Ly Cà-Phê Trên Tường

Câu Chuyện Về Ly Cà-Phê Trên Tường

Khoảng gần 100 năm trước, ở thành phố Napoli, nước Ý, sau Thế Chiến Thứ Hai, nhiều người dân Châu Âu rơi vào cảnh nghèo khó. Trong bối cảnh đó, một phong tục đẹp xuất hiện tại các quán cà-phê: một người vào quán gọi một ly cho mình, rồi trả tiền thêm một ly nữa mà không uống — ly đó được viết lên một mảnh giấy gắn trên tường.

Khi một người nghèo bước vào, thấy tờ giấy trên tường, anh mạnh dạn bước tới gỡ xuống đưa cho quầy — và được phục vụ một ly cà-phê đầy đủ như bao khách khác. Người cho không biết ai sẽ nhận. Người nhận thường không biết ai đã cho. Nhưng cả hai đều được — người cho được niềm vui của sự chia sẻ, người nhận giữ được phẩm giá và lòng tự trọng của mình, không phải giơ tay xin xỏ.

Từ truyền thống đẹp đó, ngày nay chúng ta thấy tô cháo, tô phở, tô mì trên tường — những cách chia sẻ giữ nguyên tinh thần: người cho không cần khen, người nhận không phải cúi đầu.

Ba bài học từ hình ảnh này rất phù hợp với lời dạy của Kinh Thánh.

Bài Học Thứ Nhất: Người Nghèo Là Hiện Thân Của Chúa Cứu Thế

Phục Truyền Luật Lệ Ký 15:11 dặn: “Vì sẽ có kẻ nghèo trong xứ luôn luôn, nên ta mới dặn biểu ngươi mà rằng: khá xè tay mình ra cho anh em bị lo âu và nghèo khó ở trong xứ ngươi.”

Một bàn tay xè ra là bàn tay của sự chia sẻ và ban cho. Một bàn tay nắm lại là bàn tay của hưởng thụ và lòng ích kỷ.

Chúa Giê-su không chỉ kêu gọi chúng ta giúp đỡ người nghèo — Ngài dùng một ẩn dụ sâu xa hơn, tuyên bố rằng chính Ngài hiện thân trong những người đó. Ma-thi-ơ 25:31-40 ghi lại: trong ngày phán xét, Vua sẽ phán cùng những người bên hữu:

“Ta đói, các ngươi đã cho ta ăn. Ta khát, các ngươi đã cho ta uống. Ta là khách lạ, các ngươi tiếp rước ta. Ta trần truồng, các ngươi mặc cho ta. Ta đau, các ngươi thăm ta. Ta bị tù, các ngươi viếng ta.”

Và khi những người công bình thắc mắc “Lạy Chúa, khi nào chúng tôi đã thấy Chúa như vậy?”, Vua trả lời: “Hễ các ngươi đã làm việc đó cho một người trong những người rất hèn mọn này của anh em ta, ấy là đã làm cho chính mình ta.”

Phần sau của ẩn dụ cũng miêu tả những người không làm như vậy — thấy kẻ đói không cho ăn, thấy kẻ trần truồng không mặc cho — và họ nhận lấy sự trừng phạt trong ngày phán xét. Đây không có nghĩa là việc lành cứu rỗi chúng ta — chúng ta được cứu bởi đức tin và ân điển. Nhưng sau khi được cứu, đời sống đức tin phải được thể hiện qua việc lành, đặc biệt là sự quan tâm đến người yếu đuối và nghèo khó.

Hằng ngày, Chúa Cứu Thế có thể đang đi ngang qua trước cửa nhà chúng ta trong hình hài của một người rách rưới, đói khổ — và chúng ta không nhận ra.

Bài Học Thứ Hai: Làm Việc Lành Không Cần Phô Trương

Ma-thi-ơ 6:2-4 dạy:

“Vậy khi ngươi bố thí, đừng thổi kèn trước mặt mình, như bọn giả hình làm trong nhà hội và ngoài đường, để được người ta tôn kính… Song khi ngươi bố thí, đừng cho tay tả biết tay hữu làm việc gì, hầu cho sự bố thí được kín nhiệm, và Cha ngươi là Đấng thấy trong chỗ kín nhiệm, sẽ thưởng cho ngươi.”

“Thổi kèn” ở đây là nghĩa bóng — chỉ mọi hình thức phô trương, muốn người khác biết và khen ngợi mình khi làm việc tốt. Chúa Giê-su chỉ ra rằng ngay cả những người có chức vụ tôn giáo cũng có thể rơi vào bẫy này.

