Lê-vi Ký Leviticus

Tổng Quan

Lê-vi Ký có thể là sách khó đọc nhất trong Kinh Thánh đối với người hiện đại — đầy những luật lệ tế lễ, nghi thức thanh tẩy, và quy định chi tiết về thức ăn. Nhưng đây là một trong những sách quan trọng nhất để hiểu tại sao Đức Chúa Giê-su phải chết và ý nghĩa của thập tự giá. Tên tiếng Hê-bơ-rơ là Vayikra — “Và Ngài gọi” — Đức Chúa Trời từ Đền Tạm gọi dân đến gần Ngài với các quy định rõ ràng.

Mục đích của Lê-vi Ký là giải quyết vấn đề trung tâm: Đức Chúa Trời thánh khiết tuyệt đối muốn ở giữa dân tội lỗi — điều này có thể xảy ra như thế nào? Câu trả lời là hệ thống tế lễ và thầy tế lễ: qua huyết của các con vật dâng thay, tội lỗi được “che đậy” (nghĩa của từ kipper — chuộc tội) và mối quan hệ được phục hồi.

Chủ đề trung tâm: “Hãy nên thánh, vì Ta là thánh” (11:44) — Đức Chúa Trời thánh khiết cung cấp đường để dân tội lỗi đến gần Ngài qua sự thay thế và chuộc tội.

Bố Cục

• Chương 1–7 — Năm loại của lễ: thiêu, chay, bình an, tội lỗi, và mắc lỗi — mỗi loại cho một nhu cầu thuộc linh khác nhau
• Chương 8–10 — Tấn phong A-rôn và các con trai làm thầy tế lễ; Na-đáp và A-bi-hu dâng lửa lạ và chết
• Chương 11–15 — Luật về vật sạch và vật ô uế; các bệnh ngoài da; sự thanh tẩy
• Chương 16 — Ngày Lễ Chuộc Tội (Yom Kippur) — trung tâm của toàn bộ hệ thống tế lễ
• Chương 17–27 — “Bộ luật thánh khiết”: tình dục, lễ hội, năm Sa-bát, năm Hân Hỉ, phước và họa

Chủ Đề Chính

• Sự thánh khiết của Đức Chúa Trời — Ngài không thể chung sống với tội lỗi; sự hiện diện của Ngài là nguy hiểm đối với kẻ không thanh sạch — đây không phải độc đoán mà là bản tính của Ngài.
• Huyết chuộc tội — “Vì sự sống của xác thịt ở trong huyết; Ta đã cho các ngươi huyết đó dùng trên bàn thờ để chuộc tội” (17:11) — nguyên tắc căn bản của ơn cứu rỗi.
• Thầy tế lễ là trung gian — Con người không thể tự đến với Đức Chúa Trời; cần người trung gian đại diện, dâng của lễ, và cầu thay.
• Ngày Lễ Chuộc Tội — Một lần mỗi năm, thầy tế lễ thượng phẩm vào Nơi Chí Thánh với huyết để chuộc tội cho cả dân tộc — hình bóng trực tiếp của công việc Đức Chúa Giê-su.
• Sự thánh khiết trong đời thường — Luật về thức ăn, hôn nhân, đất đai dạy rằng sự thánh khiết không chỉ là tôn giáo mà là lối sống.

Đức Chúa Giê-su Trong Sách Này

Lê-vi Ký là cuốn sách mà sách Hê-bơ-rơ giải thích cặn kẽ nhất về mối liên hệ với Đấng Christ. Toàn bộ hệ thống tế lễ là “bóng của những điều tốt hơn sắp đến” (Hê 10:1):

• Năm loại của lễ — Được ứng nghiệm trọn vẹn trong sự chết của Đức Chúa Giê-su: của lễ thiêu (hoàn toàn dâng cho Đức Chúa Trời), của lễ tội lỗi (gánh tội chúng ta), của lễ bình an (hòa giải)
• Ngày Lễ Chuộc Tội (ch. 16) — Thầy tế lễ thượng phẩm vào Nơi Chí Thánh một lần mỗi năm với huyết con vật; Đức Chúa Giê-su vào Nơi Chí Thánh thật một lần đủ cả với huyết của chính Ngài (Hê 9:11-12)
• Hai con dê trong Ngày Chuộc Tội — Con dê bị giết tượng trưng cho Đức Chúa Giê-su chịu chết thay cho chúng ta; con dê A-xa-ên (con dê gánh tội bị đưa ra đồng vắng) tượng trưng cho Sa-tan — kẻ chịu trách nhiệm cuối cùng về tội lỗi — sẽ bị gánh chịu hậu quả sau cuộc phán xét cuối cùng (Khải 20:1-3, 10)

Câu Gốc

“Vì sự sống của xác thịt ở trong huyết; Ta đã cho các ngươi huyết đó dùng trên bàn thờ để làm lễ chuộc tội cho linh hồn các ngươi; vì nhờ sự sống mà huyết mới chuộc tội được.” — Lê-vi Ký 17:11