Nhận Diện Tiên Tri Giả
Lời Cảnh Báo Của Chúa Giê-su Về Tiên Tri Giả
Ma-thi-ơ 7:15–20 là đoạn Kinh Thánh mà Đức Chúa Giê-su trực tiếp cảnh báo hội thánh: “Hãy coi chừng tiên tri giả, là những kẻ mang lốt chiên đến cùng các ngươi, song bề trong thật là muông sói hay cắn xé.” Đây không chỉ là lời cảnh báo trong thời Chúa tại thế, mà còn là lời cảnh báo cho toàn bộ thời gian về sau — càng về ngày cuối cùng, càng có rất nhiều tiên tri giả xuất hiện.
Người Do Thái vốn đã hiểu rõ và có kinh nghiệm sâu sắc về vấn đề tiên tri giả, bởi suốt giai đoạn dân Israel làm phu tù dưới tay Babylon, Syria, đã có những tiên tri thật của Đức Chúa Trời đồng thời xuất hiện rất nhiều tiên tri giả. Giê-rê-mi 6:14 và 8:11, Ê-xê-chiên 22:27, Sô-phô-ni 3:3–4 đều ghi lại lời cảnh báo về những kẻ giả dối này.
Sang đến Tân Ước, Phao-lô cũng cảnh báo hội thánh Ê-phê-sô (Công Vụ 20:29–30): sau khi ông đi, sẽ có muông sói dữ tợn xen vào, không tiếc bầy; và ngay trong nội bộ hội thánh cũng sẽ có những người nổi lên nói lời hung ác, ráng sức lôi kéo môn đồ theo họ.
Nhận Diện Đặc Điểm Của Tiên Tri Giả
Chúa Giê-su dùng hình ảnh muông sói đội lốt chiên — tạo nên bề ngoài hiền lành nhưng bên trong hung dữ. Câu tục ngữ Việt Nam “chiếc áo không làm nên thầy tu” hoàn toàn phù hợp: cái chất bên trong mới là điều thật, còn cái vẻ bề ngoài có thể là giả. Điều tồi tệ nhất là bên trong là giả nhưng khoác lên một vẻ y như thật.
Theo nhà nghiên cứu William Barclay, tiên tri giả thường dạy đạo và giảng đạo vì ba mục đích:
Vì lợi ích vật chất — xem chức vụ mục sư, truyền đạo, tiên tri như một cái nghề để sinh sống. Không có khả năng làm nghề khác, thấy đi giảng đạo dễ, chỉ cần gây một nhóm nhỏ rồi hàng tháng có lương.
Vì danh vọng và sự khen ngợi — tận dụng khả năng nói chuyện trước công chúng để xây đắp cho mình sự tôn sùng. Các nhà tiền bối của Cơ Đốc giáo luôn nhắc nhở: khi bạn làm cho mình tỏa sáng, bạn đã che mất vinh quang của Chúa — không ai có thể cùng một lúc làm cho Chúa tỏa sáng mà cũng làm cho mình tỏa sáng.
Vì muốn truyền đạt ý kiến riêng — không muốn bị lệ thuộc vào một hệ thống tổ chức, tách ra lập hệ phái mới để mọi người phải tiếp nhận cách giải nghĩa Kinh Thánh của mình. Điều này lý giải tại sao số lượng hệ phái Cơ Đốc giáo ngày nay lên đến hàng chục ngàn. Tiên tri thật không bao giờ nói ý của mình — tiên tri là nói những gì Đức Chúa Trời bảo nói.
Xem Trái Biết Cây — Tiêu Chí Nhận Diện
Câu 16 ghi lời Chúa: “Các ngươi nhờ những trái nó mà nhận biết được.” Đức Chúa Giê-su dùng hình ảnh đặc thù của vùng Palestine: có một loại gai mà sinh ra những trái nhỏ trông giống như trái nho từ đằng xa, nhưng không phải nho và không ăn được; bụi tật lê cũng có bông hoa trông tựa như hoa trái vả, nhưng không thể ăn.
Ý nghĩa sâu xa là: tiên tri giả bề ngoài trông giống tiên tri thật, cũng giảng đạo nói lời của Đức Chúa Trời, nhưng không đem lại bất kỳ sự nuôi dưỡng tâm linh nào cho dân sự. Muốn nhận diện, hãy nhìn vào kết quả sau cùng — trái của sự dạy dỗ đó theo thời gian.
Hậu Quả Của Sự Dạy Dỗ Sai Lạc
Khi tiên tri giả dạy dỗ sai lạc, hậu quả sẽ biểu hiện qua năm dạng:
Thứ nhất, hình thành hội thánh chỉ có nghi thức bề ngoài — nhầm lẫn giữa đạo Chúa thật sự (tâm hồn gắn bó với Chúa và với mọi người) với sự thực hành nghi lễ tôn giáo đơn thuần.
Thứ hai, xây dựng một hội thánh chỉ toàn cấm đoán mà không có thực hành tích cực — đây không phải tôn giáo thật.
Thứ ba, tạo ra hội thánh lạm dụng ân điển, sống dễ dãi — quan điểm sai lầm rằng đã được cứu một lần thì dù phạm tội thể nào cũng đều được tha. Chính Kinh Thánh phản bác điều này, và sự lạm dụng ân điển là một sự sỉ nhục đối với thập tự giá.
Thứ tư, dẫn đến hội thánh tách rời khỏi đời sống xã hội. Kinh Thánh không bao giờ dạy chúng ta phải tách rời thế gian. Chúa Giê-su đã nhập thể và nhập thế — Ngài vào trong thế gian, và Ngài sai chúng ta vào trong thế gian để kết nối với con người, bày tỏ tình yêu của Ngài.
Thứ năm, tạo nên hội thánh ngạo mạn và biệt lập — cho rằng chỉ có mình là đúng, còn tất cả bên ngoài đều là sai. Đây là tư tưởng ngạo mạn, vì ân điển của Đức Chúa Trời ban ra cho mọi người vô điều kiện, không ai được độc quyền sở hữu sự cứu rỗi.
Phá Đổ Bức Tường Ngăn Cách
Chúa Cứu Thế đã đến để phá đổ bức tường ngăn cách — giữa người Do Thái và người ngoại, giữa Đức Chúa Trời và con người, giữa các dân tộc, màu da, ngôn ngữ, nam nữ. Ngài bảo trong Giăng 10:16: “Ta còn có chiên khác chẳng thuộc về chuồng này, ta cũng phải dẫn nó về… rồi sẽ chỉ có một bầy và một người chăn.”
Thế mà đôi khi những bài giảng, lối sống, và hội thánh của chúng ta lại tìm cách xây lên những bức tường ngăn cách — chê trách người này, chỉ trích người kia, cho người này là sai người nọ là tà. Trách nhiệm của hội thánh là cùng với Chúa Cứu Thế phá đổ tất cả những bức tường ấy, chứ không phải xây thêm.
Kết Luận: Nhờ Trái Mà Nhận Biết
Câu 20 kết luận: “Ấy vậy, các ngươi nhờ những trái nó mà nhận biết được.” Hai yếu tố để nhận biết tiên tri giả là thời gian và kết quả. Giống như khi ăn thử trái — nếu đắng chát thì đó là trái của cây gai, không phải nho thật.
Chúng ta học Kinh Thánh không phải để lên án hay chỉ trích ai, mà để mỗi người tự kiểm tra mình trước mặt Chúa. Điều quan trọng là mỗi chúng ta được cứu bởi cá nhân mình với Chúa, và mỗi người hãy làm tròn trách nhiệm mà Ngài giao phó.