Vì sao bàn đến những đề tài này

“Vậy nên dầu anh em đã biết và đã vững vàng trong lẽ thật hiện tại, tôi cũng sẽ nhắc cho anh em luôn.” (II Phi-e-rơ 1:12)

Robert Hein Panev mở đầu loạt bài Nền Móng Trên Vầng Đá bằng lý do mục vụ: thì giờ không còn nhiều, và “lẽ thật hiện tại” — present truth theo cách nói của Phi-e-rơ — là điều một Hội Thánh đang sống trong những ngày sau rốt cần được nhắc lại không ngừng. Loạt này nằm trong một chuỗi rộng hơn — Mười Người Nữ Đồng Trinh, Mưa Đầu Mùa và Mưa Cuối Mùa, Ấn Tích, Sự Nhóm Lại, Sự Đóng Cửa Ân Điển — và tất cả đều xoay quanh một bức tranh duy nhất: ngày Đức Chúa Giê-su rời chỗ chí thánh trên trời đang đến gần.

Hai bài giảng tóm tắt dưới đây — Phần 1 và Phần 2 trong loạt Nền Móng Trên Vầng Đá — dựa trên ẩn dụ quen thuộc trong Ma-thi-ơ 7:24-27. Nhưng cách đọc của Panev không xem nó như một ẩn dụ đạo đức chung chung. Ông đọc nó như một loạt câu hỏi cụ thể: Vầng đá là ai? Người khôn là ai? Nghe nghĩa là gì? Xây nhà nghĩa là gì? Và ngôi nhà ấy là gì?

Phần 1 đặt nền — về vầng đá, người khôn, và sự cần thiết phải thật sự biết Đức Chúa Trời. Phần 2 đi tiếp tới một chữ mà Phần 1 chưa khai thác: xây nhà.

PHẦN 1 — NỀN

45.000 hệ phái — và “những điều sâu nhiệm”

Theo các thống kê được trích dẫn (Gordon-Conwell 2019; xác nhận bằng nguồn 2022), trên thế giới có hơn 45.000 hệ phái Cơ-đốc giáo. Điều ấy có nghĩa là 45.000 bộ luật khác nhau, 45.000 hệ thống giáo lý khác nhau, 45.000 cách hiểu khác nhau về con đường lên Thiên Đàng. Vấn đề căn bản, theo Panev, không phải vì người ta thiếu thiện chí, mà vì người ta không hiểu những điều sâu nhiệm của Đức Chúa Trời:

“Sự mắt chưa thấy, tai chưa nghe, và lòng người chưa nghĩ đến, nhưng Đức Chúa Trời đã sắm sẵn điều ấy cho những người yêu mến Ngài. Đức Chúa Trời đã dùng Đức Thánh Linh để bày tỏ những sự đó cho chúng ta, vì Đức Thánh Linh dò xét mọi sự, cả đến sự sâu nhiệm của Đức Chúa Trời nữa.” (I Cô-rinh-tô 2:9-10)

Trong nguyên ngữ Hy Lạp, “những điều sâu nhiệm” là bathos — “những điều ẩn giấu vượt quá tầm nhìn của loài người, đặc biệt là những lời định ý của thần linh (divine counsels)”. Những lời định ý ấy đến từ đền thánh trên trời (Hê-bơ-rơ 8). Nếu không hiểu chúng, ta không thực sự biết Đức Chúa Trời mà ta đang thờ phượng — và ta sẽ rơi vào một trong 45.000 lối hiểu, mỗi lối tự cho mình là đúng.

“Hãy nghe” — nghĩa là gì?

“Đức tin đến bởi sự người ta nghe, mà người ta nghe, là khi lời của Đấng Christ được rao giảng.” (Rô-ma 10:17)

Phao-lô nói đức tin đến bởi sự nghe. Câu hỏi tiếp theo: nghe nghĩa là gì? Trong tiếng Hy Lạp, từ được dịch là “nghe” (akouō) không chỉ nghĩa là âm thanh chạm vào màng nhĩ. Nó có nghĩa là nhận biết tiếng của Đức Chúa Trời và đem ra hành động — nghe với một lỗ tai sẵn lòng vâng phục.

