Bên Kia Nấm Mồ — Đối Diện Sự Chết Không Sợ Hãi
Câu hỏi không thể tránh né
Khi tôi 23 tuổi, sau khi khám phá ra rằng Đức Chúa Trời yêu thương con người và đã chuẩn bị một kế hoạch giải cứu, một câu hỏi khác lập tức trỗi dậy trong lòng tôi: nếu sứ điệp này chỉ dành cho người đang sống, thì còn những người đã qua đời thì sao?
Ông nội tôi qua đời năm 1997, khoảng bốn năm trước khi tôi bắt đầu hành trình đức tin. Đứng bên huyệt mộ ở Sydney, nhìn chiếc quan tài hạ xuống và những đóa hồng được thả lên trên, tôi tự hỏi: ông tôi đã dâng cả đời để tin Kinh Thánh, vậy tại sao Đức Chúa Trời lại để ông ra đi? Và bây giờ ông ở đâu?
Trả lời cho câu hỏi này có nhiều quan điểm khác nhau. Có người cho rằng người tốt thì lên thiên đàng chơi đàn hạc, người xấu thì xuống hỏa ngục. Có người tin vào luân hồi — chết rồi tái sinh không ngừng. Có người, như tôi khi còn là người vô thần, tin rằng chết là hết, là làm mồi cho giun. Vậy Kinh Thánh dạy gì?
Câu chuyện La-xa-rơ và bài học của Đức Chúa Giê-su
Trong Giăng đoạn 11, chúng ta thấy Đức Chúa Giê-su đang ở giữa những người theo Ngài thì có người mang đến tin La-xa-rơ — bạn thân của Ngài — đang bệnh nặng. La-xa-rơ và hai chị là Ma-ri và Ma-thê sống tại Bê-tha-ni, cách đó khoảng sáu cây số.
Kinh Thánh chép một điều kỳ lạ:
“Vậy khi Ngài nghe La-xa-rơ bị bệnh rồi, thì cứ ở lại hai ngày nữa trong nơi Ngài đương ở.”
Ngài yêu họ, nhưng nhận được tin rồi vẫn không lập tức lên đường. Đến ngày thứ tư, Đức Chúa Giê-su mới đến nơi. Khi nhìn thấy cảnh đau buồn, Ngài đã khóc — câu Kinh Thánh ngắn nhất trong Kinh Thánh: “Đức Chúa Giê-su khóc.”
Ma-thê đến gặp Ngài với lòng đầy đau đớn: “Lạy Chúa, nếu Chúa có đây, thì anh tôi không chết.” Đây là tiếng kêu rất con người. Chúng ta thường trách mình, trách người khác, và cuối cùng là trách Đức Chúa Trời khi đối diện với mất mát.
Đức Chúa Giê-su đáp: “Anh ngươi sẽ sống lại.” Ma-thê thưa rằng bà biết — anh mình sẽ sống lại trong sự sống lại nơi ngày sau rốt. Nhưng điều đó không xoa dịu được nỗi đau hiện tại của bà.
Lúc đó Đức Chúa Giê-su tuyên bố:
“Ta là sự sống lại và sự sống; kẻ nào tin Ta thì sẽ sống, mặc dầu đã chết rồi. Còn ai sống và tin Ta thì không hề chết.”
Sự chết là một giấc ngủ
Hãy quay lại lúc Đức Chúa Giê-su nhận được tin. Ngài nói với các môn đồ: “La-xa-rơ, bạn ta, đương ngủ; nhưng ta đi đánh thức người.” Các môn đồ tưởng rằng Ngài nói về giấc ngủ thường, nên đáp: nếu ngủ thì sẽ khoẻ lại. Khi đó Đức Chúa Giê-su phải nói thẳng: “La-xa-rơ chết rồi.”
Trong tâm trí của Đức Chúa Giê-su, sự chết được ví như giấc ngủ. Điểm tuyệt vời của giấc ngủ là người ngủ luôn luôn thức dậy — nếu không thức dậy thì không phải là ngủ nữa, mà là chết.
Vua Sa-lô-môn, người khôn ngoan nhất, viết trong Truyền Đạo:
“Kẻ sống biết mình sẽ chết; nhưng kẻ chết chẳng biết chi hết… sự yêu, sự ghét, sự ganh gỗ của họ thảy đều tiêu mất.”
Sách Gióp — quyển sách đầu tiên được viết trong Kinh Thánh — cũng dạy rằng khi một người chết, các con trai có được tôn trọng cũng không hay biết, vì kẻ chết chẳng biết gì hết.
