấy luôn tươi mới. Bạn không bước tiếp; bạn vẫn còn bị trói. Trong ba tháng đầu của mối quan hệ giữa chúng tôi, điều đó đã từng xảy ra. Sau đó cả hai đã cùng cam kết: chúng tôi sẽ không nói về quá khứ nữa, sẽ sống trong hiện tại, ngợi khen Đức Chúa Trời vì có nhau, và bước tới phía trước. Bài học từ quá khứ thì giữ lại, nhưng những chi tiết nhỏ nhặt chỉ là gánh nặng.

Tìm lại tự do, niềm vui và mục đích

Làm sao tìm lại được tự do, niềm vui và mục đích sau một cuộc chia tay? Nhiều khi chúng ta đã xây dựng cả tương lai, hy vọng, và gần như đã sẵn sàng cho hôn ước, để rồi mọi sự không xảy ra như mong đợi.

Lúc đầu, tôi đã từng cầu xin Đức Chúa Trời cho tôi được kết hôn với người mình hẹn hò đầu tiên. Khi điều đó không thành, tôi thật sự thất vọng với Đức Chúa Trời. “Lạy Chúa, con đã cầu nguyện, sao Ngài lại để chuyện này xảy ra? Con không hề muốn có một cuộc chia tay hay một người cũ trong cuộc đời mình.” Nhưng dần dần, Đức Chúa Trời dạy tôi rằng Ngài cần điều đó cho sự trưởng thành của tôi, để chữa lành những nhu cầu sâu thẳm nhất trong tôi mà nếu không có cuộc chia tay ấy, tôi đã không thể nhìn thấy.

Lời hứa đã nâng đỡ tôi là Rô-ma 8:28:

“Vả, chúng ta biết rằng mọi sự hiệp lại làm ích cho kẻ yêu mến Đức Chúa Trời.”

Đức Chúa Trời có thể dùng những mảnh vỡ và những đổ vỡ của bạn để biến chúng thành điều tốt đẹp hơn. Giờ đây, khi cùng giúp những người trẻ đang vật lộn trong sự cô đơn hay trong những mối quan hệ tan vỡ, tôi tạ ơn Đức Chúa Trời vì những kinh nghiệm ấy. Dù đau đớn, chúng cho tôi sự đồng cảm và những công cụ tốt hơn để giúp người khác, và quan trọng hơn, để biết Ngài rõ hơn.

Khi bạn dâng lời tạ ơn, bạn cũng có thể thực hành lòng biết ơn. Hãy viết ra những điều mình vẫn còn. Sau cuộc chia tay, tâm trí bạn dễ rơi vào ý nghĩ: “Mình không đủ tốt; người ấy đã rời đi vì điều này, điều kia.” Đó là những suy nghĩ ma quỷ muốn gieo vào lòng bạn. Hãy chống lại bằng cách tạ ơn Đức Chúa Trời vì một mái nhà, vì những người bạn tốt, vì tiếng chim hót ngoài cửa sổ mỗi sớm mai. Đức Chúa Trời đang ban phước cho bạn nhiều hơn bạn nhận ra.

Phó dâng và những lời hứa nâng đỡ

Danh sách đánh giá về mối quan hệ, những điểm bạn cần trưởng thành, những điều bạn không thể nào lý giải — hãy phó dâng tất cả cho Đức Chúa Trời. Có những điều bạn sẽ không bao giờ hiểu hết. Đừng cố vắt óc tìm câu trả lời “vì sao”. Hãy nói: “Lạy Chúa, đây là tất cả: điều tốt, điều xấu, lỗi của con, lỗi của người ấy, những lời tổn thương con đã nhận.” Và xin Ngài làm việc trong bạn để bạn trở nên một con người tốt hơn.

