Giô-suê Joshua

Tổng Quan

Giô-suê là sách hoàn thành lời hứa. Sau hàng trăm năm kể từ khi Đức Chúa Trời hứa với Áp-ra-ham về đất Ca-na-an, sau bốn mươi năm lang thang trong đồng vắng, dân Y-sơ-ra-ên cuối cùng bước vào đất được hứa. Giô-suê — người đã phục vụ bên cạnh Môi-se cả đời và là một trong hai trinh thám tin tưởng Đức Chúa Trời năm xưa — trở thành người lãnh đạo thế hệ mới này.

Sách chia thành hai phần cân xứng: chinh phục (ch. 1-12) và phân chia (ch. 13-24). Phần chinh phục không phải là câu chuyện về sức mạnh quân sự của Y-sơ-ra-ên — đó là câu chuyện về đức tin và sự vâng lời: vách Giê-ri-cô sụp đổ không phải vì ram, mà vì dân đi vòng quanh và thổi kèn như Đức Chúa Trời phán. Phần phân chia là sự ứng nghiệm lời hứa với từng chi phái.

Chủ đề trung tâm: Đức Chúa Trời thành tín giữ lời hứa — đất được ban, kẻ thù bị đánh bại, và dân được nghỉ yên — khi họ tin và vâng lời.

Bố Cục

• Chương 1–5 — Ủy thác Giô-suê; Gia-háp; vượt sông Giô-đanh; lễ cắt bì và lễ Vượt Qua tại Ca-na-an
• Chương 6–12 — Chinh phục: Giê-ri-cô, A-hi, chiến dịch miền nam, chiến dịch miền bắc; tóm tắt 31 vua bị đánh bại
• Chương 13–21 — Phân chia đất cho chín rưỡi chi phái; các thành Lê-vi; thành ẩn náu
• Chương 22–24 — Hai rưỡi chi phái trở về phía đông; bài diễn văn từ biệt của Giô-suê; giao ước Si-chem được tái xác nhận

Chủ Đề Chính

• Đức Chúa Trời thành tín — “Chẳng có một lời nào trong tất cả những lời lành mà Đức Giê-hô-va phán cùng nhà Y-sơ-ra-ên bị thất bại; thảy đều được ứng nghiệm” (21:45) — tuyên bố thần học quan trọng nhất của sách.
• Đức tin là hành động — Đức tin của Giô-suê không phải cảm xúc mà là bước chân xuống nước (sông Giô-đanh tách ra sau khi chân thầy tế lễ chạm vào, không phải trước — 3:15-16).
• Vâng lời hoàn toàn là chìa khóa — Tội lỗi của A-can (ch. 7) cho thấy tội của một người ảnh hưởng cả cộng đồng; sự vâng lời không được phép có ngoại lệ.
• Ân huệ cho kẻ ngoại — Gia-háp, người Mô-áp, được cứu và trở thành một phần của dân Đức Chúa Trời vì đức tin — một mẫu mực Tân Ước.
• Nghỉ yên là lời hứa — Đất Ca-na-an là “sự nghỉ yên” mà Đức Chúa Trời hứa — hình bóng của sự nghỉ yên tối thượng trong Đấng Christ (Hê 4:8-10).

Đức Chúa Giê-su Trong Sách Này

Chính tên Giô-suê (Yehoshua) và Giê-su (Yeshua) là cùng một tên trong tiếng Hê-bơ-rơ — cả hai đều có nghĩa là “Đức Giê-hô-va cứu rỗi.” Điều này không phải ngẫu nhiên. Tác giả Hê-bơ-rơ viết: “Nếu Giô-suê đã ban cho họ sự nghỉ ngơi đó, thì Đức Chúa Trời sẽ không nói đến một ngày khác sau này. Vậy còn có một ngày nghỉ cho dân Đức Chúa Trời” (Hê 4:8-9). Giô-suê dẫn dân vào đất hứa — hình bóng của Đức Chúa Giê-su dẫn dân vào sự nghỉ yên đời đời. Gia-háp với sợi chỉ đỏ treo ở cửa sổ (2:18-21) là hình ảnh về huyết đỏ của Đấng Christ bảo vệ kẻ tin cậy Ngài.

Câu Gốc

“Chỉ hãy vững lòng bền chí, cẩn thận làm theo mọi luật pháp mà Môi-se, tôi tớ Ta đã truyền cho ngươi; chớ xây qua bên hữu hay bên tả, hầu cho ngươi được thịnh vượng trong mọi nơi mình đi.” — Giô-suê 1:7