Tôi thường đi máy bay và hay ngủ thiếp đi. Đêm trước khi đến đây, tôi ngủ trên chuyến bay từ Melbourne, và 40 phút trôi qua mà tôi không hay biết gì. Đó là hình ảnh thu nhỏ của sự chết theo Kinh Thánh — không hay biết gì cả.
Đa-vít và lời chứng của Phi-e-rơ
Nhưng có người sẽ nói: phim ảnh và sách vở đều dạy rằng khi chết, người ta lên thiên đàng. Hãy nghe lời Vua Đa-vít trong Thi Thiên:
“Kẻ chết chẳng ngợi khen Đức Giê-hô-va, kẻ xuống cõi nín lặng cũng chẳng ngợi khen Ngài.”
Nếu có ai sẽ ngợi khen Đức Chúa Trời sau khi chết, hẳn phải là Đa-vít — người đã viết sách Thi Thiên dài nhất Kinh Thánh để ngợi khen. Nhưng chính ông khẳng định: kẻ chết không ngợi khen Đức Chúa Trời.
Khoảng một ngàn năm sau, vào ngày Lễ Ngũ Tuần, sứ đồ Phi-e-rơ đứng lên giảng cho dân Do Thái. Ông tuyên bố:
“Hỡi anh em, ta thật có thể nói cách vững vàng với anh em về tổ Đa-vít rằng người đã chết và chôn rồi, mộ người ở giữa chúng ta cho đến ngày nay… Vì vua Đa-vít chẳng hề lên trời.”
Đa-vít không lên thiên đàng — không phải vì ông phạm tội, mà vì khi một người chết, người ấy đi vào mồ mả và ngủ.
Gióp viết: “Người nằm xuống chẳng vùng đứng dậy nữa; cho đến khi nào các từng trời không còn, người cũng chẳng tỉnh thức, cũng chẳng được đánh thức khỏi giấc ngủ mình.”
Niềm hy vọng nơi sự tái lâm
Vậy khi nào những người ngủ sẽ thức dậy? Sứ đồ Phao-lô đã trả lời câu hỏi này khi viết cho Hội Thánh tại Tê-sa-lô-ni-ca. Tín hữu tại đó đang lo lắng vì người thân của họ qua đời trước khi Đức Chúa Giê-su trở lại. Phao-lô viết:
“Hỡi anh em, chúng tôi chẳng muốn anh em không biết về phần người đã ngủ, hầu cho anh em chớ buồn rầu như người khác không có sự trông cậy. Vì… chính mình Chúa sẽ từ trên trời giáng xuống với tiếng kêu lớn của thiên sứ trưởng và tiếng kèn của Đức Chúa Trời, thì những kẻ chết trong Đấng Christ sẽ sống lại trước hết.”
Những người đã ngủ sẽ được đánh thức bằng tiếng kèn vĩ đại của Đức Chúa Trời, tiếng của thiên sứ trưởng và tiếng kêu lớn. Sau đó, những ai đang sống sẽ được cất lên cùng họ trong các tầng mây, để gặp Chúa giữa không trung.
Đây chính là lý do Tân Ước gọi sự tái lâm của Đức Chúa Giê-su là niềm hy vọng phước hạnh. Khi đó, các tầng trời sẽ không còn như cũ, kẻ đã xuống mộ sẽ được nâng lên, người đang ngủ sẽ thức dậy.
Linh hồn là gì?
Nhưng có người sẽ nói: thân thể thì xuống mồ mả, còn linh hồn thì bất tử. Hãy xem Kinh Thánh dạy gì. Chữ “linh hồn” xuất hiện 1.600 lần trong Kinh Thánh, và không một lần nào được nối kết với từ “bất tử”.
Ngược lại, Phao-lô viết cho Ti-mô-thê về Đức Chúa Giê-su rằng Ngài là “Đấng có một mình sự không hay chết.” Nếu chỉ một mình Đức Chúa Trời có sự bất tử, thì không một ai khác có nó.
Vậy linh hồn là gì? Hãy quay lại câu chuyện sáng tạo:
“Đức Chúa Trời lấy bụi đất nắn nên hình người, hà sanh khí vào lỗ mũi; thì người trở nên một loài sanh linh.”
Một thân thể bằng bụi đất + hơi thở của Đức Chúa Trời = một linh hồn sống. Linh hồn không phải là một thực thể tách biệt sống bên trong thân thể; linh hồn chính là con người sống.
