Con Thú từ Biển

Lời mở: Để Kinh Thánh tự giải nghĩa

Khi bước vào sách Khải Huyền, nhiều người dễ bị cám dỗ tra tìm câu trả lời nơi các trang báo hằng ngày hoặc nơi trí tưởng tượng của chính mình. Đó là con đường dẫn xa khỏi ý nghĩa nguyên thủy của bản văn. Nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất là để Kinh Thánh tự giải nghĩa Kinh Thánh.

Sách Khải Huyền không khó như nhiều người tưởng, nếu được tiếp cận cách đúng đắn. Chúng ta cần sự hướng dẫn của Đức Thánh Linh, Đấng mà Đức Chúa Giê-su đã hứa rằng Ngài sẽ dẫn chúng ta vào mọi lẽ thật. Mọi điều thiết yếu cho sự cứu rỗi đều được Đức Thánh Linh bày tỏ rõ ràng cho người tìm kiếm.

Đối tượng cơn thịnh nộ của Sa-tan

Khải Huyền 12:17 cho thấy Sa-tan đầy giận dữ vì người đàn bà, nên đi gây chiến với những con cái còn lại của bà. Đây là bức tranh về cuộc chiến cuối cùng và về một kẻ thù đã thất bại. Tuy nhiên, đối tượng của cơn giận này không phải mọi Cơ-đốc nhân, mà là một nhóm cụ thể.

Nhóm ấy được mô tả bằng hai đặc điểm rõ ràng: giữ các điều răn của Đức Chúa Trời và giữ lời chứng của Đức Chúa Giê-su. Trong tiếng Hy Lạp, từ được dùng để chỉ “những con cái còn lại” mang nghĩa một phần sót lại từ một tổng thể — không phải tất cả Cơ-đốc nhân, mà là những người vẫn trung tín cho đến thời kỳ cuối cùng.

Đặc điểm thứ hai — “lời chứng của Đức Chúa Giê-su” — được Khải Huyền 19:10 giải thích là tương đương với “thần linh của lời tiên tri”. Đây là lời chứng mà Đức Chúa Giê-su ban cho cư dân thế gian qua các tiên tri. Vậy dân sự Đức Chúa Trời thời kỳ cuối cùng sẽ trung tín với cả Mười Điều Răn lẫn ân tứ tiên tri trong Hội Thánh.

Sa-tan đổi chiến thuật: Từ bắt bớ sang lừa dối

Nếu chia sách Khải Huyền thành hai phần lớn — chương 1 đến 11 (lịch sử) và chương 12 đến 20 (cánh chung), một sự thay đổi chiến thuật đáng kinh ngạc lộ ra. Trong giai đoạn lịch sử, từ khi Đức Chúa Giê-su thăng thiên cho đến thời kỳ cuối cùng, vũ khí chính của Sa-tan là bạo lực và bắt bớ.

Nơi thờ phượng bị phá hủy, Kinh Thánh chép tay bị thiêu hủy, các thánh đồ tử đạo. Nhưng huyết của những người tử đạo lại trở thành hạt giống cho những người mới tin. Sa-tan không thể tiêu diệt dân sự Đức Chúa Trời bằng vũ lực. Hắn là kẻ bại trận liên tục.

Đến chương 12, Sa-tan rút lui và đổi chiến thuật. Từ chương 12 đến 20, từ ngữ chìa khóa mô tả hoạt động của hắn không còn là bắt bớ, mà là lừa dối. Chỉ ngay trước Sự Tái Lâm, sự lừa dối mới được kết hợp lại với bắt bớ — khi những ai không nhận dấu của con thú sẽ bị giết.

Bản chất của sự lừa dối thời kỳ cuối cùng

Hãy nhìn vào thực tế ngày nay. Trong các quốc gia tự xưng là Cơ-đốc, sự bắt bớ tôn giáo theo nghĩa truyền thống gần như không còn. Nhà thờ vẫn còn đó — thậm chí lộng lẫy — nhưng nhiều ghế trống. Kinh Thánh có thể mua với giá vài xu, sách chú giải xếp đầy thư viện, nhưng dân sự đọc Kinh Thánh ít hơn bao giờ hết.

Chiến thuật của Sa-tan thời kỳ cuối cùng không phải bắt người ta bỏ niềm tin nơi Đức Chúa Trời. Hắn để con người tự xưng là Cơ-đốc nhân, sở hữu cả ngàn quyển Kinh Thánh trong nhà — miễn là họ quá bận rộn để thực sự đọc và sống theo lời Kinh Thánh. Người ta có thể có hình thức tin kính nhưng chối bỏ quyền năng của Tin Lành trong đời sống.

Sứ đồ Phao-lô vẽ cùng bức tranh này trong II Tê-sa-lô-ni-ca 2. Ông cho biết kẻ vô luật pháp sẽ đến với mọi quyền năng, dấu lạ và phép lạ giả dối, lừa dối những người hư mất vì họ không tiếp nhận lòng yêu mến lẽ thật để được cứu. Đức Chúa Trời sẽ để những người ấy chịu sự lừa dối, vì họ vui thích trong sự gian ác hơn là tin lẽ thật.

