Cầu Nguyện Thay Đổi Não Bộ Như Thế Nào | Tiến sĩ Arlene Taylor

Cầu Nguyện Không Ngừng — Có Thật Sự Khả Thi?

Tiến sĩ Arlene Taylor mở đầu bài nói chuyện bằng một thắc mắc đã đeo bám bà từ thuở nhỏ. Là con gái mục sư, mỗi tuần bà phải học thuộc lòng một câu Kinh Thánh, và câu “hãy cầu nguyện không ngừng” khiến bà bối rối. Giữa giờ tập piano, ukulele và đến trường, làm sao có thể cầu nguyện không ngừng?

Câu trả lời đến từ một người Công giáo La Mã — Mẹ Têrêxa: “Cầu nguyện không đòi hỏi chúng ta phải gián đoạn công việc, nhưng tiếp tục làm việc như chính đó là một lời cầu nguyện.” Đây là điều ai cũng có thể làm được. Bản thân bà cầu nguyện ngay khi đang lái xe trên xa lộ — vẫn mở mắt — vì Đức Chúa Trời mà bà thờ phượng nghe lời bà cầu nguyện ở bất cứ nơi đâu, trong bất cứ tư thế nào.

Một sự thật thú vị: tại Hoa Kỳ, cầu nguyện đang gia tăng. Năm 2002, chỉ 42% người Mỹ cầu nguyện cho sức khỏe của chính họ; ngày nay con số đó là 79%. Số người cầu nguyện cho sức khỏe người khác cũng tăng từ 24% lên 87%. Ngay cả 6% người vô thần và 27% người không theo tôn giáo nào cụ thể vẫn cầu nguyện hằng ngày. Cầu nguyện không phải đặc quyền riêng của tôn giáo — đó là sự kết nối với một quyền năng lớn hơn chính mình.

Cầu Nguyện Có Tác Dụng Gì? — Lời Cảnh Báo Của Khoa Học

Tiến sĩ Larry Dossey đã làm bà giật mình với nhận xét: “Hãy cẩn thận về cách bạn cầu nguyện và những gì bạn cầu xin, bởi giống như thuốc, cầu nguyện có thể có tác dụng tích cực, trung tính, hoặc tiêu cực.” Một thống kê đáng buồn: cứ 20 người Mỹ thì có 1 người thừa nhận họ đã từng cầu nguyện cho người khác bị tổn hại — bực tức ai đó rồi cầu nguyện cho họ đụng phải gốc cây hay bị xe lửa cán.

Tiến sĩ Candace Pert — nhà nghiên cứu của Viện Y Tế Quốc Gia Hoa Kỳ, người đầu tiên xác định được thụ thể opiate trong não — định nghĩa cầu nguyện là một dạng thiền định. Khi chụp PET (chụp cắt lớp phát xạ positron) một người đang cầu nguyện, vỏ não trán sáng rực trên màn hình. Tiến sĩ Dossey gọi cầu nguyện là “một hiện tượng của sự hiện hữu, không phải của hành động” — đó là thái độ của tấm lòng.

Trên 212 nghiên cứu lâm sàng đã chứng minh cầu nguyện có hiệu quả trong điều trị bệnh nhân. Khoa học chưa chứng minh được sự tồn tại hay không tồn tại của một quyền năng siêu nhiên, cũng chưa biết cầu nguyện vận hành trên dải năng lượng nào — nhưng tác động thực nghiệm của cầu nguyện lên sức khỏe là điều có thể quan sát và đo lường được.

Các Loại Cầu Nguyện

Loại cầu nguyện mang lại lợi ích cá nhân lớn nhất là loại tập trung vào những điều thuộc linh: suy nghĩ về Đức Chúa Trời (dù bằng tên gọi nào) và lắng nghe những ấn tượng bạn nhận được sau khi cầu nguyện. Có nhiều loại:

Cầu nguyện thụ động — tập trung vào một âm thanh hay một từ. Loại này không xây dựng sức mạnh não bộ.
Cầu nguyện chủ động — tập trung vào một suy nghĩ hay ý tưởng cụ thể. Não trở nên rất tích cực nhưng tiêu thụ ít năng lượng hơn bình thường.
Cầu nguyện hướng đích — xin một điều cụ thể. (Tiến sĩ Dossey cảnh báo: hãy cẩn thận với điều bạn xin, vì có thể bạn sẽ nhận được nó.)
Cầu nguyện không hướng đích — “Xin điều tốt nhất hãy xảy đến” — không định trước kết quả nào, chỉ xin được trí khôn để nhận biết khi nó đến.

