Vụ Cô-rê, Phần 2

Khi sự bất mãn khoác áo tin kính

Câu chuyện về Cô-rê trong Dân Số Ký 16 mở đầu bằng một cuộc tập hợp đáng chú ý. Cô-rê, con trai của Dít-sê-ha, dòng Kê-hát, thuộc chi phái Lê-vi, cùng với Đa-than và A-bi-ram thuộc chi phái Ru-bên đã chiêu tập 250 người được mô tả là “quan trưởng của hội chúng” và “có danh tiếng” để chống lại Môi-se và A-rôn.

Kinh Thánh ghi lại lời cáo buộc của họ:

“Hai ngươi lấn quyền quá lắm, vì cả hội chúng đều là thánh, và Đức Giê-hô-va ngự ở giữa họ; sao hai ngươi tự cao hơn hội chúng của Đức Giê-hô-va?” (Dân Số Ký 16:3)

Cụm từ “trỗi dậy trước mặt Môi-se” trong nguyên ngữ Hê-bơ-rơ mang nghĩa “trực diện chống lại Môi-se” — một thái độ công khai và ngang ngược. Đáng lưu ý là những kẻ tham gia không phải dân thường, mà là “những người có tên tuổi”, được dân chúng kính nể. Chính sự tham dự của tầng lớp lãnh đạo càng khiến cuộc nổi loạn trở nên nghiêm trọng.

Khi nghe lời cáo buộc, phản ứng của Môi-se không phải là tự bào chữa hay tranh cãi. Ông “sấp mặt xuống đất” và phó thác mọi sự cho Đức Chúa Trời. Đây là cách hành xử nhất quán của Môi-se mỗi khi đối diện với khủng hoảng — một thái độ khiêm nhường mà Hội Thánh ngày nay rất cần học theo.

Lời than phiền không chỉ về tôn giáo

Khi Môi-se cho gọi Đa-than và A-bi-ram, họ thẳng thừng từ chối: “Chúng tôi không lên đâu.” Lời họ nói tiết lộ một sự lệch lạc đáng kinh ngạc về nhận thức:

“Há là một việc nhỏ mà ngươi đã đem chúng ta ra khỏi xứ đượm sữa và mật, để giết chúng ta trong đồng vắng sao?” (Dân Số Ký 16:13)

“Xứ đượm sữa và mật” mà họ nhắc đến không phải Ca-na-an — họ chưa từng đặt chân vào đó. Họ đang nói về Ê-díp-tô, chính cái xứ mà tổ phụ họ đã làm nô lệ suốt bốn thế kỷ. Sự nổi loạn đã khiến họ tô vẽ chốn áp bức thành miền đất hứa, và xem Môi-se — người được Đức Chúa Trời sai đi giải cứu — như một kẻ chuyên quyền.

Qua đó ta thấy cuộc nổi loạn của Cô-rê không chỉ là vấn đề tôn giáo mà còn mang tính dân sự. Đa-than và A-bi-ram chối bỏ cả thẩm quyền thuộc linh lẫn quyền lãnh đạo cộng đồng. Đây là điều tự nhiên: khi con người chối bỏ quyền cai trị của Đức Chúa Trời, họ cũng chối bỏ luôn mọi trật tự được Ngài thiết lập.

Khoác áo thầy tế lễ mà không phải thầy tế lễ

Môi-se đặt ra một thử thách: mỗi người trong nhóm Cô-rê hãy cầm lư hương, bỏ lửa và hương vào, rồi đứng trước cửa hội mạc. Đây là nghi lễ vốn chỉ thuộc đặc quyền của thầy tế lễ — chính là chức vụ của Xa-cha-ri, cha của Giăng Báp-tít, khi ông được thiên sứ hiện ra trong Lu-ca 1.

Nhóm 250 người này đã “ăn mặc đúng phần” — họ có lư hương, có hương, có vẻ ngoài như thầy tế lễ, đứng đúng chỗ. Nhưng câu hỏi cốt lõi vẫn là: Đức Chúa Trời có lập họ làm thầy tế lễ không?

