Lòng Sùng Kính Và Sự Tôn Trọng | Ma-thi-ơ 5:17-20

Lời Xác Nhận Đặc Biệt Về Luật Pháp

Trong Ma-thi-ơ 5:17-20, Chúa Giê-su đưa ra một trong những tuyên bố quan trọng nhất của loạt Bài Giảng Trên Núi. Nhiều người thời bấy giờ — từ các thầy thông giáo đến người Pha-ri-si và dân chúng — đều nghĩ rằng Ngài đến để phá bỏ luật pháp. Lý do không phải không có cơ sở: Ngài bênh vực các môn đệ khi họ bứt bông lúa mì trong ngày Sa-bát (Mác 2:23-28), và chữa lành người teo tay cũng trong ngày đó (Mác 3:1-6). Mỗi lần như vậy, Ngài đối đầu trực tiếp với những quy định truyền khẩu mà người Do Thái xem là luật pháp.

Nhưng Chúa Giê-su khẳng định rõ ràng: “Ta đến không phải để phá, song để làm cho trọn.”

Người Do Thái Hiểu “Luật Pháp” Là Gì?

Để hiểu lời tuyên bố này, cần biết người Do Thái dùng từ “luật pháp” theo bốn nghĩa khác nhau:

  1. Mười điều răn — bản luật pháp do chính ngón tay Đức Chúa Trời viết trên hai bảng đá trao cho Môi-se.
  2. Ngũ Kinh của Môi-se — năm sách đầu của Cựu Ước (Sáng Thế Ký đến Phục Truyền Luật Lệ Ký).
  3. “Luật pháp và lời tiên tri” — toàn bộ 39 sách Cựu Ước.
  4. Luật truyền khẩu — hàng trăm, thậm chí hàng nghìn quy định do người ta đặt thêm để “giải thích” mười điều răn.

Chúa Giê-su dùng từ “luật pháp” theo nghĩa thứ nhất — mười điều răn thiêng liêng, thánh khiết và vĩnh cửu. Ngài không phủ nhận những điều này; Ngài phủ nhận những quy định truyền khẩu do con người tạo ra đã che lấp nội dung cốt lõi của chúng.

Nền Tảng Thật Sự Của Mười Điều Răn

Mười điều răn được Đức Chúa Trời gom lại còn hai nguyên tắc: kính Chúa và yêu người. Đây không phải sự đơn giản hóa — đây là sự chắt lọc đến cái cốt lõi sâu nhất.

Bốn điều răn đầu — Lòng sùng kính Đức Chúa Trời:

  • Không thờ thần khác — tôn kính Ngài là Đức Chúa Trời duy nhất.
  • Không làm tượng — không kéo Ngài xuống ngang tầm vật chất.
  • Không lấy danh Ngài làm chơi — giữ gìn sự thánh khiết của danh Ngài.
  • Tôn trọng ngày của Chúa — ghi nhớ và tôn vinh Ngài là Đấng Tạo hóa.

Sáu điều răn sau — Sự tôn trọng đồng loại:

  • Hiếu kính cha mẹ — tôn trọng những người sinh thành dưỡng dục mình.
  • Không giết người — tôn trọng sinh mạng người khác.
  • Không tà dâm — tôn trọng nhân phẩm của người khác.
  • Không trộm cắp — tôn trọng tài sản của người khác.
  • Không làm chứng dối — tôn trọng sự thật.
  • Không tham lam — tôn trọng những gì thuộc quyền của người khác.

Nền tảng quan trọng nhất của mười điều răn không phải là một danh sách việc cần làm, mà là sự sùng kính Đức Chúa Trời và sự tôn trọng đồng loại. Đức Chúa Trời gom lại để đi đến một nguyên tắc căn bản; con người lại cứ muốn giải nó ra — đặt thêm hàng nghìn quy định chi tiết đến mức cuối cùng những thứ do con người đặt ra lại quan trọng hơn cả chính luật pháp.