Đặc Tính Khoa Học Của Cầu Nguyện

Nghiên cứu cho thấy cầu nguyện có những đặc tính mà không một dạng năng lượng nào khoa học đã biết có được:

Tức thời. Không có gì cản được — kể cả phòng bọc chì. Nó không phải là dạng năng lượng quy ước có thể đo bằng tốc độ ánh sáng. Một số nghiên cứu sơ khởi nói đến “năng lượng Akashic” — dạng năng lượng được cho là tuyệt đối tức thời.
Hoạt động dù người được cầu nguyện không biết. Tuy nhiên, đức tin cá nhân của họ có thể tăng cường hiệu quả. Hiệu ứng giả dược (placebo) chiếm tới 70% hiệu quả của một liệu pháp — vậy nên hãy cho người ta biết bạn đang cầu nguyện cho họ.
Khoảng cách không phải là yếu tố. Cầu nguyện có thể tại chỗ hoặc xuyên qua nửa kia của hành tinh, sức mạnh không thay đổi.

Những lời cầu nguyện hữu ích nhất là loại tập trung vào lòng biết ơn, sự ăn mừng, sự kinh ngạc trước Đức Chúa Trời, và một viễn cảnh tích cực về tương lai — không kèm giận dữ hay oán hờn. Loại cầu nguyện này gia tăng lòng thương xót, giảm trầm cảm và lo âu, làm dịu căng thẳng, hạ huyết áp và nhịp tim, và theo thời gian có thể kéo dài tuổi thọ. Một phần lý do là vì cầu nguyện kích hoạt não nhưng dùng ít năng lượng hơn — và cơ thể nào dùng năng lượng tiết kiệm hơn thường sống lâu hơn.

Cầu Thay — Bài Học Từ Vật Lý Lượng Tử

Cầu thay (cầu nguyện cho người khác) có nét tương đồng với những hiện tượng phi cục bộ trong vật lý lượng tử. Nó không qua trung gian — sự thay đổi từ xa không phụ thuộc vào bất kỳ dạng năng lượng hay tín hiệu nào khoa học đang biết. Nó không suy giảm — sức mạnh tại chỗ và sức mạnh từ xa là như nhau, khoảng cách không ảnh hưởng. Và nó tức thời — đôi khi sự thay đổi xảy ra cùng lúc với lời cầu nguyện.

Não Bộ Trên Bàn Mổ — Khám Phá Của Andrew Newberg

Andrew Newberg là người sáng lập ngành thần kinh tâm linh học (neurotheology) — một nhánh khoa học mới nghiên cứu mối liên hệ giữa não bộ và các hiện tượng tâm linh. Trước đây, các nhà khoa học gộp chung mọi thứ; ngày nay họ cố gắng tách bạch giữa cái thuộc về tâm linh và cái thuộc về sinh hoạt nhóm hay tổ chức tôn giáo. Tiến sĩ Newberg đã nghiên cứu hơn 150 bản chụp não — một con số lớn đối với một ngành khoa học còn rất mới.

Hai phát hiện tổng quát:

Không có một trung tâm cầu nguyện duy nhất. Toàn bộ con người dường như được kích hoạt khi cầu nguyện.
Có những vùng não được kích hoạt rõ rệt. Trên ảnh chụp PET so sánh giữa lúc không cầu nguyện và lúc đang cầu nguyện, cả hai thùy trán (sau trán) sáng rực, đặc biệt là thùy trán phải. Vùng thái dương — phần não phụ trách quan hệ — cũng sáng lên: khi bạn nghĩ về người mình cầu nguyện cho, hay nghĩ về Đức Chúa Trời, vùng não này hoạt động mạnh.