Trong Ê-xê-chi-ên 18:4, Đức Chúa Trời phán: “Linh hồn nào phạm tội thì sẽ chết.” Các bản dịch khác dịch chữ “linh hồn” ở đây thành “người” — vì đó chính là ý nghĩa của nó. Linh hồn có thể chết, nên linh hồn không bất tử.
Truyền Đạo mô tả sự chết là quá trình ngược lại của sự sáng tạo:
“Bụi tro trở vào đất y như nguyên cũ, và thần linh trở về nơi Đức Chúa Trời, là Đấng đã ban nó.”
Chữ “thần linh” trong tiếng Hê-bơ-rơ là ruach, nghĩa đen là hơi thở. Khi hơi thở rời khỏi thân thể, linh hồn không còn nữa — đó chính là sự chết. Hãy thử bịt mũi và xem bạn sống được bao lâu — vì hễ hơi thở còn ở trong bạn, thì hơi thở của Đức Chúa Trời còn ở trong lỗ mũi bạn.
Sự bất tử được mặc lấy khi nào?
Vậy thì sự bất tử ở đâu? Phao-lô viết cho Hội Thánh Cô-rinh-tô:
“Vì kèn sẽ thổi, kẻ chết đều sống lại được không hay hư nát, và chúng ta đều sẽ biến hóa. Vả, thể hay hư nát nầy phải mặc lấy sự không hay hư nát, và thể hay chết nầy phải mặc lấy sự không hay chết.”
Hiện tại chúng ta là kẻ hay chết. Chỉ vào ngày Đức Chúa Giê-su trở lại, chúng ta mới mặc lấy sự bất tử. Đó là lý do điều duy nhất Kinh Thánh nhấn mạnh về vương quốc cuối cùng là: sẽ không còn sự chết nữa.
Nếu ông nội tôi đang ở trên trời nhìn xuống thấy mọi việc tôi làm, thì đó đâu phải là thiên đàng cho ông. Không có sự bất tử trước ngày Đức Chúa Giê-su trở lại.
Nguồn gốc của sự lừa dối
Vậy ý niệm linh hồn bất tử từ đâu mà ra? Tertullian, một trong các giáo phụ thời Hội Thánh đầu tiên (khoảng năm 160–200), viết về linh hồn rằng: “Tôi dùng quan điểm của Plato khi ông tuyên bố mọi linh hồn đều bất tử.”
Plato không phải Cơ-đốc nhân, cũng không phải học giả Kinh Thánh — ông là một triết gia. Học thuyết linh hồn bất tử đến từ người Hy Lạp, người Hy Lạp lấy từ người La Mã, người Ba-by-lôn và người Ê-díp-tô đều có cùng niềm tin ấy. Nguồn gốc của tất cả là từ con rắn trong Sáng Thế Ký.
Đức Chúa Trời đã phán cùng A-đam: “Ngươi chắc sẽ chết.” Nhưng kẻ thù nói qua con rắn với người nữ: “Hai ngươi chẳng chết đâu.” Bốn chữ — bốn chữ phủ nhận lời của Đức Chúa Trời.
Nếu bạn không thực sự chết, thì có một điều gì đó tiếp tục sống. Đó là gốc rễ của lời nói dối toàn cầu, và lời nói dối toàn cầu là để dẫn đến sự hủy diệt toàn cầu. Nếu mọi người tin rằng mình sẽ tiếp tục sống dưới một hình thức nào đó, họ sẽ bỏ qua sứ điệp thật của Kinh Thánh.
Trải nghiệm cận tử, hồn ma và ma quỷ
Vậy còn những trải nghiệm cận tử, xuất hồn, nhà ma thì sao? Lưu ý chữ đầu tiên trong “trải nghiệm cận tử” là cận — nghĩa là gần, chưa chết hẳn. Tạp chí Time năm 2007 đã giải thích rằng những thay đổi sinh lý và thần kinh khi gần chết có thể dẫn đến ảo giác hoặc các trải nghiệm sống động như nhìn thấy ánh sáng, cảm giác tách rời khỏi thân thể. Cùng năm đó, BBC đưa tin các nhà khoa học đã tái tạo được trải nghiệm xuất hồn ở những người tình nguyện vẫn còn sống.
Về luân hồi, Hê-bơ-rơ 9:27 dạy: “Theo như đã định cho loài người phải chết một lần, rồi chịu phán xét.” Một lần — không phải mười, một trăm hay một ngàn lần.