Đây chính là vấn đề cốt lõi xuyên suốt Kinh Thánh: con người lấy điều phàm trình ra như là thánh, và lấy điều thánh đối xử như là phàm. Na-đáp và A-bi-hu đã dâng “lửa lạ” — một thứ phàm tục — và bị lửa thiêu đốt. Bên-xát-sa lấy các khí dụng thánh từ đền thờ Giê-ru-sa-lem ra dùng trong tiệc rượu phàm tục, và đêm đó vương quốc của ông kết thúc. Vua Ô-xia tự ý vào đền thánh xông hương, và bị bệnh phung suốt phần đời còn lại.

Đức Chúa Trời không cho phép điều phàm được trình bày như là thánh, cũng không cho phép điều Ngài đã biệt riêng ra thánh bị xem như là phàm. Đây là một đặc tính nhất quán của Ngài.

Hành động dứt khoát của Đức Chúa Trời

Môi-se tuyên bố trước cả hội chúng: nếu những kẻ này chết theo cách thông thường, thì Đức Chúa Trời chưa hề sai phái ông; nhưng nếu đất hả miệng nuốt họ, thì dân sự sẽ biết họ đã khinh dể chính Đức Chúa Trời.

“Đất hả miệng ra nuốt họ, gia quyến và hết thảy phe Cô-rê cùng tài sản của chúng nó. Các người đó còn đang sống và mọi vật chi thuộc về họ đều xuống âm phủ; đất lấp lại và họ bị diệt khỏi hội chúng.” (Dân Số Ký 16:32–33)

Lửa từ Đức Chúa Trời cũng từ trời giáng xuống thiêu đốt 250 người đang dâng hương. Trong khoảnh khắc đó, đặc tính của Đức Chúa Trời được tỏ bày: Ngài là dứt khoát, kiên định, không khoan nhượng trước sự xúc phạm cố ý đến điều thánh. Nếu chỉ đọc một câu, người ta dễ kết luận Đức Chúa Trời tàn nhẫn. Nhưng đọc cả câu chuyện trước và sau, ta thấy rõ Ngài đã nhịn nhục và mời gọi ăn năn nhiều lần. Ngài có ý nói gì thì làm điều ấy — đó là một đặc tính đáng ngợi khen.

Một từ đồng nghĩa hữu ích cho “dứt khoát” là “chung cuộc”. Nghĩa là có hồi kết. Tội lỗi sẽ không kéo dài mãi, và đó là tin mừng cho dân sự của Đức Chúa Trời.

Lòng nhân từ giữa cơn dịch lệ

Điều kinh ngạc nhất diễn ra ngay hôm sau. Sau tất cả những gì đã chứng kiến — đất hả miệng, lửa từ trời — cả hội chúng vẫn lằm bằm với Môi-se và A-rôn:

“Hai ngươi đã làm chết dân của Đức Giê-hô-va.” (Dân Số Ký 16:41)

Lòng người được phơi bày một cách trần trụi. Đại từ “các ngươi” trong nguyên ngữ Hê-bơ-rơ rất nhấn mạnh — dân sự đổ tội cho hai con người về một sự phán xét rõ ràng đến từ Đức Chúa Trời. Họ thậm chí trách Môi-se và A-rôn lẽ ra phải cầu thay cho 250 người ấy thay vì kêu sự phán xét xuống.

Dịch lệ bắt đầu hoành hành. Và đây là điều cảm động nhất: A-rôn — chính người vừa bị cáo buộc giết hại dân sự — chạy vào giữa hội chúng với lư hương để chuộc tội cho họ.

“Người đứng giữa kẻ chết và kẻ sống, thì tai vạ bèn ngừng lại.” (Dân Số Ký 16:48)

A-rôn ở đây là hình bóng của Đức Chúa Giê-su, Đấng đã “phó chính mình Ngài làm của lễ và của tế thay cho chúng ta, dâng lên Đức Chúa Trời như một thứ hương có mùi thơm” (Ê-phê-sô 5:2). Đức Chúa Giê-su có mặt trong cuộc nổi loạn của Cô-rê — Ngài là Đấng cầu thay cho chính những kẻ chống nghịch mình. Mọi mô tả Đức Chúa Trời như một vị thần “hay nổi giận, không cho ai cơ hội” đều phản ánh một sự đọc Kinh Thánh hời hợt.