“Họ không nhận lãnh sự yêu thương của lẽ thật để được cứu rỗi.”

Ba ngôi giả mạo: Chiến lược văn chương của Khải Huyền

Mục tiêu của Sa-tan không phải lấy Đức Chúa Trời ra khỏi tâm trí con người, mà là giả mạo Đức Chúa Trời. Mười một chương đầu của Khải Huyền có thể đặt tựa là “Ba Ngôi Đức Chúa Trời hành động” — Đức Chúa Cha trên ngôi, Chiên Con đại diện Đức Chúa Giê-su, và Đức Thánh Linh được sai xuống đất.

Khi bước vào phần cánh chung, một bức tranh đối xứng nhưng méo mó hiện ra: ba ngôi giả mạo đang hành động. Sa-tan không vào trận chiến cuối một mình. Hắn liên minh với hai đồng minh — con thú từ biển và con thú từ đất — tạo thành một bộ ba phản nghịch nhằm tiếm đoạt sự thờ phượng vốn chỉ thuộc về Đức Chúa Trời.

Ngôn ngữ mà Giăng dùng để mô tả con thú từ biển song hành đáng kinh ngạc với cách Tân Ước mô tả Đức Chúa Giê-su. Con thú đến từ nước để bắt đầu chức vụ — Đức Chúa Giê-su cũng ra từ nước báp-têm để khởi sự chức vụ. Con thú giống hình con rồng, có cùng số đầu và sừng — như Đức Chúa Giê-su phán: “Ai thấy Ta tức là thấy Cha”. Con thú nhận quyền, ngôi và uy quyền lớn từ con rồng — như Đức Chúa Giê-su nhận từ Đức Chúa Cha.

Thời gian hoạt động của con thú là 42 tháng, ba năm rưỡi — đúng bằng thời gian chức vụ trên đất của Đức Chúa Giê-su. Con thú bị giết (cùng động từ Hy Lạp dùng cho Chiên Con bị giết ở chương 5) rồi vết thương được chữa lành — một sự giả mạo của sự phục sinh. Sau đó con thú nhận uy quyền phổ quát trên đất, như Đức Chúa Giê-su phán: “Hết cả quyền phép ở trên trời và dưới đất đã giao cho Ta”.

Con thú từ đất và sự giả mạo Đức Thánh Linh

Con thú thứ hai, từ đất, được gọi là tiên tri giả — sự đối nghịch trực tiếp với Đức Thánh Linh, là Thần Lẽ Thật. Con thú này có hai sừng giống chiên con, vì Đức Thánh Linh là Đấng giống Đức Chúa Giê-su. Nó thi hành mọi quyền của con thú thứ nhất, như Đức Thánh Linh thi hành mọi quyền của Đức Chúa Giê-su.

Con thú từ đất hướng sự thờ phượng về con thú thứ nhất — như Đức Thánh Linh hướng sự thờ phượng về Đức Chúa Giê-su. Nó làm những dấu lạ lớn — như Đức Thánh Linh đã làm trong sách Công Vụ Các Sứ Đồ. Nó khiến lửa từ trời rơi xuống — sự giả mạo lễ Ngũ Tuần khi Đức Thánh Linh hiện đến trong lưỡi lửa. Nó ban hơi sống cho hình tượng con thú — như Đức Thánh Linh ban hơi sống. Nó đóng dấu trên trán và tay — như Đức Thánh Linh đóng ấn trên trán dân sự Đức Chúa Trời.

Đây không phải là sự trùng hợp. Đây là chiến lược văn chương có chủ ý của Khải Huyền: phơi bày sự lừa dối lớn lao thời kỳ cuối cùng, khi Sa-tan cùng hai đồng minh tìm cách chiếm chỗ của Đức Chúa Trời trong thế giới này.

Hai sứ điệp, hai thành phố

Khi Đức Chúa Trời sai các thiên sứ rao Tin Lành đời đời qua sứ điệp ba thiên sứ, Sa-tan cũng có sứ điệp riêng. Khải Huyền 16:13–14 cho thấy ba tà linh giống ếch nhái ra từ miệng con rồng, miệng con thú và miệng tiên tri giả — chính là sự phản đề của ba thiên sứ.

Những ai tiếp nhận sứ điệp Đức Chúa Trời được đóng ấn của Ngài. Những ai tiếp nhận sự lừa dối của Sa-tan nhận dấu của con thú. Đức Chúa Trời hứa cho dân sự được niêm phong một thành — Giê-ru-sa-lem mới mà Áp-ra-ham, Y-sác và mọi người trung tín đã trông đợi trong đức tin. Sa-tan cũng dâng tặng cư dân thế gian một thành — Ba-by-lôn, giải pháp giả của hắn cho mọi vấn nạn nhân loại.

Ngôn ngữ mà Giăng dùng để giới thiệu hai thành này gần như giống hệt nhau (Khải Huyền 17 và 21), cho thấy Ba-by-lôn được viết như sự đối lập với Giê-ru-sa-lem mới. Câu hỏi cốt lõi đặt ra cho mỗi người là: giữa hai thành ấy, thành nào hấp dẫn hơn đối với tôi?

