Bánh Ma-na

Vì sao cần xác lập Đức Chúa Trời là ai

Trong loạt bài nghiên cứu về đặc tính của Đức Chúa Trời được bày tỏ qua những phân đoạn cụ thể, hôm nay chúng ta dừng lại ở câu chuyện bánh ma-na. Bài học sẽ đi từ Sáng Thế Ký, qua Xuất Ê-díp-tô Ký và đến sách Giăng, để thấy rõ hơn Đức Chúa Trời mà chúng ta đang phụng sự.

Lý do nền tảng cho loạt nghiên cứu này rất quan trọng. Hội Thánh và thế giới ngày nay đầy rẫy những vấn đề gây tranh cãi, những giáo lý mới mẻ thổi đến từ mọi hướng. Trước khi bàn đến từng đề tài nóng, chúng ta phải xác lập trước Đức Chúa Trời là ai theo Kinh Thánh. Khi đã hiểu đúng về đặc tính của Ngài, chúng ta mới có thể nhận định đúng – sai một cách rõ ràng.

Có một sự nhận thức sai lầm về Đức Chúa Trời, không chỉ ngoài thế gian mà cả trong Hội Thánh. Khi yêu mến Ngài, dân sự của Đức Chúa Trời sẽ yêu mến lẽ thật, và khi nghe lẽ thật họ sẽ tiếp nhận ngay từ lần đầu, không đánh mất tình yêu ban đầu như Hội Thánh Ê-phê-sô được nhắc đến trong sách Khải Huyền.

Đức Chúa Trời thánh khiết, tinh sạch và lành mạnh từ buổi sáng thế

Chủ đề xuyên suốt bài học hôm nay là: Đức Chúa Trời là Đấng thánh khiết, tinh sạch và lành mạnh. Sáng Thế Ký 1:29–31 cho thấy ngay từ ban đầu, Đức Chúa Trời đã ấn định một chế độ ăn uống lành mạnh:

“Đức Chúa Trời lại phán rằng: Nầy, ta sẽ ban cho các ngươi mọi thứ cỏ kết hột mọc khắp mặt đất, và mọi thứ cây sanh trái có hột giống; ấy sẽ là đồ ăn cho các ngươi.”

Không chỉ con người, mà mọi loài thú, loài chim cũng được ban cho cây cỏ xanh làm thức ăn. Và Đức Chúa Trời đã thấy mọi vật Ngài dựng nên đều rất tốt lành.

Sáng Thế Ký 2:1–3 nhắc đi nhắc lại đến mười lần việc Đức Chúa Trời nghỉ ngơi trong ngày thứ bảy. Ngài đã làm xong công việc, rồi biệt riêng ngày thứ bảy ra thánh. Từ “thánh” được dùng hơn 500 lần trong Kinh Thánh, mang ý nghĩa được biệt riêng ra. Đức Chúa Trời là Đấng biệt riêng, và Ngài thiết lập một thế giới hoàn hảo, hài hòa, tinh sạch.

Bánh ma-na – một bài kiểm tra về sự vâng lời

Xuất Ê-díp-tô Ký 16 ghi lại câu chuyện sau khi dân Hê-bơ-rơ được giải phóng khỏi tay Pha-ra-ôn. Họ chỉ mới rời Ê-díp-tô được ít lâu thì đã bắt đầu lằm bằm. Trước phân đoạn này, Xuất Ê-díp-tô Ký 15:26 đã đặt ra một điều kiện quan trọng:

“Nếu ngươi chăm chỉ nghe lời Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, làm sự ngay thẳng trước mặt Ngài, lắng tai nghe các điều răn và giữ mọi luật lệ Ngài, thì ta chẳng giáng cho ngươi một trong những bịnh nào mà ta đã giáng cho xứ Ê-díp-tô; vì ta là Đức Giê-hô-va, Đấng chữa bịnh cho ngươi.”

Khi dân sự than phiền vì thiếu lương thực, Đức Chúa Trời phán với Môi-se rằng Ngài sẽ làm mưa bánh từ trời xuống, và dân sự sẽ ra lượm mỗi ngày một phần. Câu 4 nêu rõ mục đích: “hầu cho ta thử dân sự, coi có đi theo luật lệ của ta hay chăng.”