Câu 18: Luật Pháp Sẽ Không Qua Đi

“Đương khi trời đất chưa qua đi, thì một chấm một nét trong luật pháp cũng không qua đi được cho đến khi mọi sự được trọn.”

Câu này xác nhận tính vĩnh cửu của luật pháp. Có người giải thích “mọi sự được trọn” là khi Chúa phán trên thập tự giá: “Mọi việc đã được trọn” (Giăng 19:30). Nhưng nếu đọc kỹ, câu 18 mở đầu bằng điều kiện: “đương khi trời đất chưa qua đi” — tức là luật pháp vẫn còn giá trị bao lâu trời đất còn tồn tại, cho đến khi mọi sự trong công trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời được hoàn tất.

Câu 19-20: Giữ Và Dạy Người Khác

Câu 19 đặt ra hai tình huống đối lập: ai hủy điều răn và dạy người khác làm như vậy thì sẽ bị xưng là cực nhỏ trong nước thiên đàng; còn ai giữ và dạy người khác thì sẽ được xưng là lớn.

Câu 20 là lời cảnh cáo mạnh mẽ nhất: “Nếu sự công bình của các ngươi chẳng trổi hơn sự công bình của các thầy thông giáo và người dòng Pha-ri-si, thì các ngươi chắc không vào nước thiên đàng.”

Đây có vẻ như là một yêu cầu không thể đạt được — người Pha-ri-si vốn nổi tiếng là giữ luật pháp tỉ mỉ đến mức tuyệt đối. Nhưng Chúa Giê-su không nói đến số lượng hay sự tỉ mỉ. Ngài nói đến chất lượng của sự công bình.

Người Pha-ri-si giữ luật pháp để được người khác và chính mình chứng nhận sự công bình — họ sống theo luật vì danh dự, vì lòng kiêu ngạo, vì thỏa mãn cái tôi. Câu chuyện người trẻ giàu có đến hỏi Chúa về sự cứu rỗi là ví dụ điển hình: anh tự hào tuyên bố đã giữ hết mọi điều luật pháp yêu cầu, nhưng khi Chúa bảo bán hết gia tài cho kẻ nghèo, anh không thể làm được — vì tất cả những gì anh làm trước đây đều vì bản thân, không có tình yêu, không có sự nhân từ, không có sự tôn trọng thực sự.

Chúng ta phải trổi hơn người Pha-ri-si không phải bằng cách làm nhiều hơn, mà bằng cách giữ luật pháp vì tình yêu — vì đó là niềm vui khi vâng theo lời Chúa và trở nên giống như Ngài. Chúng ta cần nuôi dưỡng lòng khao khát sự công bình, khao khát tình yêu, khao khát sự sùng kính Đức Chúa Trời và tôn trọng đồng loại — để chính sự khao khát đó sản sinh ra sự vâng lời và hành động yêu thương.

Sùng Kính Và Tôn Trọng — Chất Liệu Vĩnh Cửu

Chúa Giê-su đến không phải để tiêu diệt luật pháp, mà để chỉ cho người ta thấy thế nào mới là nguyên tắc và căn bản thật sự của luật pháp. Ô-sê 6:6 đã nói từ trước: “Ta ưa sự nhân từ mà không ưa của lễ, ưa sự nhìn biết Đức Chúa Trời hơn là ưa của lễ thiêu.”

Sự sùng kính và tôn trọng là chất liệu vĩnh cửu trong mối quan hệ với Chúa và với người. Đây không phải là một danh sách việc cần kiểm tra — đây là một thái độ tâm linh, một trạng thái của tâm hồn. Khi lòng sùng kính Đức Chúa Trời thật sự hiện diện, và khi sự tôn trọng đồng loại thật sự được nuôi dưỡng, thì mười điều răn không còn là gánh nặng mà trở thành sự biểu đạt tự nhiên của đời sống tin kính.