Nhã-ca Song of Solomon

Tổng Quan

Nhã-ca là sách độc đáo nhất trong Kinh Thánh — một tập thơ tình yêu không che giấu, mô tả sự khao khát, vẻ đẹp thể xác, và niềm vui của tình yêu lãng mạn giữa người nam và người nữ. Tác giả được gán cho Sa-lô-môn (tên ông xuất hiện trong 1:1; 3:7-11; 8:11-12), dù nhiều học giả cho rằng đây là tuyển tập thơ từ nhiều nguồn được biên soạn lại. Thời điểm viết có thể từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 5 trước Công Nguyên.

Sách từng gây tranh luận về việc có nên được đưa vào kinh điển hay không — cho đến khi Rabbi Akiva (thế kỷ thứ 2 CN) tuyên bố: “Tất cả các bài thơ khác là thánh, nhưng Nhã-ca là Nơi Chí Thánh.” Lý do: Do Thái giáo đọc sách này như ẩn dụ về tình yêu của Đức Giê-hô-va với Y-sơ-ra-ên; Cơ Đốc giáo đọc như tình yêu của Đấng Christ với Hội Thánh. Cả hai cách đọc đều có cơ sở trong Kinh Thánh (Ô-sê, Giê-rê-mi, Ê-phê-sô 5).

Nhưng điều quan trọng không kém: Nhã-ca khẳng định tình yêu con người và hôn nhân là tốt lành — là món quà Đức Chúa Trời tạo dựng, không phải điều cần xấu hổ hay né tránh. Tình yêu thể xác trong hôn nhân là thánh khiết và được chúc phước.

Bố Cục

Nhã-ca không có cốt truyện tuyến tính rõ ràng mà là chuỗi các bài thơ đối thoại:

• 1:1–2:7 — Cô dâu ca ngợi chàng; chàng ca ngợi nàng; cảnh phòng the và vườn
• 2:8–3:5 — Chàng đến gặp; bài thơ về mùa xuân; cô dâu tìm chàng trong đêm
• 3:6–5:1 — Đám rước hôn lễ của Sa-lô-môn; lời ca ngợi vẻ đẹp cô dâu; đêm tân hôn
• 5:2–6:3 — Cô dâu tìm chàng trong đêm và không gặp; cô ca ngợi vẻ đẹp chàng
• 6:4–8:4 — Chàng ca ngợi nàng lần nữa; cô dâu xuất hiện như bình minh
• 8:5–14 — Sức mạnh của tình yêu; tình yêu mạnh như sự chết; lời kêu gọi cuối cùng

Chủ Đề Chính

• Tình yêu là ân tứ thánh khiết — Nhã-ca đặt tình yêu lãng mạn, hôn nhân, và tình yêu thể xác trong ánh sáng thần học: đây là điều tốt lành Đức Chúa Trời tạo dựng, không phải điều tội lỗi.
• Sức mạnh của tình yêu — Câu 8:6-7 là tuyên ngôn trung tâm: “Tình yêu mạnh như sự chết… lửa nước không dập tắt được.” Tình yêu thật có trọng lượng siêu việt.
• Tình yêu đòi hỏi sự chờ đợi — Ba lần sách nhắc: “Đừng khuấy động, đừng đánh thức tình yêu cho đến khi nó muốn” (2:7; 3:5; 8:4) — sự chờ đợi và thời điểm đúng là một phần của tình yêu khôn ngoan.
• Hai người bình đẳng — Không giống văn học tình yêu cổ đại, trong Nhã-ca cả hai người cùng lên tiếng, cùng khao khát, cùng tìm kiếm nhau — đây là hình ảnh hôn nhân bình đẳng và tự nguyện.
• Hình bóng về tình yêu của Đức Chúa Trời — Ngôn ngữ Nhã-ca vang vọng trong các tiên tri mô tả Đức Giê-hô-va như chồng của Y-sơ-ra-ên, và Phao-lô mô tả hôn nhân như hình bóng tình yêu Đấng Christ với Hội Thánh.

Chúa Giê-su Trong Sách Này

Ê-phê-sô 5:25-32 giải thích hôn nhân là “mầu nhiệm lớn” chỉ về Đấng Christ và Hội Thánh. Điều này có nghĩa là Nhã-ca — bài thơ về tình yêu hôn nhân — cuối cùng chỉ về tình yêu của Đức Chúa Giê-su dành cho Hội Thánh Ngài. Chàng trong Nhã-ca đến tìm cô dâu, kêu gọi nàng ra khỏi mùa đông vào mùa xuân (2:10-13) — phản chiếu Đấng Christ đến để cứu Hội Thánh khỏi cái chết vào sự sống mới. Sự khao khát và chờ đợi của cô dâu phản chiếu lời cầu nguyện của Hội Thánh: “Hãy đến, lạy Chúa Giê-su” (Khải 22:20). Đám tiệc cưới Chiên Con trong Khải thị 19 là sự hoàn tất của câu chuyện tình yêu mà Nhã-ca mở đầu.

Câu Gốc

“Hãy đặt ta như ấn trên lòng ngươi, như ấn trên cánh tay ngươi; vì tình yêu mạnh như sự chết, lòng ghen ghét bền chắc như âm phủ; những ngọn lửa của nó là những ngọn lửa bừng cháy — là ngọn lửa của Đức Giê-hô-va. Nước lụt không dập tắt được tình yêu, sông ngòi không nhận chìm được nó.” — Nhã-ca 8:6–7