Ba Giờ Tối Tăm — Golgotha, ~30 CN

Vào buổi trưa — đúng giữa ban ngày — mặt trời biến mất.

Không phải lúc hoàng hôn. Không phải một đám mây thoáng qua. Mà là vào giờ thứ sáu — 12 giờ trưa theo giờ Jerusalem — khi ánh nắng đáng lẽ đang chiếu thẳng đứng xuống vùng đất khô cằn của Judea, bầu trời đột ngột chìm vào bóng tối. Và nó ở lại đó suốt ba tiếng đồng hồ.

Đây không phải truyền thuyết dân gian. Đây là điều được ghi chép bởi ba tác giả độc lập trong Kinh Thánh — Ma-thi-ơ, Mác, Lu-ca — cùng một chi tiết, cùng một khung giờ, không có dấu hiệu phối hợp.

«Từ giờ thứ sáu đến giờ thứ chín, khắp cả đất đều tối tăm.» — Ma-thi-ơ 27:45

Đó là bối cảnh của một cuộc hành quyết. Một người đàn ông Do Thái — bị xét xử theo luật Rôma, bị kết án tử hình bởi Quan Tổng Đốc Pontius Pilate — đang treo trên một cây thập tự giá tại đồi Golgotha, bên ngoài tường thành Jerusalem. Năm đó khoảng năm 30 sau Công Nguyên. Tên ông là Yeshua — mà cả thế giới ngày nay biết đến qua cái tên Giêsu.

Điều Gì Có Thể Tắt Đi Mặt Trời Lúc 12 Giờ Trưa?

Các nhà nghiên cứu qua nhiều thế kỷ đã thử đưa ra những giải thích tự nhiên. Không cái nào đứng vững.

Nhật thực? Bị loại trừ ngay về mặt thiên văn học. Lễ Vượt Qua luôn diễn ra vào ngày 14 tháng Nisan — tức trăng tròn. Nhật thực chỉ xảy ra khi trăng non. Hai hiện tượng này không thể xảy ra cùng ngày. Hơn nữa, nhật thực toàn phần kéo dài tối đa khoảng 7 phút — không phải 3 tiếng.

Mây mù dày đặc? Tháng 4 tại Jerusalem là đầu mùa khô. Mây có thể làm tối trời, nhưng không tạo ra bóng tối dày đặc liên tục trong ba giờ đến mức đáng ghi vào sử sách — và không giải thích được tại sao nhiều vùng khác nhau cùng ghi nhận hiện tượng tương tự.

Một thiên thể khác che khuất mặt trời? Ngôi sao gần nhất cách Trái Đất hơn 4 năm ánh sáng. Không có cơ chế vật lý nào cho phép bất kỳ thiên thể nào di chuyển vào giữa Trái Đất và Mặt Trời một cách đột ngột. Giả thuyết này nằm ngoài phạm vi vật lý học.

Đây là điều lạ: giải thích duy nhất nhất quán với tất cả dữ liệu — thời điểm, thời lượng, phạm vi — lại chính là điều mà khoa học không có công cụ để kiểm chứng.

Những Người Không Tin Cũng Ghi Lại

Điều đáng chú ý nhất không phải là các tác giả Kinh Thánh ghi chép sự kiện này — họ là những người tin. Điều đáng chú ý là những người không tin, thậm chí đối nghịch với Kitô giáo, cũng cảm thấy buộc phải nhắc đến nó.

Thallus (~52 CN) — sử gia, không phải Kitô hữu

Thallus viết lịch sử vùng Địa Trung Hải từ thời Chiến tranh thành Troy đến khoảng năm 52 CN. Tác phẩm gốc thất lạc, nhưng được Julius Africanus trích dẫn lại:

«Trên toàn thế giới, một bóng tối đáng sợ nhất đã bao phủ; những tảng đá bị xé toạc bởi trận động đất, và nhiều nơi ở Judea và các vùng khác bị đổ sập.»

Thallus không phủ nhận sự kiện. Ông cố giải thích nó là nhật thực. Chính hành động cần giải thích đó là bằng chứng: hiện tượng đã xảy ra và được biết đến rộng rãi đến mức một nhà sử học ngoại đạo phải lên tiếng. Sử gia Will Durant nhận xét: lập luận của Thallus «mặc nhiên chấp nhận sự tồn tại của Đức Kitô».