“Hãy làm theo lời, chớ lấy nghe làm đủ mà lừa dối mình.” (Gia-cơ 1:22)

Khi bạn đọc Kinh Thánh, bạn đang đọc dưới góc nào? Nếu một điều trong Kinh Thánh không khớp với lối sống hay lối nghĩ của bạn, phản xạ của bạn là cãi lại hay để Lời uốn nắn? Trong số 45.000 hệ phái, có bao nhiêu giữ ngày Sa-bát thật sự? — dù chính các hệ phái ấy bây giờ vẫn dùng chữ Sabbath, nhưng đã chuyển nó sang Chủ Nhật. Đó không phải nghe; đó là cãi lại trong khi vẫn dùng cùng từ vựng.

Người khôn là ai?

Trước khi trả lời “xây nhà thế nào”, phải trả lời được người khôn là ai. Panev liệt kê hàng loạt dấu hiệu Kinh Thánh:

• Kính sợ Đức Chúa Trời — “Sự kính sợ Đức Giê-hô-va là khởi đầu sự khôn ngoan.” (Châm Ngôn 9:10)
• Yêu mến, phụng sự, vâng giữ điều răn của Ngài — “Ngươi phải kính sợ Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, đi theo các đạo Ngài, kính mến Ngài, hết lòng hết ý phục sự Ngài, giữ các điều răn và luật lệ của Đức Giê-hô-va.” (Phục Truyền 10:12-13)
• Tin cậy Đức Giê-hô-va — “Hãy hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va, chớ nương cậy nơi sự thông sáng của con.” (Châm Ngôn 3:5-6)
• Tiếp nhận điều răn — “Lòng khôn ngoan tiếp nhận các điều răn.” (Châm Ngôn 10:8)
• Tin Kinh Thánh từ thuở thơ ấu — “Từ khi con còn thơ ấu đã biết Kinh Thánh vốn có thể khiến con khôn ngoan để được cứu bởi đức tin trong Đức Chúa Giê-su Christ.” (II Ti-mô-thê 3:15)
• Người khôn được hưởng vinh hiển — “Người khôn ngoan sẽ hưởng được sự vinh hiển.” (Châm Ngôn 3:35)

Người khôn không phải là người nói nhiều, lý luận giỏi, hay làm việc đạo nhiều. Người khôn là người biết Đức Chúa Trời — và để chính sự hiểu biết ấy định hình mọi sự khác.

Vinh hiển của Đức Chúa Trời = bản tính của Ngài

Khi Môi-se cầu xin Đức Chúa Trời cho ông được thấy vinh hiển của Ngài (Xuất 33:18), Đức Chúa Trời không phô diễn quyền lực — Ngài bày tỏ bản tính:

“Giê-hô-va! Giê-hô-va! Là Đức Chúa Trời nhân từ, thương xót, chậm giận, đầy dẫy ân huệ và thành thực.” (Xuất Ê-díp-tô Ký 34:6)

Và lời tự xưng của chính Đức Chúa Trời trong Giê-rê-mi 9 lặp lại cùng một định nghĩa:

“Người khôn ngoan chớ khoe sự khôn ngoan mình; người mạnh sức chớ khoe sự mạnh sức mình; người giàu chớ khoe sự giàu có mình; nhưng kẻ nào khoe, hãy khoe về trí khôn mình biết ta là Đức Giê-hô-va, là Đấng làm ra sự thương xót, chánh trực, và công bình trên đất; vì ta ưa thích những sự ấy.” (Giê-rê-mi 9:23-24)

Cách duy nhất để được biến đổi sang ảnh tượng ấy là chiêm ngưỡng Ngài:

“Chúng ta ai nấy đều để mặt trần mà nhìn xem vinh hiển Chúa như trong gương, thì hóa nên cũng một ảnh tượng Ngài, từ vinh hiển qua vinh hiển, như bởi Chúa, là Thánh Linh.” (II Cô-rinh-tô 3:18)

Khi ta chiêm ngưỡng bản tính của Đấng Christ, Đức Thánh Linh sẽ biến đổi ta sang chính bản tính ấy — từ vinh hiển qua vinh hiển, từ bản tính qua bản tính. Đây là điều phải có trước khi Đức Chúa Giê-su đến lần thứ hai. Không thể trì hoãn đến phút chót: “Ờ, tôi cứ sống như tôi đang sống, đến khi Chúa Giê-su tới thì tôi sẽ đổi.” Nó không hoạt động như vậy. Đức Thánh Linh cần thời gian để làm việc trong tâm trí và tấm lòng.

“Ta chẳng biết các ngươi bao giờ”

Đây là chỗ Phần 1 đi đến điểm chí mạng của ẩn dụ:

“Trong ngày đó, sẽ có nhiều người thưa cùng ta rằng: Lạy Chúa, lạy Chúa, chúng tôi chẳng từng nhân danh Chúa mà nói tiên tri sao? Nhân danh Chúa mà trừ quỷ sao? Và lại nhân danh Chúa mà làm nhiều phép lạ sao? Khi ấy, ta sẽ phán rõ ràng cùng họ rằng: Hỡi kẻ làm gian ác, ta chẳng biết các ngươi bao giờ, hãy lui ra khỏi ta!” (Ma-thi-ơ 7:22-23)

Câu hỏi cuối cùng không phải là bạn có biết về Đức Chúa Trời không, có tin có Đức Chúa Trời không, có đi nhà thờ không, có giữ ngày Sa-bát không, có theo cải cách sức khỏe không, có làm giáo sĩ y tế không. Tất cả những điều đó đều tốt. Nhưng câu hỏi cuối cùng là: bạn có thật sự hiểu và biết Đức Chúa Trời không — và Ngài có biết bạn không?

Phần 1 dừng ở đây và để lại bốn câu hỏi cho Phần 2:

1. Đức Chúa Giê-su nói “xây nhà” — ngôi nhà nào?
2. Vì sao phải xây?
3. Bao nhiêu ngôi nhà?
4. Xây như thế nào?

PHẦN 2 — BỐN CÂU HỎI

“Xây nhà” — chỉ một chữ, bốn câu hỏi

“Ta sẽ ví người ấy như một người khôn ngoan cất nhà mình trên vầng đá.” (Ma-thi-ơ 7:24)

Đức Chúa Giê-su không nói “xây cây cầu” hay “xây cái gì khác”. Ngài nói rõ: xây nhà. Vầng đá đã được Phần 1 giải thích là chính Đấng Christ:

“Họ uống nước bởi vầng đá thiêng liêng theo mình, và vầng đá ấy tức là Đấng Christ.” (I Cô-rinh-tô 10:4)

Còn lại là chữ xây nhà. Bốn câu hỏi.

Câu hỏi 1: Ngôi nhà gì?

“Khi Sa-lô-môn cầu nguyện xong, lửa từ trên trời giáng xuống đốt của lễ thiêu và các hi sinh, sự vinh hiển của Đức Giê-hô-va đầy dẫy trong đền.” (II Sử Ký 7:1)

Ngôi nhà mà Sa-lô-môn xây — và là ngôi nhà mà sự vinh hiển Đức Chúa Trời đầy dẫy — chính là đền thánh. Trong Cựu Ước nó được gọi là đền thánh / thánh sở. Trong thời đại ngày nay, ta gọi nó là Hội Thánh. Nhưng bản chất là một.