Yêu lẽ thật là yêu Đức Chúa Giê-su

Sứ đồ Phao-lô cảnh báo rằng sự lừa dối sẽ lớn đến nỗi chỉ những ai thực sự yêu mến lẽ thật mới không bị lừa. Sa-tan không quan tâm chúng ta tự xưng là Tin Lành, Cơ-đốc Phục Lâm hay Báp-tít. Điều duy nhất hắn quan tâm là chúng ta không thực sự yêu lẽ thật.

Trong Tân Ước, lẽ thật chính là Đức Chúa Giê-su và mọi điều Ngài đã phán. Yêu lẽ thật nghĩa là yêu Đức Chúa Giê-su hết lòng, học mọi điều Ngài dạy, và sống theo mọi điều Ngài phán dặn. Khải Huyền 1:3 chép: phước cho người đọc, người nghe, và người giữ những lời tiên tri này.

Mục đích của Khải Huyền không phải để chỉ tay vào người khác, mà để khiến chúng ta trở nên những Cơ-đốc nhân tốt hơn — gắn bó với Đức Chúa Trời, yêu mến lẽ thật, để không quyền lực nào — hiện tại hay tương lai — có thể phân rẽ chúng ta khỏi tình yêu của Đức Chúa Trời trong Đức Chúa Giê-su.

Con thú từ biển: Một quyền lực chính trị

Khải Huyền 13:1 mô tả con rồng đứng trên bãi cát biển và Giăng thấy một con thú từ biển đi lên. Con thú có mười sừng, bảy đầu, trên các sừng có mười mão triều thiên, trên các đầu có những danh hiệu phạm thượng. Nó giống beo, chân như chân gấu, miệng như miệng sư tử, và nhận quyền lực, ngôi và uy quyền lớn từ con rồng.

Trong văn chương khải thị Do Thái, con thú là biểu tượng tiêu chuẩn cho quyền lực chính trị, một vương quốc. Đa-ni-ên 7 cũng thấy bốn con thú từ biển, tượng trưng cho bốn vương quốc nối tiếp. Bằng cách kết hợp các đặc điểm của sư tử (Ba-by-lôn), gấu (Mê-đi Ba-tư) và beo (Hy Lạp) — và đảo ngược thứ tự để sư tử đứng cuối — Giăng cho thấy con thú này tương đương với con thú thứ tư của Đa-ni-ên 7, kế tục Đế quốc Rô-ma.

Đa-ni-ên 7:23–25 mô tả con thú thứ tư khác mọi vương quốc khác, sẽ ăn nuốt cả đất, nói lời phạm đến Đấng Rất Cao, làm hao mòn các thánh, và toan tính đổi những thì giờ và luật pháp. Quyền ấy được trao cho nó trong một kỳ, các kỳ và nửa kỳ — chính là 42 tháng được nhắc đến trong Khải Huyền 13:5.

Sự khác biệt then chốt với Đa-ni-ên 7

Một điểm tinh tế nhưng quan trọng: trong Đa-ni-ên 7, các sừng không có mão triều thiên. Trong Khải Huyền 13, các sừng đã đội mão triều thiên. Sừng tượng trưng cho các nước được phân chia ra từ Đế quốc Rô-ma. Việc các sừng đội mão triều thiên cho biết các vương quốc ấy đã nắm quyền — nghĩa là con thú này xuất hiện sau khi Đế quốc Rô-ma sụp đổ và bị phân chia.

Trong số những vương quốc kế thừa Rô-ma đó, con thú nổi lên và thiết lập uy quyền trên chúng. Con rồng — tức Sa-tan — trao ngôi và quyền lực cho con thú này. Một trong các đầu bị thương đến chết, nhưng vết thương được chữa lành; cả thế gian kinh ngạc theo con thú và thờ phượng con rồng đã ban quyền cho nó.

Sự thờ phượng dành cho con thú thực chất là sự thờ phượng dành cho Sa-tan — đó là cốt lõi của cuộc khủng hoảng cuối cùng. Loài người sẽ kêu lên: “Ai sánh được với con thú, ai có thể giao chiến với nó?”

Một thực thể duy nhất trong lịch sử Tây phương

Những gì đã được thiết lập đến đây cho thấy con thú từ biển là một quyền lực chính trị, kế tục Đế quốc Rô-ma, hoạt động trong số các vương quốc được phân chia ra từ Rô-ma. Khi đối chiếu với lịch sử Tây Âu sau khi Rô-ma sụp đổ, chỉ có một thực thể chiếm vị trí trổi vượt và thống lĩnh thế giới Cơ-đốc trong nhiều thế kỷ.

Dẫu vậy, Khải Huyền 13 không dừng lại ở phương diện chính trị. Phần tiếp theo của chương sẽ chuyển từ mô tả chính trị sang mô tả tôn giáo, vén mở chiều kích sâu xa hơn của con thú và vai trò của nó trong cuộc khủng hoảng cuối cùng — đó là chủ đề của bài học kế tiếp.