Bí Mật Tài Chính Của Đền Thánh

Đức Chúa Trời Là Chủ Sở Hữu Mọi Sự

Khi dân Y-sơ-ra-ên sắp bước vào đất hứa, Đức Chúa Trời ban cho họ một lời cảnh báo quan trọng được ghi lại trong Phục Truyền Luật Lệ Ký 8:17–18:

“Vậy, khá coi chừng, chớ nói trong lòng rằng: Ấy nhờ quyền năng ta và sức lực của tay ta mà đoạt được những sản nghiệp này. Hãy nhớ lại Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, vì ấy là Ngài ban cho ngươi sức lực đoạt được những sản nghiệp, để làm trọn sự giao ước Ngài đã thề cùng tổ phụ ngươi.”

Nguyên tắc cốt lõi của phân đoạn này là: chính Đức Chúa Trời ban cho con người khả năng để có được tài sản. Hơn nữa, Thi Thiên 24:1 khẳng định: “Đất và muôn vật trên đất, thế gian và những kẻ ở trong đó, đều thuộc về Đức Giê-hô-va.”

Nói cách khác, ngay cả tài sản chúng ta tích lũy được cũng không thật sự thuộc về chúng ta, mà thuộc về Đức Chúa Trời. Để giúp con người ghi nhớ rằng Ngài là chủ sở hữu còn chúng ta chỉ là người quản gia, Đức Chúa Trời đã thiết lập một bài kiểm tra: phần mười. Phần mười là phương tiện Đức Chúa Trời dùng để thử lòng chúng ta, xem chúng ta có công nhận rằng mọi điều mình có thật sự thuộc về Ngài hay không.

Phần Mười Trong Hệ Thống Tế Lễ Lê-vi

Lê-vi Ký 27:30 và 32 nói rất rõ:

“Phàm thuế một phần mười thổ sản, bất kỳ vật gieo hay là hoa quả của cây, đều thuộc về Đức Giê-hô-va; ấy là một vật thánh, biệt riêng ra cho Đức Giê-hô-va… Còn về một phần mười của bầy bò hay là chiên, tức là mọi vật chi đi ngang dưới gậy, con thứ mười sẽ là thánh, biệt riêng ra cho Đức Giê-hô-va.”

Phần mười là vật thánh và thuộc về Đức Chúa Trời theo một cách đặc biệt. Nhưng phần mười được dùng để làm gì?

Dân Y-sơ-ra-ên gồm mười hai chi phái. Mỗi chi phái nhận một phần đất ở Ca-na-an để chia cho các gia đình, ngoại trừ chi phái Lê-vi. Dân Số Ký 18:20 ghi lời Đức Chúa Trời phán cùng A-rôn: “Ngươi sẽ không có cơ nghiệp trong xứ dân Y-sơ-ra-ên; và chẳng sẽ có phần cho ngươi giữa dân đó; ta là phần của ngươi, và là cơ nghiệp của ngươi giữa dân Y-sơ-ra-ên.”

Vậy người Lê-vi sẽ sống bằng cách nào? Câu kế tiếp trả lời: “Còn về con cháu Lê-vi, nầy ta đã ban cho làm cơ nghiệp, mọi thuế một phần mười của Y-sơ-ra-ên… đặng bù lại công việc mình làm trong hội mạc.”

Một chi tiết quan trọng cần ghi nhớ: Đức Chúa Trời ban cho người Lê-vi phần mười. Người Lê-vi không nhận lương từ các thành viên trong hội chúng — họ nhận lương từ chính Đức Chúa Trời. Ngày nay, có nhiều tín hữu giữ lại phần mười khi họ không hài lòng với mục sư, vì nghĩ rằng “chúng tôi trả lương cho ông”. Nhưng Kinh Thánh dạy ngược lại: chính Đức Chúa Trời trả lương cho người hầu việc Ngài.

Người Lê-vi Cũng Phải Dâng Phần Mười

Một chi tiết thú vị: ngay cả người Lê-vi cũng phải dâng phần mười. Dân Số Ký 18:26 ghi:

“Ngươi cũng phải truyền cho người Lê-vi rằng: Khi nào các ngươi đã lãnh của dân Y-sơ-ra-ên thuế một phần mười… thì hãy lấy một phần mười của vật thuế một phần mười, làm của lễ dâng giơ lên cho Đức Giê-hô-va.”

Lý do rất đơn giản: người Lê-vi là những người hầu việc Đức Chúa Trời, và họ phải làm gương cho hội chúng. Người chăn bầy không thể đòi hỏi tín hữu trung tín dâng phần mười trong khi chính mình không trung tín. Mục sư phải là tấm gương cho bầy chiên của mình.