“Họ khá làm cho ta một đền thánh, hầu cho ta ngự ở giữa họ. Hãy làm điều đó y như kiểu đền tạm cùng kiểu các đồ dùng mà ta sẽ chỉ cho ngươi.” (Xuất Ê-díp-tô Ký 25:8-9)

Điều cần lưu ý: Đức Chúa Trời không để Môi-se tự thiết kế. Ngài cho ông xem một kiểu mẫu — như chiếu lên một màn ảnh khổng lồ — và bảo: “Hãy theo kiểu này.” Đền thánh dưới đất là bản sao của thực tại trên trời.

Vậy: ngôi nhà = đền thánh = Hội Thánh. Vầng đá = Đấng Christ. Đó là câu trả lời cho câu hỏi thứ nhất.

Câu hỏi 2: Vì sao phải xây?

Câu trả lời nằm ngay trong chính câu Xuất 25:8 — “hầu cho ta ngự ở giữa họ”. Đức Chúa Trời không xa cách. Ngài muốn ngự giữa dân Ngài. Đền thánh, và sau này là Hội Thánh, là phương tiện Ngài chọn để ở giữa loài người.

Nhưng còn một lý do thứ hai, mang chiều sứ mệnh:

“Tin Lành nầy về nước Đức Chúa Trời sẽ được giảng ra khắp đất, để làm chứng cho muôn dân. Bấy giờ sự cuối cùng sẽ đến.” (Ma-thi-ơ 24:14)

Tin Lành sẽ được giảng ra không phải để cải đạo cả thế gian, mà để làm chứng. Đức Chúa Giê-su đã so sánh thời kỳ cuối cùng với thời Nô-ê: Nô-ê giảng 120 năm, ông và vợ cùng ba con trai cùng ba con dâu — tổng cộng tám người — là tất cả những người tin. Vẫn là chính Đức Chúa Giê-su nói:

“Hãy vào cửa hẹp, vì cửa rộng và đường khoảng khoát dẫn đến sự hư mất, kẻ vào đó cũng nhiều. Song cửa hẹp và đường chật dẫn đến sự sống, kẻ kiếm được thì ít.” (Ma-thi-ơ 7:13-14)

Trong tiếng Hy Lạp, chữ “làm chứng” là martyria — bằng cớ được trình ra trước phiên tòa, một bia tưởng niệm xác lập một sự việc trước mặt Đức Chúa Trời và trước mặt loài người. Đó là lý do tồn tại của Hội Thánh: trình ra bằng cớ về Đức Chúa Trời và những việc Ngài đã làm — chứ không phải để chinh phục đa số.

Câu hỏi 3: Bao nhiêu ngôi nhà?

Trong Cựu Ước, có một đền thánh. Trong Tân Ước, có một Hội Thánh — Hội Thánh Còn Sót Lại của Đức Chúa Trời hằng sống. Không phải 45.000.

Theo các con số mà Panev trích, Hội Thánh Cơ-đốc Phục Lâm hiện diện ở hầu như mọi quốc gia trên thế giới — chỉ thua Hội Thánh Công Giáo La Mã về độ phủ địa lý, dù về số lượng tín hữu thì rất ít (khoảng 20 triệu so với khoảng 1,7 tỷ). Lý do của sự hiện diện toàn cầu ấy không phải là tham vọng tổ chức, mà là sứ mệnh: trình ba sứ điệp thiên sứ trong Khải Huyền 14 ra cho toàn cầu, “làm chứng cho muôn dân”, trước khi sự cuối cùng đến.

Phao-lô tóm tắt thực tại của một thầy tế lễ thượng phẩm trên trời:

“Đại ý điều chúng ta mới nói đó, là chúng ta có một thầy tế lễ thượng phẩm, ngồi bên hữu ngôi của Đấng tôn nghiêm trong các từng trời, làm chức việc nơi đền thánh và đền tạm thật, bởi Chúa dựng lên, không phải bởi một người nào.” (Hê-bơ-rơ 8:1-2)

Đức Chúa Trời và Đấng Christ đã dựng một ngôi nhà trên trời, và muốn dân sự dưới đất hiểu chính xác nơi Đấng Christ đang ở và Ngài đang làm gì tại đó. Trong số 45.000 hệ phái, chỉ có một dòng truyền tải sự hiểu biết đầy đủ về các nghi lễ trong đền thánh trên trời.

