Đa-ni-ên & Khải Huyền — Phần 2
Nguyên tắc bổ sung giữa Đa-ni-ên và Khải Huyền
Luận đề căn bản của loạt nghiên cứu này là sách Khải Huyền bổ sung cho sách Đa-ni-ên. Khi kết hợp lại, hai sách cho chúng ta một bức tranh hoàn chỉnh về các biến cố từ thời Ba-by-lôn cho đến tận thế. Nếu chỉ có Đa-ni-ên mà thiếu Khải Huyền, chúng ta sẽ có một số thông tin nhưng không bao giờ thấy được toàn cảnh.
Nguyên tắc này cũng áp dụng cho các lời tiên tri dây chuyền. Đa-ni-ên 2 là lời tiên tri nền tảng — bộ khung xương. Nhưng trên bộ khung đó cần có thịt, có cơ quan, có làn da. Vì vậy:
- Đa-ni-ên 2 được mở rộng trong Đa-ni-ên 7.
- Đa-ni-ên 7 được mở rộng trong Khải Huyền 12.
- Khải Huyền 12 được mở rộng trong Khải Huyền 13.
- Sự mở rộng cuối cùng nằm ở Khải Huyền 17.
Mỗi chương có thể được nghiên cứu riêng, nhưng chỉ khi thấy sự mở rộng từng tầng, chúng ta mới nắm được bức tranh trọn vẹn.
Những gì Đa-ni-ên 2 và 7 còn để ngỏ
Trong Đa-ni-ên 2, chúng ta thấy pho tượng bằng các kim loại: đầu vàng (Ba-by-lôn), ngực và cánh tay bằng bạc (Mê-đi và Phe-rơ-sơ), bụng bằng đồng (Hy Lạp), hai chân bằng sắt (Đế quốc La Mã). Bàn chân vẫn còn sắt nhưng có mười ngón, biểu thị một La Mã bị chia cắt. Sau đó đất sét được trộn vào sắt — sự pha trộn lạ lùng mà bà Ellen White khẳng định rõ ràng là biểu tượng cho sự liên hiệp giữa hội thánh và nhà nước, là điều không bao giờ nên có.
Tuy vậy, Đa-ni-ên 2 chỉ dành một câu rưỡi cho ba vương quốc đầu tiên, và chỉ ngụ ý rằng vương quốc thứ tư có ba giai đoạn. Quan trọng hơn, Đa-ni-ên 2 hoàn toàn không đề cập đến:
- Một quyền lực sẽ phạm thượng cùng Đấng Rất Cao và bắt bớ các thánh đồ.
- Hai giai đoạn bắt bớ — một thời kỳ trong quá khứ kéo dài “một kỳ, các kỳ và nửa kỳ”, và một thời kỳ tương lai khi vết thương chí tử của Con Thú được chữa lành.
- Bất kỳ chu kỳ thời gian tiên tri nào.
- Sự phán xét điều tra trước khi Đức Chúa Giê-su tiếp nhận vương quốc.
Đa-ni-ên 7 làm rõ ba giai đoạn của La Mã qua hình ảnh Con Thú thứ tư:
Con Thú thứ tư sẽ là vương quốc thứ tư trên đất… Mười sừng là mười vua sẽ dấy lên từ vương quốc nầy; và một vua khác sẽ dấy lên sau chúng nó, khác với những vua trước. (Đa-ni-ên 7:23–24)
Giai đoạn thứ ba — cái sừng nhỏ — khác hẳn với các vương quốc trước vì nó không chỉ là một vương quốc chính trị, mà còn là một vương quốc tôn giáo: nó nói lời phạm thượng, bắt bớ các thánh đồ, và tưởng có thể đổi luật pháp Đức Chúa Trời.
Dù vậy, Đa-ni-ên 7 vẫn không cho biết sừng nhỏ tìm cách đổi luật ra sao, không nói đến vết thương chí tử cuối thời kỳ một kỳ các kỳ và nửa kỳ, không nói đến giai đoạn vết thương được chữa lành, và không hề nhắc đến một con trẻ được sinh ra từ một người nữ trong giai đoạn đầu của vương quốc thứ tư.
