Người Già

Tình trạng già hóa trong xã hội và Hội Thánh

Xã hội ngày nay đang đối diện với vấn đề già hóa dân số ngày càng nghiêm trọng. Theo quy định tại Việt Nam, người từ 60 tuổi trở lên được xem là người già. Tại Nhật Bản, tỷ lệ người già đã lên đến 20% dân số, trong khi Việt Nam đang ở mức 7%. Khi thế giới sống trong hòa bình, y tế phát triển, con người sống thọ hơn nhưng lại sinh ít con hơn, dẫn đến mất cân đối về lực lượng lao động.

Trong Hội Thánh, tình trạng này cũng rõ rệt khi lớp trẻ bị cuốn theo công việc, học hành và sự nghiệp, để lại Hội Thánh phần đông là người già và trẻ em. Đây là một thực tế mà chúng ta cần quan tâm và có cách ứng xử phù hợp.

Người già thường mang tâm lý chung rằng mình không còn đóng góp được gì, trở thành gánh nặng cho người khác. Có những người già rơi vào trầm cảm, thậm chí tìm đến cái chết. Chúa Giê-su đã nói trong Giăng 21:18 về thực tế nghiệt ngã của tuổi già: khi còn trẻ thì tự mình thắt lưng lấy, muốn đi đâu thì đi; nhưng khi già, phải giơ tay ra cho người khác dắt mình đến nơi mình không muốn.

Trách nhiệm của con cháu đối với người già

Kinh Thánh dạy rõ ràng về bổn phận của con cháu đối với người già. Trong Phục Truyền Luật Lệ Ký 28:50, Môi-se cảnh báo rằng một dân tộc không nể vì người già, chẳng thương xót kẻ trẻ, sẽ bị rủa sả. Đây là lời nhắc nhở nghiêm khắc cho những ai xem thường bậc cao niên.

Châm Ngôn 17:6 khẳng định: “Mão triều thiên của ông già, ấy là con cháu; còn vinh hiển của con cái, ấy là ông cha.” Cha mẹ, ông bà chính là niềm vinh quang, niềm hãnh diện của con cháu. Khi nhận thức được điều này, chúng ta mới có thái độ ứng xử đúng đắn, thay vì cho rằng người già là lạc hậu, cổ lỗ và gạt họ ra khỏi cuộc sống.

Châm Ngôn 23:22 khuyên dạy: “Hãy nghe lời cha đã sanh ra con, chớ khinh bỉ mẹ con khi người trở nên già yếu.” Lê-vi Ký 19:32 còn nhấn mạnh hơn: “Trước mặt người tóc bạc, ngươi hãy đứng dậy, kính người già cả, và kính sợ Đức Chúa Trời ngươi.” Việc kính trọng người già không chỉ là bổn phận đối với con người, mà còn là biểu hiện của lòng kính sợ Đức Chúa Trời.

I Ti-mô-thê 5:1 cũng dặn: “Chớ quở nặng người già cả, nhưng hãy khuyên dỗ họ như cha.” Người già thích được nói ngọt, và khi bị ai nói nặng, họ sẽ hoặc nổi giận, hoặc im lặng rồi rơi vào trầm cảm. Nếu lỡ có thái độ không đúng với cha mẹ, ông bà, hãy nhanh chóng xin lỗi để giải tỏa cho họ.

Gương sáng về lòng hiếu thảo trong Kinh Thánh là nàng Ru-tơ, dù là con dâu ngoại tộc nhưng đã chăm sóc mẹ chồng Na-ô-mi như mẹ ruột, trở thành tấm gương đáng kính cho mọi thế hệ.

Người già phải sống thế nào?

Một câu hỏi quan trọng được đặt ra: người già là nguồn tài nguyên hay là gánh nặng? Nước Nhật đã đưa vào luật pháp quan điểm rằng người già là nguồn tài nguyên của quốc gia, buộc toàn dân phải thay đổi suy nghĩ và thái độ. Khi thay đổi quan niệm, thái độ ứng xử cũng sẽ thay đổi theo.

Kinh Thánh khẳng định giá trị của người già. Gióp 12:12 nói: “Người già cả có sự khôn ngoan, kẻ hưởng trường thọ được điều thông sáng.” Ca-lép ở tuổi 85 vẫn còn mạnh khỏe và xin Đức Chúa Trời ban cho mình núi để chinh phục (Giô-suê 14:10-11). Gióp được Chúa ban phước buổi già nhiều hơn lúc đang thì (Gióp 42:12).

Người già cần có đời sống cầu nguyện mạnh mẽ. Thi Thiên 71:9 ghi lại lời cầu nguyện: “Xin Chúa chớ từ bỏ tôi trong thì già cả.” Và Thi Thiên 71:18 bày tỏ khát vọng truyền lại đức tin: “Dầu khi tôi đã già và tóc bạc rồi, xin chớ bỏ tôi, cho đến chừng tôi đã truyền ra cho dòng dõi sau sức lực của Chúa.”

Đức Chúa Trời cũng có lời hứa đặc biệt dành cho người già. Thi Thiên 37:25 bảo đảm rằng người công bình sẽ không bao giờ bị bỏ. Ê-sai 46:4 là lời hứa đầy yêu thương: “Cho đến chừng các ngươi già cả, đầu râu tóc bạc, ta cũng sẽ bồng ẵm các ngươi.”

Lời khuyên dành cho người già

Tít 2:2-3 đưa ra những lời khuyên thiết thực cho người già: phải tiết độ, nghiêm trang, khôn ngoan, có đức tin, lòng yêu thương và tánh nhịn nhục. Các bà già cũng phải có thái độ hiệp với sự thánh, đừng nói xấu, đừng uống rượu quá độ, và phải lấy điều khôn ngoan dạy bảo thế hệ sau.

Tuổi già không phải là kết thúc mà là một giai đoạn mới để phục vụ Chúa và truyền lại đức tin cho dòng dõi. Dù thân xác có suy yếu, nhưng đời sống tâm linh vẫn có thể ngày càng mạnh mẽ hơn khi chúng ta nương cậy vào Đức Chúa Trời, Đấng đã hứa sẽ bồng ẵm và giải cứu chúng ta cho đến cuối cùng.