Điều quan trọng cần ghi nhớ là sự kiện này xảy ra trước khi Mười Điều Răn được khắc trên đá. Điều đó không có nghĩa là các điều răn chưa hiện hữu, mà chỉ là chưa được khắc thành văn. Đức Chúa Trời thử dân sự xem họ có vâng theo luật pháp của Ngài hay không.

Những bài học từ chu kỳ vâng lời và phản nghịch

Những quy định về bánh ma-na rất rõ ràng và mỗi quy định đều mang tính thử thách:

• Phải lượm mỗi ngày, trước khi mặt trời lên cao, nếu không bánh sẽ tan chảy.
• Không được để dành qua đêm vào những ngày thường, nếu không bánh sẽ sinh dòi và hôi thối.
• Đến ngày thứ sáu phải lượm gấp đôi để dùng cho ngày Sa-bát.
• Trong ngày Sa-bát thứ bảy, bánh được giữ qua đêm vẫn không hư hỏng, và sẽ không có bánh rơi xuống.

Việc bánh sinh dòi và hôi thối là dấu hiệu của sự chết và phân hủy. Đó là điều mà bánh ma-na – tượng trưng cho sự hiện diện của Đức Chúa Trời – không bao giờ chịu đựng nếu được dùng đúng cách.

Khi quan sát kỹ, chúng ta thấy một chu kỳ rất quen thuộc: Đức Chúa Trời giải cứu, dân sự biết ơn một thời gian ngắn, rồi quên ơn, lằm bằm, phản nghịch. Chu kỳ ấy được lặp đi lặp lại trong Kinh Thánh, và thật ra cũng phản ánh chính chúng ta. Nhưng cũng qua đó, chúng ta thấy được sự nhịn nhục, lòng thương xót và tình yêu của Đức Chúa Trời.

Nếu bánh ma-na là biểu tượng cho lời của Đức Chúa Trời, thì chúng ta cần tự hỏi: chúng ta có đang “lượm” lời Ngài mỗi ngày, hay chỉ chờ đến ngày Sa-bát mới mở Kinh Thánh? Nhiều người trong chúng ta để mình bị đói khát thuộc linh suốt cả tuần rồi đến Hội Thánh mới ăn, nhưng đến lúc đó lời Đức Chúa Trời không còn ngon ngọt vì chính chúng ta đã bỏ đói linh hồn mình.

Đức Chúa Giê-su – Bánh thật từ trời

Giăng 6 là phân đoạn không thể tách rời khi nghiên cứu về bánh ma-na. Sau phép lạ hóa năm cái bánh và hai con cá nuôi năm ngàn người, Đức Chúa Giê-su phán cùng đoàn dân:

“Hãy làm việc, chớ vì đồ ăn hay hư nát, nhưng vì đồ ăn còn lại đến sự sống đời đời, là thứ Con người sẽ ban cho các ngươi.” (Giăng 6:27)

Khi đoàn dân nhắc đến việc tổ phụ họ ăn ma-na trong đồng vắng, Đức Chúa Giê-su đã làm rõ ý nghĩa thuộc linh của hình bóng ấy:

“Quả thật, quả thật, ta nói cùng các ngươi, Môi-se chưa hề cho các ngươi bánh từ trên trời đâu; nhưng Cha ta ban cho các ngươi bánh thật, là bánh từ trên trời xuống.” (Giăng 6:32)

Đức Chúa Giê-su tự xưng: “Ta là bánh của sự sống; ai đến cùng ta chẳng hề đói, và ai tin ta chẳng hề khát.” Hình bóng đã gặp thực tại. Bánh ma-na trong đồng vắng nuôi sống dân Y-sơ-ra-ên một thời, còn Đức Chúa Giê-su – Bánh hằng sống từ trời – nuôi chúng ta đến đời đời.