Khải Huyền 12 mở rộng Sáng Thế Ký 3:15
Khải Huyền 12 theo cùng dòng thời gian với Đa-ni-ên 7, nhưng tập trung vào các biến cố trong giai đoạn thứ nhất, thứ hai và thứ ba của La Mã. Trong chương này, một con rồng có bảy đầu và mười sừng bắt bớ người nữ trong “một kỳ, các kỳ và nửa kỳ” — tức 1.260 năm — như cái sừng nhỏ trong Đa-ni-ên 7.
Tuy nhiên, điều vắng mặt trong Đa-ni-ên nhưng có mặt trong Khải Huyền 12 là cuộc chiến của con rồng chống lại dòng dõi của người nữ và sự đắc thắng của dòng dõi ấy trong giai đoạn đầu của vương quốc thứ tư. Vì vậy, Khải Huyền 12 không chỉ mở rộng Đa-ni-ên 2 và 7, mà còn mở rộng lời tiên tri trong Sáng Thế Ký 3:15.
Lý do Sáng Thế Ký 3:15 được lồng vào đây gồm hai phần. Thứ nhất, lời tiên tri ấy được ứng nghiệm chính trong giai đoạn đầu của La Mã. Thứ hai, Khải Huyền 12 giải thích rằng sau khi Con Trẻ thoát khỏi tay con rồng, con rồng nổi giận và quay sang tấn công người nữ. Bà Ellen White viết:
Sa-tan và các thiên sứ của hắn đã không thắng được Đức Chúa Giê-su, nên hắn phải lật đổ những người theo Ngài nếu có thể.
Sáng Thế Ký 3:15 chứa năm yếu tố: sự thù nghịch, con rắn (cũng là con rồng), dòng dõi con rắn, người nữ, và dòng dõi người nữ. Có ba tầng thù nghịch: con rồng nghịch cùng dòng dõi người nữ, con rồng nghịch cùng người nữ trong một kỳ các kỳ và nửa kỳ, và con rồng nghịch cùng phần còn sót lại của dòng dõi người nữ.
Sáu giai đoạn của Khải Huyền 12
Giai đoạn 1: Người nữ — Hội Thánh trong Cựu Ước
Khải Huyền 12:1 mô tả một người nữ mặc áo bằng mặt trời, chân đạp mặt trăng, đầu đội mão triều thiên bằng mười hai ngôi sao. Một người nữ trong sạch trong lời tiên tri tượng trưng cho Hội Thánh trung tín. Vì người nữ đã tồn tại trước khi Con Trẻ ra đời, bà tượng trưng cho Hội Thánh trong Cựu Ước.
Mười hai ngôi sao mang ý nghĩa kép: mười hai tộc trưởng — các con trai của Gia-cốp — sáng lập Hội Thánh Cựu Ước, và mười hai sứ đồ sáng lập Hội Thánh Tân Ước. Bảng đeo ngực của thầy tế lễ thượng phẩm có mười hai viên đá, và Đức Chúa Giê-su cố ý chọn đúng mười hai sứ đồ, không phải mười một hay mười ba. Khi Giu-đa Ích-ca-ri-ốt bội đạo, việc bầu sứ đồ thứ mười hai trước Lễ Ngũ Tuần là điều không thể thiếu. Bà Ellen White xác nhận trong Acts of the Apostles trang 16:
Như trong Cựu Ước, mười hai tộc trưởng đã đứng làm đại diện cho Y-sơ-ra-ên, thì mười hai sứ đồ đứng làm đại diện cho Hội Thánh Tin Lành.
Mặt trời và mặt trăng cung cấp bằng chứng bổ sung. Mặt trăng làm chứng cho ánh sáng của mặt trời trong đêm tối — và Cựu Ước làm chứng cho Đức Chúa Giê-su.
Giai đoạn 2: Dòng dõi người nữ và con rồng
Khải Huyền 12:2 cho thấy người nữ mang thai, kêu la đau đớn vì sắp sinh. Đức Chúa Giê-su là dòng dõi của Đa-vít và của Áp-ra-ham, được sinh ra từ Hội Thánh Cựu Ước.
Khải Huyền 12:3–4 giới thiệu một con rồng đỏ lớn có bảy đầu, mười sừng và bảy mão triều thiên trên các đầu. Con rồng được gọi là “con rắn xưa” vì để hiểu lời tiên tri này, phải quay về Sáng Thế Ký 3:15. Con rồng đứng trước người nữ để nuốt Con Trẻ ngay khi Ngài được sinh ra.