Hãy nhớ rằng bạn cũng có thể tìm những tấm gương trong cuộc đời người khác. Có những người chúng tôi quen biết đã kết hôn lần đầu vào những năm tuổi 40. Đôi khi xã hội tạo áp lực rằng cứ qua tuổi 25 mà chưa lập gia đình là một sự cô đơn đáng tuyệt vọng. Nhưng có khi Đức Chúa Trời muốn bạn chờ đợi để tìm đúng người. Hãy xem những tấm gương ấy như nguồn an ủi và động viên: có thể Đức Chúa Trời đang dành cho bạn điều tốt nhất. Một cuộc hôn nhân ngoài ý muốn của Ngài có thể đưa bạn vào nhiều rắc rối hơn.

Cuối cùng, hãy tìm một lời hứa từ Kinh Thánh nói thẳng vào tấm lòng bạn và mang lại hy vọng. Lời hứa đã nâng đỡ tôi là Giê-rê-mi 29:11:

“Đức Giê-hô-va phán: Vì ta biết ý tưởng ta nghĩ đối cùng các ngươi, là ý tưởng bình an, không phải tai họa, để cho các ngươi được sự trông cậy trong lúc cuối cùng của mình.”

Khi những điều bạn nghĩ sẽ tiếp diễn tốt đẹp lại đột ngột kết thúc, Đức Chúa Trời nói rằng Ngài không có ý tưởng tai họa cho bạn, mà là ý tưởng bình an, và một kết cuộc tốt đẹp đang chờ bạn — có thể vào một thời điểm khác, theo một cách khác với điều bạn hình dung, nhưng chắc chắn là tốt lành. Có một lần đi bộ đường dài sau cuộc chia tay, tôi đã cầu nguyện: “Lạy Chúa, Ngài biết ý muốn Ngài cho con.” Khi suy ngẫm về lời hứa ấy, tôi cảm thấy phấn khởi và mong đợi điều đang đến, dù tôi chưa biết đó là gì.

Những thói quen thực tế để bước tới

Một thói quen đầu tiên là có những sở thích hoặc dự án có ích: làm vườn, âm nhạc, viết lách, đi bộ trong thiên nhiên, nấu ăn, vẽ, sáng tạo. Một sở thích có ích sẽ mang lại điều gì đó cho cuộc đời bạn và giúp bạn tập trung vào sự tăng trưởng.

Khi mọi sự đột ngột kết thúc, bạn còn lại một khoảng trống về thời gian và năng lượng từng dành cho người ấy. Một phần khoảng trống ấy cần dành cho tiến trình đau buồn, nhưng phần còn lại có thể được dùng để phục vụ người khác. Khi bạn đầu tư vào việc giúp đỡ người khác, đời sống bạn được lấp đầy mục đích, và bạn sẽ thấy có những hoàn cảnh còn khó khăn hơn cảnh ngộ của mình.

Thêm vào đó, hãy kết bạn mới hoặc đầu tư thời gian với những người bạn đã có. Dành thời gian chất lượng với họ, và chủ động mời gọi. Tôi đã từng nấu một bữa ăn ngày Sa-bát và mời mọi người đến nhà mình, hoặc tham gia tập thể dục cùng các chị em phụ nữ. Đừng đợi người khác chủ động đến với mình; hãy đi bước trước.

Một bước nữa là tham gia vào công việc truyền giáo và các chuyến đi phục vụ. Đức Chúa Trời thường dùng chính những người bạn đến để phục vụ trở thành một phước hạnh cho bạn. Nhiều lần tưởng rằng mình đang giúp đỡ người khác, nhưng cuối cùng chính bạn lại là người được nhận lãnh phước.

Hai thử thách dành cho bạn

Đầu tiên: hãy chọn một sở thích có ích và dành ít nhất 10 phút mỗi ngày để thật sự đầu tư vào hoạt động đó.

Thứ hai: hãy viết ra ba bài học bạn đã học được từ mối quan hệ trong quá khứ và cách những bài học ấy có thể giúp bạn trở nên một con người tốt hơn.

Đây là những bước thực tế để chữa lành sau một cuộc chia tay, để bạn thật sự bước ra khỏi xiềng xích và sống một đời sống được Đức Chúa Trời dẫn dắt.