Khi Hàng Tế Lễ Trở Nên Bại Hoại

Nhưng nếu hàng tế lễ bại hoại thì sao? Có thời kỳ chức vụ tế lễ của Y-sơ-ra-ên rất sa đọa, và hội chúng có thể bị cám dỗ giữ lại phần mười để khỏi nuôi những người sống trong sự bội đạo.

Trong sách Ma-la-chi, Đức Chúa Trời than phiền nặng nề về sự bội đạo của Y-sơ-ra-ên. Ma-la-chi 1:6, 8 cho thấy các thầy tế lễ khinh dể danh Đức Chúa Trời, dâng những con vật mù lòa, què quặt và bệnh tật làm sinh tế. Ma-la-chi 2:7–8 cáo trách họ vì “đã xây bỏ đường lối”, “làm cho nhiều người vấp ngã trong luật pháp” và “phá hoại lời giao ước của Lê-vi”.

Người ta có thể nghĩ Đức Chúa Trời sẽ phán: “Đừng dâng phần mười cho những thầy tế lễ ấy; họ không xứng đáng.” Nhưng điều ngạc nhiên là Ngài không nói như vậy. Trong Ma-la-chi 3:7, Đức Chúa Trời kêu gọi dân Ngài “trở lại” — cùng một từ trong tiếng Hê-bơ-rơ được dịch là “ăn năn cải đạo”. Khi dân chúng hỏi: “Bởi đâu chúng tôi sẽ trở lại?” thì câu trả lời thật nghiêm trọng (Ma-la-chi 3:8–9):

“Người ta có thể ăn trộm Đức Chúa Trời sao? mà các ngươi ăn trộm ta. Các ngươi nói rằng: Chúng tôi ăn trộm Chúa ở đâu? Các ngươi đã ăn trộm trong các phần mười và trong các của dâng. Các ngươi bị rủa sả, vì các ngươi, thậm chí cả nước, đều ăn trộm ta.”

Dù hàng tế lễ bại hoại, Đức Chúa Trời vẫn không bảo dân chúng giữ lại phần mười. Ngược lại, Ngài phán trong Ma-la-chi 3:10:

“Các ngươi hãy đem hết thảy phần mười vào kho, hầu cho có lương thực trong nhà ta; và từ nay các ngươi khá lấy điều này mà thử ta, Đức Giê-hô-va vạn quân phán, xem ta có mở các cửa sổ trên trời cho các ngươi, đổ phước xuống cho các ngươi đến nỗi không chỗ chứa chăng!”

“Kho” mà Đức Chúa Trời nói đến là nơi trong đền thờ chứa các sinh tế và phần mười. I Sử Ký 26:20 xác nhận có một quỹ kho như vậy trong nhà Đức Chúa Trời, do người Lê-vi quản lý, để trả công cho công việc thuộc linh của họ.

Phần Mười Trong Tân Ước

Nhiều Cơ-đốc nhân ngày nay cho rằng phần mười chỉ dành cho người Do Thái thời Cựu Ước. Mỗi khi Kinh Thánh đòi hỏi sự hy sinh — giữ ngày Sa-bát, ăn uống lành mạnh, dâng phần mười — người ta thường nói: “Đó là dành cho người Do Thái.” Nhưng Tân Ước có tái xác nhận nguyên tắc phần mười không?

I Cô-rinh-tô 9 là phân đoạn mạnh mẽ nhất trong Tân Ước về vấn đề này. Trong các câu 1–3, sứ đồ Phao-lô khẳng định người Cô-rinh-tô là bằng chứng cho chức vụ sứ đồ của ông. Sang câu 4–6, ông đặt một câu hỏi quan trọng: chẳng lẽ chỉ có ông và Ba-na-ba là hai người phải tự lao động kiếm sống mà không được hưởng sự cung cấp từ Hội Thánh hay sao?

Phao-lô dùng bốn hình ảnh để chứng minh người hầu việc Tin Lành xứng đáng được cung cấp cho công việc thuộc linh:

• Người lính: “Vậy thì có ai ăn lương nhà mà đi đánh giặc?” (câu 7) Không một quốc gia nào bắt người lính tự mua lương thực, áo quần và vũ khí.
• Người trồng nho: “Ai trồng vườn nho mà không ăn trái?”
• Người chăn bầy: “Ai chăn bầy mà không dùng sữa nó để nuôi mình?”
• Con bò đạp lúa: Phao-lô trích Phục Truyền Luật Lệ Ký 25:4 — “Ngươi chớ khớp miệng con bò đang đạp lúa.” Ông giải thích rằng luật này được viết không phải vì lo cho bò, nhưng vì những người hầu việc Tin Lành (I Cô-rinh-tô 9:9–10).

