Tìm Lại Căn Tính trong Đấng Christ
Hai câu hỏi nền tảng: Bạn là ai, và bạn đang đứng trên nền nào?
Mỗi đời sống đều được dựng nên trên một nền nào đó. Trước khi nói về các mối quan hệ lành mạnh, có hai câu hỏi cần được trả lời thành thật: Bạn là ai? và Nền tảng của bạn ở đâu? Chỉ khi biết rõ mình là ai và đang đứng trên điều gì, chúng ta mới có thể nói rằng mình đã tìm được căn tính của mình.
Nhiều người trong chúng ta lớn lên với những khoảng trống không tên. Có người mất cha từ trước khi chào đời, lớn lên trong mặc cảm và thèm khát hình ảnh người cha mà những đứa trẻ khác có. Có người được nuôi dạy trong một gia đình Cơ-đốc, được dạy Kinh Thánh từ nhỏ, nhưng đến tuổi trưởng thành vẫn không thể trả lời câu hỏi: Tôi là ai? Khi một nhà tư vấn hỏi câu hỏi đó, câu trả lời thường chỉ là một cái tên, một nghề nghiệp, một nơi học tập — chứ không phải một con người thật sự được biết đến từ bên trong.
Vầng Đá là nền tảng duy nhất không lay động
Lu-ca 6:48 ghi lại lời của Đức Chúa Giê-su:
“Người ấy giống như một người kia cất nhà, đào đất cho sâu, xây nền trên vầng đá. Khi nước lụt dâng lên, dòng nước chảy mạnh đập vào nhà đó, nhưng không thể lay động được, vì nhà đã được xây trên vầng đá.”
Mọi tòa nhà bền vững đều cần một nền móng vững chắc; mỗi con người cũng vậy. Nếu căn tính của chúng ta không được đặt trên Vầng Đá, thì dù xây cao đến đâu, dòng nước của hoàn cảnh và tổn thương cũng sẽ làm rung chuyển tất cả.
Tội lỗi đã phá vỡ mối liên kết nguyên thủy giữa con người với Đức Chúa Trời. Vì cớ đó, mỗi gia đình đều mang trong mình một mức độ rạn vỡ nào đó. Sự đứt gãy này khiến chúng ta lớn lên với những kiểu gắn bó không lành mạnh — đầy lo âu, sợ hãi, và những thói quen âm thầm phá hủy các mối quan hệ. Khi không biết mình là ai, chúng ta sẽ đi tìm câu trả lời ở những nơi sai chỗ.
Khi căn tính bị đặt nhầm chỗ
Khi căn tính được gắn vào hoàn cảnh, nó sẽ bị hoàn cảnh định đoạt. Một cậu bé lớn lên trong gia đình thiếu thốn có thể tự nhủ: Tôi là một đứa nghèo. Để che giấu điều ấy, cậu vào các cửa hàng và mua những món đồ mình không cần, chỉ để người khác đừng nghĩ mình nghèo. Đó là hình ảnh thu nhỏ của điều mà rất nhiều người trong chúng ta đang làm trong các mối quan hệ.
Khi bạn bè đều đã kết hôn, anh chị em đều đã có đôi, áp lực vô hình từ những người chung quanh đẩy chúng ta vào tâm thế phải có một mối quan hệ cho bằng người. Hậu quả là chúng ta hạ thấp tiêu chuẩn, vội vàng chấp nhận người đầu tiên xuất hiện, chỉ để không bị xem là kén chọn hay có vấn đề. Hôn nhân — một định chế thiêng liêng do chính Đức Chúa Trời lập nên — bị quy giản thành phương tiện trấn an cái tôi đang lung lay.
Một người con gái lớn lên trong gia đình Cơ-đốc, có cha là mục sư, vẫn có thể bước vào tuổi đôi mươi với cảm giác xa cách người cha của mình. Cô bắt đầu mơ về một chàng trai sẽ thật sự nhìn thấy mình, yêu mình, và khiến mình cảm thấy trọn vẹn. Nhưng mối tình đầu để lại cô tan vỡ hơn trước. Vì con người sẽ luôn làm chúng ta thất vọng khi bị đặt vào chỗ vốn chỉ thuộc về Đức Chúa Trời.
Giá trị nội tại đến từ Đấng Tạo Hóa
Hãy nhớ ẩn dụ về đồng bạc bị mất trong Lu-ca 15. Đồng bạc rơi xuống đất, lăn vào bụi bặm, bị che khuất — nhưng giá trị của nó không hề suy giảm. Người đàn bà tìm kiếm nó vì bà biết nó đáng giá. Khi tìm được, bà gọi hàng xóm đến cùng vui mừng.
Chúng ta cũng vậy. Có thể chúng ta đang ở giữa bụi bặm của thế gian, bị bao quanh bởi đổ vỡ và xáo trộn, nhưng giá trị mà Đức Chúa Trời đặt nơi chúng ta là giá trị nội tại — không phụ thuộc vào bằng cấp, thu nhập, địa vị xã hội, hay người yêu của chúng ta. Khoảnh khắc bạn neo căn tính vào những thứ ấy, chúng vừa có thể nâng bạn lên vừa có thể đập bạn xuống.
Khi căn tính được đặt trong Đức Chúa Giê-su, lời khen không khiến bạn ngạo mạn và lời chê không khiến bạn sụp đổ. Bạn có thể bị chê cười, bị hiểu sai, bị tổn thương — nhưng nền tảng vẫn không lay động.
Lời Đức Chúa Trời tái tạo căn tính
Những câu khẳng định bản thân kiểu “Tôi đủ mạnh, tôi đủ giỏi” có thể tác động đến cảm xúc, nhưng Lời của Đức Chúa Trời mang quyền năng sáng tạo. Đức Chúa Trời đã dựng nên thế gian bằng Lời của Ngài; cũng chính Lời ấy có thể tạo nên trong chúng ta một kinh nghiệm mới.