Một chi tiết đáng kinh ngạc: bánh ma-na không hư hỏng trong ngày Sa-bát. Sách Công Vụ Các Sứ Đồ chương 2 và 3 nhiều lần khẳng định thân thể Đức Chúa Giê-su trong mộ cũng không thấy sự hư nát. Bánh không men mà Hội Thánh dùng trong tiệc thánh tượng trưng cho thân thể vô tội của Đấng Christ – Đấng “không biết tội lỗi đã trở nên tội lỗi vì chúng ta” nhưng thân thể Ngài không hề thấy sự hư nát.

Sự cám dỗ về thức ăn và sự tinh sạch của tâm trí

Ma-thi-ơ 4 ghi lại sự cám dỗ đầu tiên Sa-tan dùng để thử Đức Chúa Giê-su sau khi Ngài kiêng ăn 40 ngày: “Nếu ngươi phải là Con Đức Chúa Trời, thì hãy khiến đá nầy trở nên bánh đi.” Sa-tan tấn công Đức Chúa Giê-su qua thức ăn – cùng một mặt trận hắn đã dùng để cám dỗ Ê-va, và để khiến dân Y-sơ-ra-ên lằm bằm trong đồng vắng.

Đức Chúa Giê-su trả lời bằng lời được trích từ Phục Truyền Luật Lệ Ký:

“Có lời chép rằng: Người ta sống chẳng phải chỉ nhờ bánh mà thôi, song nhờ mọi lời nói ra từ miệng Đức Chúa Trời.” (Ma-thi-ơ 4:4)

Điều đáng chú ý là cả ba câu Đức Chúa Giê-su trích đều nằm trong Phục Truyền Luật Lệ Ký chương 6 và 8, là phần liên quan đến bốn điều răn đầu tiên – mối quan hệ với Đức Chúa Trời. Sa-tan luôn tìm cách cắt đứt mối liên hệ giữa con người và Đấng Tạo Hóa, đặt một điều gì đó cao hơn Đức Chúa Trời trong đời sống chúng ta.

Một năm sau sự kiện ma-na, dân sự rời En-lim đi về phía Ca-đe, và chỉ ba ngày đường họ lại bắt đầu lằm bằm. Bà Ellen White viết trong sách Patriarchs and Prophets trang 377:

“Sau ba ngày đường, những lời than phiền công khai bắt đầu nổi lên. Chúng phát xuất từ đám dân ô hợp, nhiều người trong họ chưa hoàn toàn hiệp một với Y-sơ-ra-ên, và luôn rình tìm cớ chỉ trích… Sự bất mãn dễ lây lan, và nó nhanh chóng lan ra khắp trại quân.”

Đức Chúa Trời là Đấng đề cao sức khỏe

Trong Patriarchs and Prophets trang 378, có lời nhấn mạnh đến sự nguy hiểm của khẩu vị bại hoại:

“Sự không tiết độ trong ăn uống, vì dẫn đến sự buông thả các dục vọng thấp hèn, dọn đường cho con người bất chấp mọi nghĩa vụ đạo đức.”

Đây là một lẽ thật sâu sắc: vấn đề khẩu vị không chỉ là chuyện ăn uống mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống đạo đức và thuộc linh.

Kinh Thánh nhiều lần nhấn mạnh đặc tính lành mạnh này của Đức Chúa Trời. 1 Ti-mô-thê 3:2 nêu yêu cầu cho người lãnh đạo Hội Thánh: phải tiết độ, tỉnh táo, không say rượu. 1 Phi-e-rơ 5:8 nhắc nhở: “Hãy tiết độ và tỉnh thức: kẻ thù nghịch anh em là ma quỉ, như sư tử rống, đi rình mò chung quanh anh em, tìm kiếm người nào nó có thể nuốt được.”

Châm Ngôn 3:7–8 dạy:

“Chớ khôn ngoan theo mắt mình; hãy kính sợ Đức Giê-hô-va, và lìa khỏi sự ác: như vậy, cuống rốn con sẽ được mạnh khỏe, và xương cốt con được mát mẻ.”

Châm Ngôn 4:20–22 cũng kết nối lời Đức Chúa Trời với sức khỏe thể chất: lời Ngài là sự sống cho người tìm được, và là thuốc chữa cho cả thân thể.