Câu hỏi 4: Xây như thế nào?

“Sự khôn ngoan đã xây dựng nhà mình; tạc thành bảy cây trụ của nó.” (Châm Ngôn 9:1)

Sự khôn ngoan xây nhà mình — và nhà ấy có bảy trụ. Hai chi tiết: ai ban sự khôn ngoan, và bảy trụ là gì?

“Vì Đức Giê-hô-va ban cho sự khôn ngoan; từ miệng Ngài ra điều tri thức và thông sáng.” (Châm Ngôn 2:6)

Khôn ngoan đến từ miệng Đức Chúa Trời — tức là từ Lời Ngài. Và bảy trụ ấy, theo lập luận của Panev, là bảy trụ giáo lý lớn mà Đức Chúa Trời đã dựng nên trong khoảng thời gian rất cụ thể: giữa năm 1798 và năm 1844. Đó là khung thời gian được tiên tri bằng chính lời của Đa-ni-ên:

“Còn như ngươi, hỡi Đa-ni-ên, ngươi hãy đóng lại những lời nầy, và hãy đóng ấy sách nầy cho đến kỳ cuối cùng. Nhiều kẻ sẽ đi qua đi lại, và sự học thức sẽ được thêm lên.” (Đa-ni-ên 12:4)

Đây không phải lời tiên tri về cuộc cách mạng công nghiệp, vệ tinh hay tàu vũ trụ — dù những điều đó đã xảy ra. Đọc đúng ngữ cảnh: Đa-ni-ên được lệnh đóng ấy sách cho đến kỳ cuối cùng. Năm 1798 — khi Tướng Berthier dẫn quân Pháp bắt giáo hoàng Pius VI tại Rô-ma, kết thúc 1.260 năm của tiên tri Đa-ni-ên 7:25 — kỳ cuối cùng bắt đầu. Sau đó, “nhiều kẻ đi qua đi lại” — tức là chạy đi chạy lại trong lời tiên tri Kinh Thánh — và Đức Thánh Linh gia thêm sự học thức cho họ. Sự học thức ấy gồm hai mặt: các tiên tri thời gian, và các giáo lý của Đức Chúa Trời.

Tiên tri 2.300 năm và năm 1844

“Cho đến hai ngàn ba trăm buổi chiều và buổi mai; sau đó đền thánh sẽ được làm cho thanh sạch.” (Đa-ni-ên 8:14)

Tiên tri 2.300 năm bắt đầu năm 457 TCN (sắc lệnh của Ạt-ta-xét-xe để khôi phục Giê-ru-sa-lem) và kết thúc năm 1844 — năm bắt đầu yom kippur trên trời, ngày đại lễ chuộc tội thiên thượng, ngày phán xét.

Ở đây Panev đưa ra một đối chiếu đẹp với Cựu Ước: trong Lê-vi Ký và Dân Số Ký, mười ngày trước Ngày Đại Lễ Chuộc Tội, các kèn bắt đầu thổi. Một ngày bằng một năm trong tiên tri (Dân Số Ký 14:34, Ê-xê-chi-ên 4:6). Và đúng như vậy, mười năm trước 1844, vào năm 1833, William Miller và Phong Trào Miller bắt đầu rao giảng về sự đến của Đấng Christ — các “kèn” của thời cận đại bắt đầu vang lên. (Họ hiểu chưa đúng “sự tẩy sạch đền thánh” là sự tẩy sạch trái đất, nhưng phần thời gian thì hoàn toàn chính xác.)

Đây là Hội Thánh thứ sáu trong Khải Huyền 2–3 — Hội Thánh Phi-la-đen-phi (1833–1844) — và là khoảng đất Đức Chúa Trời dùng để xây ngôi nhà có bảy trụ giáo lý. Các nhà sáng lập Cơ-đốc Phục Lâm — Ellen G. White và gia đình bà, James White, Joseph Bates và những người khác — đều đến từ các Hội Thánh Báp-tít, Giám Lý, và bị đuổi ra khỏi Hội Thánh nguyên gốc của mình vì tin rằng Đấng Christ đang đến và sự phán xét đã bắt đầu.

