Đui Mù Trước Những Dấu Hiệu
Đòi dấu lạ giữa muôn vàn bằng chứng
Ma-thi-ơ 16:1-4 mở ra với cảnh tượng lạ lùng: những người Pha-ri-si và Sa-đu-sê – hai phái vốn đối nghịch nhau trong hầu hết mọi vấn đề thần học – lại liên kết với nhau để thử Chúa Giê-su. Họ yêu cầu Ngài làm một dấu lạ từ trời để chứng minh thẩm quyền của mình. Điều đáng ngạc nhiên là đến đoạn 16 này, tức gần ba năm chức vụ công khai, Chúa Giê-su đã làm vô số phép lạ – chữa lành người bệnh, hóa bánh cho hàng ngàn người ăn, đuổi quỷ, dẹp yên bão tố – vậy mà họ vẫn đòi thêm dấu lạ.
Chúa Giê-su đáp lại bằng một sự so sánh sắc bén: các ngươi biết nhìn trời đỏ mà đoán thời tiết tốt xấu, vậy mà lại không phân biệt được những dấu chỉ thời kỳ quan trọng đang diễn ra trước mắt. Đây là lời trách nặng nề: họ không phải là không thấy, mà là cố tình nhắm mắt trước sự thật.
Ngài chỉ cho họ một dấu lạ duy nhất: dấu lạ của đấng tiên tri Giô-na. Điều đáng suy gẫm là dấu lạ của Giô-na không phải chuyện con cá lớn nuốt rồi nhả ông ra, vì chẳng ai chứng kiến sự kiện ấy. Cái khiến dân thành Ni-ni-ve ăn năn chính là lòng nhiệt thành và sứ điệp đầy quyền năng mà Giô-na mang đến. Tương tự, chính cuộc đời, con người và sự giáng thế của Đức Chúa Giê-su mới là dấu lạ lớn nhất cho nhân loại. Ai chấp nhận thì được cứu rỗi, ai khước từ thì bị hư mất. Sau lời phán ấy, Ngài bỏ họ mà đi – một hành động cho thấy sự gắt gao hiếm thấy nơi Chúa.
Men Pha-ri-si – mối nguy của chủ nghĩa hình thức
Khi sang bờ bên kia, Chúa Giê-su dặn các môn đồ: hãy giữ mình về men của người Pha-ri-si và Sa-đu-sê. Các môn đồ hiểu lầm rằng Ngài nói về bánh men theo nghĩa đen, vì họ quên mang bánh theo. Chúa phải nhắc nhở: lẽ nào quên phép lạ hóa bánh cho năm ngàn và bốn ngàn người ăn no, còn dư hàng chục giỏ? Vấn đề của Ngài không phải miếng ăn vật chất, mà là ảnh hưởng nguy hiểm từ giáo lý của hai phái này.
Men trong văn hóa Do Thái tượng trưng cho sự truyền nhiễm – chỉ cần một ít men trộn vào bột, toàn bộ khối bột sẽ thay đổi bản chất. Người Pha-ri-si đại diện cho chủ nghĩa hình thức: họ đặt ra vô số luật lệ chi tiết bên ngoài lời Kinh Thánh, chú trọng nghi lễ bề ngoài mà bỏ quên tấm lòng bên trong. Chúa Giê-su dùng hai hình ảnh mạnh mẽ để mô tả họ: mồ mả tô trắng bên ngoài nhưng bên trong chứa đầy xương khô, và chén bát chỉ lau sạch mặt ngoài trong khi bên trong vẫn đầy dơ bẩn.
Bài học này luôn mang tính thời sự: con người rất dễ bị cuốn vào việc chăm chút bề ngoài – trang phục, danh xưng, nghi thức – mà quên rằng điều Chúa đòi hỏi trước hết là sự biến đổi tấm lòng. Chúa không bảo chúng ta bỏ bê thân thể, vì chính Ngài cũng phát triển toàn diện cả thân, trí lẫn linh, nhưng đừng để cái vỏ bề ngoài thế chỗ cho thực chất bên trong.
Men Sa-đu-sê – mối nguy của thế tục hóa đức tin
Phái Sa-đu-sê khác hẳn Pha-ri-si: họ không tin có thiên sứ, không tin sự sống lại, và đặc biệt chú trọng vật chất cùng địa vị xã hội. Họ gắn bó chặt chẽ với chính quyền La Mã để được giàu có, được bảo vệ và được tôn trọng. Lịch sử Hội Thánh từ thế kỷ thứ ba cho thấy khi tôn giáo cấu kết với chính quyền, bề ngoài có vẻ tốt đẹp nhưng bên trong là sự nhượng bộ và lợi dụng lẫn nhau.
Chúa Giê-su dạy rằng nước của Ngài không thuộc về thế gian này. Khi Phi-e-rơ rút gươm, Ngài bảo hãy tra gươm vào vỏ, vì Ngài có thể sai đạo binh thiên sứ đến giải cứu nếu muốn. Người theo Chúa đấu tranh cho nước Đức Chúa Trời, không phải cho quyền lực thế gian. Điều này không có nghĩa chúng ta không làm công dân tốt, nhưng như Phi-e-rơ từng nói: thà vâng lời Đức Chúa Trời còn hơn vâng lời người ta.
Câu hỏi quyết định: Ngài là ai?
Phần cuối đoạn 16:13-16, tại Sê-sa-rê Phi-líp – một vùng đất đầy tượng thần và tín ngưỡng ngoại giáo – Chúa Giê-su hỏi các môn đồ: theo lời người ta, Con Người là ai? Họ thuật lại dư luận: người thì bảo là Giăng Báp-tít, kẻ bảo là Ê-li, người khác bảo là Giê-rê-mi hay một đấng tiên tri nào đó. Rồi Ngài hỏi thẳng: còn các ngươi, các ngươi xưng Ta là ai?
Phi-e-rơ, với tính cách nhanh nhẹn đặc trưng, tuyên xưng: Chúa là Đấng Christ, Con Đức Chúa Trời hằng sống. Dư luận đánh giá Chúa ngang hàng với các tiên tri – tưởng đã là cao, nhưng vẫn chưa đủ. Chúa Giê-su không chỉ là một tiên tri, Ngài là Đấng Mê-si-a, Con Đức Chúa Trời. Trước khi các môn đồ có thể làm bất cứ điều gì cho nước Trời, họ phải xác định đúng Ngài là ai. Nếu nhận thức sai về Đấng mình theo, mọi nỗ lực và mục đích đều đi lệch hướng.
Đây cũng là câu hỏi mà mỗi người trong chúng ta phải tự trả lời: Đức Chúa Giê-su là ai đối với tôi? Một nhân vật lịch sử, một bậc thầy đạo đức, hay là Đấng Cứu Thế, Con Đức Chúa Trời hằng sống?