Rồi đến phần kết luận quan trọng. Phao-lô viết trong câu 11–12: “Nếu chúng tôi đã gieo của thiêng liêng cho anh em, mà muốn gặt của vật chất của anh em, thì có phải là một việc quá lẽ đâu?” Ông gọi đó là một quyền lợi, chứ không phải một đặc ân.

Và rồi đến hai câu mấu chốt — I Cô-rinh-tô 9:13–14:

“Anh em há chẳng biết rằng ai hầu việc thánh thì ăn của dâng trong đền thờ, và ai hầu việc nơi bàn thờ thì có phần nơi bàn thờ sao? Cũng vậy, Chúa có truyền rằng ai rao giảng Tin Lành thì được nuôi mình bởi Tin Lành.”

Hai chữ “cũng vậy” rất quan trọng — nghĩa là theo cùng một cách như trước. Phao-lô không nói Đức Chúa Giê-su “khuyên” hay “đề nghị” — Ngài truyền rằng người rao giảng Tin Lành phải sống nhờ Tin Lành. Đây là sự xác nhận rõ ràng rằng nguyên tắc phần mười cũng là nguyên tắc của Tân Ước.

Bản thân Phao-lô làm trại không phải vì nguyên tắc đó không áp dụng cho ông, mà vì ông không muốn kẻ thù vu cáo rằng ông giảng Tin Lành chỉ vì tiền. Ông là một giáo sĩ tự túc, nhưng ông khẳng định rõ rằng không phải mọi người rao giảng Tin Lành đều phải tự túc.

Chức Tế Lễ Mên-chi-xê-đéc Và Phần Mười Trường Tồn

Một số người lập luận rằng vì chức tế lễ Lê-vi đã chấm dứt khi Đức Chúa Giê-su chết trên thập tự giá, thì phần mười dùng để chu cấp cho chức tế lễ ấy cũng đã chấm dứt. Hê-bơ-rơ 7:18–19 xác nhận rằng “điều răn trước kia” — tức là điều răn liên quan đến hàng tế lễ — đã “bị bỏ đi”. Lập luận đó nghe có vẻ hợp lý.

Nhưng Kinh Thánh cho thấy nguyên tắc phần mười vượt xa và có trước hệ thống Lê-vi. Câu chuyện trong Sáng Thế Ký 14 xảy ra khoảng năm 1900–2000 TCN, khoảng 500 năm trước khi chức tế lễ Lê-vi được thiết lập vào năm 1445 TCN.

Bốn vua liên minh đánh chiếm thành Sô-đôm, bắt Lót và lấy hết của cải. Khi Áp-ra-ham nghe tin, ông tập hợp 318 người được lựa chọn cẩn thận, đánh bại các vua, giải cứu Lót và lấy lại tất cả tài sản. Trên đường về, ông gặp một nhân vật bí ẩn xuất hiện rồi biến mất khỏi lịch sử Kinh Thánh: Mên-chi-xê-đéc.

Sáng Thế Ký 14:18 chép: “Mên-chi-xê-đéc, vua Sa-lem, sai đem bánh và rượu ra. Vả, vua nầy là thầy tế lễ của Đức Chúa Trời Chí Cao.” Bánh và rượu — đây dường như là một hình bóng của Tiệc Thánh. Quan trọng hơn, đoạn này cho thấy có một chức tế lễ tồn tại trước chức tế lễ Lê-vi.

Mên-chi-xê-đéc ban phước cho Áp-ra-ham và giới thiệu Đức Chúa Trời Chí Cao là “Đấng dựng nên trời và đất” (câu 19) — tức là Đấng sở hữu mọi sự. Áp-ra-ham phản ứng thế nào? Sáng Thế Ký 14:20 chép: “Rồi Áp-ram lấy một phần mười về cả của cải mà dâng cho vua đó.”

Áp-ra-ham công nhận rằng vì Đức Chúa Trời là chủ của trời và đất, ông cần dâng phần mười trung tín lên thầy tế lễ thượng phẩm Mên-chi-xê-đéc. Vậy phần mười không phải là một phần của luật pháp Môi-se — nó có trước luật pháp Môi-se theo Kinh Thánh.