Cây gậy A-rôn trổ hoa: ai là người được Đức Chúa Trời chọn

Dân Số Ký 17 nối tiếp ngay sau cuộc nổi loạn để trả lời câu hỏi cốt lõi: Ai là người Đức Chúa Trời đã chọn để lãnh đạo? Đức Chúa Trời truyền cho Môi-se thu lấy 12 cây gậy — biểu tượng quyền cai trị — từ mỗi chi phái, có khắc tên của thủ lãnh, đặt trước hòm chứng cớ.

Sáng hôm sau, cây gậy của A-rôn đã “trổ hoa, sanh nụ và kết trái hạnh nhân chín.” Đức Chúa Trời không thay đổi quyết định ban đầu của Ngài. Nếu Ngài đổi ý, thì Ngài sẽ là kẻ nói dối; nếu Ngài đổi ý, thì luật pháp Ngài sẽ trở nên tùy tiện, và lập luận của Sa-tan sẽ được biện minh.

Dấu lạ này cũng cho thấy chỉ Đức Chúa Trời mới có thể ban sự sống. Một khúc gỗ chết đột nhiên trổ hoa và kết trái — đó là điều chỉ có Đấng Tạo Hóa làm được.

Cội nguồn mọi cuộc nổi loạn

Bạn có nhận ra cuộc nổi loạn của Cô-rê và cuộc nổi loạn của Lu-xi-phe trên trời giống nhau đến lạ kỳ không? Đó là vì Cô-rê đang biểu lộ chính tinh thần của Sa-tan. Mọi cuộc nổi loạn — dù trong Kinh Thánh, ngoài thế gian, hay ngay trong gia đình bạn — đều bắt nguồn từ một nơi.

“Ngươi trọn vẹn trong đường lối ngươi từ ngày ngươi được dựng nên, cho đến khi tìm thấy sự gian ác trong ngươi.” (Ê-xê-chi-ên 28:15)

“Hỡi sao mai, con trai của sáng sớm kia, sao ngươi từ trời sa xuống… Ta sẽ lên trên cao những đám mây, ta sẽ làm ra mình bằng Đấng Rất Cao.” (Ê-sai 14:12, 14)

Lu-xi-phe — chê-ru-bin che phủ — đã từng đứng kề bên Đức Chúa Giê-su trong các nơi vinh hiển trên trời. Nhưng ông đã ham muốn được như Đức Chúa Trời. Ông gieo lời chỉ trích chính phủ của Đức Chúa Trời một cách tinh vi: trước hết khêu gợi sự đồng tình nơi một vài thiên sứ thân cận, rồi gom các ý tưởng ấy lại trình bày trước các thiên sứ cao cấp như thể đó là tiếng nói của nhiều thiên thể khác nhau.

Cũng thế, Cô-rê, Đa-than và A-bi-ram đã âm thầm gieo nghi ngờ về quyền của Môi-se, dần dần tự thuyết phục mình rằng Môi-se và A-rôn đã “tự đề cao” trên hội chúng. Họ tập hợp những kẻ đang bất mãn — vì những kẻ đang sai lầm và đáng bị quở trách thì không gì dễ chịu hơn là được đồng tình và tán thưởng.

Nguyên tắc ẩn giấu của mọi tội lỗi là sự khước từ ý muốn của Đức Chúa Trời, là việc không chịu thừa nhận rằng mình lệ thuộc vào Ngài. Khi cái tôi được phép chiếm chỗ tối thượng, con người trở nên nổi loạn và tự tôn.