Cầu nguyện gần như kích hoạt toàn bộ não bộ:

Tăng lưu lượng máu đến vùng trán, vùng đỉnh, vùng thái dương, và hệ viền (limbic system).
Giảm hoạt động chuyển hóa — não dùng ít năng lượng hơn, vì vậy não bền hơn.
Kích hoạt cơ chế giảm đau gọi là deafferentation. Vết thương vẫn ở đó, vẫn đau, nhưng tín hiệu đau không lên đến não để được giải mã. Tiến sĩ Taylor kể trước khi thay khớp háng titan, bà thường đến giảng với nạng và rất đau. Bà cầu nguyện: “Lạy Chúa, con sắp lên giảng. Xin cho con không cảm thấy đau trong khi đang nói.” Bà bước lên bục, không cảm thấy chút đau nào suốt thời gian giảng, rồi ngồi xuống và nhận ra: “À, hóa ra vẫn đau.”
Vô hiệu hóa thùy đỉnh — phần não nói “Bạn tách biệt khỏi mọi người.” Khi vùng này bị “tắt” trong lúc hát thánh ca và cầu nguyện, người ta cảm thấy thuộc về một tập thể, được bao gồm — một lợi ích lớn cho người sống cô đơn.
Tăng hoạt động của hệ vành đai trước (anterior cingulate) — được gọi là “trái tim thần kinh học” của não bộ, phần phân biệt rõ ràng con người khỏi các động vật khác. Nó được kích hoạt khi bạn cầu nguyện và khi bạn cảm thông với người khác — cầu nguyện làm bạn đồng cảm hơn.

Cầu Nguyện Và Cảm Xúc

Lớp limbic — lớp não động vật có vú — bị hạ nhiệt phản ứng căng thẳng khi bạn cầu nguyện. Nếu một biến cố nào đó kích hoạt phản ứng “chiến đấu hay bỏ chạy” (fight-or-flight), bạn không muốn ở đó lâu. Tiến sĩ Taylor nghĩ đến những người tị nạn ở Châu Âu đang sống trong trạng thái này — rất hại cho não. Cầu nguyện làm dịu phản ứng đó, giảm căng thẳng và lo âu — một liều thuốc kỳ diệu.

Cầu nguyện cũng ngăn các cảm xúc bảo vệ — giận dữ, sợ hãi, buồn bã — tràn ngập não bộ. Tất cả cảm xúc đều tích cực; chỉ có hành vi mới có thể tiêu cực. Trên ảnh PET, bất cứ cảm xúc bảo vệ nào cũng kích hoạt bán cầu não phải. Niềm vui thì kích hoạt bán cầu trái — và niềm vui là cảm xúc duy nhất không có hậu quả tiêu cực khi được duy trì lâu dài. Người ta tin rằng đó là vị trí mặc định của não bộ con người, dù ít người học được cách sống trong niềm vui.

Hát, Đọc Lớn, Và Thùy Trán

Khi cầu nguyện được hát lên, não trở nên hoạt động mạnh — vì hát kích hoạt cả bốn phần của vỏ não mới: thùy trán trái, thùy trán phải, và ba thùy phía sau ở mỗi bán cầu. Đây là lý do thánh ca có sức tác động lớn đến vậy.

Cầu nguyện được nói thành tiếng cũng kích hoạt nhiều phần não hơn so với cầu nguyện trong lòng. Đọc to được xem là một chiến lược chống lão hóa — khuyến nghị: đọc to mười phút mỗi ngày. Vậy hãy thử viết ra một lời cầu nguyện và đọc to lên — sẽ kích thích nhiều phần não hơn nữa.

Trí Nhớ, Sa Sút Trí Tuệ, Và Thùy Trán

Không ai đặt mục tiêu mất trí nhớ hay mắc bệnh sa sút trí tuệ. Nghiên cứu cho thấy những người tham gia cầu nguyện hoặc suy ngẫm tĩnh lặng ít nhất 12 phút mỗi ngày đã cải thiện trí nhớ rõ rệt — kể cả những người đã bắt đầu có dấu hiệu sa sút.