Trong Ê-sai 43:1, Đức Chúa Trời phán:
“Ta đã dựng nên ngươi, đã tạo thành ngươi, đã gọi ngươi bằng tên; ngươi thuộc về Ta.”
Có thể bạn đọc lời hứa này và thấy đẹp, nhưng trong lòng vẫn không tin. Khi ấy, hãy cầu nguyện cùng lời hứa đó: “Lạy Chúa, con muốn tin; xin giúp sự không tin của con.” Có những lời hứa cần được lặp đi lặp lại trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, trước khi chúng trở thành thực tại trong tấm lòng. Nhưng chậm mà chắc, Đức Chúa Trời sẽ làm điều ấy thành sự thật.
Một tác giả Cơ-đốc đã viết hai câu đáng ghi nhớ: “Căn tính, sự an toàn, và giá trị của bạn đến từ Đức Chúa Trời là Đấng nào, chứ không từ cảm giác của bạn.” Và: “Bạn đủ can đảm cho hôm nay, vì Ngài can đảm. Bạn đủ mạnh cho điều sắp đến, vì Ngài mạnh. Bạn đủ cho mọi sự, vì Ngài luôn đủ.”
Giăng 15:5 nhắc rằng “ngoài Ta, các ngươi chẳng làm chi được”; nhưng Phi-líp 4:13 cũng tuyên bố: “Tôi làm được mọi sự nhờ Đấng ban thêm sức cho tôi.” Sức mạnh của chúng ta không nằm trong bản thân, mà ở trong Đấng đang ngự trong lòng chúng ta.
Những phương tiện ân điển nuôi dưỡng căn tính
Đức Chúa Trời ban cho chúng ta nhiều phương tiện để nuôi dưỡng căn tính trong Đức Chúa Giê-su.
Thứ nhất, hãy nhận biết rõ ràng rằng căn tính của bạn ở trong Đấng Christ, không ở nơi nào khác.
Thứ hai, hãy chú ý đến âm nhạc bạn nghe. Tâm trạng con người bị tác động mạnh bởi âm thanh và lời ca. Nhạc giận dữ khiến lòng giận dữ; nhạc êm dịu làm tâm hồn lắng lại. Nếu muốn căn tính trong Đấng Christ được nâng đỡ, hãy chọn những bài hát nâng tâm hồn lên với Ngài.
Thứ ba, hãy ghi nhớ Kinh Thánh. Khi hoàn cảnh ập đến, Đức Thánh Linh sẽ nhắc lại những câu Kinh Thánh bạn đã thuộc, và tâm trí bạn sẽ được nâng dậy.
Điều quan trọng cần nhớ: chúng ta không bị định nghĩa bởi quá khứ, bởi sự rạn vỡ của gia đình, hay bởi những lựa chọn sai lầm của chính mình. Đấng Tạo Hóa của chúng ta phán: “Ta đã tạo nên ngươi, Ta gọi ngươi, Ta muốn ngươi, ngươi thuộc về Ta.” Dù chúng ta lạc bước, Ngài vẫn muốn phục hồi mối liên kết nguyên thủy mà tội lỗi đã phá vỡ.
Có những người thuộc Kinh Thánh, dạy Kinh Thánh giỏi, nhưng trong sâu thẳm vẫn không tin rằng mình sẽ được vào thiên đàng. Hiểu biết tri thức về Đức Chúa Trời chưa phải là kinh nghiệm cá nhân với Ngài. Căn tính trong Đấng Christ không phải là một học thuyết để biết, mà là một thực tại để sống.
Hai bài tập để bước đi trong căn tính mới
Bài tập thứ nhất: Hãy viết ra ít nhất ba niềm tin giới hạn mà bạn vẫn nói với chính mình. Đó có thể là “Tôi không xinh đẹp”, “Tôi không bao giờ làm đúng”, “Người ta sẽ không ưa tôi”, “Tôi không đủ tốt”, “Tôi cần phải cố gắng hơn nữa”, hay “Không ai hiểu tôi.” Một số niềm tin nâng đỡ chúng ta tiến tới, nhưng những niềm tin này chỉ trói buộc — và có khi là lời nói dối mà ma quỷ muốn chúng ta tin.
Bài tập thứ hai: Đối với mỗi niềm tin giới hạn ấy, hãy tìm một lời hứa từ Kinh Thánh đối lập với nó. Hãy cầu nguyện thật lòng — không phải bằng những câu chữ chỉn chu, mà bằng sự chân thật như Đa-vít trong Thi Thiên. Hãy thưa với Đức Chúa Trời: “Lạy Chúa, con cảm thấy mình không đủ tốt. Ngài nghĩ gì về con? Ngài muốn con tin điều gì?” Rồi hãy lặng yên chờ đợi. Đức Chúa Trời sẽ đem vào tâm trí bạn một câu Kinh Thánh, một lời khích lệ, hoặc một bài hát.
Lúc đầu có thể bạn sẽ thấy điều này hay nhưng tôi không tin nổi. Khi ấy, hãy tiếp tục cầu nguyện: “Chúa ơi, con muốn tin; xin giúp con vượt qua sự không tin.” Hãy đứng vững trên lời hứa ấy hơn là trên cảm xúc và hoàn cảnh, cho đến khi nó trở thành thực tại trong tấm lòng bạn.
Nếu cần, hãy viết lời hứa ấy lên một mảnh giấy và dán nơi gương phòng tắm, cánh cửa, vô-lăng xe — bất cứ nơi nào bạn thường nhìn thấy — để mỗi ngày đều được nhắc nhở rằng căn tính của bạn ở trong Đức Chúa Giê-su.