Điều quan trọng không phải là chúng ta cho bao nhiêu, mà là động lực của sự cho. Khi chúng ta làm để người khác khen, phần thưởng đó là tất cả những gì chúng ta nhận được. Nhưng khi làm trong kín nhiệm, Đức Chúa Trời — Đấng thấy mọi việc trong kín nhiệm — sẽ thưởng lại.

Ê-sai 58:2-7 đưa ra một bức tranh đau lòng: dân Israel than thở với Chúa rằng họ đã kiêng ăn, cầu nguyện, cúi đầu trên bao gai và tro — nhưng Chúa không đoái xem. Chúa trả lời: các ngươi kiêng ăn mà vẫn tranh cãi, cãi lộn, đánh nhau — đó không phải là sự kiêng ăn Ngài chọn. Sự kiêng ăn Ngài chọn là: “Chia bánh cho kẻ đói, đem những kẻ nghèo khổ bị đuổi đi về nhà mình, khi thấy kẻ trần truồng thì mặc cho.”

Tất cả những hành động bề ngoài — đọc Kinh Thánh, cầu nguyện, dâng tiền, đi nhà thờ — nếu trong lòng đầy tranh cạnh và cãi cọ, đều là giả tạo và không đẹp lòng Đức Chúa Trời. Chúa nhìn thấy tấm lòng.

Bài Học Thứ Ba: Giúp Người Nghèo Là Cho Đức Chúa Trời Vay

Đây là điều bất ngờ và kỳ diệu nhất. Châm Ngôn 19:17 dùng một ngôn ngữ đặc biệt:

“Ai thương xót kẻ nghèo, tức cho Đức Giê-hô-va vay mượn, Ngài sẽ báo lại việc ơn lành ấy cho người.”

Kinh Thánh không dùng chữ “cho” cũng không dùng chữ “mượn” — mà dùng chữ “vay mượn”. Và khi vay có lãi: Đức Chúa Trời sẽ trả lại không chỉ vốn mà còn cả lãi. Một lời bảo lãnh từ Đấng Tạo Hóa — không ai đáng tin cậy hơn.

2 Cô-rinh-tô 9:6-11 xác nhận nguyên tắc này:

“Hễ ai gieo ít thì gặt ít, ai gieo nhiều thì gặt nhiều… Đức Chúa Trời có quyền ban cho anh em đủ mọi thứ ơn đầy dẫy, hầu cho anh em hằng đủ điều cần dùng trong mọi sự, lại còn có rời rộng nữa để làm các thứ việc lành.”

Đức Chúa Trời không ban cho chúng ta để chúng ta hưởng thụ một mình — Ngài ban rời rộng để chúng ta trở thành cầu nối chia sẻ ơn phước cho người khác. Và mỗi hạt giống gieo ra đều được Ngài ghi nhận đầy đủ trong sổ sách của Ngài.

Gia-cơ 1:27 tóm gọn đời sống đức tin bằng hai điều:

“Sự tin đạo thanh sạch không vết trước mặt Đức Chúa Trời Cha chúng ta, là: thăm viếng kẻ mồ côi, người góa bụa trong cơn khốn khó của họ, và giữ lấy mình cho khỏi sự ô uế của thế gian.”

Chỉ hai điều — nhưng gói gọn toàn bộ đời sống Cơ-Đốc nhân: hướng ngoại là yêu thương và giúp đỡ người yếu đuối nhất trong xã hội; hướng nội là giữ mình thanh sạch. Và điều đầu tiên bắt đầu bằng một trái tim nhạy cảm, không để sự lừa đảo của thế gian làm chai cứng lòng thương xót của chúng ta.

Ly Cà-Phê Và Ngày Phán Xét

Hình ảnh ly cà-phê trên tường đẹp chính là vì nó ẩn danh: người cho không biết ai nhận, người nhận không biết ai cho — và đó chính xác là tinh thần Kinh Thánh dạy. Sự chia sẻ xuất phát từ tình yêu chứ không phải từ nhu cầu được khen ngợi.

Đến ngày chúng ta gặp Chúa, nếu gặt ít, chúng ta không thể trách ai — Ngài đã mở sổ ghi lại từng lần chúng ta giúp đỡ hay bỏ qua cơ hội đó. Còn những ai gieo nhiều trong lặng lẽ, họ sẽ nhận lại — cả vốn lẫn lãi — từ tay một Đấng không bao giờ thất hứa.