Nảy Sinh Tranh Cãi

Một Vấn Đề Gay Cấn Tại An-ti-ốt

Công Vụ đoạn 15 mở ra với một cuộc xung đột nghiêm trọng trong hội thánh ban đầu. Một số người từ xứ Giu-đê đến An-ti-ốt và dạy rằng người ngoại phải chịu phép cắt bì theo luật Môi-se thì mới được cứu rỗi. Điều này gây ra sự tranh cãi dữ dội giữa Phao-lô, Ba-na-ba và những người theo quan điểm Do Thái giáo.

Cuộc tranh luận căng thẳng đến mức hội thánh An-ti-ốt quyết định cử Phao-lô và Ba-na-ba cùng một phái đoàn lên Giê-ru-sa-lem để hỏi ý kiến các sứ đồ và trưởng lão. Đây không phải là vấn đề nhỏ — nó quyết định bản chất của Cơ Đốc giáo: liệu đạo Chúa có phải chỉ là một nhánh của Do Thái giáo, hay là đức tin dành cho toàn nhân loại?

Những người Do Thái tin Chúa, đặc biệt là nhóm thuộc dòng Pha-ri-si, mang theo niềm tự hào dân tộc sâu sắc. Họ cho rằng cánh cửa cứu rỗi phải thông qua việc trở thành người Do Thái trước. Nếu quan điểm này thắng thế, Cơ Đốc giáo sẽ chỉ là một phần phụ thuộc của Do Thái giáo, hoàn toàn trái với mục đích của Đức Chúa Giê-su — Đấng đã chết cho cả nhân loại, không bị giới hạn trong bất cứ dân tộc nào.

Giáo Hội Nghị Giê-ru-sa-lem — Lời Biện Hộ Của Phi-e-rơ

Tại Giê-ru-sa-lem, một cuộc họp quan trọng nhất kể từ khi hội thánh được thành lập đã diễn ra. Các sứ đồ và trưởng lão nhóm lại để giải quyết vấn đề. Sau cuộc bàn luận dài, Phi-e-rơ đứng dậy và đưa ra ba lập luận then chốt.

Thứ nhất, Phi-e-rơ nhắc lại rằng chính Đức Chúa Trời đã chọn ông để truyền giảng cho người ngoại. Khoảng mười năm trước, Chúa đã cho ông thấy khải tượng về tấm khăn từ trời thòng xuống chứa đầy các thú vật, kèm theo thông điệp: đừng xem người ngoại là ô uế. Ngay sau đó, ông đến nhà Cọt-nây — một bước đi can đảm, phá vỡ truyền thống người Do Thái không giao tiếp với dân ngoại.

Thứ hai, Phi-e-rơ chỉ ra rằng Đức Thánh Linh đã giáng trên gia đình Cọt-nây ngay trong khi ông giảng, dù họ chưa chịu phép cắt bì hay báp-tem. Đức Chúa Trời đã dùng đức tin làm cho lòng họ tinh sạch — không cần qua nghi lễ nào.

Thứ ba, Phi-e-rơ đánh đòn quyết định: chính tổ phụ người Do Thái cũng không giữ nổi luật pháp. Vậy tại sao lại gán cái ách mà mình không mang nổi lên vai những anh em mới tin Chúa? Lập luận này phá tan quan niệm rằng việc làm đem lại sự cứu rỗi.

Sự Khác Biệt Cốt Lõi Của Cơ Đốc Giáo

Đây là điểm đặc biệt nhất của đức tin Cơ Đốc so với mọi tôn giáo khác trên thế giới. Hầu hết các tôn giáo đều đòi hỏi con người phải làm điều gì đó để được Thượng Đế thương xót — phải ráng giữ luật, phải tu tập, phải tích đức. Nhưng Cơ Đốc giáo dạy điều ngược lại: con người phải thừa nhận mình bất lực, thất bại, không thể tự cứu mình. Chỉ khi nhận biết sự bất lực đó, ân điển của Đức Chúa Trời mới hành động.

Một bên là việc làm đi trước, mong thương xót đến sau. Bên kia là ân điển đến trước, rồi năng lực và việc làm theo sau. Đó là sự khác biệt căn bản. Điều này không có nghĩa là người tin Chúa không cần làm gì — như Gia-cơ đã viết: đức tin không có việc làm là đức tin chết. Nhưng thứ tự phải đúng: ân điển trước, rồi việc làm theo sau như bông trái tự nhiên của đức tin.

Phán Quyết Khôn Ngoan Của Gia-cơ

Sau Phi-e-rơ, Gia-cơ — em ruột của Đức Chúa Giê-su và là trụ cột của hội thánh ban đầu — đứng lên kết luận. Điều đáng chú ý là Gia-cơ vốn nổi tiếng giữ luật pháp rất nghiêm khắc, nhưng ông không hề cực đoan trong quyết định này. Ông cho thấy phẩm chất lãnh đạo quan trọng: không bám chặt vào tư tưởng bảo thủ, mà sẵn sàng tiếp nhận sự khai sáng mới từ Đức Chúa Trời.

Gia-cơ phán quyết rằng không nên khuấy rối người ngoại trở về cùng Chúa, nhưng cần dặn họ bốn điều: tránh xa sự ô uế của thần tượng, sự tà dâm, thịt thú vật chết ngột, và huyết. Tại sao chỉ bốn điều này mà không nhắc đến Mười Điều Răn hay ngày Sa-bát?

Câu trả lời nằm ở câu 21: vì từ bao đời nay, trong mỗi thành đều có người giảng luật pháp Môi-se vào mỗi ngày Sa-bát trong các nhà hội. Những tín hữu mới vốn đã đến nhà hội nghe giảng vào ngày Sa-bát — họ đã được dạy về Mười Điều Răn và các điều luật quan trọng rồi. Gia-cơ không cần nhắc lại những điều đã là thông lệ.

Bốn điều Gia-cơ đề cập là những điều đặc biệt nhạy cảm trong mối thông công giữa người Do Thái và người ngoại: thờ hình tượng, tà dâm, ăn thú chết ngột và ăn huyết. Đây là những điều mà nếu không giữ, sẽ khiến sự hiệp nhất trong hội thánh bị phá vỡ vì người Do Thái xem chúng là tối kỵ.

Bài Học Cho Hội Thánh Ngày Nay

Giáo hội nghị Giê-ru-sa-lem để lại nhiều bài học quý giá. Ngày nay, hội thánh tuy không còn đối diện vấn đề phép cắt bì, nhưng vẫn có thể nảy sinh xung đột từ chủng tộc, giai cấp, giàu nghèo, học vấn, hay đẳng cấp xã hội. Tinh thần của giáo hội nghị nhắc nhở chúng ta rằng ân điển luôn đi trước luật pháp, sự hiệp nhất quan trọng hơn sự đúng đắn về nghi thức, và người lãnh đạo cần sự khôn ngoan để phân biệt giữa truyền thống con người và ý muốn của Đức Chúa Trời.