Đừng Sỉ Nhục Người Khác!
Lời Chúa làm nền tảng
Châm-ngôn 14:31 mở đầu bài học với một lẽ thật sâu sắc:
“Kẻ hà hiếp người nghèo khổ làm nhục Đấng tạo hóa mình; còn ai thương xót người bần cùng tôn trọng Ngài.”
Chúng ta thường tách rời hai mối quan hệ: quan hệ với Đức Chúa Trời và quan hệ với người xung quanh. Nhưng Lời Chúa khẳng định rằng hai điều này không thể tách rời. Khi chúng ta hà hiếp, chửi rủa, hay làm xấu hổ một người khác — dù là người ngoài hay người thân trong gia đình — điều đó tương đương với việc làm nhục Đấng đã tạo dựng nên họ.
Hai câu Kinh Thánh khác củng cố chân lý này:
- Gia-cơ 4:6 — “Đức Chúa Trời chống cự kẻ kiêu ngạo, nhưng ban ơn cho kẻ khiêm nhường.”
- I Phi-e-rơ 5:5 — “Hết thảy đối đãi với nhau phải trang sức bằng khiêm nhường; vì Đức Chúa Trời chống cự kẻ kiêu ngạo, mà ban ơn cho kẻ khiêm nhường.”
Cả Gia-cơ lẫn Phi-e-rơ đều trích dẫn cùng một chân lý từ Cựu Ước: Đức Chúa Trời không chỉ thụ động quan sát — Ngài chủ động chống cự những người kiêu ngạo.
Câu chuyện bà Heather Cho và Korea Air Lines
Ngày 5/12/2014, bà Heather Cho — phó chủ tịch Korea Air Lines, con gái tổng giám đốc — đang trên chuyến bay từ sân bay Kennedy, New York. Khi tiếp viên trưởng mang hạt macca ra nguyên cả bịch thay vì đổ vào dĩa, bà nổi giận, chửi thề, bắt tiếp viên quỳ gối, rồi ra lệnh cho phi công quay máy bay trở lại cổng — dù đã ra đường băng — để đuổi người tiếp viên đó xuống.
Hơn 250 hành khách phải chờ đợi hơn nửa tiếng vì cơn giận của bà.
Vụ việc ban đầu tưởng là nội bộ, nhưng khi bị xã hội lên án, bà Heather Cho từ chức, xin lỗi trước báo giới và trực tiếp đến nhà tiếp viên để xin lỗi. Tuy nhiên, ngày 12/2/2015, tòa án ra lệnh bắt tạm giam bà với cáo buộc làm mất an toàn hàng không. Bản án cuối cùng: 12 tháng tù giam, thụ án 5 tháng rồi được tha.
Bảy bài học từ Kinh Thánh
1. Thói hách dịch
Những người giàu có, quyền lực dễ quen với thói hách dịch. II Ti-mô-thê 3:1,4 cảnh báo rằng trong thời kỳ cuối, người ta sẽ “lên mình kiêu ngạo.” Cách dùng từ “lên mình” trong bản dịch cổ rất hay — nó diễn tả hành động tự đẩy bản thân lên cao hơn người khác.
Lê-vi ký 19:13 dạy: “Chớ ức hiếp kẻ lân cận mình, chớ cướp giật của họ. Tiền công của kẻ làm mướn ngươi, chớ nên để lại trong nhà mình cho đến ngày mai.” Đây là điều đáng kinh ngạc: một Đức Chúa Trời cai quản cả vũ trụ lại quan tâm đến từng đồng tiền công của người làm thuê. Điều đó nói lên tình yêu đặc biệt của Ngài dành cho những người yếu thế.
2. Người nghèo và kẻ yếu thường bị ức hiếp
Xuất Ê-díp-tô ký 22:22-23 không chỉ cấm ức hiếp người góa bụa và kẻ mồ côi — Ngài còn thêm lời răn đe: “Nếu ức hiếp họ và họ kêu van ta, chắc ta sẽ nghe tiếng kêu của họ.” Nghĩa là Đức Chúa Trời sẵn sàng can thiệp trực tiếp để bảo vệ những người bị oan ức.
Người góa bụa và kẻ mồ côi là tiêu biểu cho những người ở hoàn cảnh thấp kém nhất trong xã hội. Nhưng nguyên tắc này mở rộng ra: bất cứ ai đang bị ức hiếp — kể cả người trong gia đình mình — đều được Chúa thấy và Chúa nghe.
3. Coi thường và làm nhục người khác
Phi-líp 2:3 dạy: “Chớ làm sự chi vì lòng tranh cạnh hoặc vì hư vinh, nhưng hãy khiêm nhường, coi người khác như tôn trọng hơn mình.”
Chữ “như” trong câu này rất quan trọng. Có thể người kia thực sự không đáng tôn trọng hơn — nhưng Kinh Thánh dạy chúng ta coi như họ tôn trọng hơn mình. Khi chúng ta nâng người khác lên, đôi khi họ sẽ trở nên xứng đáng với sự tôn trọng đó.