Đức Chúa Giê-su Là Thầy Tế Lễ Theo Ban Mên-chi-xê-đéc

Đức Chúa Giê-su thuộc chi phái Giu-đa, là chi phái dòng vua chứ không phải dòng tế lễ. Vì vậy Ngài không thể làm thầy tế lễ theo ban A-rôn — Ngài phải là thầy tế lễ theo một ban khác. Ban đó là gì? Thi Thiên 110:4 trả lời:

“Đức Giê-hô-va đã thề, không hề đổi ý, rằng: Ngươi là thầy tế lễ đời đời, tùy theo ban Mên-chi-xê-đéc.”

Hê-bơ-rơ 6:19–20 áp dụng lời tiên tri này cho Đức Chúa Giê-su: “Là Đấng đã vào như Đấng đi trước của chúng ta, vì đã trở nên thầy tế lễ thượng phẩm đời đời, theo ban Mên-chi-xê-đéc.” Hê-bơ-rơ 7:17 lặp lại: “Ngươi làm thầy tế lễ đời đời theo ban Mên-chi-xê-đéc.”

Vậy có hai chức tế lễ: chức tế lễ Lê-vi đã chấm dứt, và chức tế lễ Mên-chi-xê-đéc tồn tại đời đời. Cả hai chức tế lễ đều có việc dâng phần mười.

Lập Luận Của Hê-bơ-rơ 7

Lập luận trong Hê-bơ-rơ 7:4–10 không phải là cách lập luận thông thường ngày nay, nhưng đó là Kinh Thánh được Đức Thánh Linh hà hơi và chúng ta có thể tin cậy.

Lập luận như sau: Mên-chi-xê-đéc lớn hơn Áp-ra-ham vì hai lý do. Thứ nhất, Mên-chi-xê-đéc ban phước cho Áp-ra-ham, mà người ban phước thì lớn hơn người được ban phước. Thứ hai, Áp-ra-ham dâng phần mười cho Mên-chi-xê-đéc, chứ không phải ngược lại.

Bây giờ hãy chú ý: Lê-vi là cháu chắt của Áp-ra-ham — Lê-vi là con của Gia-cốp, Gia-cốp là con của Y-sác, Y-sác là con của Áp-ra-ham. Khi Áp-ra-ham dâng phần mười cho Mên-chi-xê-đéc, Lê-vi đang “ở trong lòng Áp-ra-ham” với tư cách là hậu duệ của ông. Vì vậy, khi Áp-ra-ham dâng phần mười, có thể nói Lê-vi cũng dâng phần mười cho Mên-chi-xê-đéc qua Áp-ra-ham. Do đó, chức tế lễ Mên-chi-xê-đéc lớn hơn chức tế lễ Lê-vi.

Kết luận: phần mười ngày nay vẫn còn ràng buộc, vì có một chức tế lễ lớn hơn chức tế lễ Lê-vi — đó là chức tế lễ của Đức Chúa Giê-su. Và chức tế lễ ấy gắn liền với việc dâng phần mười, vì Mên-chi-xê-đéc trong Cựu Ước cũng nhận phần mười. Phần mười không theo ban A-rôn nữa, mà theo ban Mên-chi-xê-đéc — một ban tế lễ vĩ đại hơn.

Phần Mười Và Của Lễ Trong Thực Tế

Một Hội Thánh trung bình có thể nhận khoảng 1,2 triệu đô-la phần mười mỗi năm. Nhưng Hội Thánh địa phương không giữ lại một xu nào trong số đó. Tất cả phần mười đều được chuyển về văn phòng giáo hạt để chu cấp cho mọi mục sư trong khu vực. Một số Hội Thánh đóng phần mười nhiều hơn số tiền cần để trả lương cho mục sư của họ; phần dư đó giúp các Hội Thánh nhỏ hơn cũng có người chăn bầy. Đây là kế hoạch của Đức Chúa Trời: người mạnh giúp đỡ người yếu.

Nhưng Hội Thánh hoạt động thế nào nếu không giữ lại phần mười? Câu trả lời nằm trong Ma-la-chi 3:8 — Đức Chúa Trời nói rằng người ta cướp Ngài “trong các phần mười và trong các của dâng”. Phần mười dùng để trả công cho mục vụ; các của dâng dùng để duy trì Hội Thánh địa phương — chi phí điện nước, bảo hiểm, bản tin, điện thoại, tài liệu truyền giáo, văn phòng, vệ sinh, chăm sóc khuôn viên, vật phẩm Trường Sa-bát, mục vụ thanh thiếu niên, dịch vụ cộng đồng, sửa chữa, hỗ trợ học phí, và nhiều việc khác.