Cầu nguyện cũng làm chậm sự thoái triển thùy trán theo tuổi tác. Ở người lớn tuổi (đặc biệt khi không uống đủ nước), mô não bắt đầu co lại và rút khỏi hộp sọ — một dấu hiệu liên quan trực tiếp đến mất trí nhớ và sa sút trí tuệ. Theo Tiến sĩ Neil Nedley, cầu nguyện có thể được xem là một trong những hoạt động tối thượng của thùy trán, vì nó vừa giúp trí nhớ, vừa ngăn não co rút.

Người Cầu Nguyện Là Người Hưởng Lợi Nhất

Đây là một phát hiện đáng chú ý: nghiên cứu ngày càng rõ rằng chính người cầu nguyện được hưởng lợi nhiều nhất. Khoa học khẳng định cầu nguyện cho người khác có hiệu quả — nhưng lợi ích lớn nhất xảy ra trong não của người đang cầu nguyện.

Điều này tương tự sự tha thứ. Bạn không tha thứ vì người kia, mà vì chính mình — để tăng cường hệ miễn dịch, để loại bỏ “đồn lũy thù địch” trong đầu đang ngốn năng lượng vì bạn còn cay cú. Người tha thứ là người được lợi nhiều nhất; người được tha thứ thậm chí không cần biết mình được tha thứ. Nhiều khi nói với họ “Tôi tha thứ cho anh về điều đó”, 50% khả năng họ sẽ đáp: “Tôi đã làm gì anh vậy?”

Công Thức: Bất Cứ Lúc Nào, Bất Cứ Đâu, Bất Cứ Cách Nào

Khi nghe ai đó nói “Đức Chúa Trời chỉ trả lời nếu bạn cầu nguyện theo cách này”, Tiến sĩ Taylor lắc đầu. Công thức của bà đơn giản:

Bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu, bất cứ phong cách nào, về bất cứ điều gì — tối thiểu 12 phút.

Một gợi ý từ Norman Vincent Peale: đừng dùng ý nghĩ tiêu cực trong cầu nguyện — chỉ những suy nghĩ tích cực mới mang lại kết quả tích cực. Đức Chúa Trời mà Tiến sĩ Taylor phục vụ chắc chắn nghe được mọi cách bạn cầu nguyện — nhưng có lẽ Ngài đã quá mệt mỏi với những lời than phiền. Hãy tưởng tượng cảm giác làm Ngài nhẹ lòng khi có ai đó chỉ đơn giản ca ngợi và cảm tạ Ngài, không kèm điều kiện gì.

Khi tra cứu 15 bản dịch Lời Cầu Nguyện Chung (kinh Lạy Cha), bà nhận ra: mọi câu trong lời cầu nguyện ấy đều là tích cực — chỉ nói điều cần làm, không bao giờ nói điều không nên làm. Có lẽ Peale đã đúng.

Lời Kết: Hãy Trở Thành Con Người Bạn Muốn Là — Ngay Từ Bây Giờ

Không có hai bộ não nào trên hành tinh giống nhau. Mỗi suy nghĩ bạn nghĩ đều thay đổi cấu trúc phần mềm trong não bạn, và càng lớn tuổi, sự khác biệt càng tăng. Tiến sĩ Taylor khuyên: hãy bắt đầu ngay bây giờ trở thành con người bạn muốn là khi về già. Vì nếu bây giờ bạn đã là người cau có khiến không ai chịu nổi sau một giờ trò chuyện, hãy tưởng tượng lúc bạn 100 tuổi sẽ ra sao.

Khi bạn qua đời, bạn muốn người ta nhớ bạn vì điều gì? Có muốn họ nhớ rằng sau mỗi bữa ăn cùng bạn, họ về nhà chán nản ba ngày liền, và khi nghe tin bạn ra đi thì cảm thấy “thật tiếc, nhưng cũng nhẹ nhõm”?

Khoa học đã chứng minh rõ ràng — bằng quan sát thực nghiệm — rằng cầu nguyện có hiệu quả. Nó tác động tích cực đến não bộ, sức khỏe, và tuổi thọ của bạn. Hãy tìm con đường cầu nguyện của riêng bạn. Và nếu ai đó nói bạn cầu nguyện sai cách, hãy đáp: “Cảm ơn ý kiến của bạn về cách cầu nguyện đang phù hợp với bộ não của tôi.”

Đó là điều đáng để làm.