Phlegon of Tralles (~137 CN) — sử gia Hy Lạp, không phải Kitô hữu

«Trong năm thứ tư của Thế vận hội thứ 202 [tức năm 33 CN], có nhật thực lớn nhất từ trước đến nay, và trời tối vào giờ thứ sáu ban ngày, đến mức các ngôi sao xuất hiện trên bầu trời. Có trận động đất lớn ở Bithynia, nhiều thứ đổ sập ở Nicaea.»

Phlegon cung cấp những chi tiết đáng kinh ngạc: đúng năm, đúng giờ, bóng tối giữa ban trưa, và động đất kèm theo. Ông gọi đó là nhật thực — nhưng chính ông ghi rằng các ngôi sao xuất hiện, điều chỉ xảy ra khi trời tối hoàn toàn, không phải mây thoáng qua.

Julius Africanus (~221 CN) — sử gia được Hoàng đế Rôma tin dùng

Africanus được Hoàng đế Alexander Severus giao xây dựng thư viện hoàng gia tại Pantheon ở Rôma. Ông dùng thiên văn học để bác bỏ Thallus và Phlegon:

«Người Do Thái tổ chức Lễ Vượt Qua vào ngày trăng tròn. Nhưng nhật thực chỉ xảy ra khi trăng non. Hai điều này không thể xảy ra cùng một lúc — vậy thì làm sao gọi đó là nhật thực?»

Lập luận của ông hoàn toàn chính xác theo khoa học hiện đại.

Origen (~248 CN) — học giả thần học, trích Phlegon

«Sự tối tăm của mặt trời xảy ra vào thời Tiberius Caesar, triều đại mà Đức Kitô bị đóng đinh — Phlegon đã ghi lại trong quyển mười ba hoặc mười bốn của bộ Chronicles.» — Against Celsus, Quyển 2

Origen trích dẫn một nhà sử học ngoại đạo như bằng chứng độc lập. Hai nguồn hoàn toàn khác nhau, cùng ghi nhận một sự kiện tại cùng một thời điểm lịch sử.

Tin Hay Không — Là Lựa Chọn Của Bạn

Vậy là chúng ta có gì? Một sự kiện được ghi chép bởi ít nhất bốn nguồn ngoài Kinh Thánh, bao gồm những người không tin và đối nghịch với Kitô giáo. Không ai phủ nhận bóng tối đã xảy ra. Người ta chỉ tranh luận về lý do.

Và đến nay — hai mươi thế kỷ sau, với tất cả sức mạnh của thiên văn học, khí tượng học, vật lý học hiện đại — khoa học vẫn không có lời giải thích nào thỏa đáng cho một bầu trời tối tăm suốt ba giờ vào giữa buổi trưa, tại vùng Trung Đông, vào đúng ngày trăng tròn của lễ Passover.

Có lẽ đó là cách vũ trụ phản ứng khi điều không thể tưởng tượng được xảy ra: Thiên Chúa — Đấng tạo dựng mọi thứ — trở thành con người, để chịu chết vì tội lỗi của chính những con người Ngài đã tạo ra. Đây là điều không thể được hiểu hoàn toàn bằng lý trí. Không triết gia nào, không nhà khoa học nào có thể nắm bắt hoàn toàn ý tưởng rằng Đấng Vô Hạn đã tự thu mình vào hình hài hữu hạn, rằng Đấng Bất Tử đã chọn cái chết.

Và giữa trưa hôm đó — khi người đàn ông đó treo lơ lửng giữa trời và đất, khi Ngài thốt lên «Đức Chúa Trời tôi ơi, sao Ngài lìa bỏ tôi?» — bầu trời tối lại. Như thể chính tạo vật cũng không thể nhìn thẳng vào khoảnh khắc đó.

Ngài chết vì tôi. Ngài chết vì bạn. Tin hay không — đó là lựa chọn của mỗi người. Không ai có thể ép buộc. Nhưng bầu trời tối tăm ngày hôm đó — được ghi lại bởi cả những kẻ thù địch với đức tin — vẫn còn đó như một dấu hỏi mà khoa học chưa trả lời được.

«Phước cho những kẻ chẳng thấy mà tin.» — Giăng 20:29

Nguồn tham khảo: Julius Africanus, Chronography 18:1 · Origen, Against Celsus, Quyển 2 · Phlegon of Tralles, Olympiads · Ma-thi-ơ 27:45 · Mác 15:33 · Lu-ca 23:44–45