Khi chúng ta dâng phần mười, chúng ta thật ra không cho đi điều gì cả, vì phần mười vốn không phải của chúng ta. Phần mười thuộc về Đức Chúa Trời. Chúng ta không “đóng” phần mười, chúng ta trả lại phần mười. Đó chỉ là tiền đi qua tay chúng ta rồi được trả về cho Đức Chúa Trời. Chính trong các của dâng, chúng ta mới bày tỏ lòng biết ơn và sự tri ân đối với Đức Chúa Trời.

Bốn Nguyên Tắc Của Việc Dâng Hiến

Đức Chúa Trời muốn chúng ta là những người dâng hiến có kỷ luật, không phải dâng theo cảm hứng khi nghe lời kêu gọi quyên góp. I Cô-rinh-tô 16:1–2 nêu ra bốn nguyên tắc quan trọng:

“Về việc góp tiền cho thánh đồ, thì anh em cũng hãy theo như tôi đã định liệu cho các Hội Thánh xứ Ga-la-ti. Cứ ngày đầu tuần lễ, mỗi một người trong anh em khá tùy sức mình chắt lót được bao nhiêu thì để dành tại nhà mình, hầu cho khỏi đợi khi tôi đến rồi mới góp.”

• Đều đặn: “ngày đầu tuần lễ” — đây là cơ hội đầu tiên sau ngày Sa-bát để tính toán thu nhập của tuần trước.
• Cá nhân: “mỗi một người trong anh em” — không ỷ lại vào người khác.
• Riêng tư: “để dành tại nhà mình” — quyết định ở nhà rồi mới đem đến Hội Thánh, đừng làm người dâng hiến cấp cứu khi đến giờ quyên góp.
• Theo tỷ lệ: “tùy sức mình chắt lót được” — tỷ lệ tương xứng với phước hạnh Đức Chúa Trời đã ban.

II Cô-rinh-tô 9:6–7 thêm một nguyên tắc nữa:

“Hễ ai gieo ít thì gặt ít, ai gieo nhiều thì gặt nhiều. Mỗi người nên tùy theo lòng mình đã định mà quyên ra, không phải phàn nàn hay là vì ép uổng; vì Đức Chúa Trời yêu kẻ dâng của cách vui lòng.”

Đức Chúa Trời thật ra không xin tiền chúng ta — Ngài xin tấm lòng. Khi Ngài có tấm lòng chúng ta, Ngài có cả tiền bạc của chúng ta. Như Đức Chúa Giê-su đã phán: “Của báu ngươi ở đâu, thì lòng ngươi cũng ở đó.”

Lời Hứa Của Sự Trung Tín

Bà Ellen White đã viết trong Testimonies for the Church, tập 1, trang 545: “Đức Chúa Trời không muốn của lễ miễn cưỡng, sự hy sinh bị ép buộc. Những người được biến đổi triệt để và nhận thức được công việc của Đức Chúa Trời sẽ vui lòng dâng cái phần nhỏ được đòi hỏi nơi họ, xem đó là một đặc ân được ban cho.”

Chúng ta không dâng để được phước; chúng ta dâng và do đó nhận được phước. Lu-ca 6:38 lặp lại nguyên tắc này:

“Hãy cho, người sẽ cho mình; họ sẽ lấy đấu lớn, nhận, lắc cho đầy tràn, mà nộp trong lòng các ngươi; vì các ngươi lường mực nào, thì họ cũng lường lại cho các ngươi mực ấy.”

Châm Ngôn 3:9–10 đóng lại bằng một lời hứa cụ thể: “Hãy lấy tài vật và huê lợi đầu mùa của con, mà tôn vinh Đức Giê-hô-va; vậy, các vựa lẫm con sẽ đầy dư dật, và những thùng của con sẽ tràn rượu mới.”

Cách duy nhất để biết lời hứa ấy là thật, là thử Đức Chúa Trời. Ngài phán: “Hãy lấy điều này mà thử ta.” Khi nền kinh tế suy giảm và lương bị cắt giảm, đó không phải là cớ để giảm dâng hiến; đó là cơ hội để đặt Đức Chúa Trời lên trên hết. Vấn đề không phải là tiền; vấn đề là ưu tiên — điều gì là quan trọng nhất trong đời sống. Những ai đặt Đức Chúa Giê-su là đầu tiên, cuối cùng, và quan trọng nhất, là những người hạnh phúc nhất trên thế gian này.