Mọi điều chúng ta học được về Đức Chúa Trời cũng đồng thời phơi bày bản chất của Sa-tan. Đức Chúa Trời tốt lành, Sa-tan gian ác. Đức Chúa Trời là Đấng có quyền năng, Sa-tan thì bất lực trước Ngài. Đức Chúa Trời là Đấng của trật tự, Sa-tan là hỗn loạn. Đức Chúa Trời muốn chúng ta khỏe mạnh, vậy Sa-tan muốn chúng ta đau yếu.

Sự phục hồi cuối cùng – ngày Sa-bát và sức khỏe đi đôi

Khải Huyền 22:1–2 mô tả cảnh phục hồi sau cùng, đối xứng tuyệt đẹp với Sáng Thế Ký:

“Thiên sứ chỉ cho tôi xem sông nước sự sống, trong như lưu ly, từ ngôi Đức Chúa Trời và Chiên Con chảy ra. Ở giữa phố thành và trên hai bờ sông có cây sự sống trổ mười hai mùa, mỗi tháng một lần ra trái; và những lá cây đó dùng để chữa lành cho các dân.”

Đức Chúa Trời đưa nhân loại trở lại tình trạng ban đầu, một trời mới và đất mới. Ê-sai 66:22–23 cho thấy bức tranh đó càng rõ:

“Trời mới đất mới mà ta hầu dựng, sẽ cứ còn trước mặt ta thể nào, thì dòng giống và danh hiệu các ngươi cũng sẽ cứ còn thể ấy. Từ ngày trăng mới nầy đến ngày trăng mới khác, từ ngày Sa-bát nọ đến ngày Sa-bát kia, mọi xác thịt sẽ đến thờ lạy trước mặt ta.”

Vì sao là từ tháng này đến tháng kia? Vì chúng ta sẽ ăn từ cây sự sống mỗi tháng. Và vì sao là từ Sa-bát này đến Sa-bát kia? Vì Đức Chúa Trời là Đấng Tạo Hóa, đã dựng nên trời đất trong sáu ngày và nghỉ ngày thứ bảy.

Khi nhìn lại câu chuyện bánh ma-na, chúng ta thấy ngày Sa-bát thứ bảy và sức khỏe đi đôi với nhau. Ngay từ Sáng Thế Ký, Đức Chúa Trời đã ban cây cỏ và trái cây làm thức ăn, rồi nghỉ vào ngày thứ bảy. Và đến tận Khải Huyền và Ê-sai, hình ảnh ấy được phục hồi nguyên vẹn: dân sự ăn từ cây sự sống và thờ phượng từ Sa-bát đến Sa-bát.

Đức Chúa Trời không hề thay đổi – nhưng Ngài muốn chúng ta thay đổi

Một trong những đặc tính đáng quý nhất của Đức Chúa Trời là Ngài không hề thay đổi. Từ Sáng Thế Ký, qua Ê-sai, đến Khải Huyền – Ngài vẫn là một. Câu hỏi đặt ra cho chúng ta là: chúng ta có muốn thay đổi không? Tin mừng là chúng ta có thể.

Rô-ma 12:2 nhắc nhở: “Đừng làm theo đời nầy, nhưng hãy biến hóa bởi sự đổi mới của tâm thần mình.” Từ “biến hóa” trong nguyên ngữ là metamorphosis – sự biến đổi tận căn bản. Chúng ta là những người cần được thay đổi, và Đức Chúa Trời ban cho mọi điều cần thiết để hoàn tất sự biến đổi ấy.

3 Giăng 1:2 tóm tắt thật đẹp tấm lòng của Ngài:

“Hỡi kẻ rất yêu dấu, tôi cầu nguyện cho anh được thạnh vượng trong mọi sự, và được khỏe mạnh phần xác anh cũng như đã được thạnh vượng về phần linh hồn anh vậy.”

Chúng ta phụng sự một Đức Chúa Trời lành mạnh – Đấng thánh khiết, tinh sạch, mong muốn điều tốt nhất cho dân sự Ngài cả về phần xác lẫn phần linh hồn.