Về nhà ma, sách Gióp dạy:
“Kẻ ấy chẳng còn trở về nhà mình nữa, và xứ sở chẳng còn biết người.”
Nếu Kinh Thánh là đúng, người chết không thể quay về căn nhà cũ. Vậy ai đang gây ra những hiện tượng siêu nhiên đó? Câu trả lời là ma quỷ — một phần ba các thiên sứ đã theo Lu-xi-phe trong cuộc phản loạn ban đầu.
Kinh Thánh cảnh báo rất nghiêm khắc: “Ở giữa ngươi chớ nên có… thầy bói… thầy phù thủy, thầy pháp, kẻ hay dùng ếm chú, người đi hỏi đồng cốt, kẻ thuật số, kẻ đi cầu vong, vì Đức Giê-hô-va lấy làm gớm ghiếc kẻ làm các việc ấy.” Lý do không phải vì Đức Chúa Trời sợ chúng ta liên lạc với người chết — vì người chết không biết gì — mà vì chúng ta thực sự đang giao tiếp với ma quỷ.
Ma quỷ là các thiên sứ sa ngã. Theo Kinh Thánh, thiên sứ là những hữu thể thiêng liêng có thể vô hình hoặc hiện hữu, có sức mạnh phi thường — một thiên sứ tốt trong Cựu Ước đã tiêu diệt 250.000 quân địch chỉ trong một đêm — và di chuyển nhanh như chớp. Khi một bà đồng “gọi” được người thân đã chết và biết những điều bí mật chỉ người đó mới biết, thực ra ma quỷ đã quan sát suốt đời người ấy và đang giả dạng để lừa dối.
Câu chuyện bà bóng tại Ên-đô-rơ
Trong 1 Sa-mu-ên 28, Vua Sau-lơ tìm đến một bà bóng tại Ên-đô-rơ để gọi tiên tri Sa-mu-ên đã chết. Đọc kỹ phân đoạn này, ta thấy Sau-lơ không nhìn thấy điều gì cả — chính bà bóng mới nhìn thấy. Bà mô tả một ông già mặc áo choàng đang đi lên, và Sau-lơ tưởng rằng đó là Sa-mu-ên.
Sa-mu-ên đã chết, và người chết không trở lại. Đây không phải là Sa-mu-ên thật, mà là một sự lừa dối của Sa-tan. Đây chính là điều Kinh Thánh cảnh báo.
Sự đắc thắng tại ngôi mộ trống
Trở lại Bê-tha-ni — bốn ngày trễ. Đức Chúa Giê-su đến trước mộ La-xa-rơ và bảo lăn hòn đá ra. Ma-thê phản đối: đã bốn ngày, xác đã hôi rồi. Nhưng Đức Chúa Giê-su nói: “Ta há chẳng từng nói với ngươi rằng nếu ngươi tin thì sẽ thấy sự vinh hiển của Đức Chúa Trời sao?”
Khi hòn đá được lăn ra, Đức Chúa Giê-su không gọi La-xa-rơ xuống từ thiên đàng, không gọi từ luyện ngục. Ngài kêu lớn: “Hỡi La-xa-rơ, hãy ra!” Tiếng nói của Ngài đánh thức người đang ngủ, và La-xa-rơ bước ra khỏi mồ. Đây là sự lặp lại của công cuộc sáng tạo — Đức Chúa Giê-su có quyền trên sự chết. Sự chết không phải là dấu chấm hết, chỉ là một dấu tạm dừng cho đến khi đau khổ được giải quyết hoàn toàn.
Tôi muốn kết bằng một câu chuyện. Trong trận Waterloo giữa Napoléon và Wellington, người Anh truyền tin qua eo biển bằng cờ. Phần đầu của thông điệp được gửi đi: “Wellington thất bại”. Rồi sương mù dày đặc kéo đến, che lấp phần còn lại. Cả nước Anh chìm trong tang tóc.
Khi sương tan, phần còn lại của thông điệp xuất hiện: “Wellington đã đánh bại kẻ thù.”
Khi nhìn vào thập tự giá, chúng ta có thể chỉ thấy: Đức Chúa Giê-su đã thất bại. Nhưng vào sáng Chủ Nhật ấy, khi mộ Ngài trống không và hòn đá đã được lăn đi, thông điệp trọn vẹn được tỏ ra: Đức Chúa Giê-su đã đánh bại sự chết. Và khi Ngài đắc thắng sự chết, Ngài đã đắc thắng sự chết của chính bạn.