Dòng dõi của con rắn là ai? Sa-tan không trực tiếp đứng cạnh người nữ — hắn hành động qua một thuộc hạ. Đó là Hê-rốt:
Vua Hê-rốt thấy mình đã bị mấy thầy bác sĩ đánh lừa, thì tức giận quá, bèn sai giết hết thảy con trai từ hai tuổi sấp xuống ở thành Bết-lê-hem và cả hạt nó. (Ma-thi-ơ 2:16)
Sa-tan ngày nay làm việc cách kín đáo, ẩn mình, qua các nhà lãnh đạo chính trị làm dòng dõi của hắn. Trong Giăng 8, Đức Chúa Giê-su nói với những người Do Thái: “Các ngươi bởi cha mình, là ma quỉ.” Và 1 Giăng 3:12 nói Ca-in “thuộc về ma quỉ” khi giết em mình. Bà Ellen White viết trong Great Controversy trang 538:
Con rồng được nói đến là Sa-tan; chính hắn đã thúc đẩy Hê-rốt giết Đấng Cứu Thế. Nhưng tác nhân chính của Sa-tan trong việc gây chiến với Đức Chúa Giê-su và dân Ngài trong những thế kỷ đầu của kỷ nguyên Cơ-đốc là Đế quốc La Mã, trong đó tà giáo là tôn giáo thịnh hành. Vì vậy, dù con rồng trước hết tượng trưng cho Sa-tan, theo nghĩa thứ hai nó cũng là biểu tượng của La Mã ngoại giáo.
Bà còn viết trong Testimonies to Ministers trang 39 rằng các vua, người cai trị và quan tổng đốc đã đặt trên mình dấu hiệu của antichrist và được trình bày như con rồng — tức họ là khí cụ của con rồng.
Giai đoạn 3: Con Trẻ thoát khỏi tay con rồng
Khải Huyền 12:5 chép: “Người sanh một con trai, con trai ấy sẽ dùng gậy sắt mà cai trị mọi dân tộc; đứa trẻ ấy được tiếp lên tới Đức Chúa Trời, và nơi ngôi Ngài.” Đây là khởi đầu của thời kỳ Tân Ước. Con rồng tuyên bố: “Ta đã mất Con Trẻ ấy; đầu ta đã bị thương đến chết. Ta phải đi tìm điều tốt thứ hai — ta sẽ truy đuổi người nữ.”
Nhưng trước khi con rồng tấn công người nữ, La Mã bị chia thành mười vương quốc — đúng như mười sừng trên Con Thú thứ tư của Đa-ni-ên 7 và mười ngón chân của pho tượng Đa-ni-ên 2. Đây không phải sự trùng hợp.
Giai đoạn 4: Người nữ trốn vào đồng vắng
Khải Huyền 12:6 chép: “Còn người đờn bà, thì trốn vào đồng vắng, tại đó người đã có một nơi ở mà Đức Chúa Trời đã sửa soạn cho, để nuôi mình trong một ngàn hai trăm sáu mươi ngày.” Khải Huyền 12:14 lặp lại các yếu tố ấy nhưng dùng cụm từ “một kỳ, các kỳ và nửa kỳ” — chứng minh rằng 1.260 ngày tương ứng với một kỳ các kỳ và nửa kỳ trong Đa-ni-ên.
Vậy Đa-ni-ên 7 đang được mở rộng trong Khải Huyền 12, với cùng một trình tự: con rồng — mười sừng — sừng nhỏ tương ứng với con rồng — mười sừng — quyền lực bắt bớ người nữ trong 1.260 năm.
Bảy đầu và quy luật “từng đầu một”
Mười sừng cai trị cùng một thời điểm, nhưng các đầu thì không. Bảy đầu tượng trưng cho bảy vương quốc đã hoặc sẽ cai trị thế giới, từ Ba-by-lôn của Nê-bu-cát-nết-sa cho đến Ba-by-lôn thuộc linh ở thời kỳ cuối — tức Giáo hội Công giáo La Mã.