Sự phán xét bắt đầu tại nhà Đức Chúa Trời

Sứ điệp của thiên sứ thứ nhất trong Khải Huyền 14 nói: “Hãy kính sợ Đức Chúa Trời… vì giờ phán xét của Ngài đã đến.” Sự phán xét bắt đầu ở đâu?

“Vì thời kỳ đã đến, là khi sự phán xét sẽ khởi từ nhà Đức Chúa Trời.” (I Phi-e-rơ 4:17)

Còn nhà Đức Chúa Trời là gì? Phao-lô đã định nghĩa cụ thể:

“Phòng ta có chậm đến, thì con biết làm thể nào trong nhà Đức Chúa Trời, tức là Hội Thánh của Đức Chúa Trời hằng sống, trụ và nền của lẽ thật vậy.” (I Ti-mô-thê 3:15)

Trụ và nền của lẽ thật — chính chữ trụ (pillar) ấy lại nối thẳng về Châm Ngôn 9:1. Hội Thánh chân thật là trụ và nền của lẽ thật. Một thực thể có 45.000 phiên bản khác nhau không thể nào là trụ duy nhất của một lẽ thật duy nhất.

Tổng kết bốn câu hỏi

Cảnh báo cuối: Hãy đầu phục như Nô-ê

Hồi kết của bài giảng quay trở lại với hình ảnh Nô-ê. Khi được hỏi về thời kỳ cuối cùng, Đức Chúa Giê-su nói nó sẽ giống như trong đời Nô-ê (Ma-thi-ơ 24:37). Nô-ê giảng suốt 120 năm. Người ta cười nhạo, chế giễu, gọi ông là điên — vì làm sao có thể có mưa khi cho đến thời điểm đó chưa từng có mưa? Nhưng ông đứng vững.

“Chỉ có những người đã siêng năng học Kinh Thánh và đã nhận lãnh tình yêu lẽ thật mới được che chở khỏi sự dối gạt mạnh mẽ đang giam cầm cả thế gian.” (Đại Tranh Đấu)

Không có chữ “ngoại lệ” trong câu này. Cũng không có chữ “ngoại lệ” trong câu kế tiếp:

“Nhưng những ai đã củng cố tâm trí bằng các lẽ thật của Kinh Thánh, sẽ đứng vững qua trận chiến vĩ đại cuối cùng.”

Ấn tích của Đức Chúa Trời không phải là phần thưởng cho việc bạn hiểu Kinh Thánh giỏi đến đâu, làm trưởng lão tốt đến đâu, dạy Trường Sa-bát hay đến đâu. Ấn tích của Đức Chúa Trời đòi hỏi sự đầu phục trọn vẹn, lòng tin cậy hoàn hảo, và sự vâng phục không lay chuyển — như Nô-ê.

“Vậy, hãy đi dạy dỗ muôn dân, hãy nhân danh Đức Cha, Đức Con, và Đức Thánh Linh mà làm phép báp-têm cho họ, và dạy họ giữ hết cả mọi điều mà ta đã truyền cho các ngươi.” (Ma-thi-ơ 28:19-20)

Đức Chúa Giê-su đã không hứa rằng đa số sẽ được cứu. Ngài đã hứa rằng “kẻ kiếm được thì ít”. Câu hỏi không phải là bao nhiêu người ở quanh tôi đang đi cùng một con đường — mà là con đường tôi đang đi có phải là con đường hẹp dẫn đến sự sống không.

Phần 3 trong loạt bài sẽ đi tiếp vào hai dấu hiệu nhận diện của Hội Thánh Còn Sót Lại — ai là dân sót, và làm cách nào để chúng ta thuộc về dân sót ấy.