Có sự thông cảm — nhưng không thông cảm với sự nổi loạn

Ở đây cần phân biệt một điều quan trọng. Đức Chúa Giê-su kêu gọi chúng ta thông cảm với người đang đau khổ — đó là điều phải làm. Nhưng chúng ta không thông cảm với chính sự sai trật. Nhiều khi có một hậu quả đáng có cho hành vi sai trái, mà chúng ta lại nuông chiều cá nhân đó trong tình trạng nổi loạn của họ.

Một người cướp ngân hàng bị bắt — chúng ta có thương người đó và mong họ ăn năn không? Tất nhiên có. Nhưng chúng ta không đồng tình với hành vi cướp bóc của họ. Đó là sự khác biệt giữa lòng thương xót Cơ-đốc và sự đồng lõa với điều ác.

Đức Chúa Trời là Đấng Chung Cuộc

Lời hứa kết thúc của Kinh Thánh chính là điểm tựa cho dân sự của Đức Chúa Trời:

“Các ngươi sẽ lập mưu gì nghịch cùng Đức Giê-hô-va? Ngài sẽ diệt hết cả; sự hoạn nạn sẽ chẳng dấy lên lần thứ hai.” (Na-hum 1:9)

Tội lỗi sẽ không trỗi dậy lần thứ hai. Sự nổi loạn của Lu-xi-phe đã bị vạch trần và đoán phạt; sự nổi loạn của Cô-rê đã bị xử đoán; và một ngày kia, mọi sự nổi loạn còn lại trong vũ trụ sẽ đi đến hồi chung kết.

Giăng được tỏ cho thấy điểm cuối cùng ấy:

“Ngài sẽ lau ráo hết nước mắt khỏi mắt chúng, sẽ không có sự chết, cũng không có than khóc, kêu ca hay là đau đớn nữa; vì những sự thứ nhất đã qua rồi… Mọi điều đó đã xong rồi! Ta là An-pha và Ô-mê-ga, là Đầu và Cuối.” (Khải Huyền 21:4, 6)

Đức Chúa Trời đã từng phán “thật là tốt lành” sau công cuộc sáng tạo. Đức Chúa Giê-su đã phán “mọi việc đã được trọn” trên thập tự giá. Và Ngài sẽ phán “đã xong rồi” khi muôn vật được đổi mới.

Lời mời gọi cá nhân

Nghiên cứu Kinh Thánh không chỉ là việc thu thập thông tin về quá khứ. Câu hỏi cuối cùng phải là câu hỏi cá nhân: chúng ta có đang nổi loạn ở điểm nào không?

Lu-xi-phe muốn ép Đức Chúa Trời thay đổi luật pháp của Ngài cho phù hợp với ý mình. Cô-rê, Đa-than và A-bi-ram muốn thay đổi cách Đức Chúa Trời thiết lập chính phủ trong đồng vắng. Trong thời đại này, cám dỗ vẫn là cám dỗ ấy: lấy điều Đức Chúa Trời đã biệt ra thánh mà xem như phàm tục, và lấy điều phàm tục mà cố nâng lên thành thánh.

Đức Chúa Trời thiết kế cho con người được phục dưới ý muốn của Ngài. Khi con người nhận biết sự lệ thuộc của mình vào Đức Chúa Trời và đầu phục ý chí mình cho ý chỉ Ngài, người ấy sẽ lớn lên trong tánh hạnh giống Đức Chúa Giê-su, là Đấng đã sống trong sự thuận phục trọn vẹn ý muốn của Cha.

Đức Chúa Trời yêu thương đến nỗi vẫn nhịn nhục với chúng ta hôm nay, giữa mọi sự lằm bằm và phàn nàn của thời đại. Lý do duy nhất khiến chúng ta còn đang thở chính là lòng nhân từ của Ngài, là Ngài đang chờ đợi đến giây cuối cùng với hy vọng rằng chúng ta sẽ lựa chọn Ngài. Hãy chọn Ngài hôm nay. Hãy tin cậy Lời Ngài. Hãy để Đức Thánh Linh nối những điểm trong Kinh Thánh và biến đổi tấm lòng bạn theo hình ảnh Đức Chúa Giê-su.