J. N. Andrews đã hiểu điều này khi viết trong sách The Three Angels’ Messages of Revelation 14:
Bảy đầu là bảy hình thức quyền lực dân sự lần lượt cai trị. Bảy đầu này thuộc về cả con rồng của Khải Huyền 12, Con Thú của Khải Huyền 13, và Con Thú của Khải Huyền 17… không phải có ba bộ bảy đầu, nhưng bằng chứng cho thấy các đầu là những hình thức quyền lực kế tiếp nhau, cai trị từng cái một rồi nhường chỗ cho cái khác.
Khi giáo hoàng cai trị trong một kỳ các kỳ và nửa kỳ, bốn đầu đầu tiên — Ba-by-lôn, Mê-đi và Phe-rơ-sơ, Hy Lạp, và Đế quốc La Mã — đã phai nhòa khỏi lịch sử. Chỉ có đầu thứ năm đang phun ra dòng nước bắt bớ.
Khải Huyền 12:15 chép: “Bấy giờ con rắn phun nước ở miệng mình ra như sông theo sau người đờn bà, hầu cho kéo người xuống sông.” Chỉ có một đầu phun nước tại một thời điểm. Điều này được xác nhận trong Khải Huyền 13: trong bảy đầu của Con Thú từ biển, chỉ có một đầu bị thương đến chết — chính là đầu thứ năm, đầu vừa phun nước bắt bớ.
Việc đất nuốt nước trong Khải Huyền 12 và việc đầu thứ năm bị thương chí tử trong Khải Huyền 13 là cùng một biến cố mô tả từ hai góc nhìn khác nhau: cuộc bắt bớ chấm dứt.
Dòng nước, sông Ơ-phơ-rát, và sự kết nối với Khải Huyền 17
Nước trong lời tiên tri tượng trưng cho các dân, các nước, các tiếng và các thứ tiếng. Dòng nước ấy có sẽ chảy lại không? Khải Huyền 17 cho thấy Người Đàn Bà Dâm Đãng ngồi trên nhiều nước và say huyết của các thánh đồ và các kẻ tử vì đạo của Đức Chúa Giê-su. Vết thương chí tử sẽ được chữa lành, con rồng sẽ phun nước trở lại.
Nhưng các dòng nước đó cuối cùng sẽ bị làm cạn khô — đó là tai vạ thứ sáu, sự khô cạn của sông Ơ-phơ-rát, đánh dấu sự đình chỉ vĩnh viễn của cuộc bắt bớ trong tương lai. Dòng sông mà con rồng phun ra có một cái tên — và cái tên ấy là Ơ-phơ-rát. Một số bản dịch Kinh Thánh thậm chí dịch thẳng là “sông Ơ-phơ-rát”. Người Đàn Bà Dâm Đãng tên là Ba-by-lôn, và Ba-by-lôn ngồi trên sông Ơ-phơ-rát.
Giai đoạn 5: Đất giúp đỡ người nữ
Sau khi đầu thứ năm phun nước, đất đến cứu giúp:
Nhưng đất giúp người đờn bà, đất hả miệng nuốt sông mà con rồng đã phun ra từ miệng nó. (Khải Huyền 12:16)
Lưu ý: chỉ một miệng — không phải bảy đầu cùng phun nước. Đất tượng trưng cho điều gì? Là lãnh thổ Hoa Kỳ — chưa phải quốc gia, vì lãnh thổ chưa phải là một nước. Sau này, một con thú sẽ trỗi lên từ đất; một quốc gia sẽ ra từ lãnh thổ đó.
Hoa Kỳ đã trở thành nơi nương náu cho Hội Thánh bị bắt bớ, một lối thoát khỏi dòng nước bắt bớ ở châu Âu. Bà Ellen White viết trong Great Controversy trang 292:
Chính khát vọng tự do tôn giáo, tự do lương tâm đã thôi thúc những người Hành Hương dám đối diện với hiểm nguy của hành trình dài vượt biển, chịu đựng gian khổ và hiểm họa của đồng vắng, và nhờ phước lành của Đức Chúa Trời, đặt trên các bờ biển của Mỹ Châu nền móng của một quốc gia hùng mạnh.
Quốc gia ấy chưa xuất hiện vào thời điểm người nữ chạy đến đồng vắng — đó là một vùng đất thưa dân, đúng như những lời mà Khải Huyền 13 mô tả về Con Thú trỗi lên từ đất. Và chính từ lãnh thổ ấy, một quốc gia sẽ trỗi lên để chữa lành vết thương của Con Thú.