Thi-thiên 15:1-4 mô tả người được ở trên núi thánh của Đức Chúa Trời là người “có lưỡi không nói hành, chẳng làm hại cho bạn hữu mình, không gieo sỉ nhục cho kẻ lân cận mình.” Đây là tiêu chuẩn thuộc linh, không chỉ là tiêu chuẩn xã hội.
Sỉ nhục không chỉ xảy ra với người dưng. Chửi vợ trước mặt con cái là sỉ nhục. Chửi con trước mặt bạn bè của nó là sỉ nhục. Làm chồng mất mặt với bạn bè là sỉ nhục. Những điều này đang xảy ra trong nhiều gia đình, và nhiều bi kịch đau lòng — thậm chí tự tử — đã xuất phát từ đó.
4. Chuyện nhỏ mà hậu quả to
Bà Heather Cho nghĩ đây chỉ là chuyện nội bộ nhỏ nhặt. Nhưng chỉ trong vài tháng, bà từ phó chủ tịch một hãng hàng không lớn trở thành phạm nhân chịu 12 tháng tù giam.
Ga-la-ti 6:7 khẳng định: “Đức Chúa Trời không chịu khinh dễ đâu; vì ai gieo giống chi, lại gặt giống ấy.” Và Ô-sê 8:7 còn nói mạnh hơn: “Vì chúng nó đã gieo gió và sẽ gặt bão lốc.” Không phải gieo gió gặt gió — mà gieo gió gặt bão.
5. Chỉ nhận lỗi khi bị ảnh hưởng?
Bà Heather Cho chỉ bắt đầu xin lỗi khi dư luận lên án mạnh. Điều này khiến chúng ta phải tự hỏi: nếu những lỗi lầm của mình không bị phát hiện, liệu chúng ta có tự nguyện nhận lỗi không?
Câu chuyện Đa-vít và Bát-Sê-ba trong II Sa-mu-ên là tấm gương soi. Vua Đa-vít không nhận ra tội lỗi mình cho đến khi tiên tri Na-than kể câu chuyện dụ về người giàu cướp con cừu duy nhất của người nghèo. Khi Đa-vít đập bàn nổi giận với người đó, Na-than chỉ thẳng: “Vua chính là người đó.” Ngay lúc ấy, Đa-vít thú nhận: “Ta đã phạm tội cùng Đức Giê-hô-va.” (II Sa-mu-ên 12:13)
Gia-cơ 1:23-24 cảnh báo những người nghe lời Chúa mà không làm theo: họ giống như người soi gương thấy mặt mình dơ, rồi bước đi và quên mất. Lời Chúa là tấm gương — khi đọc và nghe, chúng ta thấy mình rõ. Đừng bỏ đi mà không thay đổi.
6. Vì sao nhà chức trách Hàn Quốc xử nghiêm?
Vụ việc xảy ra ở sân bay New York — tức là trước mắt thế giới. Chính phủ Hàn Quốc xử nghiêm để bảo vệ thể diện quốc gia.
Tương tự, vụ anh Phạm Văn Thoại bị lừa đảo ở Sim Lim Square (Singapore): dù theo luật, người bán không sai, nhưng chính phủ Singapore vẫn điều tra và kết án bốn người vì tội lừa đảo — để bảo vệ uy tín quốc gia.
Huống chi là chúng ta — những người mang danh Cơ Đốc nhân. Cách chúng ta đối xử với người khác ảnh hưởng đến danh của Đức Chúa Trời giữa vòng dân ngoại. Châm-ngôn 16:18 nhắc nhở: “Sự kiêu ngạo đi trước, sự bại hoại theo sau.”
7. Sự công bằng của Đức Chúa Trời
Người tiếp viên bị oan ức cuối cùng được bồi thường 45.000 đô la Mỹ. Thi-thiên 140:12 xác nhận: “Đức Giê-hô-va sẽ binh vực duyên cớ kẻ khổ nạn, đoán xét công bình cho người thiếu thốn.”
Nhưng điều quan trọng hơn là: người vợ bị chồng chửi không được bồi thường gì, người con bị cha mẹ sỉ nhục không có ai xử lý, người anh chị em bị mắng nhiếc không có tòa án nào can thiệp. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời thấy tất cả. Sớm hay muộn, Ngài cũng sẽ rửa sạch oan ức và bù đắp cho những ai bị đối xử bất công.
Lời kêu gọi
Ê-sai 1:17 kết thúc bài học với lời mời gọi thiết thực: “Hãy học làm lành, tìm kiếm sự công bình; hãy đỡ đần kẻ bị hà hiếp, làm công bình cho kẻ mồ côi, binh vực lẽ của người góa bụa.”
Mỗi người chúng ta đều có nhân cách — vì đều được Đức Chúa Trời tạo dựng. Dù người đó là ai, dù họ làm gì, dù họ ở tầng lớp nào trong xã hội — họ đều xứng đáng được tôn trọng.
Hãy bắt đầu từ gia đình. Hãy cẩn trọng lời nói với vợ, với chồng, với con cái. Và khi ở ngoài xã hội, hãy nhớ: cách chúng ta đối xử với người xung quanh là cách chúng ta phản chiếu tình yêu của Đức Chúa Trời — hoặc làm nhục danh Ngài.